معرفی گنجور

گنجور پروژه‌ای با هدف فراهم کردن دسترسی آزاد و رایگان پارسی‌زبانان به آثار سخنسرایان پارسی‌گوست.

شما می‌توانید با دریافت برنامه‌های رایگان گنجور رومیزی یا ساغر و برخی برنامه‌های رایگان دیگر تهیه شده برای سکوهای دیگر از امکانات بیشتری جهت مطالعهٔ این آثار بهره‌مند شوید.

اخبار جدید راجع به پروژهٔ گنجور را در این نشانی مطالعه فرمایید:

https://blog.ganjoor.net

نظرات خود را به پست الکترونیکی ganjoor@ganjoor.net ارسال یا در صفحهٔ فیس‌بوک گنجور به نشانی https://www.facebook.com/ganjoor مطرح فرمایید.

دربارهٔ غالب دهلوی

میرزا اسدالله بیگ خان، مشهور به میرزا غالب یا غالِب دِهلَوی از شاعران و نویسندگان پارسی‌گوی و اردونویس سدهٔ سیزدهم هجری در شبه‌قاره هند بود. نیاکان غالب از مرزبان‌زادگان و کشاورزان سمرقند و ترک‌زبان بوده‌اند که بعداً به هندوستان آمدند. غالب در چامه سرودن پیرو سبک هندی و مکتب وقوع بود. او در نوشته‌های خود از واژه‌های فارسی سره و همچنین واژه‌های دساتیری نیز استفاده می‌نمود. ادب و فلسفه و عرفان موضوعات بیشتر نوشته‌های غالب را تشکیل می‌دهند.

