معرفی گنجور

گنجور پروژه‌ای با هدف فراهم کردن دسترسی آزاد و رایگان پارسی‌زبانان به آثار سخنسرایان پارسی‌گوست.

شما می‌توانید با دریافت برنامه‌های رایگان گنجور رومیزی یا ساغر و برخی برنامه‌های رایگان دیگر تهیه شده برای سکوهای دیگر از امکانات بیشتری جهت مطالعهٔ این آثار بهره‌مند شوید.

اخبار جدید راجع به پروژهٔ گنجور را در این نشانی مطالعه فرمایید:

https://blog.ganjoor.net

نظرات خود را به پست الکترونیکی ganjoor@ganjoor.net ارسال یا در صفحهٔ فیس‌بوک گنجور به نشانی https://www.facebook.com/ganjoor مطرح فرمایید.

دربارهٔ ابوالمثل بخارایی

ابوالمَثَل بخاری یا بوالمثل بخارایی شاعر ایرانی روزگار سامانیان است. منوچهری از او در شمار استادان پیشگام شعر فارسی چنین یاد کرده‌است:بوالعلا و بوالعباس و بوسلیک و بوالمثل         وآن‌که آمد از نوایح و آنکه آمد از هریمرگ او پیش از درگذشت ابوطاهر خسروانی (وفات ۳۴۲ قمری) بوده است. آگاهی‌ای از او در دست نیست، تنها در لباب‌الالباب محمد عوفی و مجمع‌الفصحا و چند جای دیگر از شعر او شاهد آورده‌ شده ست و نیز در چهار مقاله نظامی عروضی از او نام برده‌ شده است. اشعار او به کوشش آقای مجید امام‌وردی به نقل از کتابهای اشعار پراکندهٔ شعرای فارسی زبان به کوشش ژیلبر لازار و همچنین شرح احوال و اشعار شاعران بی‌دیوان در قرن‌های ۳/۴/۵ هجری به تصحیح محمود مدبری در گنجور در دسترس قرار گرفته است.

ابیات پراکنده

شمارهٔ ۱ : بگماز گل بکردی و ما را بداد نقل

شمارهٔ ۲ : به بازی کریزی بماندم همی

شمارهٔ ۳ : رفت در دریا به تنگی آبخوست

شمارهٔ ۴ : بت من جانور آمد، شمنش بی‌دل و جان

شمارهٔ ۵ : سیه‌کاسه و دون و پر‌خوار بود

شمارهٔ ۶ : به حیله چو روبه فریبنده بود

شمارهٔ ۷ : چنان‌چون خوکه درپیچد به گلبن

شمارهٔ ۸ : ز تاک و خوشه فروهشته و ز باد نوان

شمارهٔ ۹ : ما و سر کوی ناوک و سفج و عصیر

شمارهٔ ۱۰ : نقل ما خوشهٔ انگور بود، ساغر سفج

شمارهٔ ۱۱ : شراب شب و نشئهٔ آن نیرزد

شمارهٔ ۱۲ : هوش من آن لبان نوش تو بود

شمارهٔ ۱۳ : سپاهی که دارد سر از شه دریغ

شمارهٔ ۱۴ : جهان همیشه بدو شاد و چشم روشن باد

شمارهٔ ۱۵ : به فرهنجیدنش بستم کمر تنگ

شمارهٔ ۱۶ : گفت: من پاسخ تو باز دهم

شمارهٔ ۱۷ : سرو است و کوه سیمین جز یک میانش سوزن

شمارهٔ ۱۸ : چو گردد آگه خواجه ز کارنامهٔ من

شمارهٔ ۱۹ : ز نالیدنش کوه شد بی‌سکون

شمارهٔ ۲۰ : رای مُلک خویش کن شاها! که نیست

شمارهٔ ۲۱ : ندانم یک‌تن از جمله خلایق

شمارهٔ ۲۲ : کسی بی‌عیب نبود در زمانه

شمارهٔ ۱

بگماز گل بکردی و ما را بداد نقل

امرود کشته دادی زین ریودانیا (؟)

شمارهٔ ۲

به بازی کریزی بماندم همی

اگر کبک بگریزد از من سزاست

شمارهٔ ۳

رفت در دریا به تنگی آبخوست

راه دور از نزد مردم دوردست

شمارهٔ ۴

بت من جانور آمد، شمنش بی‌دل و جان

منم او را شمن و خانهٔ من فرخار است

شمارهٔ ۵

سیه‌کاسه و دون و پر‌خوار بود

شتروار دائم به نشخوار بود

شمارهٔ ۶

به حیله چو روبه فریبنده بود

به کینه چو شیر ستیهنده بود

شمارهٔ ۷

چنان‌چون خوکه درپیچد به گلبن

بپیچم من بر آن سیمین صنوبر

شمارهٔ ۸

ز تاک و خوشه فروهشته و ز باد نوان

چو زنگیانی بر باز‌پیچِ بازیگر

شمارهٔ ۹

ما و سر کوی ناوک و سفج و عصیر

اکنون که درآمد ای نگارین مه تیر

شمارهٔ ۱۰

نقل ما خوشهٔ انگور بود، ساغر سفج

بلیل و صلصل، رامشگر و بر دست عصیر

شمارهٔ ۱۱

شراب شب و نشئهٔ آن نیرزد

به فاژیدن بامداد خمارش

شمارهٔ ۱۲

هوش من آن لبان نوش تو بود

تا شد او دور، من شدم مدهوش

شمارهٔ ۱۳

سپاهی که دارد سر از شه دریغ

نباید همی کافت آن سر ز تیغ

شمارهٔ ۱۴

جهان همیشه بدو شاد و چشم روشن باد

کسی که دید نخواهدش کنده‌بادش کاک

شمارهٔ ۱۵

به فرهنجیدنش بستم کمر تنگ

تو دل را زو مکن زین بیشتر تنگ

شمارهٔ ۱۶

گفت: من پاسخ تو باز دهم

آنچه بایست توست ساز دهم

شمارهٔ ۱۷

سرو است و کوه سیمین جز یک میانش سوزن

خسته است جان عاشق وز غمرگانش بلکن

شمارهٔ ۱۸

چو گردد آگه خواجه ز کارنامهٔ من

به شهریار رساند سبک چکامة من

شمارهٔ ۱۹

ز نالیدنش کوه شد بی‌سکون

ز موییدنش شد دل سنگ خون

شمارهٔ ۲۰

رای مُلک خویش کن شاها! که نیست

ملک را بی تو نکویی و براه

شمارهٔ ۲۱

ندانم یک‌تن از جمله خلایق

که در دل تخم مهر تو نکشته

شمارهٔ ۲۲

کسی بی‌عیب نبود در زمانه

رطب را استه باشد در میانه

ابوالمثل بخارایی

ابیات پراکنده

قطعه : برافکند پیری ضیا بر سرت

قطعه

برافکند پیری ضیا بر سرت

به چشم بتان ظلمت است آن ضیا

نبینی که باز سپیدی کنون

اگر کبک بگریزد از تو سزا

نبینی سمن برگ نسرین شده

ز کافور پوشیده برگ گیا