غزلیات

شمارهٔ ۱ : نمی‌بینیم در عالم نشاطی کاسمان ما را

شمارهٔ ۲ : سوزد ز بس که تاب جمالش نقاب را

شمارهٔ ۳ : ای گل از نقش کف پای تو دامان ترا

شمارهٔ ۴ : ای به خلا و ملا خوی تو هنگامه زا

شمارهٔ ۵ : سپردم دوزخ و آن داغ‌های سینه تابش را

شمارهٔ ۶ : نهفت شوخی بی پرده شور جنگش را

شمارهٔ ۷ : ای روی تو به جلوه درآورده رنگ را

شمارهٔ ۸ : چون به قاصد بسپرم پیغام را

شمارهٔ ۹ : در هجر طرب بیش کند تاب و تبم را

شمارهٔ ۱۰ : سوز عشق تو پس از مرگ عیانست مرا

شمارهٔ ۱۱ : من آن نیم که دگر می توان فریفت مرا

شمارهٔ ۱۲ : جان بر نتابد ای دل هنگامه ستم را

شمارهٔ ۱۳ : بر نمی آید ز چشم از جوش حیرانی مرا

شمارهٔ ۱۴ : شکست رنگ تا رسوا نسازد بی قراران را

شمارهٔ ۱۵ : نوید التفات شوق دادم از بلا جان را

شمارهٔ ۱۶ : خاموشی ما گشت بدآموز، بتان را

شمارهٔ ۱۷ : غمت در بوته دانش گدازد مغز خامان را

شمارهٔ ۱۸ : نگویم تازه دارم شیوه جادوبیانان را

شمارهٔ ۱۹ : تعالی الله به رحمت شاد کردن بی‌گناهان را

شمارهٔ ۲۰ : به خلوت مژده نزدیکی یارست پهلو را

شمارهٔ ۲۱ : تا دوخت چاره گر جگر چارپاره را

شمارهٔ ۲۲ : دل تاب ضبط ناله ندارد خدای را

شمارهٔ ۲۳ : به پایان محبت یاد می آرم زمانی را

شمارهٔ ۲۴ : پس از کشتن به خوابم دید نازم بدگمانی را

شمارهٔ ۲۵ : قضا آیینه دار عجز خواهد ناز شاهی را

شمارهٔ ۲۶ : باده مشکبوی ما بید و کنار کشت ما

شمارهٔ ۲۷ : گر بیایی مست ناگاه از در گلزار ما

شمارهٔ ۲۸ : به گیتی شد عیان از شیوه عجز اضطرار ما

شمارهٔ ۲۹ : خوش وقت اسیری که برآمد هوس ما

شمارهٔ ۳۰ : چون عذار خویش دارد نامه اعمال ما

شمارهٔ ۳۱ : جز دفع غم ز باده نبوده‌ست کام ما

شمارهٔ ۳۲ : نقشی ز خود به راهگذر بسته‌ایم ما

شمارهٔ ۳۳ : در گرد غربت آینه دار خودیم ما

شمارهٔ ۳۴ : از وهم قطرگی ست که در خود گمیم ما

شمارهٔ ۳۵ : راز خویت از بدآموز تو می‌جوییم ما

شمارهٔ ۳۶ : آشنایانه کشد خار رهت دامن ما

شمارهٔ ۳۷ : از تست اگر ساخته، پرداخته ما

شمارهٔ ۳۸ : مدام محرم صهبا بود پیاله ما

شمارهٔ ۳۹ : لرزه دارد خطر از هیبت ویرانه ما

شمارهٔ ۴۰ : محو کن نقش دویی از ورق سینه ما

شمارهٔ ۴۱ : ای خداوند خردمند و جهان داور دانا

شمارهٔ ۴۲ : به شغل انتظار مهوشان در خلوت شب‌ها

شمارهٔ ۴۳ : پس از عمری که فرسودم به مشق پارسایی‌ها

شمارهٔ ۴۴ : ز من گرت نبود باور انتظار، بیا

شمارهٔ ۴۵ : خیز و بیراهه روی را سر راهی دریاب

شمارهٔ ۴۶ : گر پس از جور به انصاف گراید چه عجب؟

شمارهٔ ۴۷ : جنون محمل به صحرای تحیر رانده است امشب

شمارهٔ ۴۸ : از انده نایافت قلق می‌کنم امشب

شمارهٔ ۴۹ : سحر دمیده و گل در دمیدنست مخسپ

شمارهٔ ۵۰ : خوشم که چرخ به کوی توام ز پا انداخت

شمارهٔ ۵۱ : فغان که برق عتاب تو آنچنانم سوخت

شمارهٔ ۵۲ : آن که بی پرده به صد داغ نمایانم سوخت

شمارهٔ ۵۳ : اندوده به داغی دو سه پر کاله فرو ریخت

شمارهٔ ۵۴ : نگه به چشم نهان و ز جبهه چین پیداست

شمارهٔ ۵۵ : منع ز صهبا چرا باده روان پرور است

شمارهٔ ۵۶ : هر چه فلک نخواسته ست هیچ کس از فلک نخواست

شمارهٔ ۵۷ : بس که درین داوری بی اثر افتاده است

شمارهٔ ۵۸ : از فرنگ آمده در شهر فراوان شده است

شمارهٔ ۵۹ : جیب مرا مدوز که بودش نمانده است

شمارهٔ ۶۰ : گر بار نیست سایه خود از بید بوده است

شمارهٔ ۶۱ : امشب آتشین‌رویی گرم ژندخوانی‌هاست

شمارهٔ ۶۲ : سموم وادی امکان ز بس جگر تابست

شمارهٔ ۶۳ : هم وعده و هم منع ز بخشش چه حسابست

شمارهٔ ۶۴ : نشاط معنویان از شرابخانه تست

شمارهٔ ۶۵ : حق جلوه گر ز طرز بیان محمدست

شمارهٔ ۶۶ : چو صبح من ز سیاهی به شام مانندست

شمارهٔ ۶۷ : به خود رسیدنش از ناز بس که دشوارست

شمارهٔ ۶۸ : چشمم از ابر اشکبارترست

شمارهٔ ۶۹ : کشته را رشک کشته دگرست

شمارهٔ ۷۰ : سینه بگشودیم و خلقی دید کاینجا آتش است

شمارهٔ ۷۱ : ما لاغریم گر کمر یار نازکست

شمارهٔ ۷۲ : لب شیرین تو جان نمکست

شمارهٔ ۷۳ : لذت عشقم ز فیض بینوایی حاصلست

شمارهٔ ۷۴ : در بذل لآلی و رقم دست کریم ست

شمارهٔ ۷۵ : گرد ره خویش از نفسم باز ندانست

شمارهٔ ۷۶ : تا به سویم نظر لطف «جمس تامسن » است

شمارهٔ ۷۷ : ای که گفتی غم درون سینه جانفرساست، هست

شمارهٔ ۷۸ : به وادیی که در آن خضر را عصا خفته ست

شمارهٔ ۷۹ : ز من گسستی و پیوند مشکل افتاده ست

شمارهٔ ۸۰ : ایمنیم از مرگ تا تیغت جراحت بار هست

شمارهٔ ۸۱ : در بند تو چشم از دو جهان دوخته ای هست

شمارهٔ ۸۲ : غبار طرف مزارم به پیچ و تابی هست

شمارهٔ ۸۳ : هند را رند سخن پیشه گمنامی هست

شمارهٔ ۸۴ : اختری خوشتر ازینم به جهان می بایست

شمارهٔ ۸۵ : هر ذره محو جلوه حسن یگانه‌ای‌ست

شمارهٔ ۸۶ : ظهور بخشش حق را ذریعه بی سببی ست

شمارهٔ ۸۷ : با من که عاشقم سخن از ننگ و نام چیست؟

شمارهٔ ۸۸ : گفتم به روزگار سخنور چو من بسی ست

شمارهٔ ۸۹ : لعل تو خسته اثر التماس کیست؟

شمارهٔ ۹۰ : ببین که در گل و مل جلوه گر برای تو کیست؟

شمارهٔ ۹۱ : در گرد ناله وادی دل رزمگاه کیست؟

شمارهٔ ۹۲ : در تابم از خیال که دل جلوه گاه کیست؟

شمارهٔ ۹۳ : نه هرزه همچو نی از مغزم استخوان خالی ست

شمارهٔ ۹۴ : گلشن به فضای چمن سینه ما نیست

شمارهٔ ۹۵ : بلبل دلت به ناله خونین به بند نیست

شمارهٔ ۹۶ : منع ما از باده عرض احتسابی بیش نیست

شمارهٔ ۹۷ : دل بردن ازین شیوه عیانست و عیان نیست

شمارهٔ ۹۸ : چه فتنه ها که در اندازه گمان تو نیست

شمارهٔ ۹۹ : یاد از عدو نیارم وین هم ز دوربینی ست

شمارهٔ ۱۰۰ : خواست کز ما رنجد و تقریب رنجیدن نداشت

شمارهٔ ۱۰۱ : گل را به جرم عربده رنگ و بو گرفت

شمارهٔ ۱۰۲ : ساخت ز راستی به غیر ترک فسونگری گرفت

شمارهٔ ۱۰۳ : بس که از تاب نگاه تو ز آسودن رفت

شمارهٔ ۱۰۴ : یار در عهد شبابم به کنار آمد و رفت

شمارهٔ ۱۰۵ : دل برد و حق آنست که دلبر نتوان گفت

شمارهٔ ۱۰۶ : محو خودست لیک نه چون من درین چه بحث؟

شمارهٔ ۱۰۷ : نقشم گرفته دوست نمودن چه احتیاج؟

شمارهٔ ۱۰۸ : جلوه می خواهیم آتش شو هوای ما مسنج

شمارهٔ ۱۰۹ : ای که نبوی هر چه نبود در تماشایش مپیچ

شمارهٔ ۱۱۰ : در پرده شکایت ز تو داریم و بیان هیچ

شمارهٔ ۱۱۱ : باده پرتو خورشید و ایاغ دم صبح

شمارهٔ ۱۱۲ : آهی به عشق فاتح خیبر کنیم طرح

شمارهٔ ۱۱۳ : ای جمال تو به تاراج نظرها گستاخ

شمارهٔ ۱۱۴ : تا بشوید نهاد ما ز وسخ

شمارهٔ ۱۱۵ : لبم از زمزمه یاد تو خاموش مباد

شمارهٔ ۱۱۶ : تیغت ز فرق تا به گلویم رسیده باد

شمارهٔ ۱۱۷ : به بند پرسش حالم نمی توان افتاد

شمارهٔ ۱۱۸ : بی دل نشد ار دل به بت غالیه مو داد

شمارهٔ ۱۱۹ : هر دم ز نشاطم دل آزاد بجنبد

شمارهٔ ۱۲۰ : غم من از نفس پندگو چه کم گردد

شمارهٔ ۱۲۱ : دماغ اهل فنا نشئه بلا دارد

شمارهٔ ۱۲۲ : آزادگی ست سازی اما صدا ندارد

شمارهٔ ۱۲۳ : به ذوقی سر ز مستی در قفای ره روان دارد

شمارهٔ ۱۲۴ : تنگست دلم حوصله راز ندارد

شمارهٔ ۱۲۵ : نومیدی ما گردش ایام ندارد

شمارهٔ ۱۲۶ : خوش ست آن که با خویش جز غم ندارد

شمارهٔ ۱۲۷ : نقابدار که آیین رهزنی دارد

شمارهٔ ۱۲۸ : کو فنا تا همه آلایش پندار برد

شمارهٔ ۱۲۹ : ذوقش به وصل گرچه زبانم ز کار برد

شمارهٔ ۱۳۰ : حور بهشتی ز یاد آن بت کشمیر برد

شمارهٔ ۱۳۱ : در کلبه ما از جگر سوخته بو برد

شمارهٔ ۱۳۲ : اگر به دل نخلد هر چه از نظر گذرد

شمارهٔ ۱۳۳ : از رشک کرد آنچه به من روزگار کرد

شمارهٔ ۱۳۴ : صاحبدلست و نامور عشقم به سامان خوش نکرد

شمارهٔ ۱۳۵ : هم «انا الله » خوان درختی را به گفتار آورد

شمارهٔ ۱۳۶ : شادم به خیالت که ز تابم به در آورد

شمارهٔ ۱۳۷ : اگر داغت وجودم را در اکسیر نظر گیرد

شمارهٔ ۱۳۸ : صبح ست خوش بود قدحی بر شراب زد

شمارهٔ ۱۳۹ : من به وفا مردم و رقیب به در زد

شمارهٔ ۱۴۰ : گرسنه به که برآید ز فاقه جانش و لرزد

شمارهٔ ۱۴۱ : تا کیم دود شکایت ز بیان برخیزد

شمارهٔ ۱۴۲ : نگاهش ار به سر نامه وفا ریزد

شمارهٔ ۱۴۳ : خوشا که گنبد چرخ کهن فرو ریزد

شمارهٔ ۱۴۴ : گویم سخنی گرچه شنیدن نشناسد

شمارهٔ ۱۴۵ : خوبان نه آن کنند که کس را زیان رسد

شمارهٔ ۱۴۶ : نیست وقتی که به ما کاهشی از غم نرسد

شمارهٔ ۱۴۷ : هر ذره را فلک به زمین‌بوس می‌رسد

شمارهٔ ۱۴۸ : ز رشک ست این که در عشق آرزوی مردنم باشد

شمارهٔ ۱۴۹ : ترا گویند عاشق دشمنی آری چنین باشد

شمارهٔ ۱۵۰ : به ره با نقش پای خویشم از غیرت سری باشد

شمارهٔ ۱۵۱ : تا چند بلهوس می و عاشق ستم کشد

شمارهٔ ۱۵۲ : شوخی چشم حبیب فتنه ایام شد

شمارهٔ ۱۵۳ : دل اسباب طرب گم کرده در بند غم نان شد

شمارهٔ ۱۵۴ : دیگر از گریه به دل رسم فغان یاد آمد

شمارهٔ ۱۵۵ : ز گرمی نگهت خون دل به جوش آمد

شمارهٔ ۱۵۶ : چو زه به قصد نشان بر کمان بجنباند

شمارهٔ ۱۵۷ : نهم جبین به درش آستان بگرداند

شمارهٔ ۱۵۸ : نادان صنم من روش کار نداند

شمارهٔ ۱۵۹ : گر چنین ناز تو آماده یغما ماند

شمارهٔ ۱۶۰ : نفس از بیم خویت رشته پیچیده را ماند

شمارهٔ ۱۶۱ : دریغا که کام و لب از کار ماند

شمارهٔ ۱۶۲ : باید ز می هر آینه پرهیز گفته‌اند

شمارهٔ ۱۶۳ : بهر خواری بس که سرگرم تلاشم کرده‌اند

شمارهٔ ۱۶۴ : مژده صبح درین تیره شبانم دادند

شمارهٔ ۱۶۵ : پروا اگر از عربده دوش نکردند

شمارهٔ ۱۶۶ : عجب که مژده دهان رو به سوی ما آرند

شمارهٔ ۱۶۷ : شوقم ز پند بر در فریاد می‌زند

شمارهٔ ۱۶۸ : ننگ فرهادم به فرسنگ از وفا دور افگند

شمارهٔ ۱۶۹ : بتان شهر ستم پیشه شهریارانند

شمارهٔ ۱۷۰ : دلستانان بحل اند ار چه جفا نیز کنند

شمارهٔ ۱۷۱ : آنان که وصل یار همی آرزو کنند

شمارهٔ ۱۷۲ : به مقصدی که مر آن را ره خدا گویند

شمارهٔ ۱۷۳ : به عشق از دو جهان بی نیاز باید بود

شمارهٔ ۱۷۴ : دانست کز شهادتم امید حور بود

شمارهٔ ۱۷۵ : قدر مشتاقان چه داند؟ درد ما چندش بود؟

شمارهٔ ۱۷۶ : چه خیزد از سخنی کز درون جان نبود

شمارهٔ ۱۷۷ : دوش کز گردش بختم گله بر روی تو بود

شمارهٔ ۱۷۸ : تاجر شوق بدان ره به تجارت نرود

شمارهٔ ۱۷۹ : عاشق چو گفتیش که برو زود می‌رود

شمارهٔ ۱۸۰ : چاک از جیبم به دامان می‌رود

شمارهٔ ۱۸۱ : چون گویم از تو بر دل شیدا چه می‌رود؟

شمارهٔ ۱۸۲ : چون بپویی به زمین چرخ زمین تو شود

شمارهٔ ۱۸۳ : دل نه تنها ز فراق تو فغان ساز دهد

شمارهٔ ۱۸۴ : دگر فریب بهارم سر جنون ندهد

شمارهٔ ۱۸۵ : غم چو به هم درافگند رو که مراد می‌دهد

شمارهٔ ۱۸۶ : داغم از پرده دل رو به قفا می‌آید

شمارهٔ ۱۸۷ : نه از شرمست کز چشم وی آسان برنمی‌آید

شمارهٔ ۱۸۸ : چه عیش از وعده چون باور ز عنوانم نمی‌آید

شمارهٔ ۱۸۹ : کسی بامن چه در صورت پرستی حرف دین گوید

شمارهٔ ۱۹۰ : ز بس تاب خرام کلکم آذر بیزد از کاغذ

شمارهٔ ۱۹۱ : به مرگ من که پس از من به مرگ من یاد آر

شمارهٔ ۱۹۲ : ای دل از گلبن امید نشانی به من آر

شمارهٔ ۱۹۳ : مژده ای ذوق خرابی که بهارست بهار

شمارهٔ ۱۹۴ : بی دوست ز بس خاک فشاندیم به سر بر

شمارهٔ ۱۹۵ : بتی دارم ز شنگی روزگاران خو، بهاران بر

شمارهٔ ۱۹۶ : بیا و جوش تمنای دیدنم بنگر

شمارهٔ ۱۹۷ : در گریه از بس نازکی رخ مانده بر خاکش نگر

شمارهٔ ۱۹۸ : بر دل نفس غمم سرآور

شمارهٔ ۱۹۹ : ای ذوق نواسنجی بازم به خروش آور

شمارهٔ ۲۰۰ : ای شوق به ما عربده بسیار میاموز

شمارهٔ ۲۰۱ : خون قطره قطره می چکد از چشم تر هنوز

شمارهٔ ۲۰۲ : با همه گمگشتگی خالی بود جایم هنوز

شمارهٔ ۲۰۳ : یقین عشق کن و از سر گمان برخیز

شمارهٔ ۲۰۴ : یارب ز جنون طرح غمی در نظرم ریز

شمارهٔ ۲۰۵ : لطفی به تحت هر نگه خشمگین شناس

شمارهٔ ۲۰۶ : داغ تلخ گویانم لذت سم از من پرس

شمارهٔ ۲۰۷ : کاشانه نشین عشوه گری را چه کند بس؟

شمارهٔ ۲۰۸ : تیغ از نیام بیهده بیرون نکرده کس

شمارهٔ ۲۰۹ : هر که را بینی ز می بیخود، ثنایش می نویس

شمارهٔ ۲۱۰ : من و نظاره رویی که وقت جلوه از تابش

شمارهٔ ۲۱۱ : خوشا حالم تن آتش بستر آتش

شمارهٔ ۲۱۲ : ز لکنت می تپد نبض رگ لعل گهربارش

شمارهٔ ۲۱۳ : مپرس حال اسیری که در خم هوسش

شمارهٔ ۲۱۴ : بیا به باغ و نقاب از رخ چمن برکش

شمارهٔ ۲۱۵ : دود سودایی تتق بست آسمان نامیدمش

شمارهٔ ۲۱۶ : خوشا روز و شب کلکته و عیش مقیمانش

شمارهٔ ۲۱۷ : نیست معبودش حریف تاب ناز آوردنش

شمارهٔ ۲۱۸ : دوشم آهنگ عشا بود که آمد در گوش

شمارهٔ ۲۱۹ : چون عکس پل به سیل به ذوق بلا برقص

شمارهٔ ۲۲۰ : دل در غمش بسوز که جان می‌دهد عوض

شمارهٔ ۲۲۱ : گویی که هان وفا که وفا بوده است شرط

شمارهٔ ۲۲۲ : تکیه بر عهد زبان تو غلط بود غلط

شمارهٔ ۲۲۳ : مرا که باده ندارم ز روزگار چه حظ؟

شمارهٔ ۲۲۴ : تا رغبت وطن نبود از سفر چه حظ؟

شمارهٔ ۲۲۵ : شادم که بر انکار من شیخ و برهمن گشته جمع

شمارهٔ ۲۲۶ : تا تف شوق تو انداخته جان در تن شمع

شمارهٔ ۲۲۷ : به خون تپم به سر رهگذر دروغ دروغ

شمارهٔ ۲۲۸ : هنگام بوسه بر لب جانان خورم دریغ

شمارهٔ ۲۲۹ : ای کرده غرقم بی خبر شو زین نشان‌ها یک طرف

شمارهٔ ۲۳۰ : گل و شمعم به مزار شهدا گشت تلف

شمارهٔ ۲۳۱ : شدم سپاسگزار خود از شکایت شوق

شمارهٔ ۲۳۲ : به گونه می نپذیرد ز همدگر تفریق

شمارهٔ ۲۳۳ : بحر اگر موج زنست از خس و خاشاک چه باک؟

شمارهٔ ۲۳۴ : مرد آن که در هجوم تمنا شود هلاک

شمارهٔ ۲۳۵ : سبکروحم بود بار من اندک

شمارهٔ ۲۳۶ : ای ترا و مرا درین نیرنگ

شمارهٔ ۲۳۷ : راهی ست که در دل فتد ار خون رود از دل

شمارهٔ ۲۳۸ : تن بر کرانه ضایع دل در میانه غافل

شمارهٔ ۲۳۹ : گفتم ز شادی نبودم گنجیدن آسان در بغل

شمارهٔ ۲۴۰ : داریم در هوای تو مستی به بوی گل

شمارهٔ ۲۴۱ : نه مرا دولت دنیا نه مرا اجر جمیل

شمارهٔ ۲۴۲ : هم به عالم ز اهل عالم بر کنار افتاده‌ام

شمارهٔ ۲۴۳ : بود بدگو ساده با خود هم‌زبانش کرده‌ام

شمارهٔ ۲۴۴ : دیدم آن هنگامه، بیجا خوف محشر داشتم

شمارهٔ ۲۴۵ : یاد باد آن روزگاران کاعتباری داشتم

شمارهٔ ۲۴۶ : نوگرفتار تو و دیرینه آزاد خودم

شمارهٔ ۲۴۷ : این چه شورست که از شوق تو در سر دارم؟

شمارهٔ ۲۴۸ : آنم که لب زمزمه فرسای ندارم

شمارهٔ ۲۴۹ : ز من حذر نکنی گر لباس دین دارم

شمارهٔ ۲۵۰ : آسمان بلند را میرم

شمارهٔ ۲۵۱ : تا به کی صرف رضاجویی دل‌ها باشم

شمارهٔ ۲۵۲ : اگر بر خود نمی بالد ز غارت کردن هوشم

شمارهٔ ۲۵۳ : بی پردگی محشر رسوایی خویشم

شمارهٔ ۲۵۴ : در وصل دل آزاری اغیار ندانم

شمارهٔ ۲۵۵ : بخت در خوابست می خواهم که بیدارش کنم

شمارهٔ ۲۵۶ : خود را همی به نقش طرازی علم کنم

شمارهٔ ۲۵۷ : می‌ربایم بوسه و عرض ندامت می‌کنم

شمارهٔ ۲۵۸ : رفتم که کهنگی ز تماشا برافگنم

شمارهٔ ۲۵۹ : در هر انجام محبت طرح آغاز افگنم

شمارهٔ ۲۶۰ : صبح ست خیز تا نفسی در هم افگنم

شمارهٔ ۲۶۱ : دگر نگاه ترا مست ناز می‌خواهم

شمارهٔ ۲۶۲ : گم گشته به کوی تو نه دل بلکه خبر هم

شمارهٔ ۲۶۳ : درد ناسازست و درمان نیز هم

شمارهٔ ۲۶۴ : نشاط آرد به آزادی ز آرایش بریدن هم

شمارهٔ ۲۶۵ : صبح شد خیز که روداد اثر بنمایم

شمارهٔ ۲۶۶ : شب‌های غم که چهره به خوناب شسته‌ایم

شمارهٔ ۲۶۷ : وحشتی در سفر از برگ سفر داشته‌ایم

شمارهٔ ۲۶۸ : تا فصلی از حقیقت اشیا نوشته‌ایم

شمارهٔ ۲۶۹ : بی خویشتن عنان نگاهش گرفته ایم

شمارهٔ ۲۷۰ : جلوه معنی به جیب وهم پنهان کرده‌ایم

شمارهٔ ۲۷۱ : بر لب یا علی سرای باده روانه کرده ایم

شمارهٔ ۲۷۲ : رفت بر ما آنچه خود ما خواستیم

شمارهٔ ۲۷۳ : بیا که قاعده آسمان بگردانیم

شمارهٔ ۲۷۴ : بس که بپیچد به خویش جاده ز گمراهیم

شمارهٔ ۲۷۵ : سوخت جگر تا کجا رنج چکیدن دهیم

شمارهٔ ۲۷۶ : ها، پری شیوه غزالان و ز مردم رمشان

شمارهٔ ۲۷۷ : چون شمع رود شب همه شب دود ز سرمان

شمارهٔ ۲۷۸ : به خونم دست و تیغ آلود جانان

شمارهٔ ۲۷۹ : زهی باغ و بهار جان فشانان

شمارهٔ ۲۸۰ : حیف ست قتلگه ز گلستان شناختن

شمارهٔ ۲۸۱ : چیست به لب خنده از عتاب شکستن

شمارهٔ ۲۸۲ : خوش بود فارغ ز بند کفر و ایمان زیستن

شمارهٔ ۲۸۳ : خیره کند مرد را مهر درم داشتن

شمارهٔ ۲۸۴ : جنون مستم به فصل نوبهارم می‌توان کشتن

شمارهٔ ۲۸۵ : چه غم ار به جد گرفتی ز من احتراز کردن؟

شمارهٔ ۲۸۶ : خجل ز راستی خویش می توان کردن

شمارهٔ ۲۸۷ : تا ز دیوانم که سرمست سخن خواهد شدن؟

شمارهٔ ۲۸۸ : طاق شد طاقت ز عشقت بر کران خواهم شدن

شمارهٔ ۲۸۹ : دل زان مژه تیز به یکبار کشیدن

شمارهٔ ۲۹۰ : ای ز ساز زنجیرم در جنون نواگر کن

شمارهٔ ۲۹۱ : بس که لبریزست ز اندوه تو سر تا پای من

شمارهٔ ۲۹۲ : رشک سخنم چیست؟ نه شهد هوس ست این

شمارهٔ ۲۹۳ : سرشک افشانی چشم ترش بین

شمارهٔ ۲۹۴ : بالم به خویش بس که به بند کمند تو

شمارهٔ ۲۹۵ : عرض خود برد که رسوایی ما خیزد ازو

شمارهٔ ۲۹۶ : دولت به غلط نبود از سعی پشیمان شو

شمارهٔ ۲۹۷ : گستاخ گشته ایم غرور جمال کو؟

شمارهٔ ۲۹۸ : گویی به من کسی که ز دشمن رسیده کو؟

شمارهٔ ۲۹۹ : حق که حقست سمیع ست فلانی بشنو

شمارهٔ ۳۰۰ : هله من عاشق ذاتم تنه ناها یا هو

شمارهٔ ۳۰۱ : شاها به بزم جشن چو شاهان شراب خواه

شمارهٔ ۳۰۲ : بتی دارم از اهل دل رم گرفته

شمارهٔ ۳۰۳ : مر ز فنا فراغ را مژده برگ و ساز ده

شمارهٔ ۳۰۴ : گاهی به چشم دشمن و گاهی در آینه

شمارهٔ ۳۰۵ : بر دست و پای بند گرانی نهاده ای

شمارهٔ ۳۰۶ : چون زبان‌ها لال و جان‌ها پر ز غوغا کرده‌ای

شمارهٔ ۳۰۷ : می‌رود خنده به سامان بهاران زده‌ای

شمارهٔ ۳۰۸ : کیستم دست به مشاطگی جان زده‌ای

شمارهٔ ۳۰۹ : دارم دلی ز غصه گران‌بار بوده‌ای

شمارهٔ ۳۱۰ : سرچشمه خونست ز دل تا به زبان های

شمارهٔ ۳۱۱ : در زمهریر سینه آسودگان نه ای

شمارهٔ ۳۱۲ : خشنود شوی چون دل خشنود نیابی

شمارهٔ ۳۱۳ : دلم در ناله از پهلوی داغ سینه تابستی

شمارهٔ ۳۱۴ : گر نه نواها سرودمی چه غمستی؟

شمارهٔ ۳۱۵ : در بستن تمثال تو حیرت رقمستی

شمارهٔ ۳۱۶ : اندوه پرافشانی از چهره عیانستی

شمارهٔ ۳۱۷ : ای موج گل نوید تماشای کیستی؟

شمارهٔ ۳۱۸ : به دل ز عربده جایی که داشتی داری

شمارهٔ ۳۱۹ : ای به صدمه ای آهی بر دلت ز ما باری

شمارهٔ ۳۲۰ : نفس را بر در این خانه صد غوغاست پنداری

شمارهٔ ۳۲۱ : دیده ور آن که تا نهد دل به شمار دلبری

شمارهٔ ۳۲۲ : از جسم به جان نقاب تا کی؟

شمارهٔ ۳۲۳ : نخواهم از صف حوران ز صد هزار یکی

شمارهٔ ۳۲۴ : ز بس که با تو به هر شیوه آشناستمی

شمارهٔ ۳۲۵ : رفت آن که کسب بوی تو از باد کردمی

شمارهٔ ۳۲۶ : دل که ازمن مر ترا فرجام ننگ آرد همی

شمارهٔ ۳۲۷ : اگر به شرع سخن در بیان بگردانی

شمارهٔ ۳۲۸ : مژده خرمی و بی خللی را مانی

شمارهٔ ۳۲۹ : بدین خوبی خرد گوید که کام دل مخواه از وی

شمارهٔ ۳۳۰ : ای که گفتم ندهی داد دل آری ندهی

شمارهٔ ۳۳۱ : همنشین جان من و جان تو این انگیز هی

شمارهٔ ۳۳۲ : تابم ز دل برد کافرادایی

شمارهٔ ۳۳۳ : زاهد که و مسجد چه و محراب کجایی؟

شمارهٔ ۳۳۴ : کافرم گر از تو باور باشدم غمخواریی

شمارهٔ ۱

نمی‌بینیم در عالم نشاطی کاسمان ما را

چو نور از چشم نابینا ز ساغر رفت صهبا را

مکن ناز و ادا چندین دلی بستان و جانی ما

دماغ نازک من بر نمی‌تابد تقاضا را

سراب آتش از افسردگی چون شمع تصویرم

فریب عشقبازی می‌دهم اهل تماشا را

من و ذوق تماشای کسی کز تاب رخسارش

جگر بر تابه چسبد آفتاب عالم‌آرا را

چه لب تشنه‌ست خاکم کآستین گرد باد من

چو اشک از چهره از روی زمین برچید دریا را

خیالش را بساطی بهر پاانداز می‌جستم

پسندیدم به مستی محمل خواب زلیخا را

دل مأیوس را تسکین به مردن می‌توان دادن

چه امیدست آخر خضر و ادریس و مسیحا را

بهاران است و خاک از جلوه گل امتلا دارد

به رگ نشتر زن از موج خرام ناز صحرا را

سر و کارم بود با ساقیی، کز تندی خویش

نفس در سینه می‌لرزد ز موج باده مینا را

خطی بر هستی عالم کشیدیم از مژه بستن

ز خود رفتیم و هم با خویشتن بردیم دنیا را

در آغوش تغافل عرض یکرنگی توان دادن

تهی تا می‌کنی پهلو به ما بنموده‌ای جا را

نمی‌رنجد که در دام تغافل می‌تپد صیدش

نمی‌دانم چه پیش آمد نگاه بی‌محابا را

زمین گویی است کو مجنون که من بردم ز میدانش

غبارم در نورد خود فرو پیچید صحرا را

ازین بیگانگی‌ها می‌تراود آشنایی‌ها

حیا می‌ورزد و در پرده رسوا می‌کند ما را

حذر از زمهریر سینه آسودگان غالب

چه منتها که بر دل نیست جان ناشکیبا را

شمارهٔ ۲

سوزد ز بس که تاب جمالش نقاب را

دانم که در میان نپسندد حجاب را

پیراهن از کتان و دمادم ز سادگی

نفرین کند به پرده دری ماهتاب را

تا خود شبی به همدمی ما به سر برد

در چشم بخت غیر رها کرد خواب را

نارفته، دم ز وعده باز آمدن زند

تا در وصال یاد دهد اضطراب را

در دل خزد لابه و از جان بدر کشد

دیرینه شکوه ستم بی حساب را

جرأت نگر که هرزه به پیش آمد سؤال

گیرم به بوسه زان لب نازک جواب را

نازم فروغ باده ز عکس جمال دوست

گویی فشرده اند به جام آفتاب را

سوزد ز گرمیش می و او همچون به لهو

ریزد ز آبگینه به ساغر شراب را

آبش دهم به باده و او هر دم از تمیز

نوشد می و ز جام فرو ریزد آب را

آسوده باد خاطر غالب که خوی اوست

آمیختن به باده صافی گلاب را

شمارهٔ ۳

ای گل از نقش کف پای تو دامان ترا

گل فشان کرده قبا سرو خرامان ترا

تا ز خون که ازین پرده شفق باز دمد؟

رونق صبح بهارست گریبان ترا

هر قدر شکوه که در حوصله گرد آمده بود

گوی گردید به مستی خم چوگان ترا

جذبه زخم دلم کارگر افتاد، مباد

عطسه غربال کند مغز نمکدان ترا

ندمد بوی کباب از نفس غیر و خوشم

می شناسم اثر گرمی پنهان ترا

راحت دائمی ذوق طلب را نازم

گرد نمناک بود سایه بیابان ترا

چشم آغشته به خون بین و ز خلوت بدر آی

اینک ابر شفق آلوده گلستان ترا

آیی از بزم رقیب و سر راهت میرم

تا ربایم دل از ناز پشیمان ترا

چه غم ار سیلی سنگ ستمش کرد کبود

سبزه زاری تنم طرف خیابان ترا

فرصتت باد که سر در سر کارت کردیم

آفتاب لب بامیم شبستان ترا

هر حجابی که دهد روی به هنگامه شوق

پرده ساز بود زمزمه سنجان ترا

فارغش ساخته از حسرت پیکان غالب

حق بود بر جگر ریش تو دندان ترا

شمارهٔ ۴

ای به خلا و ملا خوی تو هنگامه زا

با همه در گفتگو بی همه با ماجرا

شاهد حسن ترا در روش دلبری

طره پر خم صفات موی میان ماسوا

دیده وران را کند دید تو بینش فزون

از نگه تیزرو گشته نگه توتیا

آب نبخشی به زور خون سکندر هدر

جان نپذیری به هیچ نقد خضر ناروا

بزم ترا شمع و گل خستگی بوتراب

ساز ترا زیر و بم واقعه کربلا

نکبتیان ترا قافله بی آب و نان

نعمتیان ترا مائده بی اشتها

گرمی نبض کسی کز تو به دل داشت سوز

سوخته در مغز خاک ریشه دارو گیا

مصرف زهر ستم داده به یاد توام

سبز بود جای من در دهن اژدها

کم مشمر گریه ام زانکه به علم ازل

بوده در این جوی آب گردش هفت آسیا

ساده ز علم و عمل، مهر تو ورزیده ایم

مستی ما پایدار، باده ما ناشتا

خلد به غالب سپار زان که بدان روضه در

نیک بود عندلیب خاصه نوآیین نوا

شمارهٔ ۵

سپردم دوزخ و آن داغ‌های سینه تابش را

سرابی بود در ره تشنه برق عتابش را

ز پیدایی حجاب جلوه سامان کردنش نازم

کف صهباست گویی پنبه مینای شرابش را

ندانم تا چه برق فتنه خواهد ریخت بر هوشم

تصور کرده ام بگسستن بند نقابش را

دم صبح بهار این مایه مدهوشی نمی ارزد

صبا بر مغز دهر افشاند گویی رختخوابش را

سوارش داغ حیرانی غبارش عرض ویرانی

جهان را دیدم و گردیدم آباد و خرابش را

ز تاب تشنگی جان را نوید آبرو بخشم

کمند جذبه دریا شناسم موج آبش را

ز من کز بیخودی در وصل رنگ از بوی نشناسم

به هر یک شیوه نازش باز می خواهد جوابش را

سوار توسن نازست و بر خاکم گذر دارد

ببال ای آرزو چندان که دریابی رکابش را

شکایت نامه گفتم درنوردم تا روان گردد

همان در راه قاصد ریخت رشکم پیچ و تابش را

ندانم تا چه سان از عهده دردش برون آیم

ز شادی جان بها گفتم متاع کم میابش را

ز خوبان جلوه وز ما بیخودان جان رونما خواهد

خریدارست زانجم تا به شبنم آفتابش را

خیالش صید دام پیچ و تاب شوق بود اما

من از مستی غلط کردم به شوخی اضطرابش را

به نظم و نثر مولانا ظهوری زنده‌ام غالب

رگ جان کرده‌ام شیرازه اوراق کتابش را

شمارهٔ ۶

نهفت شوخی بی پرده شور جنگش را

ز باده تندی این باده برد رنگش را

کدام آینه با روی او مقابل شد

که بی قراری جوهر نبرد زنگش را

چو غنچه جوش صفای تنش ز بالیدن

دریده بر تن نازک قبای تنگش را

ز گرمی نفسش دل در اهتزاز آمد

شراره شهپر پرواز گشت سنگش را

نظاره خط پشت لبش ز خویشم برد

ز باده نشئه فزون داده اند بنگش را

چه نغمه ها که به مرگم سرود و پنداری

ز رشته کفنم تار بود چنگش را

به حشر وعده دیدار کرده بی تابم

شتاب من به سر آرد مگر درنگش را

جگر نشانه نهم بر خود اعتمادم نیست

مباد دل به تپش رد کند خدنگش را

کشیده ایم به دیوانگی ز شوخی دوست

به گونه گونه ادا ناز رنگ رنگش را

ز ظرف غالب آشفته گر نه ای آگاه

بیازما به می تند هوش و هنگش را

شمارهٔ ۷

ای روی تو به جلوه درآورده رنگ را

نقش تو تازه کرد بساط فرنگ را

از ناله خیزی دل سخت تو در تبم

در عطسه شرر مفگن مغز سنگ را

از عمر نوح، عرض برد انتظار و تو

در عرض شوق تاب نیاری درنگ را

داغم که در هوای سر دامن کسی ست

در خون من ز ناز فرو برده چنگ را

در بزم، می به جام زمرد نخورده ای

سنجد به دشت جلوه داغ پلنگ را

جوی گشاد شست ترا تا نمانده آب

کاندازه آورد رقم خشم و جنگ را

چون آبگینه ای به جگر در شکسته ایم

آن چشمه چشمه لذت زخم خدنگ را

در گوشه ای خزیده ز اندوه بی کسی

آن بر شکسته خلوت دلهای تنگ را

شوخی که خود ز نام وفا ننگ داشتی

بر باد می دهد به وفا نام و ننگ را

غالب ز عاشقی به ندیمی رسیده ایم

نازم شگرف کاری بخت دو رنگ را

شمارهٔ ۸

چون به قاصد بسپرم پیغام را

رشک نگذارد که گویم نام را

گشته در تاریکی روزم پنهان

کو چراغی تا بجویم شام را

آن میم باید که چون ریزم به جام

زور می در گردش آرد جام را

بی گناهم پیر دیر از من مرنج

من به مستی بسته ام احرام را

از دل تست آنچه بر من می رود

می شناسم سختی ایام را

تا نیفتد هر که تن پرور بود

خوش بود گر دانه نبود دام را

بس که ایمانم به غیبست استوار

از دهان دوست خواهم کام را

ما کجا، او کو، چه سودا در سرست

ذره های آفتاب آشام را

زحمت عامست دائم خاص را

عشرتی خاص است هر دم عام را

دلستان در خشم و غالب بوسه جوی

شوق نشناسد همی هنگام را

شمارهٔ ۹

در هجر طرب بیش کند تاب و تبم را

مهتاب، کف مار سیاه ست شبم را

آوخ که چمن جستم و گردون عوض گل

در دامن من ریخته پای طلبم را

ساز و قدح و نغمه و صهبا همه آتش

یابی ز سمندر ره بزم طربم را

در دل ز تمنای قدمبوس تو شوری ست

شوقت چه نمک داده مذاق ادبم را

از لذت بیداد تو فارغ نتوان زیست

دریاب عیار گله بی سببم را

ترسم که دهد ناله جگر را به دریدن

قطع نظر از جیب، بدوزید لبم را

از ناله به نبضم بنه ای دوست سرانگشت

مانند نی اندر ستخوان جوی تبم را

ساقی به نمی کز قدح باده چکانی

بر خلد بخندان لب کوثر طلبم را

در من هوس باده طبیعی ست که غالب

پیمانه به جمشید رساند نسبم را

شمارهٔ ۱۰

سوز عشق تو پس از مرگ عیانست مرا

رشته شمع مزار از رگ جانست مرا

می نگنجم ز طرب در شکن خلوت خویش

حلقه بزم که چشم نگرانست مرا

هر خراشی که ز رشک تنم افتد بر دل

در سپاس دم تیغ تو زبانست مرا

دل خود از تست و هم از ذوق خریداری تست

این همه بحث که در سود و زیانست مرا

جویی از باده و جویی ز عسل دارد خلد

لب لعل تو هم اینست و هم آنست مرا

چون پریزاد که در شیشه فرودش آرند

روی خوبت به دل از دیده نهانست مرا

به تگ و تاز من افزود گسستن یک دست

در رهت رشته امید عنانست مرا

بیخودی کرده سبکدوش ، فراغی دارم

کوه اندوه رگ خواب گرانست مرا

خارها از اثر گرمی رفتارم سوخت

منتی بر قدم راهروانست مرا

رهرو تفته در رفته به آبم غالب

توشه‌ای بر لب جو مانده نشانست مرا

شمارهٔ ۱۱

من آن نیم که دگر می توان فریفت مرا

فریبمش که مگر می توان فریفت مرا

به حرف ذوق نگه می توان ربود مرا

به وهم تاب کمر می توان فریفت مرا

ز ذکر مل به گمان می توان فگند مرا

ز شاخ گل به ثمر می توان فریفت مرا

ز درددل که به افسانه در میان آید

به نیم جنبش سر می توان فریفت مرا

ز سوز دل که به واگویه بر زبان گذرد

به یک دو حرف حذر می توان فریفت مرا

من و فریفتگی هرگز، آن محال اندیش

چرا فریفت، اگر می توان فریفت مرا

خدنگ جز به گرایش گشاد نپذیرد

ازو به زخم جگر می توان فریفت مرا

ز باز نامدن نامه بر خوشم که هنوز

به آرزوی خبر می توان فریفت مرا

شب فراق ندارد سحر ولی یک چند

به گفتگوی سحر می توان فریفت مرا

نشان دوست ندانم جز این که پرده در است

ز در به روزن در می توان فریفت مرا

گرسنه چشم اثر نیستم که در ره دید

به کیمیای نظر می توان فریفت مرا

سرشت من بود این ور نه، آن نیم، غالب

که از وفا به اثر می توان فریفت مرا

شمارهٔ ۱۲

جان بر نتابد ای دل هنگامه ستم را

از سینه ریز بیرون مانند تیغ دم را

از وحشت برونم بنگر غم درونم

آمیزش غریبی باشد به هوش رم را

گویند می نویسد قاتل برات خیری

یارب شکسته باشد بر نام ما قلم را

بی وجه در رهت نیست از پا فتادن من

بر دیده می نشانم در هر قدم، قدم را

سوگند کشتنم خورد از غصه جان سپردم

کردم ز بی نیازی خون در جگر قسم را

در نامه تا نبشتی بر من نوید قتلی

در دل چو جوهر تیغ جا داده ام رقم را

بیدادگر ندارد سرمایه تواضع

تیغت به رسم یغما از ما ربوده خم را

کاشانه گشت ویران، ویرانه دلگشاتر

دیوار و در نسازد زندانیان غم را

مانند خارزاری کاتش زنند در وی

سوزد ز بیم خویت اجزای ناله هم را

در مشرب حریفان منع است خودنمایی

بنگر که چون سکندر آیینه نیست جم را

زاهد مناز چندین زنارم ار گسستی

از جبهه ام ندزدد کس سجده صنم را

اشکی نماند باقی از فرط گریه غالب

سیلی رسید و گویی از دیده شست نم را

شمارهٔ ۱۳

بر نمی آید ز چشم از جوش حیرانی مرا

شد نگه، زنار تسبیح سلیمانی مرا

دامن افشاندم به جیب و مانده در بند تنم

وحشتی کو تا برون آرد ز عریانی مرا

وه! که پیش از من به پابوس کسی خواهد رسید

سجده شوقی که می بالد به پیشانی مرا

همچنین بیگانه زی با من دل و جان کسی

بدگمان گردم اگر دانم که می دانی مرا

با همه خرسندی از وی شکوه ها دارم همی

تا نداند صید پرسش های پنهانی مرا

برنیایم با روانی های طبع خویشتن

موج آب گوهر من کرده طوفانی مرا

تا به راهت مردم و یک ره به خاکم نامدی

دوزخی گردیده اندوه پشیمانی مرا

خویش را چون موج گوهر گرچه گرد آورده ام

دل پرست از ذوق انداز پر افشانی مرا

تشنه لب بر ساحل دریا ز غیرت جان دهم

گر به موج افتد گمان چین پیشانی مرا

با سراج‌الدین احمد چاره جز تسلیم نیست

ور نه غالب نیست آهنگ غزل‌خوانی مرا

شمارهٔ ۱۴

شکست رنگ تا رسوا نسازد بی قراران را

جگر خونست از بیم نگاهت رازداران را

ز پیکان های ناوک در دل گرمم نشان نبود

به ریگستان چه جویی قطره های آب باران را؟

بود پیوسته پشت صبر بر کوه از گرانجانی

چه افسون خوانده ای در گوش دل امیدواران را؟

کف خاکیم، از ما برنخیزد جز غبار آنجا

فزون از صرصری نبود قیامت خاکساران را

به ترک جاه گو تا گردش ایام برخیزد

که گلخن تاب دائم در نظر دارد بهاران را

درآ بیخود به بازیگاه اهل حسن تا بینی

به روی شعله گرم مشق جولان نی سواران را

نگشت از سجده حق جبهه زهاد نورانی

چنان کافروخت تاب باده روی باده خواران را

دریغ آگاهیی کافسردگی گردد سر و برگش

ز مستی بهره جز غفلت نباشد هوشیاران را

ز غیرت می گدازد در خجالتگاه تأثیرم

زبون دیدن به دست شیشه سازان کوهساران را

به رنجم غالب از ذوق سخن، خوش بودی ار بودی

مرا لختی شکیب و پاره ای انصاف یاران را

شمارهٔ ۱۵

نوید التفات شوق دادم از بلا جان را

کمند جذبه طوفان شمردم موج طوفان را

پرستارم جگر درباخت یارب در دل اندازش

ز بی تابی به زخمم سرنگون کردن نمکدان را

چنان گرم ست بزم از جلوه ساقی که پنداری

گداز جوهر نظاره در جامست مستان را

ندارم شکوه از غم با هجوم شوق خرسندم

ز جا برداشت جوش دل همانا داغ هجران را

قضا از نامه آهنگ دریدن ریخت در گوشم

ز پشت ناخنم نسترده نقش روی عنوان را

به تن چسبید بازم از نم خونابه پیراهن

خراش سینه سطر بخیه شد چاک گریبان را

به جرم تاب ضبط ناله با من داوری دارد

ز شوخی می شمارد زیر لب دزدیدن افغان را

هنوز آیینه ما می پذیرد عکس صورتها

چو ناصح خنده زد اندر دل افشردیم دندان را

تکلف بر طرف، لب تشنه بوس و کنارستم

ز راهم بازچین دام نوازشهای پنهان را

به مستی گر به جنت بگذری زنهار نفریبی

سرابی در رهستی تشنه دیدار جانان را

چمن سامان بتی دارم که دارد وقت گل چیدن

خرامی کز ادای خویش پر گل کرده دامان را

به انداز صبوحی چون به گلشن ترکتاز آری

پریدن های رنگ گل شفق گردد گلستان را

کباب نوبهار اندر تنور لاله می سوزد

چه فیض از میزان لاابالی پیشه مهمان را

چه دود دل چه موج رنگ در هر پرده از هستی

خیالم شانه باشد طره خواب پریشان را

به شبها پاس ناموست ز خویشم بدگمان دارد

ز شور ناله می ریزم نمک در دیده دربان را

ز مستی محو پاکوبی بود هر گردباد اینجا

رواج خانقاهست از کف خاکم بیابان را

رسیدن‌های منقار هما بر استخوان غالب

پس از عمری به یادم داد رسم و راه پیکان را

شمارهٔ ۱۶

خاموشی ما گشت بدآموز، بتان را

زین پیش وگر نه اثری بود، فغان را

منت کش تأثیر وفاییم، که آخر

این شیوه عیان ساخت، عیار دگران را

در طبع بهار این همه آشفتگی از چیست؟

گویی که دل از بیم تو خون گشته خزان را

مویی که برون نامده باشد چه نماید؟

بیهوده در اندام تو جستیم، میان را

طاقت نتوانست به هنگامه طرف شد

دادیم به دست غمت از ناله، عنان را

تا شاهد رازت به خموشی شده رسوا

چون پرده به رخسار فروهشت، بیان را

در مشرب بیداد تو خونم، می نابست

کز ذوق به خمیازه درافگنده کمان را

در طاعتیان فرخ و بر عشرتیان سهل

نازم شب آدینه ماه رمضان را

اینک زده ام بال تقاضا ز دو مصرع

تا مژده معراج دهم سعی بیان را

زینسان که فرو رفته به دل، پیر و جوان را

مژگان تو جوهر بود آیینه جان را

واداشت سگ کوی تو زین حد نشناسی

در پای تو می خواستم افشاند روان را

بر تربتم از نخل قدت جلوه فروبار

تا خاک کند نوبر از آن پای نشان را

جستیم سراغ چمن خلد به مستی

در گرد خرام تو ره افتاد گمان را

ای خاک درت قبله جان و دل غالب

کز فیض تو پیرایه هستی ست جهان را

تا نام تو شیرینی جان داده به گفتن

در خویش فرو برده دل از مهر زبان را

بر امت تو دوزخ جاوید حرامست

حاشا که شفاعت نکنی سوختگان را

شمارهٔ ۱۷

غمت در بوته دانش گدازد مغز خامان را

لبت تنگ شکر سازد دهان تلخ کامان را

قضا در کارها اندازه هر کس نگه دارد

به قطع وادی غم می گمارد تیزگامان را

ز هستی پاک شو گر مرد راهی کاندرین وادی

گرانیهاست رخت رهرو آلوده دامان را

دماغ فتنه می نازد به سامان رسیدن ها

طلوع نشئه گرد راه باشد خوش خرامان را

پی رسوایی ارباب تقوی جلوه ای سر کن

کتانها ماهتابی ساز شاهم نیک نامان را

به عرض ناز خوبان را ز ما بی تاب تر دارد

عنان از برق باشد در رهش زرین ستامان را

خرابیم و رضایش در خرابی های ما باشد

ز چشم بد نگه دارد خدا ما دوستکامان را

بسا افتاده سرمست و بسا افتاده در طاعت

تو دانی تا به لطف از خاک برداری گدایان را

ز قاتل مژده زخمی گلم در جیب جان ریزد

نشاط انگیز باشد بوی خون خونین مشامان را

جهان را خاصی و عامی ست آن مغرور و این عاجز

بیا غالب ز خاصان بگذر و بگذار عامان را

شمارهٔ ۱۸

نگویم تازه دارم شیوه جادوبیانان را

ولی در خویش بینم کارگر جادوی آنان را

همانا پیشکار بخت ناسازم به تنهایی

ستوه آورده ام از چاره جویی مهربانان را

ندارد حاجت لعل و گهر حسن خدادادت

عبث در آب و آتش رانده ای بازارگانان را

چه بی برگی است جان دادن به زخمی زان دم خنجر

هلاکستم فراخیهای عیش سخت جانان را

عوض دارد گر آزار دلم آزرده می خواهم

به قتل خویش دست و ساعد نازک میانان را

سراغ فتنه های زهره سوز از خویشتن گیرم

رگ اندیشه نبض کار باشد کاردانان را

به لفظ عشق صد ره کوه و دریا در میان گفتن

بیاموزید تا پیشش برید افسانه خوانان را

نبینی برگ رز زر گشت و گل کبریت احمر شد

کند پاییز گویی کیمیاگر باغبانان را

مرنج از ناروایی بی نیازی عالمی دارد

حکایتها بود با خویشتن مر بی زبانان را

نگیرد دیگران را حق به جرمی کز یکی بخشد

سرت گردم شفیعی روز محشر دلستانان را

نداند قدر غم تا درنماند کس بدان غالب

مسرت خیزد از تقلید پیران نوجوانان را

شمارهٔ ۱۹

تعالی الله به رحمت شاد کردن بی‌گناهان را

خجل نپسندد آزرم کرم بی‌دستگاهان را

خوی شرم گنه در پیشگاه رحمت عامت

سهیل و زهره افشانده ز سیما روسیاهان را

زهی دردت که با یک عالم آشوب جگرخایی

دود در دل گدایان را و در سر پادشاهان را

به حرفی حلقه در گوش افگنی آزادمردان را

به خوابی مغز در شور آوری بالین‌پناهان را

ز شوقت بی‌قراری آرزو، خارا نهادان را

به بزمت لای‌خواری آبرو، پرویزجاهان را

به بزمت شادم اما زین خجالت چون برون آیم؟

که رشکم، در جحیم افگند، خلد آرامگاهان را

به دل‌ها ریختی یکسر شکستن هم ز یزدان دان

که لختی بر خم زلف و کله زد، کج‌کلاهان را

بنازم خوبی خونگرم محبوبی که در مستی

کند ریش از مکیدن‌ها زبان عذرخواهان را

به می آسایش جان‌ها بدان ماند که ناگاهان

گذر بر چشم افتد، تشنه‌لب گم‌کرده‌راهان را

ز جورش داوری بردم به دیوان، لیک زین غافل

که سعی رشکم از خاطر برد نامش گواهان را

گسست تار و پود پرده ناموس را نازم

که دام رغبت نظاره شد رسوانگاهان را

نشاط هستی حق دارد از مرگ ایمنم غالب

چراغم چون گل آشامد نسیم صبحگاهان را

شمارهٔ ۲۰

به خلوت مژده نزدیکی یارست پهلو را

فریب امتحان پاکبازی داده ام او را

ز محو پرده محمل، مگو فرهاد را میرم

که می خاید به ذوق فتنه شادروان مشکو را

جهان از باده و شاهد بدان ماند که پنداری

به دنیا از پس آدم فرستادند مینو را

ز من رنجیده با اغیار در نازست و می خواهد

به جنبش های ابرو از گره پردازد ابرو را

به زور تندخویی خستگان را رام خود کردن

به آتش بردن است از موی تاب پیچش مو را

نباشد دیده تا حق بین مده دستوری اشکش

چو گوهرسنج کو پیش از گهر سنجد ترازو را

چو بنشیند به محفل بگذرانم در دل تنگش

که رنجد غیر ازو چون بی سبب در هم کشد رو را

اگر داند که در نسبت مرا با کیست همچشمی

کشد در دیده هر گردی که از ره خیزد آهو را

بهاران گو برو مشاطه کوه و بیابان شو

گل از لخت دل عشاق زیبد آن سر کو را

نشان دور است غالب در سخن این شیوه بس نبود

بدین زورین کمان می‌آزمایم دست و بازو را

شمارهٔ ۲۱

تا دوخت چاره گر جگر چارپاره را

از بخیه خنده بر دم تیغ ست چاره را

با اضطراب دل ز هر اندیشه فارغم

آسایشی ست جنبش این گاهواره را

چون شعله هم ز روی تو پیداست خوی تو

تا کی به تاب باده فریبی نظاره را

سرگرم مهر شد دل چرخ ستیزه خو

چندان که داغ کرده جبین ستاره را

دانی که ریگ باده غم روان چراست؟

اینجا گسسته اند عنان شماره را

گیتی ز گریه ام ته و بالاست بعد ازین

جویند در میانه دریا کناره را

ای لذت جفای تو در خاک بعد مرگ

با جان سرشته حسرت عمر دوباره را

جوهر دمید ز آینه دلخسته تا کجا

دزدد به خود ز بیم نگاهت اشاره را؟

خونم ستاده بود به درد فسردگی

دل داد پایمردی تیغت گدازه را

شمع از فروغ چهره ساقی در انجمن

چون گل به سرزده ست ز مستی نظاره را

بنگر نخست تا ستم از جانب که بود

با شیشه داوری پی داد است خاره را

داغم ز بخت گر همه اوج اثر گرفت

آه از سپهر ریخت به فرقم اشاره را

غالب مرا ز گریه نوید شهادتی ست

کاین سبحه رنگ داد به خون استخاره را

شمارهٔ ۲۲

دل تاب ضبط ناله ندارد خدای را

از ما مجوی گریه بی های های را

آید به چشم روشنی ذره آفتاب

بر هر زمین که طرح کنی نقش پای را

مشتاق عرض جلوه خویش ست حسن دوست

از قرب مژده ده نگه نارسای را

آشفتگی بر اوج فنا بال می زند

ای شعله داغ گرد و نگه دار جای را

واماندگی ست پی سپر وادی خیال

شوق تو جاده کرد رگ خواب پای را

سر منزل رسایی اندیشه خودیم

در ما گم ست جلوه پی رهنمای را

از پیچ و تاب آز ستوهند سرکشان

انگشت زینهار شمر هر لوای را

حسن بتان ز جلوه ناز تو رنگ داشت

بیخود به بوی باده کشیدیم لای را

گوید تغافل تو که رد کرده توام

از پشت چشم می نگرم پشت پای را

یارب به بال تیغ که پرواز می کند؟

ننگست دوش، فرق بلندی گرای را

گر چشم اشک ازوست وگر سینه آه ازوست

با کیست داوری دل دردآزمای را؟

مردم ز فرط ذوق و تسلی نمی شوم

یارب! کجا برم لب خنجرستای را؟

غالب بریدم از همه، خواهم که زین سپس

کنجی گزینم و بپرستم خدای را

شمارهٔ ۲۳

به پایان محبت یاد می آرم زمانی را

که دل عهد وفا نابسته دام دلستانی را

فسونی کو که بر حال غریبی دل به درد آرد

بداندیشی به اندوه عزیزان شادمانی را

اجازت داد پیشش یک دو حرف از درد دل گفتم

پس از دیری که بر خود عرضه دادم داستانی را

جهان هیچ ست با وی لاجرم زینها چه اندیشد

گرفتم کز فغانم دل ز هم پاشد جهانی را

ندارم تاب ضبط راز و می ترسم ز رسوایی

مگر جویم ز بهر همزبانی بی زبانی را

گشاد شستش از سستی ندارد دلنشین تیری

مگر بر من گمارد آسمان زورین کمانی را

بیا در گلشن بختم که در هر گوشه بنمایم

ز جوش لاله و گل در حنا پای خزانی را

کمال درد دل اصل ست در ترکیب انسانی

به خون آغشته اند، اندر بن هر موی جانی را

خورم خوف از تو بی حد لیکن از زاری چه کم گردد

اگر شد زهره آب و برد اجزای فغانی را

به شهر از دوست بعد از روزگاری یافتم غالب

ز عنوان خطی کز راه دور آمد نشانی را

شمارهٔ ۲۴

پس از کشتن به خوابم دید نازم بدگمانی را

به خود پیچد که هی هی دی غلط کردم فلانی را

دلم بر رنج نابرداری فرهاد می سوزد

خداوندا بیامرز آن شهید امتحانی را

دریغ از حسرت دیدار ور نه جای آن دارد

که بی رویت به دشمن داده باشم زندگانی را

سرشتم را بیالودند تا سازند از لایش

پر پروانه و منقار مرغ بوستانی را

چو خود را ذره گویم رنجد از حرفم زهی طالع

ز خود می داندم بی مهر نازم مهربانی را

به پایش جان فشاندن شرمسارم کرد می دانم

که داند ارزشی نبود متاع رایگانی را

فدایت دیده و دل رسم آرایش مپرس از من

خراب ذوق گلچینی چه داند باغبانی را

چه خیزد گر هوس گنج امیدم در دل افشاند

در این کشور روایی نیست نقد شادمانی را

نشاط لذت آزار را نازم که در مستی

هلاک فتنه دارد ذوق مرگ ناگهانی را

مپرس از عیش نومیدی که دندان در دل افشردن

اساس محکمی باشد بهشت جاودانی را

سراسر غمزه هایت لاجوردی بود و من عمری

به معشوقی پرستیدم بلای آسمانی را

به جز سوزنده اخگر گل نگنجد در گریبانم

بدآموز عتابم برنتابم مهربانی را

دلم معبود زردشت است غالب فاش می‌گویم

به خس یعنی قلم من داده‌ام آذرفشانی را

شمارهٔ ۲۵

قضا آیینه دار عجز خواهد ناز شاهی را

شکستی در نهادستی ادای کجکلاهی را

طبیعی نیست هر جا اختلاط، از وی حذر خوشتر

کم از سوزنده آتش نیست آب گرم ماهی را

ز رخت خوابم آتشپاره ها رفته ست می داند

تبم در لرزه افگنده ست باد صبحگاهی را

نماند از کثرت داغ غمت آن مایه جا باقی

که داغی در فضای سینه اندازد سیاهی را

شبم تاریک و منزل دور و نقش جاده ناپیدا

هلاکم جلوه برق شراب گاهگاهی را

چه رو می سازی ای آیینه آه از سادگیهایت

به من بگذار گفتم شیوه حیرت نگاهی را

ودیعت بوده است اندر نهاد عجز ما نازی

جدا از قطره نتوان کرد طوفان دستگاهی را

همانا کز نوآموزان درس رحمتی زاهد

به ذوق دعوی از بر کرده بحث بی گناهی را

دلا گر داوری داری به چشم سرمه آلودش

نخستم بی زبان کن تا به کار آیم گواهی را

مرو در خشم گر دستی به دامان تو زد غالب

وکیلش من، نمی‌داند طریق دادخواهی را

شمارهٔ ۲۶

باده مشکبوی ما بید و کنار کشت ما

کوثر و سلسبیل ما طوبی ما بهشت ما

بس که غم تو بوده است تعبیه در سرشت ما

نسخه فتنه می برد چرخ ز سرنوشت ما

حسرت وصل از چه رو چون به خیال سرخوشیم

ابر اگر بایستد بر لب جوست کشت ما

نور خرد ز آگهی خواهش تن پدید کرد

صرف ز قوم دوزخ ست نامیه در بهشت ما

این همه از عتاب تو ایمنی عدو چراست؟

ای به بدی و ناخوشی خوی تو سرنوشت ما

برده صد اربعین به سر، بر سر صد هزار خم

گر بنهی در آفتاب، باده چکد ز خشت ما

بی خطر از خودی برآ، لب به «انا الصنم » گشا

شیوه گیر و دار نیست در کنش کنشت ما

باده اگر بود حرام بذله خلاف شرع نیست

دل ننهی به خوب ما، طعنه مزن به زشت ما

گفت به حکم حسرتی غالب خسته این غزل

شاد به هیچ می شود طبع وفا سرشت ما

شمارهٔ ۲۷

گر بیایی مست ناگاه از در گلزار ما

گل ز بالیدن رسد تا گوشه دستار ما

وحشتی در طالع کاشانه ما دیده است

می پرد چون رنگ از رخ، سایه از دیوار ما

گوشه گیرانیم و محو پاس ناموس خودیم

آبروی ما گداز جوهر رفتار ما

خسته عجزیم و از ما جز گنه مقبول نیست

تکیه دارد بر شکست توبه استغفار ما

سخت جانیم و قماش خاطر ما نازکست

کارگاه شیشه پنداری بود کهسار ما

می فزاید در سخن رنجی که بر دل می رسد

طوطی آیینه ما می شود، زنگار ما

از گداز یک جهان هستی صبوحی کرده ایم

آفتاب صبح محشر ساغر سرشار ما

سرگرانیم از وفا و شرمساریم از جفا

آه از ناکامی سعی تو در آزار ما

چاک «لا» اندر گریبان جهات افگنده ایم

بی جهت بیرون خرام از پرده پندار ما

ذره جز در روزن دیوار نگشوده ست بار

جنس بی تابی به دزدی برده از بازار ما

از نم باران نشاط گل بدآموز تو شد

گریه ابر بهاری کرده آبی کار ما

غالب از صهبای اخلاق ظهوری سر خوشیم

پاره‌ای بیش است از گفتار ما کردار ما

شمارهٔ ۲۸

به گیتی شد عیان از شیوه عجز اضطرار ما

ز پشت دست ما باشد قماش روی کار ما

به بیم افگنده می را چاره رنج خمار ما

قدح بر خویش می لرزد ز دست رعشه دار ما

خوشا جانی که اندوهی فرو گیرد سراپایش

ز نومیدی توان پرسید لطف انتظار ما

نشستن بر سر راه تحیر عالمی دارد

که هر کس می رود از خویش می گردد دچار ما

چو بوی گل جنون تازیم، از مستی چه می پرسی؟

گسستن دارد از صد جا عنان اختیار ما

فروزد هر قدر رنگ گل افزاید تب و تابش

کباب آتش خویش ست پنداری بهار ما

حریفان شورش عشق ترا بی پرده دیدندی

به دامان گر نگشتی موسم گل پرده دار ما

هنوز از مستی چشم تو می بالد تماشایی

به موج باده ماند پرتو شمع مزار ما

بدین تمکین حریف دستبرد ناله نتوان شد

بود سنگ فلاخن مر صدا را کوهسار ما

خوشا آوارگی گر درنورد شوق بربندد

به تار دامنی شیرازه مشت غبار ما

بدین یک آسمان دردانه می بینی نمی بینی

که ماه نو شد از سودن کف گوهر شمار ما

نهال شمع را بالیدن از کاهیدن است اینجا

گداز جوهر هستی است غالب آبیار ما

شمارهٔ ۲۹

خوش وقت اسیری که برآمد هوس ما

شد روز نخستین، سبد گل قفس ما

مهتاب نمکسار بود باده ما را

ای بی مزه بی روی تو بزم هوس ما

حیرت زده جلوه نیرنگ خیالیم

آیینه مدارید به پیش نفس ما

آوازه شرع از سر منصور بلند است

از شبروی ماست شکوه عسس ما

وقت ست که خون جگر از درد بجوشد

چندان که چکد از مژه دادرس ما

ای بی خبر از نیستی و ذوق فراغش

در پیرهن ما نبود خار و خس ما

در دهر فرورفته لذت نتوان بود

بر قند نه بر شهد نشیند مگس ما

طول سفر شوق چه پرسی؟ که در این راه

چون گرد فرو ریخت صدا از جرس ما

حوران بهشتی که ندارند گلابی

بر خویش فشانند گداز نفس ما

هر جا رم سنگی ست درآورده سر خویش

در بند برومندی نخل هوس ما

باشد که بدین سایه و سرچشمه گرایند

یاران عزیزند گروهی ز پس ما

خرسندی غالب نبود زین همه گفتن

یکبار بفرمای که ای هیچکس ما

شمارهٔ ۳۰

چون عذار خویش دارد نامه اعمال ما

ساده پرکار فراوان شرم اندک سال ما

میل ما سوی وی و میلش به سوی چون خودی ست

آرد از خود رفتنش ناگه به استقبال ما

حال ما از غیر می پرسی و منت می بریم

آگهی باری که آگه نیستی از حال ما؟

عیش و غم در دل نمی استد خوشا آزادگی

باده و خونابه یکسانست در غربال ما

نقش ما در خاطر یاران دژم صورت گرفت

بس که رو در هم کشید آیینه از تمثال ما

نیشتر سازید و بگدازید هر جا تیشه ای ست

خون گرم کوهکن دارد رگ قیفال ما

ما همای گرم پروازیم، فیض از ما مجوی

سایه همچون دود، بالا می رود از بال ما

خضر و در سرچشمه حیوان فرو غلتیدنش

لغزش پایی ست کش رو داده در دنبال ما

خاک را از ابر ادرار معین داده اند

بی می پارینه بر ما رانده اند، امسال ما

با چنین گنجینه ارزد اژدهایی همچنین

حلقه بر گرد دل ما زد زبان لال ما

جان غالب تاب گفتاری گمان داری هنوز؟

سخت بی‌دردی که می‌پرسی ز ما احوال ما

شمارهٔ ۳۱

جز دفع غم ز باده نبوده‌ست کام ما

گویی چراغ روز سیاه است جام ما

در خلوتش گذرد نبود باد را مگر

صرصر به خاک راه رساند پیام ما

ای باد صبح! عطری از آن پیرهن بیار

تسکین ز بوی گل نپذیرد مشام ما

هربار دانه بهر هما افگنیم و مور

آید به دام و دانه رباید ز دام ما

گفتی: چو حال دل شنود مهربان شود

مشکل که پیش دوست توان برد نام ما

از ما به ما پیام و هم از ما به ما سلام

رنج دلی مباد پیام و سلام ما

مقصود ما ز دهر هر آیینه نیستی‌ست

یا رب که هیچ دوست مبادا به کام ما

غالب به قول حضرت حافظ ز فیض عشق

«ثبت است بر جریده عالم دوام ما»

شمارهٔ ۳۲

نقشی ز خود به راهگذر بسته‌ایم ما

بر دوست راه ذوق نظر بسته‌ایم ما

با بنده خود این همه سختی نمی‌کنند

خود را به زور بر تو مگر بسته‌ایم ما؟

دل مشکن و دماغ و دل خو نگاه دار

کاین خود طلسم دود و شرر بسته‌ایم ما

بر روی حاسدان در دوزخ گشوده رشک

از بهر خویش جنت در بسته‌ایم ما

فرمان درد تا چه روایی گرفته است

صد جا چو نی به ناله کمر بسته‌ایم ما

سوز ترا روان همه در خویشتن گرفت

از داغ تهمتی به جگر بسته‌ایم ما

گویی وفا ندارد اثر هم به ما گرای

زین سادگی که دل به اثر بسته‌ایم ما

تا در وادع خویش چه خون در جگر کنیم

از کوی دوست رخت سفر بسته‌ایم ما

هرجاست ناله همت ما حق‌گزار اوست

حرزی به بال مرغ سحر بسته‌ایم ما

از خوان نطق غالب شیرین‌سخن بود

کاین مایه زله‌ها ز شکر بسته‌ایم ما

شمارهٔ ۳۳

در گرد غربت آینه دار خودیم ما

یعنی ز بیکسان دیار خودیم ما

دیگر ز ساز بیخودی ما صدا مجوی

آوازی از گسستن تار خوردیم ما

از بس که خاطر هوس گل عزیز بود

خون گشته ایم و باغ و بهار خودیم ما

ما جمله وقف خویش و دل ما ز ما پرست

گویی هجوم حسرت کار خودیم ما

از جوش قطره همچو سرشک آب گشته ایم

اما همان به جیب و کنار خودیم ما

مشت غبار ماست پراگنده سو به سو

یارب به دهر در چه شمار خودیم ما؟

با چون تویی معامله بر خویش منت است

از شکوه تو شکرگزار خودیم ما

روی سیاه خویش ز خود هم نهفته ایم

شمع خموش کلبه تار خودیم ما

در کار ماست ناله و ما در هوای او

پروانه چراغ مزار خودیم ما

خاک وجود ماست به خون جگر خمیر

رنگینی قماش غبار خودیم ما

هر کس خبر ز حوصله خویش می دهد

بدمستی حریف و خمار خودیم ما

تار نگاه پیرو ما سلک گوهرست

رفتار پای آبله دار خودیم ما

غالب چو شخص و عکس در آیینه خیال

با خویشتن یکی و دوچار خودیم ما

شمارهٔ ۳۴

از وهم قطرگی ست که در خود گمیم ما

اما چو وارسیم همان قلزمیم ما

در خاک از هوای گل و شمع فارغیم

از توسن تو طالب نقش سمیم ما

تمکین ما ز چرخ سبکسر به باد رفت

خوش دستگاه انجمن انجمیم ما

مردم به کینه تشنه خون همند و بس

خون می خوریم چون هم از این مردمیم ما

از حد گذشت شمله دستار و ریش شیخ

حیران این درازی یال و دمیم ما

دستت ز ما بشوی مسیحا که زیر خاک

آب از تف نهیب صدای قمیم ما

پنهان به عالمیم ز بس عین عالمیم

چون قطره در روانی دریا گمیم ما

ما را مدد ز فیض ظهوری ست در سخن

چون جام باده را تبه خوار خمیم ما

غالب ز هند نیست نوایی که می کشیم

گویی ز اصفهان و هرات و قمیم ما

شمارهٔ ۳۵

راز خویت از بدآموز تو می‌جوییم ما

از تو می‌گوییم گر با غیر می‌گوییم ما

حشر مشتاقان همان بر صورت مژگان بود

مر ز خاک خویشتن چون سبزه می‌روییم ما

راز عاشق از شکست رنگ رسوا می‌شود

با وجود سخت‌جانی‌ها تنک‌روییم ما

زین بهار آیین نگاهان بو که بپذیرد یکی

عمرها شد، رخ به خون دیده می‌شوییم ما

آفتاب عالم سرگشتگی‌های خودیم

می‌رسد بوی تو از هر گل که می‌بوییم ما

تا چه‌ها مجموعه لطف بهاران بوده‌ای

تا به زانو، سوده پای ما و می‌پوییم ما

زحمت احباب نتوان داد غالب بیش از این

هرچه می‌گوییم بهر خویش می‌گوییم ما

شمارهٔ ۳۶

آشنایانه کشد خار رهت دامن ما

گویی این بود ازین پیش به پیراهن ما

بی تو چون باده که در شیشه هم از شیشه جداست

نبود آمیزش جان در تن ما با تن ما

سایه و چشمه به صحرا دم عیسی دارد

اگر اندیشه منزل نشود رهزن ما

تا رود شکوه تیغ ستم آسان از دل

بخیه بر زخم پریشان فتد از سوزن ما

دوست با کینه ما مهر نهان می ورزد

خود ز رشک ست اگر دل برد از دشمن ما

می پرد مور مگر جان به سلامت ببرد

تا چه برقست که شد نامزد خرمن ما

دعوی عشق ز ما کیست که باور نکند

می جهد خون دل ما ز رگ گردن ما

سخن ما ز لطافت نپذیرد تحریر

نشود گرد نمایان ز رم توسن ما

طوطیان را نبود هرزه جگرگون منقار

خورده خون جگر از رشک سخن گفتن ما

ما نبودیم بدین مرتبه راضی غالب

شعر خود خواهش آن کرد که گردد فن ما

شمارهٔ ۳۷

از تست اگر ساخته، پرداخته ما

کفری نبود مطلب بی ساخته ما

پرورده نازیم به رحمتکده عجز

بر پای تو باشد سرافراخته ما

هم طرحی سودازدگان تو بلا شد

کاشانه اغیار برانداخته ما

در عشق تو بر ماست دیت اهل نظر را

ابروی تو تیغ به خیال آخته ما

حیرانی ما آینه شهرت یارست

شد جاده به کویش نفس باخته ما

وقتست که چون گرد ز تحریک نسیمی

ریزد پر و بال از قفس فاخته ما

بودیم نظرباز و تو بر دل زده ای باز

ای دیده نوازش ز تو ننواخته ما

هر جاده که از نقش پی تست به گلشن

چاکی ست به جیب هوس انداخته ما

غالب مدم افسون اقامت که بلایی ست

دیوانه از بند برون تاخته ما

شمارهٔ ۳۸

مدام محرم صهبا بود پیاله ما

به گرد مهر تنیده ست خط هاله ما

زهی ز گرمی خویت نفس گرانمایه

گداز ناله ما آبیار ناله ما

چمن طراز جنونیم و دشت و کوه از ماست

به مهر داغ شقایق بود قباله ما

به دل ز جور تو دندان فشرده ایم و خوشیم

ز استخوان اثری نیست در نواله ما

تو زودمستی و ما رازدار خوی توایم

شراب درکش و پیمانه کن حواله ما

درازی شب هجران ز حد گذشت، بیا

فدای روی تو عمر هزار ساله ما

جنون به بادیه پرداز گلستان بخشید

سواد دیده آهوست داغ لاله ما

ز سعی هرزه به بیحاصلی علم گشتیم

چو باد بید پدید آمد از اماله ما

همین گداختن است آبروی ما غالب

گهر چه ناز فروشد به پیش ژاله ما

شمارهٔ ۳۹

لرزه دارد خطر از هیبت ویرانه ما

سیل را پای به سنگ آمده در خانه ما

تفی از برق بلا تعبیه دارد در خویش

دهن خاک کند آبله از دانه ما

چشم بر تازگی شور جنون دوخته است

در خزان بیش بود مستی دیوانه ما

می به اندازه حرام آمده ساقی برخیز

شیشه خود بشکن بر سر پیمانه ما

تنگیش نام برآورده تماشا دارد

در پی مور فرو رفتن کاشانه ما

به چراغی نرسیدیم درین تیره سرا

شمع خاموش بود طالع پروانه ما

دم تیغت تنک و گردن ما باریک است

آفرین بر تو و بر همت مردانه ما

دود آه از جگر چاک دمیدن دارد

زلف خیزست زهی دستگه شانه ما

خوش فرو می رود افسون رقیبت در دل

پنبه گوش تو گردد مگر افسانه ما

مو برآید ز کف دست اگر دهقان را

نیست ممکن که کشد ریشه سر از دانه ما

داده بر تشنگی خویش گواهی غالب

دهن ما به زبان خط پیمانه ما

شمارهٔ ۴۰

محو کن نقش دویی از ورق سینه ما

ای نگاهت الف صیقل آیینه ما

وقف تاراج غم تست چه پیدا چه نهان

همچو رنگ از رخ ما، رفت دل از سینه ما

چه تماشاست ز خود رفته خویشت بودن

صورت ما شده کس تو در آیینه ما

عرصه بر الفت اغیار چه تنگ آمده است

خوش فرو رفته به طبع تو خوشا کینه ما

محتشم زاده اطراف بساط عدمیم

گوهر از بیضه عنقاست به گنجینه ما

نیست مستان ترا تفرقه بدر و هلال

باده مهتاب بود در شب آدینه ما

غالب امشب همه از دیده چکیدن دارد

خون دل بود مگر باده دوشینه ما

شمارهٔ ۴۱

ای خداوند خردمند و جهان داور دانا

وی به نیروی خرد بر همه کردار توانا

ای به رفتار و به دیدار ز زیبائی و خوبی

سرو نوخاسته آسا مه ناکاسته مانا

به ادا پایه فزایا به نظر عقده گشایا

به کرم ابر عطایا به غضب برق سنانا

به نگه خسته نوازا به سخن بذله طرازا

به قلم غالیه سایا به نفس عطرفشانا

شه نشان کلب علیخان که تویی یوسف ثانی

نبود ثانی و همتای تو در دهر همانا

دانم از حال و مآلم خبری داشته باشی

سرنوشت ازلی گرچه ندارد خط خوانا

دشمنم چرخ تو بینی و نسوزی به عتابش

به عدو صاعقه ریزا به محب فیض رسانا

جانشین تو کند نام ترا زنده به گیتی

باد فردوس برین جای تو فردوس مکانا

غالب از غم چه خروشی به تو زیباست خموشی

با کریم همه دان هیچ مگو هیچ مدانا

شمارهٔ ۴۲

به شغل انتظار مهوشان در خلوت شب‌ها

سر تار نظر شد رشته تسبیح کوکب‌ها

به روی برگ گل تا قطره شبنم نپنداری

بهار از حسرت فرصت به دندان می‌گزد لب‌ها

به خلوتخانه کام «نهنگ لا» زدم خود را

ستوه آمد دل از هنگامه غوغای مطلب‌ها

کند گر فکر تعمیر خرابی‌های ما گردون

نیاید خشت مثل استخوان بیرون ز قالب‌ها

خوشا بی‌رنگی دل دستگاه شوق را نازم

نمی‌بالد به خویش این قطره از طوفان‌مشرب‌ها

ندارد حسن در هر حال از مشاطگی غفلت

بود ته‌بندی خط سبزه‌خط در ته لب‌ها

خوشا رندی و جوش ژنده‌رود و مشرب عذبش

به لب خشکی چه میری در سرابستان مذهب‌ها؟

تو خوی پنداری و دانی که جان بردم نمی‌دانی

که آتش در نهادم آب شد، از گرمی تب‌ها

مبادا همچو تار سبحه از هم بگسلد غالب

نفس با این ضعیفی برنتابد شور یارب‌ها

شمارهٔ ۴۳

پس از عمری که فرسودم به مشق پارسایی‌ها

گدا گفت و به من تن درنداد از خودنمایی‌ها

فغان زان بلهوس برکش محبت پیشه کش کز من

رباید حرف و آموزد به دشمن آشنایی‌ها

بت مشکل‌پسند از ابتذال شیوه می‌رنجد

بگوییدش که از عمرست آخر بی‌وفایی‌ها

نشد روزی که سازم طره اجزای گریبان را

به دستم چاک‌ها چون شانه ماند از نارسایی‌ها

نیرزم التفات دزد و رهزن، بی‌نیازی بین

متاعم را به غارت داده‌اند از ناروایی‌ها

به روز رستخیز از جنبش خاکم پرآشوبی

تو و یزدان، چه سازد کس بدین صبرآزمایی‌ها؟

کدویی چون ز می‌یابم، چنان بر خویشتن بالم

که پندارم سرآمد روزگار بی‌نوایی‌ها

چه خوش باشد دو شاهد را به بحث ناز پیچیدن

نگه در نکته‌زایی‌ها نفس در سرمه‌سایی‌ها

سخن کوته مرا هم دل به تقوی مایل است اما

ز ننگ زاهد افتادم به کافر ماجرایی‌ها

نرنجم گر به صورت از گدایان بوده‌ام غالب

به دارالملک معنی می‌کنم فرمانروایی‌ها

شمارهٔ ۴۴

ز من گرت نبود باور انتظار، بیا

بهانه‌جوی مباش و ستیزه‌کار، بیا

به یک دو شیوه ستم، دل نمی‌شود خرسند

به مرگ من که به سامان روزگار بیا

بهانه‌جوست در الزام مدعی شوقت

یکی به رغم دل ناامیدوار بیا

هلاکِ شیوه‌ی تمکین، مخواه مستان را

عنان گسسته‌تر از باد نوبهار بیا

ز ما گسستی و با دیگران گرو بستی

بیا، که عهدِ وفا نیست استوار، بیا

وداع و وصل جداگانه لذتی دارد

هزار بار برو، صدهزار بار بیا

تو طفلِ ساده‌دل و هم‌نشین بدآموزست

جنازه گر نتوان دید بر مزار بیا

فریب‌خورده‌ی نازم چه‌ها نمی‌خواهم؟

یکی به پرسشِ جانِ امیدوار بیا

ز خویِ توست نهادِ شکیب نازک‌تر

بیا که دست و دلم می‌رود ز کار، بیا

رواجِ صومعه هستی‌ست زینهار مرو

متاعِ می‌کده مستی‌ست هوشیار، بیا

حصار عافیتی گر هوس کنی غالب

چو ما به حلقه‌ی رندانِ خاکسار بیا

شمارهٔ ۴۵

خیز و بیراهه روی را سر راهی دریاب

شورش افزا نگه حوصله کاهی دریاب

عالم آیینه رازست چه پیدا چه نهان

تاب اندیشه نداری به نگاهی دریاب

گر به معنی نرسی جلوه صورت چه کم ست

خم زلف و شکن طرف کلاهی دریاب

غم افسردگیم سوخت کجایی ای شوق

نفسم را به پرافشانی آهی دریاب

بر توانایی ناز تو گواهیم ز عجز

تاب بیجاده به جذب پر کاهی دریاب

تا چه ها آینه حسرت دیدار توایم

جلوه بر خود کن و ما را به نگاهی دریاب

تو در آغوشی و دست و دلم از کار شده

تشنه بی دلو و رسن بر سر چاهی دریاب

داغ ناکامی حسرت بود آیینه وصل

شب روشن طلبی روز سیاهی دریاب

فرصت از کف مده و وقت غنیمت پندار

نیست گر صبح بهاری شب ماهی دریاب

غالب و کشمکش بیم و امیدش هیهات

یا به تیغی بکش و یا به نگاهی دریاب

شمارهٔ ۴۶

گر پس از جور به انصاف گراید چه عجب؟

از حیا روی به ما گر ننماید چه عجب؟

بودش از شکوه خطر ور نه سری داشت به من

به مزارم اگر از مهر بیاید چه عجب؟

رسم پیمان به میان آمده خود را نازم

گفته باشد که ز گفتن چه گشاید چه عجب؟

شیوه ها دارد و من معتقد خوی ویم

شوقم از رنجش او گر بفزاید چه عجب؟

چون کشد می، کشدم رشک که در پرده جام

از لب خویش اگر بوسه رباید چه عجب؟

طره درهم و پیراهن چاکش نگرید

اگر از ناز به خود هم نگراید چه عجب؟

هرزه میرم شمرد، وز پی تعلیم رقیب

به وفا پیشگیم گر بستاید چه عجب؟

کار با مطربه زهره نهادی دارم

گر لبم ناله به هنجار سراید چه عجب؟

آن که چون برق به یک جای نگیرد آرام

گله اش در دل اگر دیر نپاید چه عجب؟

با چنین شرم که از هستی خویشش باشد

غالب ار رخ به ره دوست نساید چه عجب؟

شمارهٔ ۴۷

جنون محمل به صحرای تحیر رانده است امشب

نگه در چشم و آهم در جگر وامانده است امشب

به ذوق وعده سامان نشاطی کرده پندارم

ز فرش گل به روی آتشم بنشانده است امشب

خیال وحشت از ضعف روان صورت نمی بندد

بیابان بر نگه دامان ناز افشانده است امشب

دل از من عاریت جستند اهل لاف و دانستم

سمندر این غریبان را به دعوت خوانده است امشب

زهی آسایش جاوید همچون صورت دیبا

نم زخمم تن و بستر به هم چسبانده است امشب

به قدر شام هجرانش درازی باد عمرش را

فلک نیز از کواکب سبحه ها گردانده است امشب

به خوابم می رسد بند قبا واکرده از مستی

ندانم شوق من بر وی چه افسون خوانده است امشب؟

به دست کیست زلف کاین دل شوریده می نالد

سر زنجیر مجنون را که می جنبانده است امشب؟

خوش ست افسانه درد جدایی مختصر غالب

به محشر می‌توان گفت آنچه در دل مانده است امشب

شمارهٔ ۴۸

از انده نایافت قلق می‌کنم امشب

گر پرده هستی‌ست که شق می‌کنم امشب؟

هان آینه بگذار که عکسم نفریبد

نظاره یکتایی حق می‌کنم امشب

آتش به نهادم شده آب، از تف مغزم

از تب نبود این که عرق می‌کنم امشب

جان بر لبم اندازه دریا کشییم نیست

از می طلب سد رمق می‌کنم امشب

از هر بن مو چشمه خون بازگشادم

آرایش بستر ز شفق می‌کنم امشب

می می‌چکد از لعل لبش در طلب نقل

مشتی ز کواکب به طبق می‌کنم امشب

نازم سخنش را و نیابم دهنش را

خوش تفرقه در باطل و حق می‌کنم امشب

عمری‌ست که قانون طرب رفته ز یادم

آموخته را باز سبق می‌کنم امشب

غالب نبود شیوه من قافیه‌بندی

ظلمی است که بر کلک و ورق می‌کنم امشب

شمارهٔ ۴۹

سحر دمیده و گل در دمیدنست مخسپ

جهان جهان گل نظاره چیدنست مخسپ

مشام را به شمیم گلی نوازش کن

نسیم غالیه سا در وزیدنست مخسپ

ز خویش حسن طلب بین و در صبوحی کوش

می شبانه ز لب در چکیدنست مخسپ

ستاره سحری مژده‌سنج دیداری‌ست

ببین که چشم فلک در پریدنست مخسپ

تو محو خواب و سحر در تأسف از انجم

به پشت دست به دندان گزیدنست مخسپ

نفس ز ناله به سنبل درودنست بخیز

ز خون دل مژه در لاله چیدنست مخسپ

نشاط گوش بر آواز قلقلست بیا

پیاله چشم به راه کشیدنست مخسپ

نشان زندگی دل دویدنست مایست

جلای آینه چشم دیدنست مخسپ

ز دیده سود حریفان گشودنست مبند

ز دل مراد عزیزان تپیدنست مخسپ

به ذکر مرگ شبی زنده داشتن ذوقی‌ست

گرت فسانه غالب شنیدنست مخسپ

شمارهٔ ۵۰

خوشم که چرخ به کوی توام ز پا انداخت

که هم ز من پی من خلد را بنا انداخت

چو نقش پا همه افتادگی ست هستی من

ز آسمان گله نبود اگر مرا انداخت

سواد سایه همان صورت گلیم گرفت

همای فرخ اگر سایه بر گدا انداخت

ز رزق خویش چه سان بر خورم که داس قضا

ز کشت خوشه درود و در آسیا انداخت

به عز و ناز منه دل که افتد آخر کار

ز فرق مهر کلاهی که بر هوا انداخت

به طعن بی اثری های ناله ما را کشت

ز کیش ماست خدنگی که سوی ما انداخت

صحیفه پیش نگاه و نگاه کزلک تیز

دریغ گر به سر حرف مدعا انداخت

اگر نه لطف شب وصل کاستن می خواست

ز روز هجر سخن در میان چرا انداخت؟

منم که با جگر تشنه می نوردم راه

به وادیی که خضر کوزه و عصا انداخت

فغان ز غفلت غالب که کارش از سستی

ز دست رفته و داند که با خدا انداخت

شمارهٔ ۵۱

فغان که برق عتاب تو آنچنانم سوخت

که راز در دل و مغز اندر استخوانم سوخت

به ذوق خلوت ناز تو خواب گشت تنم

قضا به عربده در چشم پاسبانم سوخت

شنیده ای که به آتش نسوخت ابراهیم

ببین که بی شرر و شعله می توانم سوخت

شرار آتش زردشت در نهادم بود

که هم به داغ مغان شیوه دلبرانم سوخت

عیار جلوه نازش گرفتن ارزانی

هزار بار به تقریب امتحانم سوخت

مرا دمیدن گل در گمان فگند امروز

که باز بر سر شاخ گل آشیانم سوخت

ز گلفروش ننالم کز اهل بازارست

تپاک گرمی رفتار باغبانم سوخت

چه مایه گرم برون آمدی ز خلوت غیر

که شکوه در دل و پیغاره بر زبانم سوخت

چو وارسید فلک کاب در متاعم نیست

ز جوش گرمی بازار من دکانم سوخت

نفس گداختگی های شوق را نازم

چه شمعها به سراپرده بیانم سوخت

نوید آمدنت رشک از قفا دارد

شکفته رویی گلهای بوستانم سوخت

کسی در این کف خاکسترم مباد انباز

چه شد گر آتش همسایه خان و مانم سوخت؟

مگر پیام عتابی رسیده است از دوست

شکسته رنگی یاران رازدانم سوخت

خبر دهید به قاتل که هجر می کشدم

ز ماهتاب چه منت برم، کتانم سوخت

سخن چه عطر شرر بر دماغ زد غالب

که تاب عطسه اندیشه مغز جانم سوخت

شمارهٔ ۵۲

آن که بی پرده به صد داغ نمایانم سوخت

دیده پوشید و گمان کرد که پنهانم سوخت

نه بدر جسته شرار و نه بجا مانده رماد

سوختم لیک ندانم به چه عنوانم سوخت

سینه از اشک جدا، دیده جدا می سوزد

این رگ ابر شرربار پریشانم سوخت

حاجت افتاد به روزم ز سیاهی به چراغ

دل به بی رونقی مهر درخشانم سوخت

سودم از ارزشم افزون بود آن خار و خسم

کز پی پشه توان در چمنستانم سوخت

کافر عشقم و دوزخ نبود در خور من

غیرت گرمی هنگامه صنعانم سوخت

پایم از گرمی رفتار نمی سوخت به راه

در قدم سوختن خار بیابانم سوخت

تا ندانی به فسون تو در آتش رفتم

خود به داغ تو دل دیر پشیمانم سوخت

کردم از سنگ جگر تا نشوم خسته عشق

هم بدان سنگ به هم خوردن پیکانم سوخت

دیگر از خاتمه کفر چه گویم غالب

من که رخشندگی جوهر ایمانم سوخت

شمارهٔ ۵۳

اندوده به داغی دو سه پر کاله فرو ریخت

چون برگ شقایق جگر از ناله فرو ریخت

آتشکده خوی تو نازم که ز طرفش

رفتم شرر و داغ گل و لاله فرو ریخت

بر ساده دلانت به وفا جلوه همی داد

بیداد تو آب از رخ دلاله فرو ریخت

گفتم ز که پرسم خبر عمر گذشته؟

ساقی به قدح باده ده ساله فرو ریخت

بی سعی نگه مستی آن چشم فسونگر

خونم به سیه مستی دنباله فرو ریخت

مشاطه به آرایش آن حسن خداداد

گل در چمن و قند به بنگاله فرو ریخت

با موج خرامش سخن از باده مگویید

کاب رخ این جوهر سیاله فرو ریخت

چون انجم و خورشید ز برق دم گرمم

شیرازه جمعیت تبخاله فرو ریخت

رشک خط روی تو گر افشرد بدین رنگ

بینی که مه از دایره هاله فرو ریخت

در قالب ملا اثرش پرده گشا شد

خاکی که قضا در تن گوساله فرو ریخت

دزدیده سر اهل سخن از بیم تو غالب

گویی رگ ابر قلمت ژاله فرو ریخت

شمارهٔ ۵۴

نگه به چشم نهان و ز جبهه چین پیداست

شگرفی تو ز انداز مهر و کین پیداست

نظاره عرض جمالت ز نوبهار گرفت

شکوه صاحب خرمن ز خوشه چین پیداست

رسید تیغ توام بر سر و ز سینه گذشت

زهی شکفتگی دل که از جبین پیداست

به جرم دیده خونبار کشته ای ما را

ترا ز دامن و ما را ز آستین پیداست

زهی لطافت پرداز سعی ابر بهار

که هر چه در دل بادست از زمین پیداست

فتیله رگ جان سر به سر گداخته شد

ز پیچ و تاب نفسهای آتشین پیداست

نفس گداختن جلوه در هوای قدش

ز خوی فشانی آن روی نازنین پیداست

عیار فطرت پیشینیان ز ما خیزد

صفای باده از این درد ته نشین پیداست

زهی شکوه تو کاندر طراز صورت تو

ز خود برآمدن صورت آفرین پیداست

نهاد نرم ز شیرینی سخن غالب

به سان موم ز اجزای انگبین پیداست

شمارهٔ ۵۵

منع ز صهبا چرا باده روان پرور است

خوف ز عصیان عبث خواجه شفاعتگر است

پرتو مهر و مه است نور به چشم اندرون

گرچه بود در قدح اصل می از کوثر است

عهد جوانی گذشت توبه نکردم هنوز

باده به پیران سری نیک به من در خور است

ای به من آویخته پاره ای از جا بگرد

تا نفتد بر زمین باده که در ساغر است

هند به هنگام دی خوش بود آب و هواش

ور نه بود گل ز گل محمل گل خوشتر است

ای که ز نظاره حسن بتان مانعی

چشم تو گر بسته اند رو که دو گوشم کر است

خسته یار خودم باغ و بهار خودم

هر مژه خونفشان شاخ گل احمر است

صبح رسید از هوا مرغ همایون هما

گفت که مکتوب تو در خور این شهپر است

گفتم اگر خوش کنی ور نکنی حرف من

بال تو از بهر دوست مروحه را در خور است

ور به سوی جاوره می روی البته رو

سایه به فرقش فگن آن که همایون فر است

نامه من سوی دوست خانجهان خان ببر

آن که ز پهلوی دوست نامی و نام آور است

خود ز کف نامه بر نامه ستاند به مهر

آن که مهان را مه است آن که سران را سر است

ابر بهارش مخوان بحر روانش مدان

محتشم الدوله را دست و دلی دیگر است

آن شه خوبان چرا ناز ز افسر کشد

خود کله از فرخی بر سر او افسر است

نامه که بی نام اوست طایر بی بال و پر

شعر که بی مدح اوست شاهد بی زیور است

مدح چنین شه نشان سهل شمارد همی

غالب وحشی نگر کش چه هوا در سر است

شمارهٔ ۵۶

هر چه فلک نخواسته ست هیچ کس از فلک نخواست

ظرف فقیه می نجست باده ما گزک نخواست

غرقه به موجه تاب خورد تشنه ز دجله آب خورد

زحمت هیچ یک نداد راحت هیچ یک نخواست

جاه ز علم بی خبر علم ز جاه بی نیاز

هم محک تو زر ندید هم زر من محک نخواست

شحنه دهر بر ملا هر چه گرفت پس نداد

کاتب بخت در خفا هر چه نوشت حک نخواست

خون جگر به جای می مستی ما قدح نداشت

ناله دل، نوای نی رامش ما غچک نخواست

زاهد و ورزش سجود آه ز دعوی وجود

تا نزد اهرمن رهش بدرقه ملک نخواست

بحث و جدل به جای مان میکده جوی کاندر آن

کس نفس از جمل نزد کس سخن از فدک نخواست

گشته در انتظار پور دیده پیر ره سفید

در ره شوق همرهی دیده ز مردمک نخواست

حسن چه کام دل دهد چون طلب از حریف نیست؟

خست نگاه گر جگر خسته ز لب نمک نخواست

خرقه خوش ست در برم پرده چنین خشن خوش ست

عشق به خارخار غم پیرهنم تنک نخواست

رند هزار شیوه را طاعت حق گران نبود

لیک صنم به سجده در ناصیه مشترک نخواست

سهل شمرد و سرسری تا تو ز عجز نشمری

غالب اگر به داوری داد خود از فلک نخواست

شمارهٔ ۵۷

بس که درین داوری بی اثر افتاده است

اشک تو گویی مرا از نظر افتاده است

عکس تنش را در آب لرزه بود هم ز موج

بیم نگاه خودش کارگر افتاده است

ناله نداند که من شعله زیان می کنم

هر چه ز دل جسته است در جگر افتاده است

خاطر بلبل بجوی قطره شبنم مگوی

کز پسی گوش گل ناله تر افتاده است

هر چه ز سرمایه کاست در هوس افزوده ایم

هر چه ز اندیشه خاست در خطر افتاده است

از نگه سرخوشت کام تمنا کند

آینه ساده دل دیده ور افتاده است

او دلی از ما گداخت وین نفس گرم ساخت

ناله ما از نگاه شوختر افتاده است

خون هوس پیشگان خوش نبود ریختن

تیغ ادا پاره ای بدگهر افتاده است

رشک دهانت گذاشت غنچه گل چون شکفت

دید که از روی کار پرده برافتاده است

ده به فروماندگی داد فروماندگان

سایه در افتادگی وقف هر افتاده است

مستی دل دیده را محرم اسرار کرد

بیخودی پرده دار پرده در افتاده است

آن همه آزادگی وین همه دلدادگی

حیف که غالب ز خویش بی خبر افتاده است

شمارهٔ ۵۸

از فرنگ آمده در شهر فراوان شده است

جرعه را دین عوض آرید می ارزان شده است

چشم بد دور چه خوش می تپم امشب که به روز

نفس سوخته در سینه پریشان شده است

در دلش جویی و در دیر و حرم نشناسی

تا چه رو داد که در زاویه پنهان شده است؟

لب گزد بیخود و با خود شکرآبی دارد

تا چه گفته ست که از گفته پشیمان شده است؟

داغم از مور و نظربازی شوقش به شکر

کش بود پویه بدان پای که مژگان شده است

گفتم البته ز من شاد به مردن گردی

گفت دشوار که مردن به تو آسان شده است

درد روغن به چراغ و کدر می به ایاغ

تا خود از شب چه به جا مانده که مهمان شده است؟

شاهد و می ز میان رفته و شادم به سخن

کشته ام بید در این باغ که ویران شده است

شهرتم گر به مثل مائده گردد بینی

که بر آن مائده خورشید نمکدان شده است

غالب آزرده سروشی ست که از مستی قرب

هم بدان وحی که آورده غزلخوان شده است

شمارهٔ ۵۹

جیب مرا مدوز که بودش نمانده است

تارش ز هم گسسته و پودش نمانده است

سرگرمی خیال تو از ناله باز داشت

دل پاره آتشی ست که دودش نمانده است

داد از تظلمی که به گوشت نمی رسد

آه از توقعی که وجودش نمانده است

چون نقطه اختر سیه از سیر باز ماند

گویی دگر هبوط و صعودش نمانده است

مکتوب ما به تار نگاه تو عقده ای ست

کز هیچ رو امید گشودش نمانده است

دل را به وعده ستمی می توان فریفت

نازی که بر وفای تو بودش نمانده است

افتادگی نماز دل ناتوان ماست

درد سر قیام و قعودش نمانده است

دل جلوه می دهد هنر خود در انجمن

رحمی مگر به جان حسودش نمانده است

دل در غم تو، مایه به رهزن سپرده ای ست

کار از زیان گذشته و سودش نمانده است

غالب زبان بریده و آگنده گوش نیست

اما دماغ گفت و شنودش نمانده است

شمارهٔ ۶۰

گر بار نیست سایه خود از بید بوده است

باری بگو که از تو چه امید بوده است؟

شادم ز درد دل که به مغز شکیب ریخت

نومیدیی که راحت جاوید بوده است

ظالم هم از نهاد خود آزار می کشد

بر فرق اره اره تشدید بوده است

شبها کند ز روی تو دریوزه ضیا

مه کاسه گدایی خورشید بوده است

تلخ ست تلخ رشک تمنای خویشتن

شادم که دل ز وصل تو نومید بوده است

در ماه روزه طره پریشان چه می روی؟

می خور که در زمانه شب عید بوده است

از رشک خوشنوایی ساز خیال من

مضراب نی به ناخن ناهید بوده است

هرگونه حسرتی که ز ایام می کشیم

درد ته پیاله امید بوده است

حق را ز خلق جو که نوآموز دید را

آیینه خانه مکتب توحید بوده است

نادان حریف مستی غالب مشو که او

دردی کش پیاله جمشید بوده است

شمارهٔ ۶۱

امشب آتشین‌رویی گرم ژندخوانی‌هاست

کز لبش نوا هر دم در شررفشانی‌هاست

تا در آب افتاده عکس قد دلجویش

چشمه همچو آیینه فارغ از روانی‌هاست

در کشاکش ضعفم نگسلد روان از تن

این که من نمی‌میرم هم ز ناتوانی‌هاست

از خمیدن پشتم روی بر قفا باشد

تا چه‌ها درین پیری حسرت جوانی‌هاست

کشته دل خویشم کز ستمگران یکسر

دید دلفریبی‌ها گفت مهربانی‌هاست

سوی من نگه دارد چین فگنده در ابرو

با گران‌رکابی‌ها خوش سبک‌عنانی‌هاست

دائم از سر خاکم رخ نهفته بگذشتن

هان و هان خدا دشمن این چه بدگمانی‌هاست

شوخیش در آیینه محو آن دهن دارد

چشم سحرپردازش باب نکته‌دانی‌هاست

با عدو عتابستی وز منش حجابستی

وه چه دلربایی‌ها هی چه جان‌ستانی‌هاست

با چنین تهیدستی بهره چه بود از هستی

کار ما ز سرمستی آستین‌فشانی‌هاست

ای که اندرین وادی مژده از هما دادی

بر سرم ز آزادی سایه را گرانی‌هاست

ذوق فکر غالب را برده ز انجمن بیرون

با ظهوری و صائب محو هم‌زبانی‌هاست

شمارهٔ ۶۲

سموم وادی امکان ز بس جگر تابست

گداز زهره خاکست هر کجا آبست

مرنج از شب تار و بیا به بزم نشاط

که پنبه سر مینای باده مهتابست

به خوابم آمدنش جز ستم ظریفی نیست

خدا نخواسته باشد به غیر همخوابست

ز وضع روزن دیوار می توان دانست

که چشم غمکده ما به راه سیلابست

ز ناله کار به اشک اوفتاده دل خون باد

ز شرم بی اثری ها فغان ما آبست

ز وهم نقش خیالی کشیده ای ور نه

وجود خلق چو عنقا به دهر نایابست

نگه ز شعله حسنت چه طرف بربندد

چنین که طاقت ما را بنا ز سیمابست

به عرض دعوی همطرحی تو خوبان را

نگه در آینه همچون خسی به گردابست

زمین ز نقش سم توسن تو ساغرزار

هوا ز گرد رهت شیشه می نابست

قوی فتاده چو نسبت ادب مجو غالب

ندیده ای که سوی قبله پشت محرابست

شمارهٔ ۶۳

هم وعده و هم منع ز بخشش چه حسابست

جان نیست، مکرر نتوان داد، شرابست

در مژده ز جوی عسل و کاخ زمرد

چیزی که به دلبستگی ارزد می نابست

لهراسپ کجا رفتی و پرویز کجایی

آتشکده ویرانه و میخانه خرابست

از جلوه به هنگامه شکیبا نتوان شد

لب تشنه دیدار ترا خلد سرابست

با این همه دشوار پسندی چه کند کس

تا پرده برانداخته در بند حجابست

دوشینه به مستی که مکیده ست لبش را

کامروز به پیمانه می در شکرآبست؟

آن قلزم داغیم که بر ما ز جهنم

چندان که فتد صاعقه باران در آبست

سرگرمی هنگامه طامات ندارم

فیضی که من از دل طلبم بوی کبابست

همچشمی آیینه فگند از نظر ما

ما را که ز بیداری دل دیده به خوابست

تا غالب مسکین چه تمتع برد از تو

برداشته ای آنچه خود از چهره نقاب است

شمارهٔ ۶۴

نشاط معنویان از شرابخانه تست

فسون بابلیان فصلی از فسانه تست

به جام و آینه حرف جم و سکندر چیست؟

که هر چه رفت به هر عهد در زمانه تست

فریب حسن بتان پیشکش، اسیر توایم

اگر خط ست وگر خال دام و دانه تست

هم از احاطه تست این که در جهان ما را

قدم به بتکده و سر بر آستانه تست

سپهر را تو به تاراج ما گذاشته ای

نه هر چه دزد ز ما برد در خزانه تست؟

مرا چه جرم گر اندیشه آسمان پیماست

نه تیزگامی توسن ز تازیانه تست؟

کمان ز چرخ و خدنگ از بلا و پر ز قضا

خدنگ خورده این صیدگه نشانه تست

سپاس جود تو فرض است آفرینش را

درین فریضه دو گیتی همان دوگانه تست

تو ای که محو سخن گستران پیشینی

مباش منکر غالب که در زمانه تست

شمارهٔ ۶۵

حق جلوه گر ز طرز بیان محمدست

آری کلام حق به زبان محمدست

آیینه دار پرتو مهرست ماهتاب

شأن حق آشکار ز شأن محمدست

تیر قضا هر آینه در ترکش حق ست

اما گشاد آن ز کمان محمدست

دانی اگر به معنی لولاک وارسی

خود هر چه از حق ست از آن محمدست

هر کس قسم بدانچه عزیزست می خورد

سوگند کردگار به جان محمدست

واعظ حدیث سایه طوبی فروگذار

کاینجا سخن ز سرو روان محمدست

بنگر دو نیمه گشتن ماه تمام را

کان نیمه جنبشی ز بنان محمدست

ور خود ز نقش مهر نبوت سخن رود

آن نیز نامور ز نشان محمدست

غالب ثنای خواجه به یزدان گذاشتم

کان ذات پاک مرتبه دان محمدست

شمارهٔ ۶۶

چو صبح من ز سیاهی به شام مانندست

چه گوییم که ز شب چند رفت یا چندست؟

به رنج از پی راحت نگاه داشته اند

ز حکمت ست که پای شکسته در بندست؟

درازدستی من چاکی ار فگند چه عیب

ز پیش دلق ورع با هزار پیوندست

نگفته ای که به تلخی بساز و پند پذیر

برو که باده ما تلخ تر از این پندست

وجود او همه حسنست و هستیم همه عشق

به بخت دشمن و اقبال دوست سوگندست

نگاه مهر به دل سر نداده چشمه نوش

هنوز عیش به اندازه شکرخندست

ز بیم آن که مبادا بمیرم از شادی

نگوید ار چه به مرگ من آرزمندست

شمار کج روی دوست در نظر دارم

درین نورد ندانم که آسمان چندست

اگر نه بهر من از بهر خود عزیز دار

که بنده خوبی او خوبی خداوندست

نه آن بود که وفا خواهد از جهان غالب

بدین که پرسد و گویند هست، خرسندست

شمارهٔ ۶۷

به خود رسیدنش از ناز بس که دشوارست

چو ما به دام تمنای خود گرفتارست

تمام زحمتم، از هستیم چه می پرسی؟

ز جسم لاغر خویشم به پیرهن خارست

صلای قتل ده و جانفشانی ما بین

برای کشتن عشاق وعده بسیارست

ستم کش سر ناموس جوی خویشتنم

که تا ز جیب برآمد به بند دستارست

به شب حکایت قتلم ز غیر می شنود

هنوز فتنه به ذوق فسانه بیدارست

به قامت من از آوارگی ست پیرهنی

که خار رهگذرش پود و جاده اش تارست

بیا که فصل بهارست و گل به صحن چمن

گشاده روی تر از شاهدان بازارست

غمم شنیدن و لختی به خود فرو رفتن

خوشا فریب ترحم چه ساده پر کارست

فناست هستی من در تصور کمرش

چو نغمه ای که هنوزش وجود در تارست

ز آفرینش عالم غرض جز آدم نیست

به گرد نقطه ما دور هفت پرگارست

نگاه خیره شد از پرتو رخش غالب

تو گویی آینه ما سراب دیدارست

شمارهٔ ۶۸

چشمم از ابر اشکبارترست

از عرق جبهه بهارترست

گریه کرد از فریب و زارم کشت

نگه از تیغ آبدارترست

می برانگیزدش به کشتن من

دشمن از دوست غمگسارترست

دی مگر مست بوده ای کامروز

شکرم از شکوه ناگوارترست

ای که خوی تو همچو روی تو نیست

دیده از دل امیدوارترست

نو به دولت رسیده را نگرید

خطش از زلف مشکبارترست

طفلی و پر دلیر می شکنی

آه عهدی که استوارترست

همه عجز و نیاز می خواهند

زارتر هر که حق گزارترست

خسته از راه دور می آیم

پا ز تن پاره ای فگارترست

شکوه از خوی دوست نتوان کرد

باده تند سازگارترست

می‌رسد گر به خویشتن نازد

غالب از خویش خاکسارترست

شمارهٔ ۶۹

کشته را رشک کشته دگرست

من و زخمی که بر دل از جگرست

رمد اجزای روزگار ز هم

روز و شب در قفای یکدگرست

مستی انداز لغزشی دارد

حیف پایی که آفتش ز سرست

ناله را مالدار کرد اثر

دل سختش دکان شیشه گرست

دوستان دشمنند ور نه مدام

تیغ او تیز و خون ما هدرست

پرده عیب جو دریده او

نوک کلکم ز دشنه تیزترست

عقل و دین برده ای دل و جان نیز

آنچه از ما نبرده ای خبرست

شه حریر و گدا پلاس برید

آنچه من قطع کرده ام نظر است

منت از دل نمی توان برداشت

شکر ایزد که ناله بی اثرست

قفس و دام را گناهی نیست

ریختن در نهاد بال و پرست

ریزد آن برگ و این گل افشاند

هم خزان هم بهار در گذرست

کم خود گیر و بیش شو غالب

قطره از ترک خویشتن گهرست

شمارهٔ ۷۰

سینه بگشودیم و خلقی دید کاینجا آتش است

بعد از این گویند آتش را که گویا آتش است

انتظار جوله ساقی کبابم می‌کند

می به ساغر آب حیوان و به مینا آتش است

گریه‌ات در عشق از تأثیر دود آه ماست

اشک در چشم تو آب و در دل ما آتش است

ای که می‌گویی تجلی‌گاه نازش دور نیست

صبر مشتی از خس و ذوق تماشا آتش است

بی‌تکلف، در بلا بودن به از بیم بلاست

قعر دریا سلسبیل و روی دریا آتش است

پرده از رخ برگرفت و بی‌محابا سوختیم

باده با دست آتش او را و ما را آتش است

هم بدین نسبت ز شوخی در دلت جا کرده‌ایم

فاش گوییم از تو سنگ است آنچه از ما آتش است

گریه‌ای دارم که تا تحت‌الثری آب است و بس

ناله‌ای دارم که تا اوج ثریا آتش است

پاک خور امروز و زنهار از پی فردا منه

در شریعت باده امروز آب و فردا آتش است

راز بدخویان نهفتن برنتابد بیش از این

پرده‌دار سوز و ساز ماست هرجا آتش است

گشته‌ام غالب طرف با مشرب عرفی که گفت

«روی دریا سلسبیل و قعر دریا آتش است»

شمارهٔ ۷۱

ما لاغریم گر کمر یار نازکست

فرقی ست در میانه که بسیار نازکست

دارم دلی ز آبله نازک نهادتر

آهسته پا نهم که سر خار نازکست

از جنبش نسیم فرو ریزدی ز هم

ما را چو برگ گل در و دیوار نازکست

باناله ام ز سنگ دلیهای خود مناز

غافل قماش طاقت کهسار نازکست

زحمت کشید و آن مژه برگشت همچنان

ما سخت جان و لذت آزار نازکست

رسواییی مباد خودآرایی ترا

گل پر مزن که گوشه دستار نازکست

ترسم تپش ز بند برون افگند مرا

تاب کمند کاکل خمدار نازکست

از جلوه ناگداختن و رو نساختن

آیینه را ببین که چه مقدار نازکست

می رنجد از تحمل ما بر جفای خویش

هان شکوه ای که خاطر دلدار نازکست

از ناتوانی جگر و معده باک نیست

غالب دل و دماغ تو بسیار نازکست

شمارهٔ ۷۲

لب شیرین تو جان نمکست

وین که گفتم به زبان نمکست

در نهاد نمک از رشک لبت

هست شوری که فغان نمکست

ای شده لطف و عتابت همه ناز

ناز در عهد تو کان نمکست

ناز سرمایه دیگر ز تو یافت

نمک خوان تو خوان نمکست

شورها صرف فغانم کردند

نمک از حسرتیان نمکست

زخم ما پنبه مرهم دارد

زین سفیدی که نشان نمکست

گر نمکسود کنی زخم دلم

سود زخم ست و زیان نمکست

گفتی الماس فشاندم، تو و حق

نازش من به گمان نمکست

نطق من مایه من بس غالب

خود نمک گوهر کان نمکست

شمارهٔ ۷۳

لذت عشقم ز فیض بینوایی حاصلست

آنچنان تنگست دست من که پنداری دلست

هم به قدر جوشش دریا تنومندست موج

تیغ سیراب از روانی های خون بسملست

وای لب گر دل ز تاب تشنگی نگدازدم

میگساران مست و من مخمور و ساقی غافلست

در خم بند تغافل نالم از بیداد عمر

پرده ساز فغانم پشت چشم قاتلست

بس که ضبط مشق غم فرسود اعضای مرا

راز دل از همنشینانم نهفتن مشکلست

شهری دل نیست گر حسرت مر اینجا از چه رو

چشم اهل دل زبان دان نگاه سائلست

با همه نزدیکی از وی کام دل نتوان گرفت

تشنه ما بر کنار آب جو پا در گلست

در نورد گفتگو از آگهی وامانده ایم

پیچ و تاب ره نشان دوری سر منزلست

عقل در اثبات وحدت خیره می گردد چرا

هر چه جز هستی ست هیچ و هر چه جز حق باطلست؟

ما همان عین خودیم اما خود از وهم دویی

در میان و غالب ما و غالب حائلست

شمارهٔ ۷۴

در بذل لآلی و رقم دست کریم ست

نی نی نی کلکم رگ مژگان یتیم ست

رشح کف جم می چکد از مغز سفالم

سیرابی نطقم اثر فیض حکیم ست

از آتش لهراسپ نشان می دهد امروز

سوزی که ز خاکم ز تو در عظم رمیم ست

از حرف من اندیشه گلستان خلیل ست

از روی تو آیینه کف دست کلیم ست

چشم و نگهت گردش جامی ز نبیذست

کلک و ورقم تاب سهیلی بر ادیم ست

در جستن مانند تو نظاره زبونست

در زادن همتای من اندیشه عقیم ست

ذوق طلبت جنبش اجزای بهارست

شور نفسم رعشه اعضای نسیم ست

در نطق مسیحا دمم از خصم چه باکست

در ناز ز خود می رمی از غیر چه بیم ست

بی پرده ستم کن رخت از باده دو رنگست

بی صرفه بنالم دلم از غصه دو نیم ست

بختم ندهد کام دل غمزده غالب

گویی لب یارست که در بوسه لئیم ست

شمارهٔ ۷۵

گرد ره خویش از نفسم باز ندانست

ننگش ز خرام آمد و پرواز ندانست

ز انسان غم ما خورد که رسوایی ما را

خصم از اثر غمزه غماز ندانست

فریاد که تا این همه خون خوردنم از غم

یک ره به دلش کرد گذر راز ندانست

نازم نگه شرم که دلها ز میان برد

زانسان که خود آن چشم فسونساز ندانست

یک چند به هم ساخته ناکام گذشتیم

من عشوه نپذرفتم و او ناز ندانست

از شاخ گل افشاند و ز خارا گهر انگیخت

آیینه ما در خور پرداز ندانست

گریم که برد موجه خون خوابگهش را

در ناله مرا دوست ز آواز ندانست

همدم که ز اقبال نوید اثرم داد

اندوه نگاه غلط انداز ندانست

مخمور مکافات به خلد و سقر آویخت

مشتاق عطا شعله ز گل باز ندانست

غالب سخن از هند برون بر که کس اینجا

سنگ از گهر و شعبده ز اعجاز ندانست

شمارهٔ ۷۶

تا به سویم نظر لطف «جمس تامسن » است

سبزه ام گلبن و خارم گل و خاکم چمنست

ای که تا نام تو آرایش عنوان بخشید

صفحه نامه به شادابی برگ سمنست

کلکم از تازگی مدح تو درباره خویش

شارح «انبته الله نباتا حسن »ست

گهرافشانی مدح تو به جنبش آورد

خامه ام را که کلید در گنج سخنست

هر دم از رای منیر تو کند کسب ضیا

مهر تابان که فروزنده این انجمنست

به خیال تو به مهتاب شکیبم که مگر

عکس روی تو درین آینه پرتوفگنست

راست گفتارم و یزدان نپسندد جز راست

حرف ناراست سرودن روش اهرمنست

آنچنان گشته یکی دل به زبانم که مرا

می توان گفت که لختی ز دل اندر دهنست

راستی این که دم مهر و وفای تو به دل

با هم آمیخته مانند روان با بدنست

دوری از دیده اگر روی دهد دور نه ای

زان که پیوسته ترا در دل زارم وطنست

داورا گرچه همایم به همایون سخنی

لیک در دهر مرا طالع زاغ و زغنست

جز به اندوه دل و رنج تنم نفزاید

ناله هر چند ز اندوه دل و رنج تنست

سینه می سوزد از آن اشک که در دامن نیست

به جگر می خلد آن خار که در پیرهنست

بی کسی های من از صورت حالم دریاب

مرده ام بر سر راه و کف خاکم کفنست

حیف باشد که دلم مرده و پرسش نکنی

به جهان پرسش ماتم زده رسم کهنست

چشم دارم که فرستی به جواب غزلم

آن رضانامه که از لطف تو مطلوب منست

غالب خسته به جان جای بر آن در دارد

گر به تن معتکف گوشه بیت الحزنست

شمارهٔ ۷۷

ای که گفتی غم درون سینه جانفرساست، هست

خامشیم اما اگر دانی که حق با ماست، هست

این سخن حق بود و گاهی بر زبان ما نرفت

چون تو خود گفتی که خوبان را دل از خاراست، هست

دیده تا دل خون شدن کز غم روایت می کنی

گر بگویم کاین نخستین موج آن دریاست، هست

دیدی آخر کانتقام خستگان چون می کشند

آن که می گفتیم ما کامروز را فرداست، هست

هم وفا هم خواهش ما هیچ پرسش عیب نیست

آن که می گفتی که خواهش در وفا بیجاست، هست

باری از خود گو که چونی ور ز من پرسی بپرس

بخت ناسازست آری یار بی پرواست، هست

خوی یارت را تو دانی ور نه از حسن و جمال

زلف عنبر بوست دارد عارض زیباست، هست

صبر و آنگاه از تو پندارم نه حد آدمی ست

وین که می گویی به ظاهر گرم استغناست، هست

با چنین عشقی که طوفان بلا می خوانیش

چون ببینی کان شکوه دلبری برجاست، هست

رهگذارت را دل و جان همچنان فرش ست، هان

جلوه گاهت را ز جان بازان همان غوغاست، هست

نظم و نثر شورش انگیزی که می باید بخواه

ای که می پرسی که غالب در سخن یکتاست، هست

شمارهٔ ۷۸

به وادیی که در آن خضر را عصا خفته ست

به سینه می سپرم ره اگر چه پا خفته ست

بدین نیاز که با تست ناز می رسدم

گدا به سایه دیوار پادشا خفته ست

به صبح حشر چنین خسته رو سیه خیزد

که در شکایت درد و غم دوا خفته ست

خروش حلقه رندان ز نازنین پسری ست

که سر به زانوی زاهد به بوریا خفته ست

هوا مخالف و شب تار و بحر طوفان خیز

گسسته لنگر کشتی و ناخدا خفته ست

غمت به شهر شبیخون زنان به بنگه خلق

عسس به خانه و شه در حرمسرا خفته ست

دلم به سبحه و سجاده و ردا لرزد

که دزد مرحله بیدار و پارسا خفته ست

درازی شب و بیداری من این همه نیست

ز بخت من خبر آرید تا کجا خفته ست؟

ببین ز دور و مجو قرب شه که منظر را

دریچه باز و به دروازه اژدها خفته ست

به راه خفتن من هر که بنگرد داند

که میر قافله در کاروانسرا خفته ست

دگر ز ایمنی راه و قرب کعبه چه حظ

مرا که ناقه ز رفتار ماند و پا خفته ست

بخواب چون خودم آسوده دل مدان غالب

که خسته غرقه به خون خفته است تا خفته ست

شمارهٔ ۷۹

ز من گسستی و پیوند مشکل افتاده ست

مرا مگیر به خونی که در دل افتاده ست

رسد دمی که خجالت کشم ز گرمی دوست

ز خصم داغم و اندیشه باطل افتاده ست

به قدر ذوق تپیدن به کشته جا بخشند

سخن به محکمه در کیش قاتل افتاده ست

شکافی ار جگر ذره نم برون ندهد

به وادیی که مرا بار در گل افتاده ست

در این روش به چه امید دل توان بستن

میانه من و او شوق حائل افتاده ست

به ترک گریه برم دهشت اثر ز دلش

که خود ز شبروی ناله غافل افتاده ست

به صبر کم نیم اما عیار ایوبی

به قدر آن که گرفتند کامل افتاده ست

چرد نهنگ و سمندر در آب و آتش من

تنم به قلزم و کشتی به ساحل افتاده ست

به روی صید تو از ذوق استخوان تنش

هما ز تیزی پرواز بسمل افتاده ست

چو اندر آینه با خویش لابه ساز شوی

ز خود بجوی که ما را چه در دل افتاده ست

حریف ما همه بی بذله می خورد غالب

مگر ز خلوت واعظ به محفل افتاده ست

شمارهٔ ۸۰

ایمنیم از مرگ تا تیغت جراحت بار هست

روزی ناخورده ما در جهان بسیار هست

ما و خاک رهگذر بر فرق عریان ریختن

گل کسی جوید که او را گوشه دستار هست

پاره ای امیدوارستم، تکلف بر طرف

با همه بی التفاتی دردمند آزار هست

بر سر کوی تو با مهرم به جنگ آرد همی

این هجوم ذره کاندر روزن دیوار هست

در خموشی تابش روی عرقناکش نگر

تا چه ها هنگامه سرگرمی گفتار هست

بینوایی بین که گر در کلبه ام باشد چراغ

بخت را نازم که با من دولت بیدار هست

در پرستش سستم و در کامجویی استوار

پادشه را بنده کم خدمت پرخوار هست

راز دیدن‌ها مجوی و از شنیدن‌ها مگوی

نقش ها در خامه و آهنگ ها در تار هست

گر نموداری ست نقش سجده بر سیما دریغ

ور نشانمندی ست دوش خسته زنار هست

دور باش از ریزه های استخوانم ای هما

کاین بساط دعوت مرغان آتشخوار هست

کهنه نخل تازه از صرصر ز پا افتاده ام

خاکم ار کاوی هنوزم ریشه در گلزار هست

باد برد آن گنج باد آورد و غالب را هنوز

ناله الماس پاش و چشم گوهربار هست

شمارهٔ ۸۱

در بند تو چشم از دو جهان دوخته ای هست

هشدار که شهباز تو آموخته ای هست

افغان مرا بیهشی ساخته ای نیست

در زمزمه ای بوی جگر سوخته ای هست

در دیده ز رخ پرده برانداخته ای نیست

در سینه دو صد عربده اندوخته ای هست

زانسوی به میدان وفا تاخته ای نیست

زین سو هوس جانسپری توخته ای هست

در راه ثوابش قد افراخته ای نیست

در بزم عتابش رخ افروخته ای هست

در تاب مرو غالب اگر بیهده گردد

در کوی تو گویی سگ پاسوخته ای هست

شمارهٔ ۸۲

غبار طرف مزارم به پیچ و تابی هست

هنوز در رگ اندیشه اضطرابی هست

به بانگ صور سر از خاک برنمی دارم

هنوز در نظرم چشم نیم خوابی هست

ز سردی نفس نامه بر توان دانست

که نارسیده پیام مرا جوابی هست

به هرزه جان به غلط دادم و ندانستم

که یار دیرپسندی و زودیابی هست

نظر فروز اداها به دشمن ارزانی

به من سپار اگر داغ سینه تابی هست

ز شوری نمک پرسش نهانی تست

اگر مرا جگر تشنه عتابی هست

خود اولین قدح می بنوش و ساقی شو

که آخر از طرف تست گر حجابی هست

مگر دهم جگر تشنه را دلی به دروغ

نشان دهید به راهش اگر سرابی هست

ز سردمهری ایام نیستیم نژند

که در خرابه ما روی آفتابی هست

بهار هند بود برشگال هان غالب

در این خزانکده هم موسم شرابی هست

شمارهٔ ۸۳

هند را رند سخن پیشه گمنامی هست

اندرین دیر کهن میکده آشامی هست

خسروی باده درین دور اگر می خواهی

پیش ما آی که ته جرعه ای از جامی هست

نامه از سوز درونم به رقم سوخته شد

قاصد ار دم زند از حوصله پیغامی هست

جغد و آزادی جاوید هما را نازم

کش به هر سو کششی از شکن دامی هست

گفته اند از تو که بر ساده دلان بخشایی

پخته کاری ست که ما را طمع خامی هست

گه رخ آرایی و گه زلف سیه تاب دهی

یاد ناری که مرا تیره سرانجامی هست

بی تو گر زیسته ام سختی این درد بسنج

بگذر از مرگ که وابسته به هنگامی هست

کیست در کعبه که رطلی ز نبیذم بخشد؟

ور گروگان طلبد جامه احرامی هست

می صافی ز فرنگ آید و شاهد ز تتار

ما ندانیم که بغدادی و بسطامی هست

بر دل نازک دلدار گرانی مکناد

خواهش ما که جگرگوشه ابرامی هست

شعر غالب نبود وحی و نگوییم ولی

تو و یزدان، نتوان گفت که الهامی هست؟

شمارهٔ ۸۴

اختری خوشتر ازینم به جهان می بایست

خرد پیر مرا بخت جوان می بایست

به زمینی که به آهنگ غزل بنشینم

خاک گلبوی و هوا مشک فشان می بایست

بر نتابم به سبو باده ز دور آوردن

خانه من به سر کوی مغان می بایست

به گرایش خوشم اما به نمایش خوارم

پرسشی چند ز یارم به زبان می بایست

تاب مهرم نکند خسته دلی در ره شوق

روی گرمی ز رفیقان به میان می بایست

نرسد نامه در اندیشه سببهاست بسی

پرس و جویی ز عزیزان به گمان می بایست

هرزه دل بر در و دیوار نهادن نتوان

سویم از روزنه چشمی نگران می بایست

ساز هستی کنم و دل به فسوسم گیرد

هم در اندیشه خدنگم به نشان می بایست

یا تمنای من از خلد برین نگذشتی

یا خود امید گهی در خور آن می بایست

تا تنک مایه به دریوزه خودآرا نشود

نرخ پیرایه گفتار گران می بایست

قدر انفاس گرم در نظرستی غالب

در غم دهر دریغم به فغان می بایست

شمارهٔ ۸۵

هر ذره محو جلوه حسن یگانه‌ای‌ست

گویی طلسم شش جهت آینه‌خانه‌ای‌ست

حیرت به دهر بی سر و پا می‌برد مرا

چون گوهر از وجود خودم آب و دانه‌ای‌ست

ناچار با تغافل صیاد ساختم

پنداشتم که حلقه دام آشیانه‌ای‌ست

پابسته نورد خیالی، چو وارسی

هر عالمی ز عالم دیگر فسانه‌ای‌ست

خود داریم به فصل بهاران عنان گسیخت

گلگون شوق را رگ گل تازیانه‌ای‌ست

هر سنگ عین ثابته آبگینه‌ای

هر برگ تاک قفل در شیره‌خانه‌ای‌ست

هر ذره در طریق وفای تو منزلی

هر قطره از محیط خیالت کرانه‌ای‌ست

در پرده‌ای تو چند کشم ناز عالمی

داغم ز روزگار و فراقت بهانه‌ای‌ست

وحشت چو شاهدان به نظر جلوه می‌کند

گرد ره و هوا سر زلفی و شانه‌ای‌ست

غالب دگر ز منشأ آوارگی مپرس

گفتم که جبهه را هوس آستانه‌ای‌ست

شمارهٔ ۸۶

ظهور بخشش حق را ذریعه بی سببی ست

وگر نه شرم گنه در شمار بی ادبی ست

ز گیر و دار چه غم چون به عالمی که منم

هنوز قصه حلاج حرف زیر لبی ست

رموز دین نشناسم درست و معذورم

نهاد من عجمی و طریق من عربی ست

نشاط جم طلب از آسمان نه شوکت جم

قدح مباش ز یاقوت باده گر عنبی ست

به التفات نیرزم در آرزو چه نزاع

نشاط خاطر مفلس ز کیمیا طلبی ست

بود به طالع ما آفتاب تحت الارض

فروغ صبح ازل در شراب نیم شبی ست

نه همپیالگی زاهدان بلای بود

خوش ست گر می بی غش خلاف شرع نبی ست

هر آنچه درنگری جز به جنس مایل نیست

عیار بی کسی ما شرافت نسبی ست

عبودیت نکند اقتضای خواهش کام

دعا به صیغه امرست و امر بی ادبی ست

کسی که از تو فریب وفا خورد داند

که بی وفایی گل در شمار بوالعجبی ست

میان غالب و واعظ نزاع شد ساقی

بیا به لابه که هیجان قوت غضبی ست

شمارهٔ ۸۷

با من که عاشقم سخن از ننگ و نام چیست؟

در امر خاص حجت دستور عام چیست؟

مستم ز خون دل که دو چشمم از آن پرست

گویی مخور شراب و نبینی به جام چیست؟

با دوست هر که باده به خلوت خورد مدام

داند که حور و کوثر و دارالسلام چیست؟

دلخسته غمیم و بود می دوای ما

با خستگان حدیث حلال و حرام چیست؟

در روز تیره از شب تارم نماند بیم

چون صبح نیست خود چه شناسم که شام چیست؟

با خیل مور می رسی از ره خوش ست فال

قاصد بگو کز آن لب نوشین پیام چیست؟

گفتی قفس خوش ست توان بال و پر گشودن

باری علاج خستگی بند دام چیست؟

از کاسه کرام نصیبست خاک را

تا از فلک نصیبه کأس کرام چیست؟

نیکی ز تست از تو نخواهیم مزد کار

ور خود بدیم کار توایم انتقام چیست؟

غالب اگر نه خرقه و مصحف به هم فروخت

پرسد چرا که نرخ می لعل‌فام چیست؟

شمارهٔ ۸۸

گفتم به روزگار سخنور چو من بسی ست

گفتند اندرین که تو گفتی سخن بسی ست

معنی غریب مدعی و خانه زاد ماست

هر جا عقیق نادر و اندر یمن بسی ست

مشکین غزاله ها که نبینی به هیچ دشت

در مرغزارهای ختا و ختن بسی ست

در صفحه نبودم همه آنچه در دلست

در بزم کمترست گل و اندر چمن بسی ست

لیلی به دشت قیس رسیده ست ناگهان

در کاروان جمازه محمل فگن بسی ست

باید به غم نخوردن عاشق معاف داشت

آن را که دل ربودن و نشناختن بسی ست

زور شراب جلوه بت کم شمرده ایم

اما نظر به حوصله برهمن بسی ست

گر در هوای قرب تو بستیم دل مرنج

خود ناگشوده جای در آن انجمن بسی ست

تأثیر آه و ناله مسلم، ولی مترس

ما را هنوز عربده با خویشتن بسی ست

غالب نخورد چرخ فریب ار هزار بار

گفتم به روزگار سخنور چو من بسی ست

شمارهٔ ۸۹

لعل تو خسته اثر التماس کیست؟

بخت من از تو شکوه گزار سپاس کیست؟

گیرم ز داغ عشق تو طرفی نبست دل

اینم نه بس بود که جگر روشناس کیست؟

لرزم به کوی غیر ز بی تابی نسیم

کاندر امیدواری بوی لباس کیست؟

با او به ساز وصلی و با من به عزم قتل

آه از امید غیر که همچشم یاس کیست؟

از بی کسان شهرم و از ناکسان دهر

گر کشته ای سر تو سلامت هراس کیست؟

از پرنیان به عربده راضی نمی شود

خار ره تو چشم به راه پلاس کیست؟

لطفت به شکوه از هوس بی شمار من

شوقم به ناله از ستم بی قیاس کیست؟

گیرم که رسم عشق من آورده به دهر

ظلم آفریده دل حق ناشناس کیست؟

صحن چمن نمونه بزم فراغ تو

باد سحر علاقه ربط حواس کیست؟

غالب بت مرا نگه ناز قحط نیست

تا با منش مضایقه چندین به پاس کیست؟

شمارهٔ ۹۰

ببین که در گل و مل جلوه گر برای تو کیست؟

مپوش دیده ز حق طالب رضای تو کیست؟

چه ناکسی که ز درد فراق می نالی

نمی رسی که در این پرده همنوای تو کیست؟

کلید بستگی تست غم بجوش ای دل

تو گر چنین نگدازی گره گشای تو کیست؟

شکایتی نفروشی و عشوه ای نخری

تو آشنای که ای خواجه و آشنای تو کیست؟

ترا که موجه گل تا کمر بود دریاب

که غرق خون به در بوستان سرای تو کیست؟

بلا به صورت زلف تو رو به ما آورد

به بند خصمی دهریم مبتلای تو کیست؟

تراست جلوه فراوان درین بساط ولی

حریف باده میخواره آزمای تو کیست؟

ز وارثان شهیدان هراس یعنی چه؟

قوی ست دست قضا کشته ادای تو کیست؟

به انتظار تو در پاس وقت خویشتنم

فریب خورده نیرنگ وعده های تو کیست؟

زلال لطف تو سیرابی هوسناکان

یکی ببین که جگرتشنه جفای تو کیست؟

ترا ز اهل هوس هر یکی به جای منست

تو و خدای تو، شاهم مرا به جای تو کیست؟

فرشته، معنی «من ربک » نمی فهمم

به من بگوی که غالب بگو خدای تو کیست؟

شمارهٔ ۹۱

در گرد ناله وادی دل رزمگاه کیست؟

خونی که می دود به شرایین، سپاه کیست؟

حسن تو در حجاب ز شرم گناه کیست؟

جا بر کرشمه تنگ ز جوش نگاه کیست؟

مست ست و رخ گشاده به گلزار می رود

خون در دل بهار ز تأثیر آه کیست؟

ما با تو آشنا و تو بیگانه ای ز ما

آخر تو و خدا، که جهانی گواه کیست؟

مو برنتابد این همه پیچ و خم و شکن

زلف تو روزنامه بخت سیاه کیست؟

زین سان که سر به سر گل و ریحان و سنبل ست

طرف چمن نمونه طرف کلاه کیست؟

رشک آیدم به روشنی دیده های خلق

دانسته ام که از اثر گرد راه کیست

با من به خواب ناز و من از رشک بدگمان

تا عرصه خیال عدو جلوه گاه کیست؟

بیخود به وقت ذبح تپیدن گناه من

دانسته دشنه تیز نکردن گناه کیست؟

غالب حساب زندگی از سر گرفته است

جانا به من بگو که غمت عمرکاه کیست؟

شمارهٔ ۹۲

در تابم از خیال که دل جلوه گاه کیست؟

داغم ز انتظار که چشمش به راه کیست؟

از ناله خیزی دل سختش در آتشم

کاین سنگ، پر شرر ز هجوم نگاه کیست؟

چشمش پر آب از تف مهر پریوشی ست

من در گمان که از اثر دود آه کیست؟

ظالم تو و شکایت عشق این چه ماجراست؟

باری به من بگو که دلت دادخواه کیست؟

در خود گم ست جلوه برق عتاب تو

این تیرگی به طالع مشت گیاه کیست؟

نیرنگ عشق شوکت رعنایی تو برد

در طالع تو گردش چشم سیاه کیست؟

گوید ز عجز چون تو خداناشناس حیف

با چون خودی که داور گیتی گواه کیست؟

با این همه شکست درستی ادای اوست

رنگ رخت نمونه طرف کلاه کیست؟

با تو به پند حرف به تلخی، گناه من

با من به عشق غلبه به دعوی گناه کیست؟

غالب کنون که قبله او کوی دلبری ست

کی می رسد بدین که درش سجده گاه کیست؟

شمارهٔ ۹۳

نه هرزه همچو نی از مغزم استخوان خالی ست

که جای ناله زاری در این میان خالی ست

روم به کعبه ز کوی تو و ز حق خجلم

ز سجده جبهه و از پوزشم زبان خالی ست

هجوم گل به گلستان هلاک شوقم کرد

که جا نمانده و جای تو همچنان خالی ست

گریستم نگرستی به خون تپم کامروز

ز پاره جگرم چشم خونچکان خالی ست

نه شاهدی به تماشا نه بیدلی به نوا

ز غنچه گلبن و از بلبل آشیان خالی ست

کنم به جنبش دل شیشه از پری لبریز

سرم ز باد فسونسنجی زبان خالی ست

گرش به دیدن من گریه رو نداد چه جرم

نهاد آتش شوق من از دخان خالی ست

پر از سپاس ادای تو دفتری دارم

که یکسر از رقم پرسش نهان خالی ست

امام شهر به مسجد اگر رهم ندهد

نه جای من به نیایشگه مغان خالی ست؟

خراب ذوق بر و دوش کیستم غالب

که چون هلال سراپایم از میان خالی ست؟

شمارهٔ ۹۴

گلشن به فضای چمن سینه ما نیست

هر دل که نه زخمی خورد از تیغ تو وا نیست

می سوزم و می ترسم از آسیب ز دانش

آوخ که در آتش اثر آب بقا نیست

عمری ست که می میرم و مردن نتوانم

در کشور بیداد تو فرمان قضا نیست

هفت اخیر و نه چرخ خود آخر به چه کارند؟

بر قتل من این عربده با یار روا نیست

عمری سپری گشت و همان بر سر جورست

گویند بتان را که وفا نیست، چرا نیست؟

جنت نکند چاره افسردگی دل

تعمیر به اندازه ویرانی ما نیست

با خصم زبون غیر ترحم چه توان کرد

من ضامن تأثیر اگر ناله رسا نیست

فریاد ز زخمی که نمکسود نباشد

هنگامه بیفزای که پرسش به سزا نیست

گر مهر وگر کین همه از دوست قبول ست

اندیشه جز آیینه تصویرنما نیست

مینای می از تندی این می بگدازد

پیغام غمت در خور تحویل صبا نیست

هر مرحله از دهر سرابست لبی را

کز نقش کف پای کسی بوسه ربا نیست

از ناز دل بی هوس ما نپسندید

دل تنگ شد و گفت در این خانه هوا نیست

برگشتن مژگان تو از روی عتابست

کاندر دلم از تنگی جا یک مژه جا نیست

دریوزه راحت نتوان کرد ز مرهم

غالب همه تن خسته یارست گدا نیست

شمارهٔ ۹۵

بلبل دلت به ناله خونین به بند نیست

آسوده زی که یار تو مشکل پسند نیست

اندازه گیر ذوق غمم در مذاق من

تلخاب گریه را نمک زهرخند نیست

عهد وفا ز سوی تو نااستوار بود

بشکستی و تو را به شکستن گزند نیست

از دوست میل قرب به کشتن غنیمت ست

گر تیغ در کمان به نشاط کمند نیست

بر یاد تو کدام پریخوان بخور سوخت

کو شرمسار دعوت ناسودمند نیست؟

آن لابه های مهرفزا را محل نماند

برخوان خود «ان یکاد» که ما را سپند نیست

بیخود به زیر سایه طوبی غنوده اند

شبگیر رهروان تمنا بلند نیست

هنگامه دلکش ست نویدم به خلد چیست؟

اندیشه بی غش ست نیازم به پند نیست

می نوش و تکیه بر کرم کردگار کن

خط پیاله را رقم چون و چند نیست

غالب من و خدا که سرانجام برشگال

غیر از شراب و انبه و برفاب و قند نیست

شمارهٔ ۹۶

منع ما از باده عرض احتسابی بیش نیست

محتسب افشرده انگور، آبی بیش نیست

رنج و راحت بر طرف شاهد پرستانیم ما

دوزخ از سرگرمی نازش عتابی بیش نیست

خارج از هنگامه سر تا سر به بیکاری گذشت

رشته عمر خضر مد حسابی بیش نیست

قطره و موج و کف و گرداب جیحونست و بس

این من و مایی که می بالد حجابی بیش نیست

خویش را صورت پرستان هرزه رسوا کرده اند

جلوه می نامند و در معنی نقابی بیش نیست

شوخی اندیشه خویش ست سر تا پای ما

تار و پود هستی ما پیچ و تابی بیش نیست

زخم دل لب تشنه شور تبسم های تست

این نمکدان ها به چشم ما سرابی بیش نیست

نامه بر از پیشگاه ناز مکتوب مرا

پاسخی آورده است اما جوابی بیش نیست

جلوه کن منت منه از ذره کمتر نیستم

حسن با این تابناکی آفتابی بیش نیست

چند رنگین نکته دلکش، تکلف بر طرف

دیده ام دیوان غالب انتخابی بیش نیست

شمارهٔ ۹۷

دل بردن ازین شیوه عیانست و عیان نیست

دانی که مرا بر تو گمانست و گمان نیست

در عرض غمت پیکر اندیشه لالم

پا تا سرم انداز بیانست و بیان نیست

فرمان تو بر جان من و کار من از تو

بی پرده به هر پرده روانست و روان نیست

نازم به فریبی که دهی اهل نظر را

کز بوسه پیامی به دهانست و دهان نیست

داغیم ز گلشن که بهارست و بقا هیچ

شادیم به گلخن که خزانست و خزان نیست

سرمایه هر قطره که گم گشت به دریا

سودی است که مانا به زیانست و زیان نیست

در هر مژه و بر هم زدن این خلق جدیدست

نظاره سگالد که همانست و همان نیست

در شاخ بود موج گل از جوش بهاران

چون باده به مینا که نهانست و نهان نیست

ناکس ز تنومندی ظاهر نشود کس

چون سنگ سر ره که گرانست و گران نیست

پهلو بشکافید و ببینید دلم را

تا چند بگویم که چه سانست و چه سان نیست؟

غالب هله نظارگی خویش توان بود

زین پرده برون آ که چنانست و چنان نیست

شمارهٔ ۹۸

چه فتنه ها که در اندازه گمان تو نیست

قیامت ست دل دیر مهربان تو نیست

فریب آشتی ده ظفر مبارک باد

دل ستم زده در بند امتحان تو نیست

مگر ز پاره سنگم که ریزدت دم تیغ

بکش، مترس که در سود من زیان تو نیست

دلم به عهد وفایی فریفت نامه سپار

خوش ست وعده تو گرچه از زبان تو نیست

شکست رنگ تو از عشق خوش تماشایی ست

بهار دهر به رنگینی خزان تو نیست

شباهتی ست مر آن را که برنیامده است

وگر نه موی به باریکی میان تو نیست

ز حق مرنج و در ابرو ز خشم چین مفگن

خوش ست رسم وفا گرچه در زمان تو نیست

عتاب و مهر تماشاییان حوصله اند

به هیچ عربده اندیشه رازدان تو نیست

روان فدای تو نام که برده ای ناصح

زهی لطافت ذوقی که در بیان تو نیست

دل از خموشی لعلت امیدوار چراست؟

چه گفته ای به زبانی که در دهان تو نیست؟

گمان زیست بود بر منت ز بی دردی

بدست مرگ ولی بدتر از گمان تو نیست

عیار آتش سوزان گرفته ام صد بار

به سینه تابی داغ غم نهان تو نیست

تغافل تو دلیل تجاهل افتاده ست

تو و خدای تو، غالب ز بندگان تو نیست؟

شمارهٔ ۹۹

یاد از عدو نیارم وین هم ز دوربینی ست

کاندر دلم گذشتن با دوست همنشینی ست

در عالم خرابی از خیل منعمانم

سیلم به رخت شویی برقم به خوشه چینی ست

میرم ولی بترسم کز فرط بدگمانی

داند که جان سپردن از عافیت گزینی ست

در باده دیر مستم آری ز سخت جانی ست

در غمزه زودرنجی آری ز نازنینی ست

من سوی او ببینم داند ز بی حیایی ست

او سوی من نبیند دانم ز شرمگینی ست

ذوقی ست در ادایت قاصد تو و خدایت

در جیب من بیفشان خلدی که آستینی ست

زین خونچکان نواها دریاب ماجراها

هنگامه ام اسیری اندیشه ام حزینی ست

درد شکست دل را رام صدا نخواهم

ساز شکایت من تارش ز موی چینی ست

نازم به زودیابی نازد به گوش و گردن

چندان که ابر نیسان در گوهرآفرینی ست

سوزم دمی که یارم یاد آورد که غالب

در خاطرش گذشتن با غیر همنشینی ست

شمارهٔ ۱۰۰

خواست کز ما رنجد و تقریب رنجیدن نداشت

جرم غیر از دوست پرسیدم و پرسیدن نداشت

آمد و از تنگی جا جبهه پرچین کرد و رفت

بر خود از ذوق قدوم دوست بالیدن نداشت

شد فگار از نازکی چندان که رفتارش نماند

نازنین پایش به کوی غیر بوسیدن نداشت

گل فراوان بود و می پر زور دوشم بر بساط

خود به خود پیمانه می گردید و گردیدن نداشت

دیر خواندی سوی خویش و زود فهمیدم دریغ

بیش از این پایم ز گرد راه پیچیدن نداشت

جوش حسرت بر سر خاکم ز بس جا تنگ کرد

همچو نبض مرده دود شمع جنبیدن نداشت

گر منافق وصل ناخوش ور موافق هجر تلخ

دیده داغم کرد، روی دوستان دیدن نداشت

برد آدم از امانت هر چه گردون برنتافت

ریخت می بر خاک چون در جام گنجیدن نداشت

گر نیم آزاد خود را در تعلق باختم

سود زیر کوه دامانی که برچیدن نداشت

نامرادی بود نوعی آبرو غالب دریغ

در هلاک خویش کوشیدیم و کوشیدن نداشت

شمارهٔ ۱۰۱

گل را به جرم عربده رنگ و بو گرفت

راه سخن به عاشق آزرم جو گرفت

لطف خدای ذوق نشاطش نمی دهد

کافر دلی که با ستم دوست خو گرفت

چون اصل کار در نظر همنشین نبود

بیچاره خرده بر روش جستجو گرفت

در خلوتی گشود خیالم ره دعا

کز تنگی بساط نفس در گلو گرفت

شرمنده نوازش گردون نمانده ام

گر چاک دوخت، جامه به مزد رفو گرفت

با خویشتن چه مایه نظرباز بوده است؟

کز من دل مرا به هزار آرزو گرفت

گفتم خود از مشاهده بخشایش آورد

خوش باد حال دوست که حالم نکو گرفت

از یک سبوست باده و قسمت جدا جداست

جمشید جام برد و قلندر کدو گرفت

فرمانروا نگشت مسلمان به هیچ عصر

گر رفت مغ ز میکده، ترسا فرو گرفت

ایمان اگر به خوف و رجا کردم استوار

اخلاص در نمود وفایم دورو گرفت

هر فتنه در نشاط و سماع آورد مرا

گویی فلک به عربده هنجار او گرفت

رضوان چو شهد و شیر به غالب حواله کرد

بیچاره باز داد و می مشکبو گرفت

شمارهٔ ۱۰۲

ساخت ز راستی به غیر ترک فسونگری گرفت

زهره به طالع عدو شیوه مشتری گرفت

شه به گدا کجا رسد زان که چو فتنه روی داد

خاتم دست دیو برد کشور دل پری گرفت

ترک مرا ز گیر و دار شغل غرض بود نه سود

فربه اگر نیافت صید خرده به لاغری گرفت

آمد و از ره غرور بوسه به خلوتم نداد

رفت و در انجمن ز غیر مزد نواگری گرفت

ای که دلت ز غصه سوخت شکوه نه در خور وفاست

ور سزد آن که سرکنی گیر که سرسری گرفت

جاده شناس کوی خصم بودم و دوست راه جوی

منکر ذوق همرهی خرده به رهبری گرفت

مستی مرغ صبحدم بر رخ گل به بوی تست

هرزه ز شرم باغبان جبهه گل تری گرفت

رای زدم که بار غم هم به رقم ز دل رود

نامه چو بستمش به بال مرغ سبکپری گرفت

غالب اگر به بزم شعر دیر رسید دور نیست

کش به فراق حسرتی دل ز سخنوری گرفت

شمارهٔ ۱۰۳

بس که از تاب نگاه تو ز آسودن رفت

باده چون رنگ خود از شیشه به پالودن رفت

این سفال از کف خاک جگر گرم که بود؟

دست شستیم ز صهبا که به پیمودن رفت

خیز و در دامن باد سحر آویز به عذر

گر شبت تیره به داغ مژه نگشودن رفت

هر چه از گریه فشاندیم به نشمردن ریخت

هر چه از ناله رساندیم به نشنودن رفت

ریگ در بادیه عشق روانست هنوز

تا چه ها پای در این راه به فرسودن رفت

باخت از بس که زلیخا به تماشای تو رنگ

از حیا بر در زندان به گل اندودن رفت

بر تنک مایگیم رحم، که یک عمر گناه

هم به تاراج سبکدستی بخشودن رفت

داغ تردستی اشکم، که ز افشردن دل

هر چه در گریه فزودیم در افزودن رفت

شستشو مشغله شوخی ابر کرم ست

دژم آن خرقه که با داغ نیالودن رفت

مدعی خواست رود بر اثر من غالب

هر چه زو بود به سودای چو من بودن رفت

شمارهٔ ۱۰۴

یار در عهد شبابم به کنار آمد و رفت

همچو عیدی که در ایام بهار آمد و رفت

تا نفس باخته پیروی شیوه کیست

تندبادی که به تاراج غبار آمد و رفت

سبحه گردان اثرهای وجودست خیال

هر چه گل کرد تو گویی به شمار آمد و رفت

طالع بسمل ما بین که کماندار ز پی

پاره ای بر اثر خون شکار آمد و رفت

شادی و غم همه سرگشته تر از یکدگرند

روز روشن به وداع شب تار آمد و رفت

هرزه مشتاب و پی جاده شناسان بردار

ای که در راه سخن چون تو هزار آمد و رفت

برق تمثال سراپای تو می خواست کشید

طرز رفتار ترا آینه دار آمد و رفت

هله غافل ز بهاران چه طمع داشته ای

گیر کامسال به رنگینی پار آمد و رفت

به فریب اثر جلوه قاتل صد بار

جان به پروانگی شمع مزار آمد و رفت

غالبا عین حزینست به هنجار بروز

موج این بحر مکرر به کنار آمد و رفت

شمارهٔ ۱۰۵

دل برد و حق آنست که دلبر نتوان گفت

بیداد توان دید و ستمگر نتوان گفت

در رزمگهش ناچخ و خنجر نتوان برد

در بزمگهش باده و ساغر نتوان گفت

رخشندگی ساعد و گردن نتوان جست

زیبندگی یاره و پرگر نتوان گفت

پیوسته دهد باده و ساقی نتوان خواند

همواره ترا شد بت و آزر نتوان گفت

از حوصله یاری مطلب صاعقه تیزست

پروانه شو اینجا ز سمندر نتوان گفت

هنگامه سرآمد چه زنی دم ز تظلم

گر خود ستمی رفت به محشر نتوان گفت

در گرمروی سایه و سرچشمه نجوییم

با ما سخن از طوبی و کوثر نتوان گفت

آن راز که در سینه نهانست نه وعظ ست

بر دار توان گفت و به منبر نتوان گفت

کاری عجب افتاد بدین شیفته ما را

مؤمن نبود غالب و کافر نتوان گفت

شمارهٔ ۱۰۶

محو خودست لیک نه چون من درین چه بحث؟

او چون خودی نداشته دشمن درین چه بحث؟

افسانه گوست غیر چه مهر افگنی بر او

غم برنتابد این همه گفتن درین چه بحث؟

جیحون و نیل نیست دل ست از خدا بترس

گر نیست خون دیده به دامن درین چه بحث؟

بیچاره بین که جان به شکرخنده داده است

خویشانش ار روند به شیون درین چه بحث؟

بی پرده شو ز غصه و الزام ده مرا

گفتم که گل خوش ست به گلشن درین چه بحث؟

مژگان به دل ز ذوق نگه می رود فرو

بی رشته نیست جنبش سوزن درین چه بحث؟

بت را به جلوه دیده و بر جای مانده است

گر بحث می کنم به برهمن درین چه بحث؟

همسایه ناخوش ست خوشم همنشین خموش

گر نامه ام نهاد به روزن درین چه بحث؟

بعد از حزین که رحمت حق بر روانش باد

ما کرده ایم پرورش فن درین چه بحث؟

او جسته جسته غالب و من دسته دسته ام

عرفی کسی ست لیک نه چون من درین چه بحث؟

شمارهٔ ۱۰۷

نقشم گرفته دوست نمودن چه احتیاج؟

آیینه مرا به زدودن چه احتیاج؟

با پیرهن ز ناز فرو می رود به دل

بند قبای دوست گشودن چه احتیاج؟

چون می توان به رهگذر دوست خاک شد

بر خاک راه ناصیه سودن چه احتیاج؟

بنگر که شعله از نفسم بال می زند

دیگر ز من فسانه شنودن چه احتیاج؟

از خود به ذوق زمزمه ای می توان گذشت

چندین هزار پرده سرودن چه احتیاج؟

در دست دیگری ست سفید و سیاه ما

با روز و شب به عربده بودن چه احتیاج؟

تا لب گشوده ای مزه در دل دویده است

بوس لب ترا به ربودن چه احتیاج؟

بفگن در آتش و تب و تابم نظاره کن

غمنامه مرا به گشودن چه احتیاج؟

آن کن که در نگاه کسان محتشم شوی

بر خویش هم ز خویش فزودن چه احتیاج؟

خوابست وجه همت آواره بینشان

محو رخ ترا به غنودن چه احتیاج

تاب سموم فتنه گرانی ست غالبا

کشت امید را به درودن چه احتیاج؟

شمارهٔ ۱۰۸

جلوه می خواهیم آتش شو هوای ما مسنج

دستگاه خویش بین و مدعای ما مسنج

گر خودت مهری بجنبد کام مشتاقان بده

ور نه نیروی قضا اندر رضای ما مسنج

همنشین دارو ده و دل در خدای پاک بند

می روی از کار، درد بی دوای ما مسنج

مرگ ما را تا که تمهید شکایت کرده است؟

رنج و اندوهی که دارد از برای ما مسنج

ای که نعش ما بری پندارم از ما بوده ای

دستمزد او چه داری خون بهای ما مسنج

خویش را شیرین شمردی خصم را پرویز گیر

سرگذشت کوهکن با ماجرای ما مسنج

آه از شرم تو و ناکامی ما زود باش

در تلافی پایه مهر و وفای ما مسنج

زاری ما در غم دل دید و شادی مرگ شد

مردن دشمن ز تأثیر دعای ما مسنج

کامها محوست عیش بی زوال ما مپرس

دیده ها کورست جنس ناروای ما مسنج

درگذر زین پرده چون دمساز غالب نیستی

مدعی هنجار خود گیر و نوای ما مسنج

شمارهٔ ۱۰۹

ای که نبوی هر چه نبود در تماشایش مپیچ

نیست غیر از سیمیا عالم، به سودایش مپیچ

موجه از دریا، شعاع از مهر حیرانی چراست؟

محو اصل مدعا باش و بر اجزایش مپیچ

آسمان وهم ست از برجیس و کیوانش مگوی

نقش ما هیچ ست بر پنهان و پیدایش مپیچ

آخر از مینا به جاه و پایه افزون نیستی

بنده ساقی شو و گردن ز ایمایش مپیچ

صورتی باید که باشد نغز و زیبا روزگار

گو به اکسونش مپوش و گو به دیبایش مپیچ

نامه عنوانش بنام تست زان رو تازه است

داغ غم دارد سوادش بر سراپایش مپیچ

دل از آن تست و نعمتهای الوانش تراست

سخت در هم چون سماط خوان یغمایش مپیچ

ای هوس کارت ز گستاخی به بی رحمی کشید

نازکیهای میانش بین به بالایش مپیچ

بیش ازین کی بود این هم التفاتی بوده است

اینقدر بر خود ز رنجشهای بیجایش مپیچ

نعش غالب همچنین بر جا گذار آخر شبست

خیز و در کحلی پرند گوهرآمایش مپیچ

شمارهٔ ۱۱۰

در پرده شکایت ز تو داریم و بیان هیچ

زخم دل ما جمله دهانست و زبان هیچ

ای حسن گر از راست نرنجی سخنی هست

ناز این همه یعنی چه؟ کمر هیچ و دهان هیچ

در راه تو هر موج غباری ست روانی

دلتنگ نگردم ز برافشاندن جان هیچ

بر گریه بیفزود زدل هر چه فرو ریخت

در عشق بود تفرقه سود و زیان هیچ

تن پروری خلق فزون شد ز ریاضت

جز گرمی افطار ندارد رمضان هیچ

دنیاطلبان عربده مفت ست بجوشید

آزادی ما هیچ و گرفتاریتان هیچ

پیمانه رنگی ست درین بزم به گردش

هستی همه طوفان بهارست خزان هیچ

عالم همه مرآت وجودست عدم چیست؟

تا کار کند چشم محیط ست و کران هیچ

در پرده رسوایی منصور نوایی ست

رازت نشنودیم ازین خلوتیان هیچ

غالب ز گرفتاری اوهام برون آی

بالله جهان هیچ و بد و نیک جهان هیچ

شمارهٔ ۱۱۱

باده پرتو خورشید و ایاغ دم صبح

مفت آنان که درآیند به باغ دم صبح

آفتابیم، به هم دشمن و همدرد ای شمع

ما هلاک سر شامیم و تو داغ دم صبح

بعد آنان که قریب اند به ما نوبت ماست

آخر کلفت شبهاست فراغ دم صبح

زین سپس جلوه خور جای چراغان گیرد

شب اندیشه ز ما یافت سراغ دم صبح

پیش از این باد بهار این همه سرمست نبود

شبنم ماست که تر کرده دماغ دم صبح

سخن ما ز لطافت همه سر جوش میی ست

که فرو ریخته از طرف ایاغ دم صبح

ذوق مستی ز هماهنگی بلبل خیزد

مفگن آواز بر آواز کلاغ دم صبح

حق آن گرمی هنگامه که دارم بشناس

ای که در بزم تو مانم به چراغ دم صبح

بوی گل گرنه نوید کرمت داشت چه داشت؟

ای به شب کرده فراموش جناغ دم صبح

غالب امروز به وقتی که صبوحی زده ام

چیده‌ام این گل اندیشه ز باغ دم صبح

شمارهٔ ۱۱۲

آهی به عشق فاتح خیبر کنیم طرح

در گنبد سپهر مگر در کنیم طرح

در فصل دی که گشته جهان زمهریر ازو

بنشین که آب گردش ساغر کنیم طرح

تا چند نشوی تو و ما حسب حال خویش

افسانه های غیر مکرر کنیم طرح

ما را زبون مگیر گر از پا درآمدیم

از ما عجب مدار گر از سر کنیم طرح

هویی به چرخ دادن گردون برآوریم

عیشی به داغ کردن اختر کنیم طرح

خود را به شاهدی بپرستیم زین سپس

در راه عشق جاده دیگر کنیم طرح

از داغ شوق پرده نشینی نشان دهیم

در زخم رشک روزنه در کنیم طرح

از تار و پود ناله نقابی دهیم ساز

وز دود سینه زلف معنبر کنیم طرح

برگ حلل ز شعله و آذر به هم نهیم

پیرایه از شراره و اخگر کنیم طرح

از زخم و داغ لاله و گل در نظر کشیم

از کوه و دشت حجله و منظر کنیم طرح

از سوز و ساز محرم و مطرب کنیم جمع

از خار و خاره بالش و بستر کنیم طرح

آیین برهمن به نهایت رسانده ایم

غالب بیا که شیوه آزر کنیم طرح

شمارهٔ ۱۱۳

ای جمال تو به تاراج نظرها گستاخ

وی خرام تو به پامالی سرها گستاخ

داغ شوق تو به آرایش دلها سرگرم

زخم تیغ تو به گلگشت جگرها گستاخ

مردم از درد تو دور از تو و داغم از غیر

که رساند به تو این گونه خبرها گستاخ

با خبر باش که دردی که ز بی دردی تست

ناله را کرده در اظهار اثرها گستاخ

خواهش وصل خود از غیر ز اخلاص مسنج

کاین گدایی ست به دریوزه درها گستاخ

شاد گردم که به خلوت نرسیده ست رقیب

بینمش چون به تو در راهگذرها گستاخ

گریه ارزانی آن دل که به نیرو باشد

به شناورزی سیلاب خطرها گستاخ

های این پنجه که با جیب کشاکش دارد

بود با دامن پاکت چه قدرها گستاخ

تا ز دلهای نزارش چه محابا باشد

سر زلفی که بپیچد به کمرها گستاخ

طوطیان در شکرآبند به غالب کاو راست

لبی از نطق به تاراج شکرها گستاخ

شمارهٔ ۱۱۴

تا بشوید نهاد ما ز وسخ

گشت گرمابه ساز از دوزخ

تا چه بخشند در جهان دگر

کشتگان ترا چمن برزخ

وه که از کشتزار امیدم

بهره مور نیز برد ملخ

دلم اجزای ناله را مدفن

درت اشخاص بقعه را مسلخ

از دل آرم، بساط من آتش

از تو گویم، برات من بر یخ

هوس ما و دانه از یک دست

نفس ما و دام از یک نخ

برگ در خورد همت فلکست

به شکایت چه می زنیم زنخ؟

مور چون ساز میزبانی کرد

به سلیمان رسید پای ملخ

با تو شد همسخن پیام گزار

چه شکیبم به ارزش پاسخ

در سخن کار بر قیاس مکن

ترش گردد ترش نه تلخ تلخ

قاصد من به راه مرده و من

همچنان در شماره فرسخ

مرگ غالب دلت به درد آورد

خویش را کشت و هرزه کشت آوخ

شمارهٔ ۱۱۵

لبم از زمزمه یاد تو خاموش مباد

غیر تمثال تو نقش ورق هوش مباد

نگهی کش به هزار آب نشویند ز اشک

محرم جلوه آن صبح بناگوش مباد

هوس چادر گل گر ته خاکم باشد

خاکم از نقش کف پای تو گلپوش مباد

وعده گردیده وفا طره پریشانی را

یارب امشب به درازی خجل از دوش مباد

غیر اگر دیده به دیدار تو محرم دارد

فارغ از انده محرومی آغوش مباد

گهری کش نظر از همت پاکان نبود

صرف پیرایه آن گردن و آن گوش مباد

هر که را رخت نمازی نبود از نم می

جای در حلقه رندان قدح نوش مباد

رهرو بادیه شوق سبک سیرانند

بار سر نیز درین مرحله بر دوش مباد

مفتیان باده عزیزست مریزید به خاک

جوشد از پرده دگر خون سیاووش مباد

همه گر میوه فردوس به خوانت باشد

غالب آن انبه بنگاله فراموش مباد

شمارهٔ ۱۱۶

تیغت ز فرق تا به گلویم رسیده باد

شوخی ز حد گذشت زبانم بریده باد

گر رفته ام ز کوی تو آسان نرفته ام

این قصه از زبان عزیزان شنیده باد

مردن ز رازداری شوقم نجات داد

صد رنگ لاله زار ز خاکم دمیده باد

نغزی و خودپسند ببینم چه می کنی؟

یارب به دهر همچو تویی آفریده باد

بر روی و موی پرتو بینش نتافته ست

در عرض شوق دیده طلبکار دیده باد

آتش به خانمان زده ای خواست صرصری

گفتم نسیم گفت به گلشن وزیده باد

مرگم امان دهاد که از شوق برخورم

این شعله همچو خون به رگ خس دویده باد

ذوقی ست همدمی به فغان بگذرم ز رشک

خار رهت به پای عزیزان خلیده باد

چون دیده پای تا به سرم تشنه کسی ست

دل خون شواد و از بن هر مو چکیده باد

غالب شراب قندی هندم کباب کرد

زین بعد باده های گوارا کشیده باد

شمارهٔ ۱۱۷

به بند پرسش حالم نمی توان افتاد

توان شناخت ز بندی که بر زبان افتاد

فغان من دل خلق آب کرد ورنه هنوز

نگفته ام که مرا کار با فلان افتاد

من آن نیم که بتانم کنند دلجویی

خوشم ز بخت که دلدار بدگمان افتاد

ز رشک غیر به دل خون فتاد ناگه و من

به خون تپم که چه افتاد تا چنان افتاد؟

هم از تصرف بی تابی زلیخا بود

به چاه یوسف اگر راه کاروان افتاد

حدیث می به دف و چنگ در میان داریم

کنون که کار به شیخ نهفته دان افتاد

فرو نیامدم از بس که بیخودم به طلب

هزار بار گذارم بر آشیان افتاد

به کوی یار ز پا افتم و کنم فریاد

بدان دریغ که دانند ناگهان افتاد

شب ار چه با تو به دعوی نما، نمایی داشت

به روز طشت مه از بام آسمان افتاد

نفس شراره فشانست و نطق شعله درو

ز حرف خوی که باز آتشم به جان افتاد

غریبم و تو زباندان من نه ای غالب

به بند پرسش حالم نمی توان افتاد

شمارهٔ ۱۱۸

بی دل نشد ار دل به بت غالیه مو داد

گویی مگر آن دل که ز من برد به او داد

سخته ست دل غیر وگر از ننگ نگویی

برگشتن مژگان تو گوید که چه رو داد

شایسته همین ما و تو بودیم که تقدیر

ما را سخن نغز و ترا روی نکو داد

ساقی دگرم بود به میخانه ز مسجد

می یک دو قدح بود و فریبم به سبو داد

برخیز که دلجویی من بر تو حرام ست

ای آن که ندانی خبرم زان سر کو داد

زین ساده دلی داد که چون دید به خوابم

ترسید خود و مژده مرگم به عدو داد

حسن تو به ساقیگری آیین نشناسد

مست آمد و یکبار دو ساغر ز دو سو داد

در گلشنم و آرم از آن روی نکو یاد

در دوزخم و خواهم از آن تندی خو داد

گفتن سخن از پایه غالب نه ز هوش ست

امروز که مستم خبری خواهم ازو داد

شمارهٔ ۱۱۹

هر دم ز نشاطم دل آزاد بجنبد

تا کیست درین پرده که بی باد بجنبد؟

بر هم زدن کار من آسان تر از آنست

کز باد سحر طره شمشاد بجنبد

خواهم ز تو آزردگی غیر و چو بینم

عرق حسد خاطر ناشاد بجنبد

مردم به دم و داغم از آن صید که در دام

لختی پی مشغولی صیاد بجنبد

هان شیخ پریخوان می گلگون به قدح ریز

تا در نظرت بال پریزاد بجنبد

برقی به فشار آرم و ابری به تراوش

زان دشنه که اندر کف جلاد بجنبد

از رشک به خون غلتم و از ذوق برقصم

زان تیشه که در پنجه فرهاد بجنبد

ای آن که در اصلاح تو هرگز ندهد سود

چون طبع کجت را رگ بیداد بجنبد

هر پویه که گرد دل آگاه بگردد

هر چاره که در خاطر استاد بجنبد

وصل تو به نیروی دعانیست ازین بعد

خون باد زبانی که به اوراد بجنبد

غالب قلمت پرده گشای دم عیسی ست

چون بر روش طرز خداداد بجنبد

شمارهٔ ۱۲۰

غم من از نفس پندگو چه کم گردد

بر آتشم چو گل و لاله باد دم گردد

بدا معامله، او بی دماغ و من بی دل

خوش آن که معذرتی صرف بر ستم گردد

ترا تنی ست که بر وی سمن خسک پاشد

مرا دلی ست که در وی نشاط غم گردد

نمانده تاب غمش خاطر رقیب مجوی

کسی چه در پی صید گسسته دم گردد

ز ذوق گریه پرستم دل و تو می نگری

نگه مباد ز بار سرشک خم گردد

بدین قدر که لبی تر کنی و من بمکم

ترا ز باده نوشین چه مایه کم گردد

به غصه راضیم اما به دشنه دریابی

دمی که سینه و ناخن هلاک هم گردد

رسیده ایم به کوی تو جای آن دارد

که عمر صرف زمین بوسی قدم گردد

تو پا به پرسش من کرده خاکی و ترسم

که خاک پای تو تاج سر قسم گردد

سبکسری ست به دریوزه طرب رفتن

خوشا دلی که به اندوه محتشم گردد

رخی که در نظرستم به جلوه گل پاشد

تفی که در جگرستم به دیده نم گردد

گرفته خاطر غالب ز هند و اعیانش

بر آن سرست که آواره عجم گردد

شمارهٔ ۱۲۱

دماغ اهل فنا نشئه بلا دارد

به فرقم اره طلوع پر هما دارد

به وعده گاه خرام تو کرد نمناکم

بیا که شوقم از آوارگی حیا دارد

گشاد شست ادای تو دلنشین منست

اگر خدنگ تو در دل نشست جا دارد

ز من مترس که ناگه به پیش قاضی حشر

هجوم ناله لبم را ز ناله وا دارد

دلم فسرد بیفزا به وعده ذوق وصال

چراغ کشته همان شعله خونبها دارد

تپم ز رشک، همانا به جستجوی کسی ست

که خور ز تاب خود آتش به زیر پا دارد

پی عتاب همانا بهانه می طلبد

شکایتی که ز ما نیست هم به ما دارد

خوش ست دعوی آرایش سر و دستار

ز جلوه کف خاکی که نقش پا دارد

ز جور دست تهی ناله از نهادم جست

نیی که برگ ندارد همان نوا دارد

ز سادگی رمد از حرف عشق و من به گمان

که دوست تجربه ای دارد از کجا دارد

به خون تپیدن گلها نشان یکرنگی ست

چمن عزای شهیدان کربلا دارد

فغان که رحم بدآموز یار شد غالب

روا نداشت که بر ما ستم روا دارد

شمارهٔ ۱۲۲

آزادگی ست سازی اما صدا ندارد

از هر چه درگذشتیم آواز پا ندارد

عشق ست و ناتوانی حسنست و سرگرانی

جور و جفا نتابم مهر و وفا ندارد

فارغ کسی که دل را با درد واگذارد

کشت جهان سراسر دارو گیا ندارد

درهم فشار خود را تا دررسد دماغی

در بزم ما ز تنگی پیمانه جا ندارد

ای سبزه سر ره از جور پا چه نالی؟

در کیش روزگاران گل خونبها ندارد

صد ره درین کشاکش بگذشته در ضمیرش

رنجور عشق گویی آه رسا ندارد

هر مطلعی که ریزد از خامه ام فغانی ست

جز نغمه محبت سازم نوا ندارد

جان در غمت فشاندن مرگ از قفا ندارد

تن در بلا فگندن بیم بلا ندارد

بر خویشتن ببخشای گفتم دگر تو دانی

دارم دلی که دیگر تاب جفا ندارد

کشتن چنان که گویی نشناخته ست ما را

هی ناتمام لطفی کز شکوه وا ندارد

مهرش ز بی دماغی ماناست با تغافل

یارب ستم مبادا بر ما روا ندارد

چشمی سیاه دارد یعنی به ما نبیند

رویی چو ماه دارد اما به ما ندارد

چون لعل تست غنچه اما سخن نداند

چون چشم تست نرگس اما حیا ندارد

آبش گداز خاکی بادش تف بخاری

دهلی به مرگ غالب آب و هوا ندارد

شمارهٔ ۱۲۳

به ذوقی سر ز مستی در قفای ره روان دارد

که پنداری کمند یار همچون مار جان دارد

تنم ساز تمنایی ست کز هر زخمه دردی

هما را مست آواز شکست استخوان دارد

هوای ساقیی دارم که تاب ذوق رفتارش

صراحی را چو طاووسان بسمل پرفشان دارد

بنازم سادگی طفل ست و خونریزی نمی داند

به گل چیدن همان ذوق شمار کشتگان دارد

دل از هم ریزد و حسرت اساس محکمی خواهد

غم آذر بیزد و طاقت قماش پرنیان دارد

برون بردم گلیم از موج دامن زیر کوه آمد

نم گرداب طوفان تا چه رختم را گران دارد

برنجد از دم تیغ تو صید و در رمیدن ها

به امید تلافی چشم بر پشت کمان دارد

دلم در حلقه دام بلا می رقصد از شادی

همانا خویشتن را در خم زلفش گمان دارد

به گلهای بهشتم مژده نتوان داد در راهش

من و خاکی که از نقش کف پایی نشان دارد

به شرع آویز و حق می جو کم از مجنون نه‌ای باری

دلش با محمل است اما زبان با ساربان دارد

رمم زان ترک صیدافگن که خواهم صرف من گردد

گسستن های بی اندازه ای کاندر عنان دارد

خدا را وقت پرسش نیست گفتم بگذر از غالب

که هم جان بر لب و هم داستان‌ها بر زبان دارد

شمارهٔ ۱۲۴

تنگست دلم حوصله راز ندارد

آه از نی تیر تو که آواز ندارد

هر چند عدو در غم عشق تو به سازست

دانی که چو ما طالع ناساز ندارد

دیگر من و اندوه نگاهی که تلف شد

گفتی که عدو حوصله آز ندارد

در حسن به یک گونه ادا دل نتوان بست

لعلت مزه دارد اگر اعجاز ندارد

گستاخ زند غیر سخن با تو و شادم

مسکین سخنی از تو در آغاز ندارد

تمکین برهمن دلم از کفر بگرداند

بتخانه بتی خانه برانداز ندارد

ما ذره و او مهر همان جلوه همان دید

آیینه ما حاجت پرداز ندارد

هر دلشده از دوست درانداز سپاسی ست

مانا که نگاه غلط انداز ندارد

بی حیله ز خوبان نتوان چشم ستم داشت

رحم ست بر آن خسته که غماز ندارد

در عربده چشمک زند و لب گزد از ناز

تا بوسه لبم را ز طلب باز ندارد

با خویش به هر شیوه جداگانه دچارست

پروای حریفان نظرباز ندارد

کیفیت عرفی طلب از طینت غالب

جام دگران باده شیراز ندارد

شمارهٔ ۱۲۵

نومیدی ما گردش ایام ندارد

روزی که سیه شد سحر و شام ندارد

بوسم لب دلدار و گزیدن نتوانم

نرم ست دلم حوصله کام ندارد

مفرست به طوف حرم دوست نسیمی

کز نکهت گل جامه احرام ندارد

هر ذره خاکم ز تو رقصان به هوایی ست

دیوانگی شوق سرانجام ندارد

رو تن به بلا ده که دگر بیم بلا نیست

مرغ قفسی کشمکش دام ندارد

قاصد خبر آورد و همان خشک دماغم

ظرف قدحش رشحه پیغام ندارد

بی نقش وجود تو سراپای من از ضعف

چون بستر خوابست که اندام ندارد

گردید نشانها هدف تیر بلاها

آسایش عنقا که به جز نام ندارد

بلبل به چمن بنگر و پروانه به محفل

شوق ست که در وصل هم آرام ندارد

تلخ ست رگ ذوق کبابی که بسوزد

زان رشک که سوز جگر خام ندارد

آیا به دلت ولوله کسب هوا نیست

یا آن که سرای تو لب بام ندارد

بوسی که ربایند به مستی ز لب یار

نغزست ولی لذت دشنام ندارد

هر رشحه به اندازه هر حوصله ریزند

میخانه توفیق خم و جام ندارد

غالب که به است از غزلم مصرع استاد

بادام صفای گل بادام ندارد

شمارهٔ ۱۲۶

خوش ست آن که با خویش جز غم ندارد

ولی خوشترست آن که این هم ندارد

قوی کرده پیوند ناسور پشتش

گرانمایه زخمی که مرهم ندارد

سرابی که رخشد به ویرانه خوشتر

ز چشمی که پیرایه نم ندارد

به جوش عرق رنگ درباخت رویت

گل از نازکی تاب شبنم ندارد

گلت را نوا نرگست را تماشا

تو داری بهاری که عالم ندارد

چه ناکس شمرد آن که خون ریخت ما را

به تیغی که ترکیب او خم ندارد

ز ماتم نباشد سیه پوش زلفت

که هندو بدین گونه ماتم ندارد

نگهدار خود را وز آینه بگذر

نگاه تو پروای خود هم ندارد

سخن نیست در لطف این قطعه غالب

بهشتی بود هند کادم ندارد

شمارهٔ ۱۲۷

نقابدار که آیین رهزنی دارد

جمال یوسفی و فر بهمنی دارد

وفای غیر گرش دلنشین شده ست چه غم

خوشم ز دوست که با دوست دشمنی دارد

چه ذوق رهروی آن را که خارخاری نیست

مرو به کعبه اگر راه ایمنی دارد

به دلفریبی من گرم بحث و سود منست

نگاه تو به زبان تو همفنی دارد

به باده گر بودم میل شاعرم نه فقیه

سخن چه ننگ ز آلوده دامنی دارد

خوشم به بزم ز اکرام خویش و زین غافل

که می نمانده و ساقی فروتنی دارد

نباشدش سخنی کش توان به کاغذ برد

برو که خواجه گهرهای معدنی دارد

بیاورید، گر اینجا بود زباندانی

غریب شهر سخن های گفتنی دارد

مبارکست رفیق ار چنین بود غالب

«ضیای نیر» ما چشم روشنی دارد

شمارهٔ ۱۲۸

کو فنا تا همه آلایش پندار برد

از صور جلوه و از آینه زنگار برد

شب ز خود رفتم و بر شعله گشودم آغوش

کو بدآموز که پیغاره به دلدار برد

گفته باشی که به هر حیله در آتش فگنش

غیر می خواست مرا بی تو به گلزار برد

باز چسبیده لب از جوش حلاوت با هم

مرگ مشکل که ز ما لذت گفتار برد

عشوه مرحمت چرخ مخر کاین عیار

یوسف از چاه برآرد که به بازار برد

شوق گستاخ و تو سرمست بدان رسوایی

هان ادایی که دل و دست من از کار برد

خونچکانست نسیم از اثر ناله من

کیست کز سعی نظر پی به در یار برد

تو نیایی به لب بام و به کوی تو مدام

دیده ذوق نگه از روزن دیوار برد

ناز را آینه ماییم بفرما تا شوق

به تو از جانب ما مژده دیدار برد

مژه ات سفت دل و رفت نگاه تو فرو

کز ضمیرم گله سرزنش خار برد

خاکی از رهگذر دوست به فرقم ریزید

تا ز دل حسرت آرایش دستار برد

می زند دم ز فنا غالب و تسکینش نیست

بو که توفیق ز گفتار به کردار برد

شمارهٔ ۱۲۹

ذوقش به وصل گرچه زبانم ز کار برد

لب در هجوم بوسه ز پایش نگار برد

تا خود به پرده ره ندهد کامجوی را

در پرده رخ نمود و دل از پرده دار برد

گفتند حور و کوثر و دادند ذوق کار

منع ست نام شاهد و می آشکار برد

نعش مرا بسوز کم از برهمن نیم

ننگ نسوختن نتوان در مزار برد

گل چهره برفروخت بدان سان که بارها

پروانه را هوس به سر شاخسار برد

دادم به بوسه جان و خوشم کان بهانه جوی

نرخش دو چند کرد و شگرفی به کار برد

می داد و بذله جست مگر ابر و قلزمیم

کاورد قطره و گهر شاهوار برد

تا فتنه راز گردش چشم سیاه گفت

کینی که داشتم به دل از روزگار برد

پیشم از آن بپرس که پرسی و اهل کوی

گویند خسته زحمت خود زین دیار برد

نازم فریب صلح که غالب ز کوی تو

ناکام رفت و خاطر امیدوار برد

شمارهٔ ۱۳۰

حور بهشتی ز یاد آن بت کشمیر برد

بیم صراط از نهاد آن دم شمشیر برد

شبروی غمزه ای صبر و دل و دین ربود

جان که ازو بازماند شحنه تقدیر برد

ناله در ایوار شوق توشه راهی نداشت

بست به غارت کمر فرصت شبگیر برد

شوق بلندی گرای پایه منصور جست

حوصله نارسا پی به سر تیر برد

زد نگهت بر دلم مخزن اسرار دید

خواست کلیدش برد طاقت تقریر برد

جنبش ابرو نبود از پی قتلم ضرور

غمزه ز بی طاقتی دست به شمشیر برد

روشنیی داشت عشق چاشنیی داشت مهر

آن خس از آتش گرفت این شکر از شیر برد

خانه زنبور شد کلبه ام از دست چرخ

بس که ز آب و گلم رغبت تعمیر برد

سردی مهر کسی آب رخ شعله ریخت

گرمی نبض دلم عرض تباشیر برد

عشق ز خاک درت سرمه بینش گرفت

یاوه درآمد هوس نسخه اکسیر برد

با خودش افتاده کار باک ز غالب مدار

ذوق فغانش ز دل ورزش تأثیر برد

شمارهٔ ۱۳۱

در کلبه ما از جگر سوخته بو برد

با ما گله سنجید و شماتت به عدو برد

خواهم که برد ناله غبارم ز دل دوست

چون گریه تن زار مرا زان سر کو برد

همره رودش کوثر و حوران که دم مرگ

ذوق می ناب و هوس روی نکو برد

بستند ره جرعه آبی به سکندر

دریوزه گر میکده صهبا به کدو برد

دی رند به هنگامه خجل کرد عسس را

می خورد و هم از میکده آبی به سبو برد

بر ما غم تیمار دل زار سرآمد

دیوانه ما را صنم سلسله مو برد

ما را نبود هستی و او را نبود صبر

دستی که ز ما شست به خون که فرو برد؟

دلدار تو هم چون تو فریبنده نگاری ست

در حلقه وفا یکدلم آورد و دورو برد

یک گریه پس از ضبط دو صد گریه رضا ده

تا تلخی آن زهر توانم ز گلو برد

نازد به نکویان ز گرفتاری غالب

گویی به گرو برد دلی را که ازو برد

شمارهٔ ۱۳۲

اگر به دل نخلد هر چه از نظر گذرد

زهی روانی عمری که در سفر گذرد

به وصل لطف به اندازه ای تحمل کن

که مرگ تشنه بود آب چون ز سر گذرد

هلاک ناله خویشم که در دل شبها

دود به عربده چندان که از اثر گذرد

از این اوریب نگاهان حذر که ناوکشان

به هر دلی که رسد راست از جگر گذرد

نفس ز آبله های دلم برآرد سر

چنان که رشته در آمودن از گهر گذرد

حریف شوخی اجزای ناله نیست شرر

که آن برون جهد و این ز خاره درگذرد

ز شعله خیزی دل بر مزار ما چه عجب

که برق مرغ هوا را ز بال و پر گذرد

شکست ما به عدم نیز همچنان پیداست

به صورت سر زلفی که از کمر گذرد

خوشا گلی که به فرق بلندبالایی ست

دمد ز شاخ و ازین سبز کاخ برگذرد

دماغ محرمی دل رساندن آسان نیست

چه ها که بر سر خارا ز شیشه گر گذرد؟

حریف منت احباب نیستم غالب

خوشم که کار من از سعی چاره گر گذرد

شمارهٔ ۱۳۳

از رشک کرد آنچه به من روزگار کرد

در خستگی نشاط مرا دید خوار کرد

در دل همی ز بینش من کینه داشت چرخ

چون دید کان نماند نهان آشکار کرد

بد کرد چون سپهر به من گرچه من بدم

باید بدین حساب ز نیکان شمار کرد

لنگر گسست صرصر و کشتی شکست موج

دانا خورد دریغ که نادان چه کار کرد

از بس که در کشاکشم از کار رفت دست

بند مرا گسستن بند استوار کرد

عمری به تیرگی به سر آورده ام که مرگ

شادم به روشنایی شمع مزار کرد

تا می به رغم من فتد از دست من خاک

افراط ذوق دست مرا رعشه دار کرد

کوته نظر حکیم که گفتی هر آینه

نتوان فزون ز حوصله جبر اختیار کرد

نومیدی از تو کفر و تو راضی نه ای به کفر

نومیدیم دگر به تو امیدوار کرد

غالب که چرخ را به نوا داشت در سماع

امشب غزل سرود و مرا بی قرار کرد

شمارهٔ ۱۳۴

صاحبدلست و نامور عشقم به سامان خوش نکرد

آشوب پیدا ننگ او اندوه پنهان خوش نکرد

دانست بی حس ناخنم الماس زد بر ریش من

سنجید شست خود قوی در تیر پیکان خوش نکرد

آن خود به بازی می برد دین را دو جو می نشمرد

بنمودش دین خنده زد آوردمش جان خوش نکرد

در نامه تا بنوشتمش کز شهر پنهان می روم

دل بست در مضمون ولی نامم به عنوان خوش نکرد

دارم هوای آن پری کو بس که نغز و سرکش ست

ز افسون مسخر شد ولی زهد پریخوان خوش نکرد

فریاد زان شرمندگی کارند چون در محشرم

گویند اینک خیره سر کز دوست فرمان خوش نکرد

عام ست لطف دلبران جز عام ننهد دل بر آن

عاشق ز خاصانش بدان گر دل به حرمان خوش نکرد

شرع از سلامت پیشگی عشق مجازی برنتافت

زاهد به کنج صومعه غوغای سلطان خوش نکرد

با من میاویز ای پدر فرزند آزر را نگر

هر کس که شد صاحب نظر دین بزرگان خوش نکرد

گویند صنعان توبه کرد از کفر نادان بنده ای

کز خودفروشی های دین بخشش ز یزدان خوش نکرد

غالب به فن گفتگو نازد بدین ارزش که او

ننوشت در دیوان غزل تا مصطفی خان خوش نکرد

شمارهٔ ۱۳۵

هم «انا الله » خوان درختی را به گفتار آورد

هم «انا الحق » گوی مردی را سر دار آورد

ای که پنداری که ناچارست گردون در روش

نیست ناچار آن که گردون را به رفتار آورد

نکته ای داریم و با یاران همی گوییم فاش

طالب دیدار باید تاب دیدار آورد

دانه ها چون ریزد از تسبیح تاری بیش نیست

این مشعبد دیر گاه از سبحه زنار آورد

جذب شوقش بین که در هنگام برگشتن ز دیر

در قفای خویشتن بت را به رفتار آورد

آن کند قطع بیابان این شکافد مغز کوه

عشق هر یک را به طرز خاص در کار آورد

آه ما را بین که نارد از دل سختش خبر

باد را نازم که ابر از سوی کهسار آورد

نزد ما حیف ست گو نزد زلیخا میل باش

جذبه ای کز چاه یوسف را به بازار آورد

نیست چون در منطقش جز ذکر شاهد حرف و صوت

شاهدی باید که غالب را به گفتار آورد

شمارهٔ ۱۳۶

شادم به خیالت که ز تابم به در آورد

از کشمکش حسرت خوابم به در آورد

فریاد که شوق تو به کاشانه زد آتش

وانگاه پی بردن آبم به در آورد

رسوایی من خواست مگر کاین همه سرمست

دور فلک از بزم شرابم به در آورد

افگنده به جیحون فلک از وادی و شادم

کز پیچ و خم موج سرابم به در آورد

جان بر سر مکتوب تو از شوق فشاندن

از عهده تحریر جوابم به در آورد

نازم به نگاهت که ز سرمستی انداز

از تفرقه مهر و عتابم به در آورد

ساقی نگهی تا بشناسم ز چه جام است

آن باده که از بند حجابم به در آورد

نازم به گرانمایگی سعی تحیر

کز سر حد این دیر خرابم به در آورد

آن کشتی اشکسته ز موجم که تباهی

افگند در آتش گر از آبم به در آورد

غالب ز عزیزان وطن بوده‌ام اما

آوارگی از فرد حسابم به در آورد

شمارهٔ ۱۳۷

اگر داغت وجودم را در اکسیر نظر گیرد

سراپای من از جوش بهاران پرده برگیرد

به عرض هر گسستن کز نفس بالد ز بی تابی

خیالم الفت مرغوله مویان را ز سر گیرد

دل از سودای مژگان که خون گردید؟ کز مستی

به ذوق رخنه از هر قطره ره بر نیشتر گیرد

به چشم مدعی همچون چراغ روز بی نورم

چراغم گر به فرض از پرتو خورشید درگیرد

رمش نظاره را از رقص بسمل در چمن پیچد

غمش آیینه را از چهره عاشق به زر گیرد

گمم در وی ز رشک ست این که غمخواری نمی خواهم

که ترسم یابد او را هر که از حالم خبر گیرد

سرت گردم اگر پای نزاکت در میان نبود

تنم از لاغری صد خرده بر موی کمر گیرد

نوردم نامه و دل بار بار از بدگمانی ها

نهد نقش تو پیش روی و خود را نامه بر گیرد

خوشم گر استواری نیست همچون موج کارم را

که هر دم از شکست خود روانی بیشتر گیرد

محبت هر دلی را کز نزاکت سرگران یابد

سبک در دام ذوق ناله مرغ سحر گیرد

خوشا روزی که چون از مستی آویزم به دامانش

گه از دستم کشد گاهم به روی چشم تر گیرد

ز فیض نطق خویشم با نظیری همزبان غالب

چراغی را که دودی هست در سر زود درگیرد

شمارهٔ ۱۳۸

صبح ست خوش بود قدحی بر شراب زد

یاقوت باده بر قوه آفتاب زد

نشتر به مغز پنبه مینا فرو برید

کافاق امتلا ز هجوم سحاب زد

ذوقی می مغانه ز کردار بازداشت

آه از فسون دیو که راهم به آب زد

تا خاک کشتگان فریب وفای کیست

کاندر هزار مرحله موج سراب زد

رنگی که در خیال خود اندوختم ز دوست

تا جلوه کرد چشمک برق عتاب زد

گفتم گره ز کار دل و دیده باز کن

از جبهه ناگشوده به بند نقاب زد

گر هوش ما بساط ادای خرام نیست

نقشی توان به صفحه دیبای خواب زد

تا در هجوم ناله نفس باختم به کوه

سنگ از گداز خویش به رویم گلاب زد

ای لاله بر دلی که سیه کرده ای مناز

داغ تو بر دماغ که بوی کباب زد؟

غم مشربان به چشمه حیوان نمی دهند

موجی که دشنه در جگر از پیچ و تاب زد

غالب کسان ز جهل حکیمش گرفته اند

بی دانشی که طعنه بر اهل کتاب زد

شمارهٔ ۱۳۹

من به وفا مردم و رقیب به در زد

نیمه لبش انگبین و نیمه تبر زد

در نمکش بین و اعتماد نفوذش

گر به می افگند هم به زخم جگر زد

کیست درین خانه کز خطوط شعاعی

مهر نفس ریزه ها به روزن در زد؟

دعوی او را بود دلیل بدیهی

خنده دندان نما به حسن گهر زد

غیرت پروانه هم به روز مبارک

ناله چه آتش به بال مرغ سحر زد

لشکر هوشم به زور می نشکستی

غمزه ساقی نخست راه نظر زد

زان بت نازک چه جای دعوی خونست

دست وی و دامنی که او به کمر زد

برگ طرب ساختیم و باده گرفتیم

هر چه ز طبع زمانه بیهده سر زد

شاخ چه بالد گر ارمغان گل آرد

تاک چه نازد اگر صلای ثمر زد

کام نبخشیده ای گنه چه شماری

غالب مسکین به التفات نیرزد

شمارهٔ ۱۴۰

گرسنه به که برآید ز فاقه جانش و لرزد

از آن که دررسد از راه میهمانش و لرزد

نفس به گرد دل از مهر می تپد به فراقت

چو طایری که بسوزانی آشیانش و لرزد

منم به وصل به گنجینه راه یافته دزدی

که در ضمیر بود بیم پاسبانش و لرزد

دگر به کام خود ای دل چه بهره برد توانی

ز ساده ای که زنی بوسه بر دهانش و لرزد

نترسد ار ز گسستن خدا نخواسته باشد

چرا رسد سر آن طره بر میانش و لرزد؟

ز شور ناله دل دارد اضطراب روانم

چو رایضی که ز کف در رود عنانش و لرزد

ز جنبش مژه مانی دم نگاه به مستی

که بی اراده جهد تیر از کمانش و لرزد

ز شیخ وجد به ذوق نشاط نغمه نیابی

مگر به دل گذرد مرگ ناگهانش و لرزد

فغان ز خجلت صراف کم عیار که ناگه

برآورند زر قلب از دکانش و لرزد

گر از فشاندن جان شور نیست در سر غالب

چرا به سجده نهد سر بر آستانش و لرزد

شمارهٔ ۱۴۱

تا کیم دود شکایت ز بیان برخیزد

بزن آتش که شنیدن ز میان برخیزد

می رمی از من و خلقی به گمانست ز تو

بی محابا شو و بنشین که گمان برخیزد

گر دهم شرح عتابی که به دلها داری

دود از کارگه شیشه گران برخیزد

با قدت سرو چو شخصی ست که ناگه یکبار

بیخود از جا ز هجوم خفقان برخیزد

به چه گیرند عیار هوس و عشق دگر

رسم بیداد مبادا ز جهان برخیزد

کشته دعوی پیدایی خویشیم همه

وای گر پرده ازین راز نهان برخیزد

زینهار از تعب دوزخ جاوید مترس

خوش بهاری ست کزو بیم خزان برخیزد

ناله برخاست دم جستن از آتش ز سپند

کو شگرفی که چو ما از سر جان برخیزد

جزوی از عالمم و از همه عالم بیشم

همچو مویی که بتان را ز میان برخیزد

عمرها چرخ بگردد که جگر سوخته ای

چون من از دوده آذرنفسان برخیزد

گر دهم شرح ستمهای عزیزان غالب

رسم امید همانا ز جهان برخیزد

شمارهٔ ۱۴۲

نگاهش ار به سر نامه وفا ریزد

سواد صفحه ز کاغذ چو توتیا ریزد

به فرق ما اگرش ناگهان گذار افتد

چو گرد سایه ز بال و پر هما ریزد

خوشا بریدن راه وفا که در هر گام

جبین ز پای به انداز نقش پا ریزد

ز ناله ریخت جگرپاره های داغ آلود

چو برگ لاله که در گلشن از هوا ریزد

تبسمی ست به بالین کشتگان خودت

که گل به جیب تمنای خونبها ریزد

دماغ ما ز بلا می رسد مگر ساقی

گداز زهره ما در ایاغ ما ریزد

خوش آن که عجز منش بر سر عتاب آرد

خسک به پیرهن شعله جفا ریزد

بهشت خویش توانی شدن اگر داری

دلی که خون شود و رنگ مدعا ریزد

به روز وصل در آغوشم آنچنان بفشار

که بی من از لب من شکوه تو واریزد

به چاره درد تو اکسیر بی نیازیهاست

که دل گدازد و در قالب دوا ریزد

به روی عقده کارم به شکل برگ خزان

ز لرزه ناخن دست گره گشا ریزد

غبار شوق به خونابه امید سرشت

دمی که خواست قضا طرح این بنا ریزد

شباب و زهد چه ناقدردانی هستی ست

بلا به جان جوانان پارسا ریزد

به سجده بر در یار اوفتیم تا غالب

خط جبین چو غبار از جبین ما ریزد

شمارهٔ ۱۴۳

خوشا که گنبد چرخ کهن فرو ریزد

اگر چه خود همه بر فرق من فرو ریزد

بریده ام ره دوری که گر بیفشانم

به جای گرد، روان از بدن فرو ریزد

ز جوش شکوه بیداد دوست می ترسم

مباد مهر سکوت از دهن فرو ریزد

دهد به مجلسیان باده و به نوبت من

به من نماید و در انجمن فرو ریزد

مرا چه قدر به کویی که نازنینان را

غبار بادیه از پیرهن فرو ریزد

ز خارخار چنین کس چه نالمی که خسک

به رختخواب گل و یاسمن فرو ریزد

ترا که عالم نازی به غمزه بستاید

کسی که گل به کنار چمن فرو ریزد

مکن به پرسشم از شکوه منع کاین خونی ست

که خود ز زخم دم دوختن فرو ریزد

به من بساز و بدان غمزه می به جام مریز

که هوشم از سر و تابم ز تن فرو ریزد

بترس زانکه به محشر ز طره طرار

دل شکسته ام از هر شکن فرو ریزد

به ذوق باده ز بس آب در دهن گردد

می نخورده مرا از دهن فرو ریزد

رواست غالب اگر «در قائلش » گویی

که از لبش ز روانی سخن فرو ریزد

شمارهٔ ۱۴۴

گویم سخنی گرچه شنیدن نشناسد

صبحی ست شبم را که دمیدن نشناسد

از بند چه بگشاید و از دام چه خیزد؟

ماییم و غزالی که رمیدن نشناسد

گوهر چه شکایت کند از بی سر و پایی

ماییم و سرشکی که چکیدن نشناسد

ساقی چه شگرفی کند و باده چه تندی

خون باد دماغی که رسیدن نشناسد

ما لذت دیدار ز پیغام گرفتیم

مشتاق تو دیدن ز شنیدن نشناسد

بی پرده شو از ناز و میندیش که ما را

چون آینه چشمی ست که دیدن نشناسد

بینم چه بلا بر سر جیب و کفن آرد

دستی که به جز خامه دریدن نشناسد

پیوسته روان از مژه خون جگرستم

رنگی ست رخم را که پریدن نشناسد

شوقم می گلگون به سبو می زند امشب

پیمانه ز ساقی طلبیدن نشناسد

با لذت اندوه تو در ساخته غالب

گویی همه دل گشت و تپیدن نشناسد

شمارهٔ ۱۴۵

خوبان نه آن کنند که کس را زیان رسد

دل برد تا دگر چه از آن دلستان رسد؟

دارد خبر دریغ و من از سادگی هنوز

سنجم همی که دوست مگر ناگهان رسد

مقصود ما ز دیر و حرم جز حبیب نیست

هر جا کنیم سجده بدان آستان رسد

دردی کشان میکده در هم فتاده اند

نازم به خواریی که به من زین میان رسد

گم شد نشان من چو رسیدم به کنج در

مانند آن صدا که به گوش گران رسد

در دام بهر دانه نیفتم مگر قفس

چندان کنی بلند که تا آشیان رسد

راهی که تا منست همانا نه ایمنست

خون می خورم که چون بخورم می چه سان رسد؟

رفتم سوی وی و مژه اندر جگر خلید

زان پیشتر که سینه به نوک سنان رسد

تیر نخست را غلط انداز گفته ام

ای وای گر نه تیر دگر بر نشان رسد

امید غلبه نیست به کیش مغان درآی

می گر به جزیه دست نداد ارمغان رسد

خوارم نه آنچنان که دگر مژده وصال

باور کنم اگر همه از آسمان رسد

صاحبقران ثانی اگر در جهان نماند

گفتار من به ثانی صاحبقران رسد

چون نیست تاب برق تجلی کلیم را

کی در سخن به غالب آتش بیان رسد

شمارهٔ ۱۴۶

نیست وقتی که به ما کاهشی از غم نرسد

نوبت سوختن ما به جهنم نرسد

دوری درد ز درمان نشناسی هشدار

کز تپیدن دل افگار به مرهم نرسد

می به زهاد مکن عرض که این جوهر ناب

پیش این قوم به شورابه زمزم نرسد

خواجه فردوس به میراث تمنا دارد

وای گر در روش نسل به آدم نرسد

صله و مزد میندیش که در ریزش عام

لاله از داغ و گل از چاک به شبنم نرسد

بهره از سرخوشیم نیست دماغم عالی ست

باده گر خود بود از میکده جم نرسد

هر چه بینی به جهان حلقه زنجیری هست

هیچ جا نیست که این دایره با هم نرسد

فرخا لذت بیداد کزین راهگذر

به کسان می رسد آن کس که به خود هم نرسد

هر کجا دشنه شوق تو جراحت بارد

جز خراشی به جگرگوشه ادهم نرسد

طوبی فیض تو هر جا گل و بار افشاند

جز نسیمی به پرستشگه مریم نرسد

سوزد از تاب سموم دم گرمم غالب

دل گرش تازگی از اشک دمادم نرسد

شمارهٔ ۱۴۷

هر ذره را فلک به زمین‌بوس می‌رسد

گر خاک راست دعوی ناموس می‌رسد

زان می که صاف آن به بتان وقف کرده‌اند

درد ته پیاله به طاووس می‌رسد

زین سان که خو گرفته عاشق‌کشی‌ست حسن

مر شمع را شکایت فانوس می‌رسد

خود پیش خود کفیل گرفتاری منست

هردم به پرسش دل مأیوس می‌رسد

بیرون میا ز خانه به هنگام نیمروز

رشک آیدم که سایه به پابوس می‌رسد

ارباب جاه را ز رعونت گزیر نیست

کاین نشئه از شراب خم کوس می‌رسد

گفتم به وهم پرسش عبرت برای چه؟

گفتا ز طوف دخمه کاووس می‌رسد

سجاده رهن می‌نپذیرفت می‌فروش

کاین را نسب به خرقه سالوس می‌رسد

خون موج‌زن ز مغز رگ جان ندیده‌ای

دانی که از تراوش کیموس می‌رسد

خشکست گر دماغ ورع غالبا چه بیم

کز ذوق سودن کف افسوس می‌رسد

شمارهٔ ۱۴۸

ز رشک ست این که در عشق آرزوی مردنم باشد

تو جان عالمی، حیف ست گر جان در تنم باشد

زهی قسمت که ساز طالع عیشم کنند آن را

اگر خود جزوی از گردون به کام دشمنم باشد

بیاسا ساعتی تا بر دم تیغت گلو سایم

که از خود نیز در کشتن حقی بر گردنم باشد

شناسم سعی بخت خویش در نامهربانیها

بلرزم بر گلستان گر گلی در دامنم باشد

تو داری دین و ایمانی بترس از دیو و نیرنگش

چو نبود توشه راهی چه باک از رهزنم باشد

به ذوق عافیت یاران روند از خویش و چون من هم

خلد در پای من خاری که در پیراهنم باشد

بدان تا با من آویزد چو حرف رنگ و بو گوید

دلم با اوستی اما زبان با گلشنم باشد

بدین آهنگ های پست نتوان غم برون دادن

مگر صور قیامت ساز شور شیونم باشد

به سودایت همان انداز از خود رفتنی دارم

اگر چون ناله زنجیر بند از آهنم باشد

به زر همدوش قارون خفتن از دون همتی خیزد

بیا تا در سخن پیچم که از غالب هم‌فنم باشد

شمارهٔ ۱۴۹

ترا گویند عاشق دشمنی آری چنین باشد

ز رشک غیر باید مرد گر مهر تو کین باشد

از آن سرمایه خوبی به وصلم کام دل جستن

بدان ماند که موری خرمنی را در کمین باشد

محبت هر چه با آن تیشه زن کرد از ستم نبود

چنین افتد چو عاشق سخت و شاهد نازنین باشد

به روزی کش شبی با مدعی باید به سر بردن

به من ضایع کند گر صد نگاه خشمگین باشد

نسوزد بر خودم دل گر بسوزد برق خرمن را

که دانم آنچه از من رفت حق خوشه چین باشد

به پیر خانقه در روضه یکجا خوش توان بودن

به شرط آن که از ما باده وز شیخ انگبین باشد

جفاهای ترا آخر وفایی هست پندارم

درین میخانه صاف می به جام واپسین باشد

بری از شحنه دل تا خون بریزی بی گناهی را

نترسی از خدا آیین بی باکی نه این باشد

چه رفت از زهره با هاروت خاکم در دهن بادا

تو مریم باشی و کار تو با روح الامین باشد

از آن گردی که در راهش نشیند بر رخم غالب

چه خیزد چون هم از من رخ هم از من آستین باشد

شمارهٔ ۱۵۰

به ره با نقش پای خویشم از غیرت سری باشد

که ترسم دوست جویان را به کویش رهبری باشد

نمی گیری به خون خلق بی پروانگاهان را

تواند بود یا رب بعد محشر محشری باشد؟

چه گویم سوز دل با چون تو غم نادیده بدمستی؟

مثالی وانمایم گر کباب و اخگری باشد

رسد هر روزم از خلد برین ناخوانده مهمانی

جحیم من گر از داغ بهشتی پیکری باشد

نخواهد بود رسم آنجا به دیوان داوری بردن

گرفتم کشور مهر و وفا را داوری باشد

توان صیقل بهای تیغ قاتل هم ادا کردن

اگر فصاد را در دهر مزد نشتری باشد

مکیدم آنقدر کز بوسه و دشنام خالی شد

لب یارست و حرفی چند گو با دیگری باشد

به ذوق لذتی کز خاره و خاراست پهلو را

بنالم همچنین گر هم ز نسرین بستری باشد

به جانی گر خود از کوه ست در وی لرزه اندازد

به چشمی گر خود از سام است گردی لشکری باشد

ستایم حق شناسی های محبوبی که در محفل

دلش با چشم پر خون و لبش با ساغری باشد

نبود ار تیشه پیدا سر به سنگی می زدم لیکن

ستم باشد که در بیهوده میری همسری باشد

بیابد هم ز من آنچه از ظهوری یافتم غالب

اگر جادوبیانان را ز من واپستری باشد

شمارهٔ ۱۵۱

تا چند بلهوس می و عاشق ستم کشد

کو فتنه تا به داوری هم علم کشد

دل را به کار ناز چه سرگرم کرده ای؟

یعنی به خویش هم کند و از تو هم کشد

رشک ست و دفع دخل مقدر عتاب چیست؟

بگذار در دلم مژه چندان که نم کشد

صیدت ز بیم جان نرمد بلکه می رود

تا دشت را ز شوق در آغوش رم کشد

دشوار نیست چاره عیش گریزپای

دور قدح چو سلسله گر سر به هم کشد

آنی که تاب جذبه ذوق نگاه تو

رنگ از گل و می از رز و صید از حرم کشد

شوقم که روشناس دل نازنین تست

کی منت نوشتن و ناز قلم کشد

زشت آن که تا ز زحمت پشت و شکم رهد

هم رنج کارسازی پشت و شکم کشد

صهبا حلال زاهد شب زنده دار را

اما به شرط آن که همان صبحدم کشد

از تازگی به دهر مکرر نمی شود

نقشی که کلک غالب خونین رقم کشد

شمارهٔ ۱۵۲

شوخی چشم حبیب فتنه ایام شد

قسمت بخت رقیب گردش صد جام شد

تا تو به عزم حرم ناقه فگندی به راه

کعبه ز فرش سیاه مردمک احرام شد

پیچ و خم دستگاه کرد فزون حرص جاه

ریشه چو آمد برون دانه ما دام شد

هست تفاوت بسی هم ز رطب تا نبیذ

لذت دیگر دهد بوسه چو دشنام شد

ای که ترا خواستم لب ز مکیدن فگار

خود لبم اندر طلب خسته ابرام شد

گر همه مهری برو ور همه خشمی بخسب

صبح امید مرا روز سیه شام شد

ساده دلم در امید خشم تو گیرم به مهر

بوسه شود در لبم هر چه ز پیغام شد

همچو خسی کش شرر چهره گشایی کند

صورت آغاز ما معنی انجام شد

دیگرم از روزگار شکوه چه در خور بود

ناله شررتاب شد اشک جگرفام شد

ای شده غالب ستای دشمنی بخت بین

خود صفت دشمنست آنچه مرا نام شد

شمارهٔ ۱۵۳

دل اسباب طرب گم کرده در بند غم نان شد

زراعتگاه دهقان می شود چون باغ ویران شد

گرفتم کز تغافل طاقت ما باج می گیرد

حریف یک نگاه بی محابای تو نتوان شد

تو گستردی به صحرا دام و از رشک گرفتاری

کف خاکم به رنگ قمری بسمل پرافشان شد

جنون کردیم و مجنون شهره گشتیم از خردمندی

برون دادیم راز غم به عنوانی که پنهان شد

بدین رنگست گر کیفیت مردن خوشا حسرت

لب از ذوق کف پای تو عشرتخانه جان شد

سراپا زحمت خویشیم از هستی چه می پرسی

نفس بر دل دم شمشیر و دل در سینه پیکان شد

فراغت برنتابد همت مشکل پسند من

ز دشواری به جان می افتدم کاری که آسان شد

چه پرسی وجه حیرانی که هنگام تماشایت

نگاه از بیخودیها دست و پا گم کرد و مژگان شد

ز ما گرم ست این هنگامه بنگر شور هستی را

قیامت می دمد از پرده خاکی که انسان شد

نشاط انگیزی انداز سعی چاک را نازم

به پیراهن نمی گنجد گریبانی که دامان شد

شب غربت همانا شیوه غمخواریی دارد

که هم در ماتم صبح وطن زلفش پریشان شد

قضا از ذوق معنی شیره ای می ریخت در جانها

نمی از لای پالایش چکید و آب حیوان شد

دلم سوزت نهان دارد ولی در سینه کوبیها

چراغی جسته از چشمش اگر داغی نمایان شد

چو اسکندر ز نادانی هلاک آب حیوانی

خوشا سوهن که هر کس غوطه در وی زد تنش جان شد

خدا را ای بتان گرد دلش گردیدنی دارد

دریغا آبروی دیر گر غالب مسلمان شد

شمارهٔ ۱۵۴

دیگر از گریه به دل رسم فغان یاد آمد

رنگ پیمانه زدم شیشه به فریاد آمد

دل در افروختنش منت دامن نکشید

شادم از آه که هم آتش و هم باد آمد

تا ندانی جگر سنگ گشودن هدرست

تیشه داند که چه ها بر سر فرهاد آمد

داغم از گرمی شوق تو که صد ره به دلم

همچنان بر اثر شکوه بیداد آمد

خیز و در ماتم ما سرمه فرو شوی ز چشم

وقت مشاطگی حسن خداداد آمد

رفته بودی دگر از جا به سخن سازی غیر

منت از بخت که خاموشی ما یاد آمد

خشک و تر سوزی این شعله تماشا داد

عشق یکرنگ کن بنده و آزاد آمد

دید پر ریخته و از قفسم کرد آزاد

رحم در طینت ظالم ستم ایجاد آمد

بر در یار چه غوغاست عزیزان بروید

خونبها مزد سبکدستی جلاد آمد

داده خونین نفسی درس خیالم غالب

رنگ بر روی من از سیلی استاد آمد

شمارهٔ ۱۵۵

ز گرمی نگهت خون دل به جوش آمد

ز شادی ستمت سینه در خروش آمد

به جان نوید، که شرم از میانه هم رفت

به عیش مژده که وقت وداع هوش آمد

خیال یار در آغوشم آنچنان بفشرد

که شرم امشبم از شکوه های دوش آمد

به آستین بفشان و به تیغ خوش بردار

که جان غبار تن و سر وبال دوش آمد

فدای شیوه رحمت که در لباس بهار

به عذرخواهی رندان باده نوش آمد

ز وصل یار قناعت کنون به پیغامی ست

خزان چشم رسید و بهار گوش آمد

زمام حوصله نگرفت و کوهکن جان داد

چه نرم شانه گذشت و چه سخت کوش آمد

شهید چشم تو گشتم که خوش سخن گویی ست

هلاک طرز لبم شو که پر خموش آمد

ترا جمال و مرا مایه سخن سازی ست

بهار، زینت دکان گلفروش آمد

مپرس وجه سواد سفینه ها غالب

سخن به مرگ سخن رس سیاه پوش آمد

شمارهٔ ۱۵۶

چو زه به قصد نشان بر کمان بجنباند

تپد ز رشک دلم تا نشان بجنباند

دعا کدام و چه دشنام؟ تشنه سخنیم

به کام ماست زبان چون زبان بجنباند

ز قتل غیر چه خواهد گوش غرض شغل ست

بگو به لهو سرم بر سنان بجنباند

ز غیر نیست ز حسنست کش مجال نداد

که لب به زمزمه الامان بجنباند

به ناله ذوق سماع از تو چشم نتوان داشت

اگر به جنبش مهر آسمان بجنباند

که رفته از در زندان که بی قراری من

کلید در به کف پاسبان بجنباند؟

به خانقه چه کند تا پریوشی که به باغ

ز غمزه خون به رگ ارغوان بجنباند؟

سپهر از رخ ناشسته تو شرمش باد

که عکس ماه در آب روان بجنباند

هنوز بی خبری زانکه جبهه بر در تو

نسوده ایم چنان کاستان بجنباند

نشسته ام به ره دوست پر ز دوست مباد

که کس به من رسد و ناگهان بجنباند

خبر ز حال اسیران باغ چون نبود؟

مرا که چیدن دام آشیان بجنباند

جنون ساخته دارم چه خوش بود غالب

که دوست سلسله امتحان بجنباند

شمارهٔ ۱۵۷

نهم جبین به درش آستان بگرداند

نشینمش به سر ره عنان بگرداند

اگر شفاعت من در تصورش گذرد

به بزم انس رخ از همدمان بگرداند

به بزم باده به ساقیگری ازو چه عجب

که پیر صومعه را در میان بگرداند؟

اگر نه مایل بوس لب خودست چرا

به لب چو تشنه دمادم زبان بگرداند؟

به بند دام بلای تو صعوه را گردون

هما به گرد سر آشیان بگرداند

چو غمزه تو فسون اثر فرو خواند

بلای راهزن از کاروان بگرداند

بهار را ز رخت تا چه رنگ در نظرست؟

که دم به دم ورق ارغوان بگرداند

تو نالی از خله خار و ننگری که سپهر

سر حسین علی بر سنان بگرداند

برو به شادی و اندوه دل منه که قضا

چو قرعه بر نمط امتحان بگرداند،

یزید را به بساط خلیفه بنشاند

کلیم را به لباس شبان بگرداند

اگر به باغ ز کلکم سخن رود غالب

نسیم روی گل از باغبان بگرداند

شمارهٔ ۱۵۸

نادان صنم من روش کار نداند

بر هر که کند رحم سر از بار نداند

بی دشنه و خنجر نبود معتقد زخم

دلهای عزیزان به غم افگار نداند

بر تشنه لب بادیه سوزد دلش از مهر

اندوه جگر تشنه دیدار نداند

گویم سخن از رنج و به راحت کندش طرح

روز سیه از سایه دیوار نداند

دل را به غم آتشکده راز نسنجد

دم را به تف ناله شرربار نداند

عنوان هواداری احباب نبیند

پایان هوسناکی اغیار نداند

دشوار بود مردن و دشوارتر از مرگ

آنست که من میرم و دشوار نداند

دانم که ندانست و ندانم که غم من

خود کمتر از آنست که بسیار نداند

از ناکسی خویش چه مقدار عزیزم

در عربده خوارم کند و خوار نداند

گردم سر آوازه آزادگی خویش

صد ره نهدم بند و گرفتار نداند

فصلی ز دل آشوبی درمان بسرایید

تا چند به خود پیچم و غمخوار نداند

پیمانه بر آن رند حرام ست که غالب

در بیخودی اندازه گفتار نداند

شمارهٔ ۱۵۹

گر چنین ناز تو آماده یغما ماند

به سکندر نرسد هر چه ز دارا ماند

دل و دینی به بهای تو فرستم حاشا

وام گیر آنچه ز بیعانه سودا ماند

هم به سودای تو خورشیدپرستم آری

دل ز مجنون برد آهو که به لیلا ماند

با وجود تو دم از جلوه گری نتوان زد

در گلستان تو طاووس به عنقا ماند

شکوه دوست ز دشمن نتوانم پوشید

گر غم هجر چنین حوصله فرسا ماند

ساز آوازه بدنامی رهزن شدنست

آه از آن خسته که از پویه به ره واماند

بنده ای را که به فرمان خدا راه رود

نگذارند که در بند زلیخا ماند

مه به باغ از افق سرو شبی کرد طلوع

سرو گفتند بدان ماه سراپا ماند

بعد صد شکوه به یک عذر تسلی نشوم

کاین چنین مهر ز سردی به مدارا ماند

در بغل دشنه نهان ساخته غالب امروز

مگذارید که ماتم‌زده تنها ماند

شمارهٔ ۱۶۰

نفس از بیم خویت رشته پیچیده را ماند

نگاه از تاب رویت موی آتش دیده را ماند

ز جوش دل هنوزش ریشه در آبست پنداری

به مژگان قطره خون غنچه ناچیده را ماند

ز بس کز لاله و گل حسرت ناز تو می جوشد

خیابان محشر دلهای خون گردیده را ماند

خوشا دلداده چشم خودش بودن در آیینه

ز سرگرمی نگه صیاد آهودیده را ماند

غبار از جاده تا اوج سپهر ساده می بالد

ز جوش وحشتم صحرا دل رنجیده را ماند

به هر جا می خرامی جلوه ات در ماست پنداری

دل از آیینه داریهای شوقت دیده را ماند

چه غم ز افتادگی ها چون روان پالاست اندوهت

تن از مستی به کویت جان آرامیده را ماند

بهار از رنگ و بو در پیشگاه جلوه نازش

گدایان نثار از رهگذر برچیده را ماند

رقیبش برده از راه و وفا بنگر که در چشمم

غبار راه او مژگان برگردیده را ماند

جهان دودی ست از سودا که می گرداندش غالب

تو گویی گنبد گردون سر شوریده را ماند

شمارهٔ ۱۶۱

دریغا که کام و لب از کار ماند

سخن‌های ناگفته بسیار ماند

گدایم نهانخانه‌ای را که در وی

در از بستگی‌ها به دیوار ماند

جنون پرده دارست ما را که ما را

ز آشفتگی سر به دستار ماند

نگه را سیه خال طرف عذارش

به تمغاچی رهرو آزار ماند

ادایی ست او را که از دلربایی

نهفتن ز شوخی به اظهار ماند

چو جویم مراد از شگرفی؟ که او را

نشستن ز شنگی به رفتار ماند

در آیینه ما که ناساز بختیم

خط عکس طوطی به زنگار ماند

گروهی ست در دهر هستی که آن را

ز پیچش نفس ها به زنار ماند

به جز عقده غم چه بر دل شمارد

زبانی که در بند گفتار ماند

ز قحط سخن ماندم خامه غالب

به نخلی کز آوردن بار ماند

شمارهٔ ۱۶۲

باید ز می هر آینه پرهیز گفته‌اند

آری دروغ مصلحت‌آمیز گفته‌اند

فصلی هم از حکایت شیرین شمرده‌ایم

آن قصه شکر که به پرویز گفته‌اند

خون ریختن به کوی تو کردار چشم ماست

مردم ترا برای چه خونریز گفته‌اند؟

گویم ز سوز سینه و گوید که این همه

تا خود نگشته آتش دل تیز گفته‌اند

نشکفت دل ز باد تو گویی دروغ بود

از نوبهار آنچه به پاییز گفته‌اند

انداخت خار در ره و انداز خوانده‌اند

انگیخت گرد فتنه و انگیز گفته‌اند

گفتا سخن ز بی‌سر و پایان نه زیرکی‌ست

با قیس ره نوردی شبدیز گفته‌اند

نازی به صد مضایقه عجزی به صد خوشی

گر از تو گفته‌اند ز ما نیز گفته‌اند

غالب ترا به دیر مسلمان شمرده‌اند

آری دروغ مصلحت‌آمیز گفته‌اند

شمارهٔ ۱۶۳

بهر خواری بس که سرگرم تلاشم کرده‌اند

پاره‌ای نزدیک در هر دورباشم کرده‌اند

ترسم از رسواییم آخر پشیمانی کشید

رازم و این شاهدان مست فاشم کرده‌اند

چرخ هرروزم غم فردا به خوردن می‌دهد

تا قیامت فارغ از فکر معاشم کرده‌اند

غیر گفتی روشناس چشم گوهربار هست

رازدان ناله الماس پاشم کرده‌اند

هرچه از بی‌طاقتی مزد ثباتم داده‌اند

هرچه از اندوه صرف انتعاشم کرده‌اند

از تف داغت به دل دوزخ سرشتم خوانده‌اند

وز دم تیغت به تن مینو قماشم کرده‌اند

هم به صحرای جنون مجنون خطابم داده‌اند

هم به کوه بیستون خارا تراشم کرده‌اند

چشم نبوم از چه رو خارم به جیب افشانده‌اند

دل نباشم تا چرا رزق خراشم کرده‌اند

از چه غالب خواجگی‌های جهان ننگ منست

گر نه با سلمان و بوذر خواجه تاشم کرده‌اند؟

شمارهٔ ۱۶۴

مژده صبح درین تیره شبانم دادند

شمع کشتند و ز خورشید نشانم دادند

رخ گشودند و لب هرزه سرایم بستند

دل ربودند و دو چشم نگرانم دادند

سوخت آتشکده ز آتش نفسم بخشیدند

ریخت بتخانه ز ناقوس فغانم دادند

گهر از رایت شاهان عجم برچیدند

به عوض خامه گنجینه فشانم دادند

افسر از تارک ترکان پشنگی بردند

به سخن ناصیه فر کیانم دادند

گوهر از تاج گسستند و به دانش بستند

هر چه بردند به پیدا به نهانم دادند

هر چه در جزیه ز گبران می ناب آوردند

به شب جمعه ماه رمضانم دادند

هر چه از دستگه پارس به یغما بردند

تا بنالم هم از آن جمله زبانم دادند

دل ز غم مرده و من زنده همانا این مگر

بود ارزنده به ماتم که امانم دادند

هم ز آغاز به خوف و خطرستم غالب

طالع از قوس و شمار از سرطانم دادند

شمارهٔ ۱۶۵

پروا اگر از عربده دوش نکردند

امشب چه خطر بود که می نوش نکردند

در تیغ زدن منت بسیار نهادند

بردند سر از دوش و سبکدوش نکردند

از تیرگی طره شبرنگ نظرها

پرواز در آن صبح بناگوش نکردند

داغ دل ما شعله فشان ماند به پیری

این شمع شب آخر شد و خاموش نکردند

روزی که به می زور و به نی شور نهفتند

اندیشه به کار خرد و هوش نکردند

گر داغ نهادند وگر درد فزودند

نازم که به هنگامه فراموش نکردند

خون می خورم از حسن که این گنج روان را

در کار تهیدستی آغوش نکردند

اکنون خطری نیست که تا پر نشد از دل

خود چاه زنخدان تو خس پوش نکردند

گر خود به غلامی نپذیرند گدا باش

بر در بزن آن حلقه که در گوش نکردند

غالب ز تو آن باده که خود گفت نظیری

«در کاسه ما باده سرجوش نکردند»

شمارهٔ ۱۶۶

عجب که مژده دهان رو به سوی ما آرند

کدام مژده که آرند و از کجا آرند؟

ز دوستان نبود خوشنما درین هنگام

که وایه بهر گدای شکسته پا آرند

ز غم چنان شده ام مضمحل که اعدا را

سزد که گنج گهر بهر رونما آرند

نه روی خواستن از حق بود جز آنان را

که بنده وار همی طاعتش بجا آرند

نه بی رضای خدا کارها روان گردد

سپهر و انجم اگر ساز مدعا آرند

نماند ساز مرا هیچ نغمه همنفسان

جز آن که برشکنندش چو در نوا آرند

نخست عمر دگر خواهد از خدا غالب

اگر نوید پذیرایی دعا آرند

شمارهٔ ۱۶۷

شوقم ز پند بر در فریاد می‌زند

بر آتش من آب دم از باد می‌زند

تا افگنی چه ولوله اندر نهاد ما

کآیینه از تو موج پریزاد می‌زند

از جوی شیر و عشرت خسرو نشان نماند

غیرت هنوز طعنه به فرهاد می‌زند

هرگز مذاق درد اسیری نبوده است

با ناله‌ای که مرغ قفس‌زاد می‌زند

ممنون کاوش مژه و نیشتر نیم

دل موج خون ز درد خداداد می‌زند

خونی که دی به جیبم ازو خارخار بود

امروز گل به دامن جلّاد می‌زند

اندر هوای شمع همانا ز بال و پر

پروانه دشنه در جگر باد می‌زند

زین بیش نیست قافله رنگ را درنگ

گل یک قدح به سایه شمشاد می‌زند

ذوقم به هر شراره که از داغ می‌جهد

دل را نوای دیر بماناد می‌زند

چون دید کز شکایت بیداد فارغم

بر زخم سینه‌ام نمک داد می‌زند

تا دستبرد آتش سوزان دهد به باد

سنگ از شرار خنده به پولاد می‌زند

غالب سرشک چشم تو عالم فرو گرفت

موجی‌ست دجله را که به بغداد می‌زند

شمارهٔ ۱۶۸

ننگ فرهادم به فرسنگ از وفا دور افگند

عشق کافر شغل جان دادن به مزدور افگند

شادم از دشمن که از رشک گدازم در دلش

نیست زخمی کز چکیدن طرح ناسور افگند

قربتی خواهم به قاتل کاستخوان سینه ام

قرعه فالی به نام زخم ساطور افگند

از شهیدان ویم کز بیم برق خنجرش

لرزه در حور افتد و جام از کف حور افگند

شرم جور خاص خاص اوست لیکن در جواب

چون فروماند سخن در رسم جمهور افگند

چون بجوید کام تا لختی پرستاری کنم

خویش را بر رختخواب ناز رنجور افگند

وقت کار این جنبش خلخال کاندر ساق تست

حلقه رغبت به گوش خون منصور افگند

گر قضا ساز تلافی در خور عشرت کند

آه از آن خونابه کاندر جام فغفور افگند

گر مسلمانی یکی بین زردهشت ست آن که او

اختلافی در میان ظلمت و نور افگند

آمدم بر راه و غالب گرد دل می گرددم

لغزش پایی که باز از جاده ام دور افگند

شمارهٔ ۱۶۹

بتان شهر ستم پیشه شهریارانند

که در ستم روش آموز روزگارانند

برند دل به ادایی که کس گمان نبرد

فغان ز پرده نشینان که پرده دارانند

به جنگ تا چه بود خوی دلبران کاین قوم

در آشتی نمک زخم دلفگارانند

نه زرع و کشت شناسند نی حدیقه و باغ

ز بهر باده هواخواه باد و بارانند

ز وعده گشته پشیمان و بهر دفع ملال

امیدوار به مرگ امیدوارانند

ز روی خوی و منش نور دیده آتش

به رنگ و بوی جگرگوشه بهارانند

تو سرمه بین و ورق درنورد و دم درکش

مبین که سحرنگاهان سیاهکارانند

ز دید و داد مزن حرف خردسالانند

به گرد راه منه چشم نی سوارانند

ز چشم زخم بدین حیله کی رهی غالب

دگر مگو که چو من در جهان هزارانند

شمارهٔ ۱۷۰

دلستانان بحل اند ار چه جفا نیز کنند

از وفایی که نکردند حیا نیز کنند

چون ببینند بترسند و به یزدان گروند

رحم خود نیست که بر حال گدا نیز کنند

خسته تا جان ندهد وعده دیدار دهند

عشوه خواهند که در کار قضا نیز کنند

خون ناکامی سی ساله هدر خواهد بود

مهر با ما اگر از بهر خدا نیز کنند

اندر آن روز که پرسش رود از هر چه گذشت

کاش با ما سخن از حسرت ما نیز کنند

از درختان خزان دیده نباشم کاینها

ناز بر تازگی برگ و نوا نیز کنند

گر بود کوتهی از عمر، تو دانی و اجل

گفته ای کار به هنگام روا نیز کنند

نشوی رنجه ز رندان به صبوحی کاین قوم

نفس باد سحر غالیه سا نیز کنند

گفته باشی که ز ما خواهش دیدار خطاست

این خطایی ست که در روز جزا نیز کنند

حلق غالب نگر و دشنه سعدی که سرود

«خوبرویان جفاپیشه وفا نیز کنند»

شمارهٔ ۱۷۱

آنان که وصل یار همی آرزو کنند

باید که خویش را بگدازند و او کنند

وقتست کز روانی می ساقیان بزم

پیمانه را حباب لب آب جو کنند

می نالی از نیی که به ناخن شکسته اند

این وای ناخنی به دلت گر فرو کنند

دیوانه وجه رشته ندارد مگر همان

تاری کشد ز جیب که چاکی رفو کنند

خون هزار ساده به گردن گرفته اند

آنان که گفته اند نکویان نکو کنند

لب تشنه جوی آب شمارد سراب را

می زیبد ار به هستی اشیا غلو کنند

از بس به شوق روی تو مست ست نوبهار

بوی می آید ار دهن غنچه بو کنند

پیمانه را به ماتم صهبا نشاندن ست

ای وای گر ز خاک وجودم سبو کنند

آلوده ریا نتوان بود غالبا

پاکست خرقه ای که به می شستشو کنند

شمارهٔ ۱۷۲

به مقصدی که مر آن را ره خدا گویند

برو برو که از آن سو بیا بیا گویند

کسی که پای ندارد چگونه راه رود

خود اهل شرع درین داوری چه ها گویند؟

ز رمز نخل «انا الله » گوی ناآگاه

حدیث جلوه گه و موسی و عصا گویند

مگر ز حق نبود شرم حق پرستان را

که نام حق نبرند و همین «انا» گویند

ز قول شان نبود دلنشین اهل نظر

جز آن صفات که از ذات کبریا گویند

نخوانده در کتب و ناشنیده از فقها

به غیر بی مزه واگویه ها که واگویند

دم از «وجودک ذنب » زدند بی خبران

چه سان عطیه حق را گناه ما گویند؟

بلی گناه بود دعوی وجود ز ما

به اهل راز چنین گوی تا بجا گویند

دگر ملامتیان را چه زهره پاسخ

اگر به خشم گرایند و ناسزا گویند

نکرده زر مس خود را و بهر عرض فریب

به پیش خلق حکایت ز کیمیا گویند

کسان که دعوی نیکی همی کنند مرا

اگر نه نیک شمارند بد چرا گویند؟

طمع مدار که یابی خطاب مولانا

بس ست همچو تویی را که پارسا گویند

بگوی مرده که در دهر کار غالب زار

از آن گذشت که درویش و بینوا گویند

شمارهٔ ۱۷۳

به عشق از دو جهان بی نیاز باید بود

مجاز سوز حقیقت گداز باید بود

به جیب حوصله نقد نشاط باید ریخت

به جان شکوه تغافل طراز باید بود

چو لب ز هرزه نوایان شوق نتوان شد

چو دل ز پرده سرایان راز باید بود

چو بزم عشرتیان تازه رو توان جوشید

چو شمع خلوتیان جان گداز باید بود

کمر نهفته به تاراج خویش باید بست

شریک مصلحت سعی ناز باید بود

چو شوق بال گشاید توان به خود بالید

چو ناز جلوه گر آید نیاز باید بود

به صحن میکده سرمست می توان گردید

به کنج صومعه وقت نماز باید بود

به خون تپیده ذوق نگاه نتوان زیست

شهید آن مژه های دراز باید بود

نگه ز دیده بیدار جو که سائل را

به کدیه طالب درهای باز باید بود

چه بر ز راحت آزادگی خوری غالب؟

ترا که این همه با برگ و ساز باید بود

شمارهٔ ۱۷۴

دانست کز شهادتم امید حور بود

برگشتنم ز دین دم بسمل ضرور بود

رفت آن که ما ز حسن مدارا طمع کنیم

سررشته در کف «ارنی گوی » طور بود

محرم مسنج رند «انا الحق » سرای را

معشوقه خودنمای و نگهبان غیور بود

سالک نگفته ایم که منزل شناس نیست

بی جاده ماند راه از آن رو که دور بود

نازم به امتیاز که بگذشتن از گناه

با دیگران ز عفو و به ما از غرور بود

ای آن که از غرور به هیچم نمی خری

زان پایه بازگوی که پیش از ظهور بود

درد دلم به حشر ز شدت نهفته ماند

خون باد ناله ای که هم آهنگ صور بود

دل از تو بود و تو پی الزام ما ز ما

بردی نخست آنچه ز جنس شعور بود

قطع پیام کردی و دانستم آشتی ست

دلاله خوبروی و دلم ناصبور بود

دادی صلای جلوه و غالب کناره کرد

کو بخش آن گدا که ز غوغا نفور بود

شمارهٔ ۱۷۵

قدر مشتاقان چه داند؟ درد ما چندش بود؟

آن که دایم کار با دلهای خرسندش بود

شاهد ما همنشین آرای و رنگین محفل ست

لاجرم در بند خویش ست آن که در بندش بود

در نگارین روضه فردوس نگشاید دلش

آن که در بند دروغ راست مانندش بود

آن که از شنگی به خاموشی دل از ما می برد

وای گر چون ما زبان نکته پیوندش بود

در ستم حق ناشناسش گفتن از انصاف نیست

آن که چندین تکیه بر حلم خداوندش بود

هیچ دانی این همه شور عتاب از بهر چیست؟

تا جگرها تشنه موج شکرخندش بود

نازم آن خودبین که ناید غیر خویشش در نظر

گر به خاک رهگذار دوست سوگندش بود

آن که خواهد در صف مردان بقای نام خویش

خون دشمن سرخ تر از خون فرزندش بود

با خرد گفتم نشان اهل معنی بازگوی

گفت گفتاری که با کردار پیوندش بود

غالبا زنهار بعد از ما به خون ما مگیر

قاتل ما را که حاکم آرزومندش بود

شمارهٔ ۱۷۶

چه خیزد از سخنی کز درون جان نبود

بریده باد زبانی که خونچنان نبود

حکیم ساقی و می تند و من ز بدخویی

ز رطل باده به خشم آیم ار گران نبود

نگفته ام ستم از جانب خداست ولی

خدا به عهد تو بر خلق مهربان نبود

ز نازکی نتواند نهفت راز مرا

خیال بوسه بر آن پای بی نشان نبود

چو عشرتی که کند فاسق تنک مایه

ز زخم خون به زبان لیسم ار روان نبود

ز خویش رفته ام و فرصتی طمع دارم

که باز گردم و جز دوست ارمغان نبود

زمام ناقه به دست تصرف شوق ست

به سوی قیس گرایش ز ساربان نبود

فرو برد نفس سرد من جهنم را

اگر نشاط عطای تو در میان نبود

مرا که لب به طلب آشنا نخواسته ای

روا مدار که شاهد ضمیردان نبود

امید بلهوس و حسرت من افزون شد

ازین نوید که اندوه، جاودان نبود

به التفات نگارم چه جای تهنیت ست

دعا کنید که نوعی ز امتحان نبود

عجب بود سر همخوابی کسی غالب

مرا که بالش و بستر ز پرنیان نبود

شمارهٔ ۱۷۷

دوش کز گردش بختم گله بر روی تو بود

چشم سوی فلک و روی سخن سوی تو بود

آنچه شب شمع گمان کردی و رفتی به عتاب

نفسم پرده گشای اثر خوی تو بود

چرخ کج باخت به من در خم دام تو فگند

نعل واژون بلا حلقه گیسوی تو بود

دوست دارم گرهی را که به کارم زده اند

کاین همانست که پیوسته در ابروی تو بود

چه عجب صانع اگر نقش دهانت گم کرد

کو خود از حیرتیان رخ نیکوی تو بود

شب چه دانی ز تو در بزم به خوبان چه گذشت

خاصه بر صدرنشینی که به پهلوی تو بود

مردن و جان به تمنای شهادت دادن

هم ز اندیشه آزردن بازوی تو بود

خلد را از نفس شعله فشان می سوزم

تا ندانند حریفان که سر کوی تو بود

روش باد بهاری به گمانم افگند

کاین گل و غنچه پی قافله بوی تو بود

به کف باد مباد این همه رسوایی دل

کاخر از پردگیان شکن موی تو بود

هم از آن پیش که مشاطه بدرآموز شود

نقش هر شیوه در آیینه زانوی تو بود

لاله و گل دمد از طرف مزارش پس مرگ

تا چه‌ها در دل غالب هوس روی تو بود

شمارهٔ ۱۷۸

تاجر شوق بدان ره به تجارت نرود

که ره انجامد و سرمایه به غارت نرود

چه نویسم به تو در نامه؟ کز انبوهی غم

نیست ممکن که روانی ز عبارت نرود

از حیا گیر نه از جور گر آن مایه ناز

کشته تیغ ستم را به زیارت نرود

وصل دلدار نه خلدست همان به، همدم

که نگویی سخن و عرض بشارت نرود

دل بدان گونه بپالای که در خواهش دید

دیده خون گردد و از دیده بصارت نرود

قصر و مهمانکده حاتم و کسری بگذار

نام از رفتن آثار عمارت نرود

حج درویش طمع پیشه نیرزد به قبول

تا که اندوخته کدیه به غارت نرود

تو به یک قطره خون ترک وضو گیری و ما

سیل خون از مژه رانیم و طهارت نرود

رمز بشناس که هر نکته ادایی دارد

محرم آنست که ره جز به اشارت نرود

زاهد از حور بهشتی به جز این نشناسد

که شود دستزد شوق و بکارت نرود

غالب خسته به کوی تو رهین تپشی ست

که به شاهی ننشیند به وزارت نرود

شمارهٔ ۱۷۹

عاشق چو گفتیش که برو زود می‌رود

نازم به خواجگی غضب‌آلود می‌رود

امشب به بزم دوست کسی نام ما نبرد

گویی سخن ز طالع مسعود می‌رود

از نامه‌ام مرنج که آخر شده‌ست کار

شمع خموشم و ز سرم دود می‌رود

شادم به بزم وعظ که رامش اگر چه نیست

باری حدیث چنگ و نی و عود می‌رود

فردوس جوی عمر به وسواس داده را

سرمایه نیز در هوس سود می‌رود

نخوت نگر که می خلد اندر دلش ز رشک

حرفی که در پرستش معبود می‌رود

ما هم به لاغ و لابه تسلی شویم کاش

نادان ز بزم دوست چه خشنود می‌رود

رشک وفا نگر که به دعویگه رضا

هرکس چگونه در پی مقصود می‌رود

فرزند زیر تیغ پدر می‌نهد گلو

گر خود پدر در آتش نمرود می‌رود

غالب خوش است فرصت موهوم و فکر عیش

تاری که نیست در سر این پود می‌رود

شمارهٔ ۱۸۰

چاک از جیبم به دامان می‌رود

تا چه بر چاک از گریبان می‌رود

جوهر طبعم درخشانست لیک

روزم اندر ابر پنهان می‌رود

گر بود مشکل مرنج ای دل که کار

چون رود از دست آسان می‌رود

جز سخن کفری و ایمانی کجاست؟

خود سخن در کفر و ایمان می‌رود

هر شمیمی را مشامی درخور است

بوی پیراهن به کنعان می‌رود

آید و از ذوق نشناسم که کیست

تا رود پنداشتی جان می‌رود

می‌برد اما نه یک جا می‌برد

می‌رود اما پریشان می‌رود

هرکه بیند در رهش گوید همی

قبلهٔ آتش‌پرستان می‌رود

اول ماه است و از شرم تو ماه

آخر شب از شبستان می‌رود

بگذر از دشمن دلش سخت است سخت

آبروی تیر و پیکان می‌رود

کیست تا گوید بدان ایوان‌نشین

آنچه بر غالب ز دربان می‌رود؟

شمارهٔ ۱۸۱

چون گویم از تو بر دل شیدا چه می‌رود؟

بنگر بر آبگینه ز خارا چه می‌رود

خوابیده است تا که به کویت رسیده است

گر سر رود به راه تو از پا چه می‌رود؟

گویی، مباد در شکن طره خون شود

دل زان تست از گره ما چه می‌رود؟

پیداست بی‌نیازی عشق از فنای ما

گر زورقی شکست ز دریا چه می‌رود؟

آیینه خانه‌ای‌ست غبارم ز انتظار

او جانب چمن به تماشا چه می‌رود؟

گر جلوهٔ رخ تو به ساغر ندیده‌ایم

چندین به ذوق باده دل از جا چه می‌رود؟

با ما که محو لذت بیداد گشته‌ایم

دیگر سخن ز مهر و مدارا چه می‌رود؟

یک ره اگر به وادی مجنون کند گذر

از ساربان ناقه لیلا چه می‌رود؟

ای شرم بازداشته از جلوه‌سازیت

از پشت پا بر آینه آیا چه می‌رود؟

هفت آسمان به گردش و ما در میانه‌ایم

غالب دگر مپرس که بر ما چه می‌رود

شمارهٔ ۱۸۲

چون بپویی به زمین چرخ زمین تو شود

خوش بهشتی ست که کس راه نشین تو شود

لبم از نام تو آن مایه پرستی که اگر

بوسه بر غنچه زنم غنچه نگین تو شود

چون بسنجد که نه آنست بکاهد از شرم

ماه یکچند ببالد که جبین تو شود

صد قیامت بگدازند و به هم آمیزند

تا خمیر دل هنگامه گزین تو شود

تاب هنگامه درد آرم و گویم هیهات

چه کنم تا غم هجر تو یقین تو شود؟

به سخن پیچم و اندوه گسارش گردم

برم از غیر دلی را که حزین تو شود

جلوه جز در دل آگاه سرایت نکند

من در آتش فتم از هر که قرین تو شود

چشم و دل باخته ام داد هنر خواهد داد

آن که چون من همه دان و همه بین تو شود

کفر و دین چیست جز آرایش پندار وجود؟

پاک شو پاک، که هم کفر تو دین تو شود

دوزخ تافته ای هست نهادت غالب

آه از آن دم که دم بازپسین تو شود

شمارهٔ ۱۸۳

دل نه تنها ز فراق تو فغان ساز دهد

رفتن عکس تو از آینه آواز دهد

مغز جان سوخت ز سودا و به کام تو هنوز

زهر رسوایی ما چاشنی راز دهد

خاک خون باد که در معرض آثار وجود

زلف و رخ درکشد و سنبل و گل باز دهد

داغم از پرورش چرخ که در بزم امید

سر شمعی که فروزد به دم گاز دهد

دل چو بیند ستم از دوست نشاط آغازد

شیشه سازی ست که تا بشکند آواز دهد

های پرکاری ساقی که به ارباب نظر

می به اندازه و پیمانه به انداز دهد

طره ات مشک به دامان نسیم افشاند

جلوه ات گل به کف آینه پرداز دهد

سعی زین بال فشانی جگرم سوخت دریغ

کاش آبی ز نم خجلت پرواز دهد

ای که بر خوان وصال تو قناعت کفرست

هان صلایی که مرا حوصله آز دهد

من سر از پا نشناسم به ره سعی و سپهر

هر دم انجام مرا جلوه آغاز دهد

پرده داران به نی و ساز فشارش دادند

ناله می خواست که شرح ستم ناز دهد

هر نسیمی که ز کوی تو به خاکم گذرد

یادم از ولوله عمر سبک تاز دهد

چون ننازد سخن از مرحمت دهر به خویش

که برد عرفی و غالب به عوض باز دهد

شمارهٔ ۱۸۴

دگر فریب بهارم سر جنون ندهد

گل ست و جامه آلی که بوی خون ندهد

گسسته تار امیدم دگر به خلوت انس

به زخمه گله سازم نوا برون ندهد

ز قاتلی به عذابم که تیغ و خنجر را

به حکم وسوسه زهراب بی شگون ندهد

بدان پری ست نیازم که بهر تسخیرش

ز مهر دل به زبان رخصت فسون ندهد

جنون مگو ادبش نیست بلکه خودداری ست

که تن به همدمی عقل ذوفنون ندهد

کفیل هوش خودم وقت می به بزم حبیب

به شرط آن که ز یک قلزمم فزون ندهد

به بوی گنج گزیدم خرابه ور نه جنون

به هرزه ذوق دلاویزی سکون ندهد

شریک کار نیاورد تاب سختی کار

جواب ناله ما غیر بیستون ندهد

به من گرای و وفا جو که ساده برهمنم

به سنگ هر که دهد دل به غمزه چون ندهد؟

ترا به حربه چه حاجت نه آن بود غالب

که جان به لذت آویزش درون ندهد؟

شمارهٔ ۱۸۵

غم چو به هم درافگند رو که مراد می‌دهد

دانه ذخیره می‌کند کاه به باد می‌دهد

آخر منزل نخست خوی تو راه می‌زند

اول منزل دگر بوی تو زاد می‌دهد

ای که به دیده نم ز تست وی که به سینه غم ز تست

نازش غم که هم ز تست خاطر شاد می‌دهد

شوخی دلگشا تنت برگ نبات می‌نهد

سختی بی‌وفا دلت رزق جماد می‌دهد

مست عطای خود کند ساقی ما نه مست می

داده ز یاد می‌برد بس که زیاد می‌دهد

دوست ز رفته بگذرد لیک غبار ما هنوز

در رهش از فزونسری مالش باد می‌دهد

آنچه به من نبشته‌ای نیست ز نامه‌بر نهان

شوخی نامه در کفش نامه گشاد می‌دهد

می‌دهی‌ام به خُلد جا رحم کجاست ای خدا

آب و هوای این فضا کوی که یاد می‌دهد؟

خو به جفا گرفته را تازه کند خراش دل

ور نه بهانه جوی من چیست که داد می‌دهد؟

توسن کلک غالبا مصرع فیضی‌اش عنان است

«صبح چو ترک مست من شیشه گشاد می‌دهد»

شمارهٔ ۱۸۶

داغم از پرده دل رو به قفا می‌آید

تا ببینم که ازین پرده چه‌ها می‌آید

همچو رازی که به مستی ز دل آید بیرون

در بهاران همه بویت ز صبا می‌آید

جلوه‌ای داغ که ذوقم ز نمک می‌خیزد

مژده‌ای درد که ننگم ز دوا می‌آید

سود غارت‌زدگی‌های غمت را نازم

که نفس می‌رود و آه رسا می‌آید

زیستم بی‌تو و زین ننگ نکشتم خود را

جان فدای تو میا کز تو حیا می‌آید

دعوی گمشدگی محضر رسوایی‌هاست

کز پی مور به ویرانه ما می‌آید

راز از سینه به مضراب نریزم بیرون

ساز عاشق ز شکستن به صدا می‌آید

برگ گل پرده‌ساز است تمنای ترا

بو که دریافته باشی چه نوا می‌آید

در هم افشردن اندام تو چون ما می‌خواست

خنده بر تنگی آغوش قبا می‌آید

رفته در حسرت نقش قدمی عمر به سر

جاده‌ای را که به سرمنزل ما می‌آید

اتفاق سفر افتاد به پیری غالب

آنچه از پای نیامد ز عصا می‌آید

شمارهٔ ۱۸۷

نه از شرمست کز چشم وی آسان برنمی‌آید

نگاهش با درازی‌های مژگان برنمی‌آید

ازین شرمندگی کز بند سامان برنمی‌آید

سر شوریده ما از گریبان برنمی‌آید

گر از سروایی ناز تو پروا نیست عاشق را

چرا دل خون نمی‌گردد چرا جان برنمی‌آید

به بزم سوختن دود از چراغان برنمی‌خیزد

به باغ خون شدن بو از گلستان برنمی‌آید

سرت گردم بزن تیغ و دری بر روی دل بگشا

دلم تنگست کار از زخم پیکان برنمی‌آید

شکفتن عرض بی‌تابی‌ست هان ای غنچه می‌دانم

دلت با ناله مرغ سحرخوان برنمی‌آید

همان خون کردن و از دیده بیرون ریختن دارد

دلی کز عهده غم‌های پنهان برنمی‌آید

مگر آتش نفس دیوانه‌ای مرد از اسیرانت

که دود از روزن دیوار زندان برنمی‌آید

چه گیرایی‌ست کاین تار ز مو باریک‌تر دارد

کسی از دام این نازک‌میانان برنمی‌آید

مجو آسودگی گر مرد راهی کاندرین وادی

چو خار از پا برآمد پا ز دامان برنمی‌آید

برم پیش که یارب شکوه اندوه دلتنگی؟

نفس چندان که می‌نالم پریشان برنمی‌آید

به دوش خلق نعشم عبرت صاحبدلان باشد

به پای خود کسی از کوی جانان برنمی‌آید

برآر از بزم بحث ای جذبه توحید غالب را

که ترک ساده ما با فقیهان برنمی‌آید

شمارهٔ ۱۸۸

چه عیش از وعده چون باور ز عنوانم نمی‌آید

به نوعی گفت می‌آیم که می‌دانم نمی‌آید

به ویرانی خشم لیکن جهان چون بی‌تو ویران است

اگر باشم به چین یاد از بیابانم نمی‌آید

گذشتم زان که بر زخم دل صدپاره خون گرید

خود او را خنده بر چاک گریبانم نمی‌آید

روش نگسسته و در سایه دیوار ننشسته

به کویش رشک بر مهر درخشانم نمی‌آید

دعای خیر شد در حق من نفرین به جان کردن

ز نفرین بس که می‌رنجد به لب جانم نمی‌آید

از آن بدخو ندانم چون دهد دلاله در پیدا

نویدی کز نوازش‌های پنهانم نمی‌آید

به راه کعبه زادم نیست، شادم کز سبکباری

به رفتن پای بر خار مغیلانم نمی‌آید

دلش خواهد که تنها سوی من روی آورد لیکن

فریب همرهان دانم ز نادانم نمی‌آید

دبیرم، شاعرم، رندم، ندیمم شیوه‌ها دارم

گرفتم رحم بر فریاد و افغانم نمی‌آید

شود بر هم ولی نز مهر، پندارد که در خوابم

شبی کآواز نالیدن ز زندانم نمی‌آید

ندارم باده غالب، گر سحرگاهش سر راهی

ببینی مست دانی کز شبستانم نمی‌آید

شمارهٔ ۱۸۹

کسی بامن چه در صورت پرستی حرف دین گوید

ز آزر گفت دانم گر ز صورت آفرین گوید

دلم در کعبه از تنگی گرفت، آواره ای خواهم

که با من وسعت بتخانه های هند و چین گوید

به خشمم ناسزا می گوید و از لطف گفتارش

گمان دارم که حرف دلنشینی بعد ازین گوید

شناسد جای غم دل را و خود را دلربا داند

عجب دارد اگر دلداده خود را غمین گوید

چو خواهم داد از غم در جوابم لب فرو بندد

وگر گویم که جان خواهم به غم داد آفرین گوید

رهم افتاده بهر دانه سوی دام صیادی

که حرف ذبح با همراز خویش اندر کمین گوید

ز بی تابی برون اندازد از خویش آستین دورش

گریبان آنچه دید از دست گر با آستین گوید

دل از پهلو برون آرم جمش جام خود انگارد

وگر لختی برافشانم سلیمانش نگین گوید

گذارد آنچه برق از خرمن اندر دشت بگذارم

که ترسم چون بچینم کس به طنزم خوشه چین گوید

چرا راندند غالب را از آن در؟ رهروی باید

که راز خلوت شه با گدای ره نشین گوید

شمارهٔ ۱۹۰

ز بس تاب خرام کلکم آذر بیزد از کاغذ

مداد اندوزم از دودی که هردم خیزد از کاغذ

ندانم تا چه خواهد کرد با چشم و دل دشمن

رم کلکم که در جنبش غبار انگیزد از کاغذ

به کزلک از ورق چون بسترم سطر مکرر را

تو گویی سونش لعل و گهر می‌ریزد از کاغذ

ندانم حسرت روی که می‌خواهم رقم کردن

که هرجا بنگرم ذوق نگاهم خیزد از کاغذ

من و ناسازی خویی که در تحریر بیدادش

رمد حرف از قلم گر خود قلم نگریزد از کاغذ

چه باشد نامه گل جانب مرغ اسیر آن به

که کس گلدسته‌ای پیش قفس آویزد از کاغذ

چو استیلای شوقم دید کرد از نامه محرومم

مگر بر آتشم بی‌درد دامن می‌زد از کاغذ

ز بی‌تابی رقم سویش دود چون نامه بنویسم

به عنوانی که دانی دود برمی‌خیزد از کاغذ

چه گویم از خرام آن که در انگاره قدش

صریر خامه شور رستخیز انگیزد از کاغذ

ظهور آمد تنزل هان به چشم کم مبین غالب

به پیدایی ز خاکستم چو نام ایزد از کاغذ

شمارهٔ ۱۹۱

به مرگ من که پس از من به مرگ من یاد آر

به کوی خویشتن آن نعش بی کفن یاد آر

من آن نیم که ز مرگم جهان به هم نخورد

فغان زاهد و فریاد برهمن یاد آر

به بام و در ز هجوم جوان و پیر بگوی

به کوی و برزن از اندوه مرد و زن یاد آر

به ساز ناله گروهی ز اهل دل دریاب

به بند مرثیه جمعی ز اهل فن یاد آر

ملال خلق و نشاط رقیب در همه حال

غریو خویش به تحسین تیغ زن یاد آر

به خود شمار وفاهای من ز مردم پرس

به من حساب جفاهای خویشتن یاد آر

چه دید جان من از چشم پرخمار بگوی

چه رفت بر سرم از زلف پرشکن یاد آر

خروش و زاری من در سیاهی شب زلف

دم فتادن دل در چه ذقن یاد آر

بسنج تا ز تو بر من در آن محل چه گذشت

نخوانده آمدن من در انجمن یاد آر

ز من پس از دو سه تسلیم یک نگه وانگه

ز خود پس از دو سه دشنام یک سخن یاد آر

هزار خسته و رنجور در جهان داری

یکی ز غالب رنجور خسته تن یاد آر

شمارهٔ ۱۹۲

ای دل از گلبن امید نشانی به من آر

نیست گر تازه گلی برگ خزانی به من آر

تا دگر زخم به ناسور توانگر گردد

هدیه ای از کف الماس فشانی به من آر

همدم روز گدایی سبک از جا برخیز

جان گرو، جامه گرو رطل گرانی به من آر

دلم ای شوق ز آشوب غمی نگشاید

فتنه ای چند ز هنگامه ستانی به من آر

گیرم ای بخت هدف نیستم آخر گاهی

غلط انداز خدنگی ز کمانی به من آر

ای نیاورده به کف نامه شوقی ز کفی

بی زبان مژده وصلی ز زبانی به من آر

ای در اندوه تو جان داده جهانی از رشک

مکش از رشکم و اندوه جهانی به من آر

ای ز تار دم شمشیر توام بستر خواب

شمع بالین ز درخشنده سنانی به من آر

یارب این مایه وجود از عدم آورده تست

بوسه ای چند هم از گنج دهانی به من آر

سخن ساده دلم را نفریبد غالب

نکته ای چند ز پیچیده بیانی به من آر

شمارهٔ ۱۹۳

مژده ای ذوق خرابی که بهارست بهار

خرد آشوب تر از جلوه یارست بهار

چه جنون تا زهوای گل و خارست بهار

کاین چنین قطره زن از ابر بهارست بهار

نازم آیین کرم را که به سرگرمی خویش

دشت را شمع و چراغ شب تارست بهار

شوخی خوی ترا قاعده دان ست خزان

خوبی روی ترا آیینه دارست بهار

در غمت غازه رخساره هوش ست جنون

در رهت شانه گیسوی غبارست بهار

هم حریفان ترا طرف بساط ست چمن

هم شهیدان ترا شمع مزارست بهار

جعد مشکین ترا غالیه سای ست نسیم

رخ رنگین ترا غازه نگارست بهار

وحشتی می دمد از گرد پرافشانی رنگ

از کمینگاه که رم خورده شکارست بهار؟

به جهان گرمی هنگامه حسنست ز عشق

شورش اندوز ز غوغای هزارست بهار

سنبل و گل اگر از گلشنیان ست چه غم

بهر ما گلخنیان دود و شرارست بهار

خارها در ره سودازدگان خواهد ریخت

ور نه در کوه و بیابان به چه کارست بهار؟

می توان یافتن از ریزش شبنم غالب

که ز رشک نفسم در چه فشارست بهار

شمارهٔ ۱۹۴

بی دوست ز بس خاک فشاندیم به سر بر

صد چشمه روانست بدان راهگذار بر

غلتانی اشکم بود از حسرت دیدار

آبی ست نگاهم که بپیچد به گهر بر

از گریه من تا چه سرایند ظریفان

زین خنده که دارم به تمنای اثر بر

امید که خال رخ شیرین شود آخر

چشمی که سیه ساخته خسرو به شکر بر

از خلد و سقر تا چه دهد دوست که دارم

عیشی به خیال اندر و داغی به جگر بر

بالد به خود آن مایه که در باغ نگنجد

سروی که کشندش به تمنای تو در بر

عمری که به سودای تو گنجینه غم بود

اینک به تو دادیم تو در عیش به سر بر

جان می دهم از رشک به شمشیر چه حاجت

سرپنجه به دامن زن و دامن به کمر بر

مطرب به غزلخوانی و غالب به سماع است

ساقی می و آلات می از حلقه به در بر

شمارهٔ ۱۹۵

بتی دارم ز شنگی روزگاران خو، بهاران بر

به مستی خویش را گرد آر و گوی از هوشیاران بر

خمی از می به ما بفرست وانگه هر قدر خواهی

روان کن جوی از شیر و دل از پرهیزگاران بر

مرا گویی که تقوی ورز قربانت شوم خود را

بیارای و به خلوتخانه تقوی شعاران بر

چه پرسی کاین چنین داغ از کدامین تخم می خیزد

دلم از سینه بیرون آر و پیش لاله کاران بر

درین بیهوده میری آنچه با من در میان داری

بگو لختی و از من زحمت انده گساران بر

ندارد شیر و خرما ذوق صهبا رحم می آید

نشاط عید از ما هدیه سوی روزه داران بر

بیا رضوان مگر ته جرعه ای بخشندت از ساغر

گل از گلبن بیفشان و به بزم شادخواران بر

پشیمان می شوی از ناز بگذر زین گرانجانان

دل از دلدادگان جوی و قرار بی قراران بر

نمک کم نیست هان همت بیا و داد شوخی ده

غرور ننگ زنهار از نهاد دلفگاران بر

مپرس ای قاصد اهل وطن از من که من چونم

سپارش نامه از اغیار گر یابی به یاران بر

شکست ما بود آرایش خویشان ما غالب

زنند از شیشه ما گل به فرق کوهساران بر

شمارهٔ ۱۹۶

بیا و جوش تمنای دیدنم بنگر

چو اشک از سر مژگان چکیدنم بنگر

ز من به جرم تپیدن کناره می کردی

بیا به خاک من و آرمیدنم بنگر

گذشته کار من از رشک غیر شرمت باد

به بزم وصل تو خود را ندیدنم بنگر

شنیده ام که نبینی و ناامید نیم

ندیدن تو شنیدم شنیدنم بنگر

دمید دانه و بالید و آشیانگه شد

در انتظار هما دام چیدنم بنگر

نیازمندی حسرت کشان نمی دانی

نگاه من شو و دزدیده دیدنم بنگر

اگر هوای تماشای گلستان داری

بیا و عالم در خون تپیدنم بنگر

جفای شانه که تاری گسسته زان سر زلف

ز پشت دست به دندان گزیدنم بنگر

بهار من شو و گل گل شگفتنم دریاب

به خلوتم بر و ساغر کشیدنم بنگر

به داد من نرسیدی ز درد جان دادم

به داد طرز تغافل رسیدنم بنگر

تواضعی نکنم، بی تواضعی غالب

به سایه خم تیغش خمیدنم بنگر

شمارهٔ ۱۹۷

در گریه از بس نازکی رخ مانده بر خاکش نگر

وان سینه سودن از تپش بر خاک نمناکش نگر

برقی که جانها سوختی دل از جفا سردش ببین

شوخی که خونها ریختی دست از حنا پاکش نگر

آن کو به خلوت با خدا هرگز نکردی التجا

نالان به پیش هر کسی از جور افلاکش نگر

تا نام غم بودی زبان می گفت دریا در میان

دریای خون اکنون روان از چشم سفاکش نگر

آن سینه کز چشم جهان مانند جان بودی نهان

اینک به پیراهن عیان از روزن چاکش نگر

بر مقدم صید افگنی گوشی بر آوازش ببین

در بازگشت توسنی چشمی به فتراکش نگر

بر آستان دیگری در شکر دربانش ببین

در کوی از خود کمتری در رشک خاشاکش نگر

تا گشته خود نفرین شنو تلخ ست بر لب خنده اش

زهری که پنهان می خورد پیدا ز تریاکش نگر

ها خوبی چشم و دلش ها گرمی آب و گلش

چشم گهربارش ببین آه شررناکش نگر

خواند به امید اثر اشعار غالب هر سحر

از نکته چینی در گذر فرهنگ و ادراکش نگر

شمارهٔ ۱۹۸

بر دل نفس غمم سرآور

چون ناله مرا زمن برآور

یا پایه آرزو بیفزای

یا خواهش ما ز در درآور

عمری ز هلاک تلخ تر رفت

مرگی ز حیات خوشتر آور

دردی به شکست ما برانگیز

نی نی علیی به خیبر آور

بی کاری ما گدازش ماست

زخمی به تراوش اندر آور

وانگاه ز ما به عرصه حشر

چسبیده تنی به بستر آور

ور زان که به هیچ می نیرزیم

ما را بربای و دیگر آور

رنگین چمنی ز شعله آرای

ابراهیمی ز آذر آور

آثار سهیل از یمن جوی

خورشید ز طرف خاور آور

لبهای به شکر درفشان را

دلهای به غم توانگر آور

جانهای به راحت آشنا را

طوبی بنشان و کوثر آور

ای ساخته غالب از نظیری

ها قطره ربای گوهر آور

شمارهٔ ۱۹۹

ای ذوق نواسنجی بازم به خروش آور

غوغای شبیخونی بر بنگه هوش آور

گر خود نجهد از سر از دیده فرو بارم

دل خون کن و آن خون را در سینه به جوش آور

هان همدم فرزانه دانی ره ویرانه

شمعی که نخواهد شد از باد خموش آور

شورابه این وادی تلخ ست اگر رادی

از شهر به سوی من سرچشمه نوش آور

دانم که زری داری هر جا گذری داری

می گر ندهد سلطان از باده فروش آور

گر مغ به کدو ریزد بر کف نه و راهی شو

ور شه به سبو بخشد بردار و به دوش آور

ریحان دمد از مینا رامش چکد از قلقل

آن در ره چشم افگن این از پی گوش آور

گاهی به سبکدستی از باده ز خویشم بر

گاهی به سیه مستی از نغمه به هوش آور

غالب که بقایش باد همپای تو گر ناید

باری غزلی، فردی زان موینه پوش آور

شمارهٔ ۲۰۰

ای شوق به ما عربده بسیار میاموز

ابرام به درویزه دیدار میاموز

از نغمه مطرب نتوان لخت دل افشاند

ای ناله پریشان رو و هنجار میاموز

صورتکده شد کلبه من سر به سر ای چشم

انگیختن نقش ز دیوار میاموز

همت ز دم تیشه فرهاد طلب کن

مجنون مشو و مردن دشوار میاموز

ای غمزه ز همطرحی نخچیر چه خیزد؟

رم شیوه آهوست به دلدار میاموز

منگر به سوی نعش من و لب مگز از ناز

جان دادن بیهوده به اغیار میاموز

با غنچه مگردان ورق بحث شکفتن

برداشتن پرده ز رخسار میاموز

طوطی شکرش طعمه و بلبل جگرش قوت

جان تازه کن از ناله و گفتار میاموز

از ذوق میان تو شدن سر به سر آغوش

بی مهر فن ماست به زنار میاموز

بلبل ز خراش رخ گلبرگ بیندیش

شغل نگه شوق به منقار بیاموز

سررشته هر کار نگهدار به مستی

آشفتگی طره به دستار میاموز

غالب هله کردار گزاران به کمینند

گفتم به تو آزاده رو و کار میاموز

شمارهٔ ۲۰۱

خون قطره قطره می چکد از چشم تر هنوز

نگسسته ایم بخیه زخم جگر هنوز

با آن که خاک شد به سر راه انتظار

پر می زند نفس به هوای اثر هنوز

تا خود پس از رسیدن قاصد چه رو دهد؟

خوش می کنم دلی به امید خبر هنوز

بختم ز بزم عیش به غربت فگند و من

مستم چنان که پا نشناسم ز سر هنوز

دیدار جوست دیده و دارد خجل مرا

از جوش دل نبستن راه نظر هنوز

شد روز رستخیز و به یاد شب وصال

محوم همان به لذت بیم سحر هنوز

ای سنگ بر تو دعوی طاقت مسلم ست

خود را ندیده ای به کف شیشه گر هنوز

پرویزن ست تارکم از زخم خار پا

از سر برون نرفته هوای سفر هنوز

بلبل سزد ز غیرت پروانه سوختن

رنگین به شعله نیست ترا بال و پر هنوز

غالب نگشته خاک به راهت تو و خدا

گردی ست پرفشان به سر رهگذر هنوز

شمارهٔ ۲۰۲

با همه گمگشتگی خالی بود جایم هنوز

گاه گاهی در خیال خویش می آیم هنوز

تا سر خار کدامین دشت در جان می خلد

کز هجوم شوق می خارد کف پایم هنوز

خشک شد چندان که می جزو بدن شد شیشه را

همچنان گویی در انگورست صهبایم هنوز

بعد مردن مشت خاکم در نورد صرصرست

بی قراری می زند موج از سراپایم هنوز

تازه دور افتاده طرف بساط عشرتم

می توان افشرد می از لای پالایم هنوز

چشمم از جوش نگه خون گشت و از مژگان چید

همچنان در حلقه دام تماشایم هنوز

صد قیامت در نورد هر نفس خون گشته است

من ز خامی در فشار بیم فردایم هنوز

تا کجا یارب فرو شست اشک من ظلمت ز خاک

لاله بی داغ از زمین روید به صحرایم هنوز

با تغافل بر نیامد طاقتم لیک از هوس

در تمنای نگاه بی محابایم هنوز

همرهان در منزل آرامیده و غالب ز ضعف

پا برون نارفته از نقش کف پایم هنوز

شمارهٔ ۲۰۳

یقین عشق کن و از سر گمان برخیز

به آشتی بنشین یا به امتحان برخیز

گل از تراوش شبنم به تست چشمک زن

ز رختخواب به لبهای می چکان برخیز

به بزم غیر چه جویی لب کرشمه ستای

به دور باش تقاضای الامان برخیز

چرا به سنگ و گیا پیچی ای زبانه طور

ز راه دیده به دل در رو و ز جان برخیز

تو دودی ای گله کام و زبان نه در خور تست

به دل فرو شو و از مغز استخوان برخیز

گر از کشاکش جا رفته ای خودی باقی ست

به ذوق آن که نباشی ازین میان برخیز

فناست آن که بدان کین ز روزگار کشی

غبار گرد و ازین تیره خاکدان برخیز

رقیب یافته تقریب رخ به پا سودن

ترا که گفت که از بزم سرگران برخیز؟

عیادت ست نه پرخاش تندخویی چیست؟

بیا و غمزده بنشین و لب گزان برخیز

سبوچه ای دهمت هر سحر ز می غالب

خدای را ز سر کوچه مغان برخیز

شمارهٔ ۲۰۴

یارب ز جنون طرح غمی در نظرم ریز

صد بادیه در قالب دیوار و درم ریز

از مهر جهانتاب امید نظرم نیست

این تشت پر از آتش سوزان به سرم ریز

دل را ز غم گریه بیرنگ به جوش آر

اجزای جگر حل کن و در چشم ترم ریز

هر برق که نظاره گدازست نهادش

بگداز و به پیمانه ذوق نظرم ریز

سرمست می لذت دردم به خرام آر

وین شیشه دل بشکن و در رهگذرم ریز

هر خون که عبث گرم شود در دلم افگن

هر برق که بی صرفه جهد بر اثرم ریز

هر جا نم آبی ست به مژگان ترم بخش

از قلزم و جیحون کف خاکی به سرم ریز

از شیشه گر آیین نتوان بست شبم را

باری گل پیمانه به جیب سحرم ریز

گیرم که به افشاندن الماس نیرزم

مشتی نمک سوده به زخم جگرم ریز

این سوز طبیعی نگدازد نفسم را

صد شعله بیفشار و به مغز شررم ریز

مسکین خبر از لذت آزار ندارد

خارم کن و در رهگذر چاره گرم ریز

وجهی که به پامزد توان داد ندارم

آبم کن و اندر قدم نامه برم ریز

دارم سر هم طرحی غالب چه جنونست؟

یارب ز جنون طرح غمی در نظرم ریز

شمارهٔ ۲۰۵

لطفی به تحت هر نگه خشمگین شناس

آرایش جبین شگرفان ز چین شناس

بازآ که کار خود به نگاهت سپرده ایم

ما را خجل ز تفرقه مهر و کین شناس

بی پرده تاب محرمی راز ما مجوی

خون گشتن دل از مژه و آستین شناس

داغم که وحشت تو بیفزود ز انتظار

جز صید دام دیده نباشد کمین شناس

می خواهد انتقام ز هجران کشیدنی

خونگرمی دل از نفس آتشین شناس

آرایش زمانه ز بیداد کرده اند

هر خون که ریخت، غازه روی زمین شناس

در راه عشق شیوه دانش قبول نیست

حیف ست سعی رهرو پا از جبین شناس

از دهر غیر گردش رنگی پدید نیست

این روضه را سراب گل و یاسمین شناس

حسرت صلای ربط سر و دست می زند

نقش ضمیر شاه ز تاج و نگین شناس

بی غم نهاد مرد گرامی نمی شود

زنهار قدر خاطر اندوهگین شناس

دور قدح به نوبت و میخوارگان گروه

آوخ ز ساقیان یسار از یمین شناس

غالب مذاق ما نتوان یافتن ز ما

رو شیوه نظیری و طرز حزین شناس

شمارهٔ ۲۰۶

داغ تلخ گویانم لذت سم از من پرس

محو تندخویانم حیرت رم از من پرس

موجی از شرابستم لختی از کبابستم

شور من هم از من جوی سوز من هم از من پرس

نیست با غنودن‌ها برگ پر گشودن‌ها

از عدم برون آمد سعی آدم از من پرس

نفس چون زبون گردد دیو را به فرمان گیر

محرم سلیمانم نقش خاتم از من پرس

ای که در دل آزاری بیش را کم انگاری

در شمار غمخواری بیشی کم از من پرس

بوسه از لبانم ده عمر خضر از من خواه

جام می به پیشم نه عشرت جم از من پرس

تیغ غمزه با اغیار آنچه کرد می دانی

خنجر تغافل را تیزی دم از من پرس

خلد را نهادم من لطف کوثر از من جوی

کعبه را سوادم من شور زمزم از من پرس

ورد من بود غالب یا علی بوطالب

نیست بخل با طالب اسم اعظم از من پرس

شمارهٔ ۲۰۷

کاشانه نشین عشوه گری را چه کند بس؟

بی فتنه سر رهگذری را چه کند بس؟

بگداخت دل از ناله مگر این همه بس نیست

بیهوده امید اثری را چه کند بس؟

کیموس مپیمای و ز اخلاط مفرمای

تا دشنه نباشد، جگری را چه کند بس؟

در هدیه دل و دین به صد ابرام پذیرد

منت نه سرمایه بری را چه کند بس؟

انصاف دهم چون نگراید به من از مهر

دلداده آشفته سری را چه کند بس؟

با خویشتن از رشک مدارا نتوان کرد

در راه محبت خضری را چه کند بس؟

گر سرخوشی از باده مرادست بیاشام

واعظ تو و یزدان، خبری را چه کند بس؟

نایافته بارم به نراندن چه شکیبم

گیرم که خود از تست دری را چه کند کس؟

آن نیست که صحرای سخن جاده ندارد

واژون روش کج نگری را چه کند کس؟

غالب به جهان پادشهان از پی دادند

فرمانده بیدادگری را چه کند کس؟

شمارهٔ ۲۰۸

تیغ از نیام بیهده بیرون نکرده کس

ما را به هیچ کشته و ممنون نکرده کس

فرصت ز دست رفته و حسرت فشرده پای

کار از دوا گذشته و افسون نکرده کس

داغم ز عاشقان که ستمهای دوست را

نسبت به مهربانی گردون نکرده کس

یا پیش از این بلای جگرتشنگی نبود

یا چون من التفات به جیحون نکرده کس

یارب به زاهدان چه دهی خلد رایگان؟

جور بتان ندیده و دل خون نکرده کس

جان دادن و به کام رسیدن ز ما ولی

آه از بهای بوسه که افزون نکرده کس

شرمنده دلیم و رضاجوی قاتلیم

ما چون کنیم چاره خود چون نکرده کس؟

پیچد به خود ز وحشت من پیش بین من

تشبیه من هنوز به مجنون نکرده کس

گیرد مرا به پرسش بیرنگی سرشک

گویی حساب اشک جگرگون نکرده کس

غالب ز حسرتی چه سرایی که در غزل

چون او تلاش معنی و مضمون نکرده کس

شمارهٔ ۲۰۹

هر که را بینی ز می بیخود، ثنایش می نویس

بهر دفع فتنه حرزی از برایش می نویس

ای رقم سنج یمین دوست بیکاری چرا

خود سپاس دست خنجر آزمایش می نویس

آنچه همدم هر شب غم بر سرم می بگذرد

هر سحر یکسر به دیوار سرایش می نویس

گر همین دیو و غریو و رنگ و نیرنگست و بس

هر کجا شیخی ست کافر ماجرایش می نویس

خواریی کاندر طریق دوستداری رو دهد

از مداد سایه بال همایش می نویس

می فرستی نامه وین را چشم زخمی در پی ست

چشم حاسد کور بادا در دعایش می نویس

هر که بعد از مرگ عاشق بر مزارش گل برد

فتوی از من در بتان زود آشنایش می نویس

رحمی از معشوق هر جا در کتابی بنگری

بر کنار آن ورق جانها فدایش می نویس

ای که با یارم خرامی گر دل و دستیت هست

نام من در رهگذر بر خاک پایش می نویس

هر کجا غالب تخلص در غزل بینی مرا

می تراش آن را و مغلوبی به جایش می نویس

شمارهٔ ۲۱۰

من و نظاره رویی که وقت جلوه از تابش

همی بر خویشتن لرزد پس آیینه سیمابش

به ذوق باده داغ آن حریف دوزخ آشامم

که هر جا بنگرد آتش بگردد در دهن آبش

زلیخا چهره با یعقوب شد نازم محبت را

به بوی پیرهن ماند قماش پرده خوابش

به گیتی ترک ذوق کامجویی مشکل ست اما

نوید خرمی آن را که گیرد دل ز اسبابش

به فیض شرع بر نفس مزور یافتم دستی

چون آن دزدی که گیرد شحنه ناگاهان به مهتابش

به هستی چتر بستن های طاووس است پنداری

نشست ساقی و انگیز مینای می نابش

خرابی چون پدید آمد به طاعت داد تن زاهد

خمیدنهای دیوار سرا، گردید محرابش

بساطی نیست بزم عشرت قربانی ما را

مگر بافند از تار دم ساطور قصابش

ز تار شمع تیز آهنگ ذوق ناز می بالد

به شرط آن که سازی از پر پروانه مضرابش

مناز ای منعم و دیماه گلخن تاب را بنگر

که خوابش مخمل و خاکستر گرم ست سنجابش

از این رخت شراب آلوده ات ننگ آیدم غالب

خدا را یا بشو یا بفگن اندر راه سیلابش

شمارهٔ ۲۱۱

خوشا حالم تن آتش بستر آتش

سپندی کو که افشانم بر آتش

ز رشک سینه گرمی که دارم

کشد از شعله بر خود خنجر آتش

به خلد از سردی هنگامه خواهم

برافروزم به گرد کوثر آتش

خنک شوقی که در دوزخ بغلتد

می آتش شیشه آتش ساغر آتش

دلی دارم که در هنگامه شوق

سرشتش دوزخ ست و گوهر آتش

به سان موج می بالم به طوفان

به رنگ شعله می رقصم در آتش

بدان ماند ز شاهد دعوی مهر

که ریزد از دم افسونگر آتش

دلم را داغ سوز رشک مپسند

مزن یارب به جان کافر آتش

چهارست آن که هر یک را از آن چار

بود از ناخوشی آبشخور آتش

قمر در عقرب و غالب به دهلی

سمندر در شط و ماهی در آتش

شمارهٔ ۲۱۲

ز لکنت می تپد نبض رگ لعل گهربارش

شهید انتظار جلوه خویش ست گفتارش

ادای لاابالی شیوه مستی در نظر دارم

سر پرشورم از آشفتگی ماند به دستارش

ندانم رازدار کیست دل؟ کز ناشکیبایی

کشم تا یک نفس لرزد به خود صد ره ز هنجارش

بدین سوزم رواجی نیست هی فرهاد را نازم

که از تاب شرار تیشه ای گر مست بازارش

چو بینم زلف خم در خم به عارض هشته ای گویم

که اینک حلقه در گوش کمند عنبرین تارش

ز هم پاشیدن گل افگند در تاب بلبل را

اگر خود پاره های دل فرو ریزد ز منقارش

بتی دارم که گویی گر به روی سبزه بخرامد

زمین چون طوطی بسمل تپد از ذوق رفتارش

بدا گر دوست زندان مرا تاریک بگذارد

بدین حسنی که درگیرد چراغ از تاب رخسارش

بنای خانه ام ذوق خرابی داشت پنداری

کز آمد آمد سیلاب در رقص ست دیوارش

غمم افگند در دشتی که خورشید درخشان را

گدازد زهره وقت جذب شبنم از سر خارش

وکالت کرد خواهم روز محشر کشتگانش را

نباشد تا در آن هنگامه جز با من سر و کارش

نه از مهرست کز غالب به مردن نیستی راضی

سرت گردم تو می‌دانی که مردن نیست دشوارش

شمارهٔ ۲۱۳

مپرس حال اسیری که در خم هوسش

به قدر کسب هوا نیست روزن قفسش

به عرض شهرت خویش احتیاج ما دارد

چو شعله ای که نیاز اوفتد به خار و خسش

صفا نیافته قلب از غش و مرا عمری ست

که غوطه می دهم اندر گداز هر نفسش

ز یأس گشته سگ نفس در تلاش دلیر

مگر ز رشته طول امل کنم مرسش

ز رنگ و بوی گل و غنچه در نظر دارم

غبار قافله عمر و ناله جرسش

مرا به غیر ز یک جنس در شمار آورد

فغان که نیست ز پروانه فرق تا مگسش

جگر ز گرمی این جرعه تشنه تر گردید

فغان ز طرز فریب نگاه نیم رسش

خوشم که دوست خود آن مایه بی وفا باشد

که در گمان نسگالم امیدگاه کسش

بهار پیشه جوانی که غالبش نامند

کنون ببین که چه خون می چکد ز هر نفسش

شمارهٔ ۲۱۴

بیا به باغ و نقاب از رخ چمن برکش

دل عدو نه اگر خون شود در آذر کش

بیا و منظر بام فلک نشیمن ساز

بیا و شاهد کام دو کون در بر کش

سمن به جیب غنا از نوای مطرب ریز

تتق به روی هوا از بخور مجمر کش

نسیم طرز خرام تو در نظر دارد

تو طیلسان روش را طراز دیگر کش

هزار آینه ناز در مقابل نه

هزار نقش دل افروز در برابر کش

اگر به باده گرایی قدح ز نرگس خواه

وگر به سبحه ز شبنم به رشته گوهر کش

به لاله گوی که هان بسدین قدح درده

به مرغ گوی که هین خسروی نوا برکش

بدان ترانه که ممنوع نیست مستی کن

از آن شراب که نبود حرام ساغر کش

مذاق مشرب فقر محمدی داری

می مشاهده حق نیوش و دم در کش

ز سرفرازی بخت جوان به خویش ببال

به روی چرخ ز طرف کلاه خنجر کش

نشاط ورز و گهرپاش و شادمانی کن

جهان ستان و قلمرو گشای و لشکر کش

ترا که گفت که منت کشی ز چرخ کبود

به قهر کام دل خویشتن از اختر کش

ز نقش بندگی خویش در خردمندی

رقم به ناصیه والی دو پیکر کش

ز فر فرخی بخت در جهانداری

علم به سر حد فرمانروای خاور کش

سپس به تیغ تو خونم هدر که خواهم گفت

بگیر غالب دلخسته را و در بر کش

شمارهٔ ۲۱۵

دود سودایی تتق بست آسمان نامیدمش

دیده بر خواب پریشان زد جهان نامیدمش

وهم خاکی ریخت در چشمم بیابان دیدمش

قطره ای بگداخت بحر بیکران نامیدمش

باغ دامن زد بر آتش نوبهاران خواندمش

داغ گشت آن شعله از مستی خزان نامیدمش

قطره خونی گره گردید دل دانستمش

موج زهرابی به طوفان زد زبان نامیدمش

غربتم ناسازگار آمد وطن فهمیدمش

کرد تنگی حلقه دام آشیان نامیدمش

بود در پهلو به تمکینی که دل می گفتمش

رفت از شوخی به آیینی که جان نامیدمش

هر چه از جان کاست در مستی به سود افزودمش

هر چه با من ماند از هستی زیان نامیدمش

تا ز من بگسست عمری خوشدلش پنداشتم

چون به من پیوست لختی بدگمان نامیدمش

او به فکر کشتن من بود آه از من که من

لاابالی خواندمش نامهربان نامیدمش

تا نهم بر وی سپاس خدمتی از خویشتن

بود صاحبخانه اما میهمان نامیدمش

دل زبان را رازدان آشنایی ها نخواست

گاه بهمان گفتمش، گاهی فلان نامیدمش

هم نگه جان میستاند هم تغافل می کشد

آن دم شمشیر و این پشت کمان نامیدمش

در سلوک از هر چه پیش آمد گذشتن داشتم

کعبه دیدم نقش پای رهروان نامیدمش

بر امید شیوه صبر آزمایی زیستم

تو بریدی از من و من امتحان نامیدمش

بود غالب عندلیبی از گلستان عجم

من ز غفلت طوطی هندوستان نامیدمش

شمارهٔ ۲۱۶

خوشا روز و شب کلکته و عیش مقیمانش

گورنر مهر و مکناتن بهادر ماه تابانش

سکندر با همه گردنکشی چاووش درگاهش

ارسطو با همه دانشوری طفل دبستانش

کمند گردن شیران رم جولان شبدیزش

جواهر سرمه چشم غزالان گرد میدانش

به انداز تمنا غایبان را دل گرفتارش

به هنگام تماشا حاضران را دیده حیرانش

تن سهراب و رستم رعشه دار از بیم شمشیرش

سر اسکندر و دارا فگار از چوب دربانش

زبانها ساتگین گردان به پرسشهای پیدایش

نفس ها باده پیمای نوازشهای پنهانش

به ذوق لطف عاجزپروری دلها نکو خواهش

به شکر فیض نصفت گستری لبها ثناخوانش

شمار جوهر اسرار دانایی ز ایمانش

فروغ جبهه منشور خاقانی ز عنوانش

هم از خوبی به بزم اندر دل افروزست گفتارش

هم از مردی به رزم اندر جگردوزست پیکانش

اگر گویی مروت گویم آن رنگی ز گلزارش

اگر گویی فتوت گویم آن بویی ز بستانش

به مدحش گرچه کم گفتم ولی زان گونه در سفتم

که در سلک غزل جا داده‌ام غالب به دیوانش

شمارهٔ ۲۱۷

نیست معبودش حریف تاب ناز آوردنش

پیش آتش دیده ام روی نیاز آوردنش

موعظت را سنگسار قلقل مینا کند

از ره گوشم به دل یک ره فراز آوردنش

تا خود از بهر نثار کیست؟ من میرم ز رشک

خضر و چندین کوشش و عمر دراز آوردنش

رحمت حق باد بر همدم که داند مست مست

بر سر نعشم به تقریب نماز آوردنش

شوق گستاخست و من در لرزه کاخر سهل نیست

صبحدم در دل به چشم نیم باز آوردنش

وای ما گر غیر اندر خاطرش جا کرده است

رفتن و پیرایه و پیرایه ساز آوردنش

امتحان طاقت خویش ست از بیداد نیست

خلق را در ناله های جانگداز آوردنش

چون نمیرد قاصد اندر ره؟ که رشکم برنتافت

از زبانت نکته های دلنواز آوردنش

مفت یاران وطن کز سادگیهای منست

در غریبی مردن و از جور بازآوردنش

بی زبانیهای غالب را چه آسان دیده ای

ای تو ناسنجیده تاب ضبط راز آوردنش

شمارهٔ ۲۱۸

دوشم آهنگ عشا بود که آمد در گوش

ناله از تار ردایی که مرا بود به دوش

کای خس شعله آواز مؤذن زنهار

از پی گرمی هنگامه منه دل به خروش

تکیه بر عالم و عابد نتوان کرد که هست

آن یکی بیهده گو، این دگری بیهده کوش

نیست جز حرف در آن فرقه اندرزسرای

نیست جز رنگ درین طایفه ازرق پوش

جاده بگذار و پریشان رو و در راهروی

به فریب می و معشوق مشو رهزن هوش

بوسه گر خود بود آسان مبر از شاهد مست

باده گر خود بود ارزان مخر از باده فروش

این نشید است که طاعت مکن و زهد مورز

این نهیب است که رسوا مشو و باده منوش

حاصل آنست ازین جمله نبودن که مباش

ما نه افسانه سراییم و تو افسانه نیوش

من که بودی کفم از مزد عبادت خالی

چو دلم گشت توانگر به ره آورد سروش

گفتم از رنگ به بیرنگی اگر آرم روی

ره دگر چون سپرم گفت ز خود دیده بپوش

جستم از جای ولی هوش و خرد پیشاپیش

رفتم از خویش ولی علم و عمل دوشادوش

تا به بزمی که به یک وقت در آنجا دیدم

باده پیمودن امروز و به خون خفتن دوش

خانقاه از روش زهد و ورع قلزم نور

بزمگاه از اثر بوسه و می چشمه نوش

شاهد بزم در آن بزم که خلوتگه اوست

فتنه بر خویش و بر آفاق گشوده آغوش

همچو خورشید کزو ذره درخشان گردد

خورده ساقی می و گردیده جهانی مدهوش

رنگها جسته ز بیرنگی و دیدن نه به چشم

رازها گفته خموشی و شنیدن نه به گوش

قطره ناریخته از طرف خم و رنگ هزار

یک خم رنگ و سرش بسته و پیوسته به جوش

همه محسوس بود ایزد و عالم معقول

غالب این زمزمه آواز نخواهد، خاموش

شمارهٔ ۲۱۹

چون عکس پل به سیل به ذوق بلا برقص

جا را نگاه دار و هم از خود جدا برقص

نبود وفای عهد دمی خوش غنیمت ست

از شاهدان به نازش عهد وفا برقص

ذوقی ست جستجو چه زنی دم ز قطع راه

رفتار گم کن و به صدای درا برقص

سرسبز بوده و به چمن ها چمیده ایم

ای شعله در گداز خس و خار ما برقص

هم بر نوای جغد طریق سماع گیر

هم در هوای جنبش بال هما برقص

در عشق انبساط به پایان نمی رسد

چون گردباد خاک شو و در هوا برقص

فرسوده رسمهای عزیزان فرو گذار

در سور نوحه خوان و به بزم عزا برقص

چون خشم صالحان و ولای منافقان

در نفس خود مباش ولی بر ملا برقص

از سوختن الم ز شگفتن طرب مجوی

بیهوده در کنار سموم و صبا برقص

غالب بدین نشاط که وابسته که ای

در خویشتن ببال و به بند بلا برقص

شمارهٔ ۲۲۰

دل در غمش بسوز که جان می‌دهد عوض

ور جان دهی غمی به از آن می‌دهد عوض

فارغ مشو ز دوست به می در ریاض خلد

از ما گرفت آنچه همان می‌دهد عوض

داغم از آن حریف که چون خانمان بسوخت

چشمی به سوی در نگران می‌دهد عوض

سرمایه خرد به جنون ده که این کریم

یک سود را هزار یان می‌دهد عوض

نبود سخن‌سرایی ما رایگان که دوست

دل می‌برد ز ما و زبان می‌دهد عوض

از هرچه نقش وهم و گمان است در گذر

کو خود برون ز وهم و گمان می‌دهد عوض

آن را که نیستی نظر از ماه و مشتری

چشم سهیل و زهره‌فشان می‌دهد عوض

نازم به دست سبحه‌شماری که عاقبت

شوقش کف پیاله‌ستان می‌دهد عوض

آه از غمش که چون ز دل آرام می‌برد

ناسازیی ز هم‌نفسان می‌دهد عوض

پاداش هر وفا به جفای دگر کند

غالب ببین که دوست چه سان می‌دهد عوض

شمارهٔ ۲۲۱

گویی که هان وفا که وفا بوده است شرط

آری همین ز جانب ما بوده است شرط

هی هی نه یادداشت نخستینه شرط بود

گفتی ز یاد رفت چه ها بوده است شرط

بس نیست این که می گذرد در خیال ما

گفتی به عشق آه رسا بوده است شرط

لب بر لبت نهادن و جان دادن آرزوست

در عرض شوق حسن ادا بوده است شرط

میرم ز رشک گر همه بویت به من رسد

که‌آمیزش شمال و صبا بوده است شرط

گو در میان نیامده باشد ولی به دهر

اندازه ای ز بهر جفا بوده است شرط

گرم ست دم به ناله سرشکی فرو ببار

پاکی پی بساط دعا بوده است شرط

همدم نمک به زخم دلم مشت مشت ریز

آخر نه پرسشی به سزا بوده است شرط؟

تا نگذرم ز کعبه چه بینم که خود ز دیر

رفتن به کعبه رو به قفا بوده است شرط

غالب به عالمی که تو ای خون دل بنوش

از بهر باده برگ و نوا بوده است شرط

شمارهٔ ۲۲۲

تکیه بر عهد زبان تو غلط بود غلط

کان خود از طرز بیان تو غلط بود غلط

آن که گفت از من دلخسته به پیش تو رقیب

که غلط بود به جان تو غلط بود غلط

غنچه را نیک نظر کردم ادایی دارد

وین که ماند به دهان تو غلط بود غلط

دل نهادن به پیام تو خطا بود خطا

کام جستن ز لبان تو غلط بود غلط

این مسلم که لب هیچ مگویی داری

خاطر هیچمدان تو غلط بود غلط

هر جفای تو به پاداش وفایی ست هنوز

دعوی ما به گمان تو غلط بود غلط

آخر ای بوقلمون جلوه کجایی کاینجا

هر چه دادند نشان تو غلط بود غلط

شوق می تافت سر رشته وهمی ور نه

هستی ما و میان تو غلط بود غلط

آن تو باشی که نظیر تو عدم بود عدم

سایه در سرو روان تو غلط بود غلط

می‌پسندی که بدین زمزمه میرد غالب

تکیه بر عهد زبان تو غلط بود غلط

شمارهٔ ۲۲۳

مرا که باده ندارم ز روزگار چه حظ؟

ترا که هست و نیاشامی از بهار چه حظ؟

خوش ست کوثر و پاکست باده ای که دروست

از آن رحیق مقدس درین خمار چه حظ؟

چمن پر از گل و نسرین و دلربایی نی

به دشت فتنه ازین گرد بی سوار چه حظ؟

به ذوق بی خبر از در درآمدن محوم

به وعده ام چه نیاز و ز انتظار چه حظ؟

در آنچه من نتوانم ز احتیاط چه سود؟

بدانچه دوست نخواهد ز اختیار چه حظ؟

چنین که نخل بلندست و سنگ ناپیدا

ز میوه تا نفتد خود ز شاخسار چه حظ؟

نه هر که خونی و رهزن به پایه منصورست

بدین حضیض طبیعی ز اوج دار چه حظ؟

به بند زحمت فرزند و زن چه می کشییم

از این نخواسته غمهای روزگار چه حظ؟

تو آنی آن که نشانی به جای رضوانم

مرا که محو خیالم ز کار و بار چه حظ؟

به عرض غصه نظیری وکیل غالب بس

«اگر تو نشنوی از ناله های زار چه حظ؟»

شمارهٔ ۲۲۴

تا رغبت وطن نبود از سفر چه حظ؟

آن را که نیست خانه به شهر از خبر چه حظ؟

از ناله مست زمزمه ام همنشین برو

چون نیست مطلبی ز نوید اثر چه حظ؟

در هم فگنده ایم دل و دیده را ز رشک

چون جنگ با خودست ز فتح و ظفر چه حظ؟

دلهای مرده را به نشاط نفس چه کار؟

گلهای چیده را ز نسیم سحر چه حظ؟

تا فتنه در نظر ننهی از نظر چه سود؟

تا دشنه بر جگر نخوری از جگر چه حظ؟

زانسوی کاخ روزن دیوار بسته اند

بی دوست از مشاهده بام و در چه حظ؟

لرزد به جان دوست دل ساده ام ز مهر

بیچاره را ز غمزه تاب کمر چه حظ؟

چون پرده محافه به بالا نمی زند

از وی به داعیان سر رهگذر چه حظ؟

باید نبشت نکته غالب به آب زر

بی آنکه وجه می شود از سیم و زر چه حظ؟

شمارهٔ ۲۲۵

شادم که بر انکار من شیخ و برهمن گشته جمع

کز اختلاف کفر و دین خود خاطر من گشته جمع

مقتول خویشان خودم جویید خونریز مرا

زینان که بر نعش منند از بهر شیون گشته جمع

در گریه تا رفتم ز خود اندوهم از سر تازه شد

بر هیئت دل لخت دل بازم به دامن گشته جمع

رقصم به ذوق روی او چون بینم اندر کوی او

هم رفته نفت و بوریا هم سنگ و آهن گشته جمع

ای آن که بر خاک درش تنهای بی جان دیده ای

بر گوشه بامش نگر جانهای بی تن گشته جمع

نازم ادای پرفنش کز کشتگان در مخزنش

کنجی ز مغفر گشته پر گنجی ز جوشن گشته جمع

خطش به تاراج دلم کار تبسم می کند

بر برق چشمک می زنم مورم به خرمن گشته جمع

ای عاشق بیچاره را در کوه و صحرا داده سر

فوجی ز خویشانش نگر در کوی و برزن گشته جمع

هی هی چه خوش باشد بدی آتش به پیش و مرغ و می

از بذله سنجان چند کس در یک نشیمن گشته جمع

صبح است و گوناگون اثر غالب چه خسبی بی‌خبر

نیکان به مسجد رفته در رندان به گلشن گشته جمع

شمارهٔ ۲۲۶

تا تف شوق تو انداخته جان در تن شمع

شرر از رشته خویش ست به پیراهن شمع

جان به ناموس دهی چند فراهم شده اند

ور نه خود با تو چه بوده ست رگ گردن شمع؟

مجمعی از دل و جانست به گرد در دوست

توده ای از پر و بال ست به پیرامن شمع

روزم از تیرگی آن وسوسه ریزد به نظر

که شب تار به هنگام فرو مردن شمع

بی تو از خویش چه گویم که به بزم طربم

پرده گوش گل افگار شد از شیون شمع

نازم آن حسن که در جلوه ز شهرت باشد

خاطرآشوب گل و قاعده برهمزن شمع

برنتابد ز بتان جلوه گرفتار کسی

صبح را کرده هواداری گل دشمن شمع

می گدازم نفسی بی شرر و شعله و دود

داغ آن سوز نهانم که نباشد فن شمع

وقت آرایش ایوان بهارست که باز

کوه از جوش گل و لاله بود معدن شمع

غالب از هستی خویش ست عذابی که مراست

هم ز خود خار غم آویخته در دامن شمع

شمارهٔ ۲۲۷

به خون تپم به سر رهگذر دروغ دروغ

نشان دهم به رهت صد خطر دروغ دروغ

مرو به گفت بدآموز و بیمناک مباش

من و ز ناله تلاش اثر دروغ دروغ

فریب وعده بوس و کنار یعنی چه؟

دهن دروغ دروغ و کمر دروغ دروغ

طراوت شکن جیب و آستینت کو

ز نامه دم مزن ای نامه بر دروغ دروغ

من و به ذوق قدم ترک سر درست درست

تو و ز مهر به خاکم گذر دروغ دروغ

تو و ز بیکسییم این همه شگفت شگفت

من و به بندگیت این قدر دروغ دروغ

اگر به مهر نخواندی به ناز خواهی کشت

نه هر چه وعده کنی سر به سر دروغ دروغ

دگر کرشمه در ایجاد شیوه نگهی ست

تو و ز عربده قطع نظر دروغ دروغ

درین ستیزه ظهوری گواه غالب بس

«من و ز کوی تو عزم سفر دروغ دروغ »

شمارهٔ ۲۲۸

هنگام بوسه بر لب جانان خورم دریغ

در تشنگی به چشمه حیوان خورم دریغ

آن ساده روستایی شهر محبتم

کز پیچ و خم به زلف پریشان خورم دریغ

در رشکم از صلا و ملالم ز دورباش

بر خوان وصل و نعمت الوان خورم دریغ

خواهم ز بهر لذت آزار زندگی

بر دل بلا فشانم و بر جان خورم دریغ

رفتار گرم و تیشه تیزم سپرده اند

از خویشتن به کوه و بیابان خورم دریغ

از خود برون نرفته و در هم فتاده تنگ

در راه حق به گبر و مسلمان خورم دریغ

زین دود و زین شراره که در سینه من ست

سازم سپهر گر نه به سامان خورم دریغ

دل زان تست هدیه تن کن کنار و بوس

چند از تو بر نوازش پنهان خورم دریغ

کاری ندید آن که توان در من آفرید

در شوره زار خویش به باران خورم دریغ

غالب شنیده ام ز نظیری که گفته است

«نالم ز چرخ گر نه به افغان خورم دریغ »

شمارهٔ ۲۲۹

ای کرده غرقم بی خبر شو زین نشان‌ها یک طرف

رختم به ساحل یک طرف شستم به دریا یک طرف

از عشق و حسن ما و تو با همدگر در گفتگو

خسرو به مجنون یک طرف شیرین به لیلا یک طرف

تا دل به دنیا داده ام در کشمکش افتاده ام

اندوه فرصت یک طرف ذوق تماشا یک طرف

ای بسته در بزم اثر بر غارت هوشم کمر

مطرب به الحان یک طرف ساقی به صهبا یک طرف

خارافگنان در راه من ترسان ز برق آه من

طفلان نادان یک طرف پیران دانا یک طرف

وامانده در راه وفا از بیخودی ها جابجا

نقدم به منزل یک طرف رختم به صحرا یک طرف

با دیده و دل از دو سو ماندم به بند غم فرو

اندوه پنهان یک طرف آشوب پیدا یک طرف

هم مهر دارد هم حیا بر نعشم آریدش چرا؟

خویشان به شیون یک طرف خصمان به غوغا یک طرف

ای آینه پیش نظر مستانه بر خود جلوه گر

رحمی به جان خویش کن غمخواری ما یک طرف

غالب چه تسکینم دهی در هجر آن سرو سهی

رشک رقیبم می‌کشد فرط تمنا یک طرف

شمارهٔ ۲۳۰

گل و شمعم به مزار شهدا گشت تلف

نشدی راضی و عمرم به دعا گشت تلف

سعی در مرگ رقیبان گرانجان کردی

می شناسم که چه از ناز و ادا گشت تلف

با غمت مرگ پدر سنجم و گویم هیهات

ناله ای چند که در کار قضا گشت تلف

آمدی دیر به پرسش چه نثارت آرم

من و عمری که به اندوه وفا گشت تلف

رنگ و بود ترا برگ و نوا بود مرا

رنگ و بو گشت کهن برگ و نوا گشت تلف

گل و مل باید و داغم که درین رنج دراز

هر چه بود از زر و سیمم به دوا گشت تلف

بال و پر شاید و میرم که درین بند گران

تاب و طاقت به خم دام بلا گشت تلف

لطف یک روزه تلافی نکند عمری را

که به درویزه اقبال جفا گشت تلف

گیرم امروز دهی کام دل آن حسن کجا

اجر ناکامی سی ساله ما گشت تلف

کاش پای فلک از سیر بماندی غالب

روزگاری که تلف گشت چرا گشت تلف؟

شمارهٔ ۲۳۱

شدم سپاسگزار خود از شکایت شوق

زهی ز من به دل بی غمش سرایت شوق

به بزم باده گریبان گشودنش نگرید

خوشا بهانه مستی خوشا رعایت شوق

هر آن غزل که مرا خود به خاطرست هنوز

به بانگ چنگ ادا می کند ز غایت شوق

دخان ز آتش یاقوت گر دمد عجبست

عجب ترست ازین بر لبش حکایت شوق

غلط کند ره و آید به کلبه ام ناگاه

صنم فریب بود شیوه هدایت شوق

متاع کاسد اهل هوس به هم برزن

کنون که خود شده ای شحنه ولایت شوق

به خود مناز و بیاموز کار هم بپذیر

من و نهایت عشق و تو و بدایت شوق

مکن به ورزش این شغل جهد می ترسم

که چون رسی به خط خطوه نهایت شوق،

ترا ز پرسش احباب بی نیاز کند

غرور یکدلی و نازش حمایت شوق

سر تو سبزتر از حرف غالبست به دهر

خجسته باد به فرق تو ظل رایت شوق

شمارهٔ ۲۳۲

به گونه می نپذیرد ز همدگر تفریق

تجلی تو به دل همچو می به جام عقیق

به راه شوق بر آن آب خون همی گریم

که قطره قطره چو ابرم چکیده از ابریق

به جز دمی نکند خسته ام چو سنگ در آب

هجوم ریزش غمهای سخت و قلب رقیق

به هیچ پایه نگشت اضطرار ما زایل

بود ستاره عاشق در اوج دست غریق

بهانه جوست کرم زانکه در گزارش کار

نبوده حسن عمل بی علاقه توفیق

مرا که ذره لقب داده ای همی رقصم

که نسبتی به زبان تو کرده ام تحقیق

حدیث تشنگی لب به پیر ره گفتم

ز پاره جگرم در دهن نهاد عقیق

به راه کعبه هلاکم نمی کنی باور

تو ای که بیهده باز آمدی ز بیت عتیق

ندیده ای به بیابان به زیر خاربنی

شکسته مشربه آب و پاره ای ز سویق

ترا به پهلوی میخانه جا دهم غالب

به شرط آن که قناعت کنی به بوی رحیق

شمارهٔ ۲۳۳

بحر اگر موج زنست از خس و خاشاک چه باک؟

با تو زاندیشه چه اندیشه و از باک چه باک؟

فیض سرگرمی دور قدح می دریاب

برگریزست به دیماه اگر تاک چه باک؟

وحشتی نیست اگر خانه چراغی دارد

با دل از تیرگی زاویه خاک چه باک؟

حاش لله که درین معرکه رسوا گردی

با چنین خستگیم از جگر چاک چه باک؟

غافل این برق بر اجزای وجودم زده است

مر ترا از نفس گرم اثرناک چه باک؟

با رضای تو ز ناسازی ایام چه بیم؟

با وفای تو ز بی مهری افلاک چه باک؟

هان بگو تا خم زلفت بفشارد دل را

خون صید ار چکد از حلقه فتراک چه باک؟

دردم از چاره گریها نپذیرد تسکین

با چنین زهر ز دمسردی تریاک چه باک؟

کلک ما تا به کف ماست ز دشمن چه هراس؟

چون فریدون علم آراست ز ضحاک چه باک؟

طبعم از دخل خسان باز نه استد ز سخن

شعله را غالب از آویزش خاشاک چه باک؟

شمارهٔ ۲۳۴

مرد آن که در هجوم تمنا شود هلاک

از رشک تشنه ای که به دریا شود هلاک

گردم هلاک فره فرجام رهروی

کاندر تلاش منزل عنقا شود هلاک

نازم به کشته ای که چو یابد دوباره عمر

در عذر التفات مسیحا شود هلاک

دارم به کنج غمکده رشک کسی که او

در جلوه گاه دوست به غوغا شود هلاک

منمای رخ به ما که به دعوی نشسته ایم

در خلوتی که ذوق تماشا شود هلاک

با عاشق امتیاز تغافل نشان دهد

تا خود ز شرم شکوه بیجا شود هلاک

نامرد را به لخلخه آسایش مشام

مرد از تف سموم به صحرا شود هلاک

با خضر گر نمی روم از بیم ناکسی ست

ترسم ز ننگ همرهی ما شود هلاک

غم لذتی ست خاص که طالب به ذوق آن

پنهان نشاط ورزد و پیدا شود هلاک

غالب ستم نگر که چو «ولیم فریزر»ی

زین سان به چیره دستی اعدا شود هلاک

شمارهٔ ۲۳۵

سبکروحم بود بار من اندک

چرا نشماری آزار من اندک

تنم فرسوده در بند تو بسیار

دلت بخشوده بر کار من اندک

از این پرسش که بسیارست از تو

شد اندوه دل زار من اندک

همانا زان حکایتها که دارم

شنیدستی ز غمخوار من اندک

ز خاصانت گرامی گوهری هست

که می داند ز اسرار من اندک

سر کوچک دلیهای تو گردم

که آسان کرده دشوار من اندک

برآیی از نورد موج تشویر

نهی گر دل به گفتار من اندک

مدان کز دستبرد تست گر هست

متاع صبر در بار من اندک

وجودم خوان یغما بود غم را

تو هم بردی ز بسیار من اندک

نگویم تا نباشد نغز غالب

چه غم گر هست اشعار من اندک؟

شمارهٔ ۲۳۶

ای ترا و مرا درین نیرنگ

دهن و چشم و دست و دل همه تنگ

هم تو خود در کمین خویشتنی

ای به رخ ماه و ای به خوی پلنگ

هان مغنی که در هوای شراب

می سرایی غزل به ناله چنگ

زخمه می ریز هم بدین انداز

نغمه می سنج هم بدین آهنگ

فرصتت باد ساقی چالاک

ای به دفع غم ایزدی سرهنگ

شیشه بشکن قدح به خم درزن

تا نگنجد درین میانه درنگ

شود انبان ادیم کو آن فیض؟

گردد انده نشاط کو آن رنگ؟

پرتو خاص در نهاد سهیل

باده ناب در دیار فرنگ

شکوه و شکر هرزه و باطل

غالب و دوست آبگینه و سنگ

شمارهٔ ۲۳۷

راهی ست که در دل فتد ار خون رود از دل

ناید به زبان شکوه و بیرون رود از دل

آتش به دمی آب تسلی شود و من

خون گردم ازان تف که به جیحون رود از دل

خواهم که غم از کلبه من گرد برآرد

تا خواهش پیمودن هامون رود از دل

سیل آمد و جوشی زد و در بحر فرو شد

نیرنگ نگاهش چه به افسون رود از دل؟

با من سخن از سستی اوهام سراید

کم خرمی فال همایون رود از دل

شخصش به خیالم نزند پایچه بالا

هر چند ز جوش هوسم خون رود از دل

در طبع دگر ره ندهم هیچ هوس را

گر حسرت اشراق فلاطون رود از دل

گیرم ز تو شرمنده آزرم نباشم

نارفتن مهر تو ز دل چون رود از دل؟

زان شعر که در شکوه خوی تو سرایم

لفظم به زبان ماند و مضمون رود از دل

غالب نبود کشت مرا پاره ابری

جز دود فغانی که به گردون رود از دل

شمارهٔ ۲۳۸

تن بر کرانه ضایع دل در میانه غافل

چون غرقه ای که ماند رختش به سوی ساحل

داغم به شعله زایی انداز برق خاطف

سعیم به نارسایی پرواز مرغ بسمل

ذوق شهادتم را دست قضا به حنا

سیر سعادتم را پای ستاره در گل

اندیشه را سراسر حشری ست در برابر

نظاره را دمادم برقی ست در مقابل

فرسوده گشت پایم از پویه های هرزه

آشفته شد دماغم ز اندیشه های باطل

هم در خمار دوشین حالم تبه به صحرا

هم در بهای صهبا رختم گرو به منزل

شمعم ز روسیاهی داغ جبین خلوت

چنگم ز بینوایی ننگ بساط محفل

راز تو در نهفتن تبخاله ریخت بر لب

تیر تو در گذشتن پیکان گداخت در دل

نظاره با ادایت موسی و طور سینا

اندیشه با بلایت هاروت و چاه بابل

با من نموده مجنون بیعت به فن سودا

بر تو فشانده لیلی زیور ز طرف محمل

غالب به غصه شادم مرگم به خویش آسان

در چاره نامرادم کارم ز دوست مشکل

شمارهٔ ۲۳۹

گفتم ز شادی نبودم گنجیدن آسان در بغل

تنگم کشید از سادگی در وصل جانان در بغل

نازم خطر ورزیدنش وان هرزه دل لرزیدنش

چینی به بازی بر جبین دستی به دستان در بغل

آه از تنک پیراهنی کافزون شدش تردامنی

تا خوی برون داد از حیا گردید عریان در بغل

دانش به می درباخته خود را ز من نشناخته

رخ در کنارم ساخته از شرم پنهان در بغل

تا پاس دارد خویش را می در گریبان ریختی

خستی چو رفتی زان میش گل از گریبان در بغل

گاهم به پهلو خفته خوش بستی لب از حرف و سخن

گاهم به بازو مانده سر سودی زنخدان در بغل

ناخوانده آمد صبحگه بند قبایش بی گره

واندر طلب منشور شه نگشوده عنوان در بغل

با رخش سرهنگی روان کش خنجر و ژوپین به کف

وز پس جلو داری روان کش گوی و چوگان در بغل

می خورده در بستانسرا مستانه گشتی سو به سو

خود سایه او را ازو صد باغ و بستان در بغل

چون غنچه دیدی در چمن گفتی به گلبن کت ز من

چون رفته ناوک از جگر چون مانده پیکان در بغل؟

هان غالب خلوت نشین بیمی چنان عیشی چنین

جاسوس سلطان در کمین مطلوب سلطان در بغل

شمارهٔ ۲۴۰

داریم در هوای تو مستی به بوی گل

ما راست باده ای که تو نوشی به روی گل

اندازه سنج رشکم و ترسم ز انتقام

پوشم ز شمع چشم و نبینم به سوی گل

بر گوشه بساط غریبست و آشناست

گلبن دیار گل بود و شاخ کوی گل

اندیشه را به نیم ادا می توان فریفت

خون کن دلی که از تو کند آرزوی گل

تا گل به رنگ و بوی که ماند؟ که در چمن

گل در پس گل آمده در جستجوی گل

جوش بهار بس که مهارش گسسته است

تازد به دشت ناقه بیراهه پوی گل

هی زود گیر زود گسل هی جگی جگی

در خشم خوی شعله و در مهر خوی گل،

زان گه که عندلیب لقب داده ای مرا

افزوده ای امید من و آبروی گل

در موسم تموز گلابی به تن بریز

تا آب رفته باز بیاید به جوی گل

غالب ز وضع طالبم آید حیا که داشت

«چشمی به سوی بلبل و چشمی به سوی گل »

شمارهٔ ۲۴۱

نه مرا دولت دنیا نه مرا اجر جمیل

نه چو نمرود توانا نه شکیبا چو خلیل

با رقیبان کف ساقی به می ناب کریم

با غریبان لب جیحون به دمی آب بخیل

بنه و بار به شبگیر درافگنده به راه

آن که دانست سراسیمگی صبح رحیل

هان و هان ای گهرین پاره سیمین ساعد

کز دم تیغ بلیسی به زبان خون قتیل

بس کن از عربده تا چند ربایی به فسوس

از گدایان سر و از تارک شاهان اکلیل

تو نباشی، دگری، کوی تو نبود، چمنی

کی شدستیم به دلتنگی جاوید کفیل؟

ترس موقوف چه شد رشک نبینی که دگر

دارم آهنگ نیایشگری رب جلیل

ای به مسمار قضا دوخته چشم ابلیس

به دم گرمروان سوخته بال جبریل

با توام خرمی خاطر موسی بر طور

با خودم خستگی لشکر فرعون به نیل

بر کمال تو در اندازه کمال تو محیط

بر وجود تو در اندیشه وجود تو دلیل

نکنی چاره لب خشک مسلمانی را

ای به ترسابچگان کرده می ناب سبیل

غالب سوخته جان را چه به گفتار آری؟

به دیاری که ندانند نظیری ز قتیل

شمارهٔ ۲۴۲

هم به عالم ز اهل عالم بر کنار افتاده‌ام

چون امام سبحه بیرون از شمار افتاده‌ام

ریزم از وصف رخت گل را شرر در پیرهن

آتش رشکم به جان نوبهار افتاده‌ام

می‌فشانم بال و در بند رهایی نیستم

طایر شوقم به دام انتظار افتاده‌ام

کار و بار موج با بحر است خودداری مجوی

در شکست خویشتن بی‌اختیار افتاده‌ام

سر به سر میناست اجزایم چو کوه اما هنوز

برنمی‌خیزم ز بس سنگین خمار افتاده‌ام

هر شکست استخوانم خنده‌ای دندان‌نماست

راز غم را بخیه‌ای بر روی کار افتاده‌ام

هم ز من طرز آشنای عشقبازان گشته‌ای

هم ز تو عاشق‌کشان را رازدار افتاده‌ام

تا ز مستی می‌زنی بر تربت اغیار گل

خویشتن را همچو آتش در مزار افتاده‌ام

یک جهان معنی تنومندست از پهلوی من

چون قلم هر چند در ظاهر نزار افتاده‌ام

جان به غم می‌بازم و می‌نالم از جور سپهر

وه که هم بدنقشم و هم بدقمار افتاده‌ام

کشتی بی‌ناخدایم سرگذشت من مپرس

از شکست خویش بر دریاکنار افتاده‌ام

ناتوانی محو غم کرده‌ست اجزای مرا

در پرند ناله نقش زرنگار افتاده‌ام

رفته از خمیازه‌ام بر باد ناموس چمن

چاک اندر خرقه صبح بهار افتاده‌ام

از روانی‌های طبعم تشنه خون است دهر

آبم آب اما تو گویی خوشگوار افتاده‌ام

این جواب آن غزل غالب که صائب گفته است

«در نمود نقش‌ها بی‌اختیار افتاده‌ام»

شمارهٔ ۲۴۳

بود بدگو ساده با خود هم‌زبانش کرده‌ام

از وفا آزردنت خاطرنشانش کرده‌ام

بر امید آن که اختر در گذر باشد مگر

هرزه می‌گویم که بر خود مهربانش کرده‌ام

گوشه چشمش به بزم دلربایان با من است

وقت من خوش باد کز خود بدگمانش کرده‌ام

جان به تاراج نگاهی دادن از عجزم شمرد

آن که منع ربط دامن با میانش کرده‌ام

دل ز جوش گریه گر بر خویشتن بالد رواست

قطره‌ای بوده‌ست و بحر بیکرانش کرده‌ام

در حقیقت ناله از مغز جان روییده‌ای‌ست

کز برای عذر بی‌تابی زبانش کرده‌ام

بدگمان و نکته‌چین و عیب‌جویش دیده‌ام

امتحانی چند صرف امتحانش کرده‌ام

در تلاش منصب گل‌چینیم دارد هنوز

آن که ساقی را به مستی باغبانش کرده‌ام

جوهر هر ذره از خاکم شهید شیوه‌ای‌ست

وای من کز خود شمار کشتگانش کرده‌ام

تا نیارد خورده بر بدمستی دوشم گرفت

بوسه را در گفتگو مهر دهانش کرده‌ام

در طلب دارم تقاضایی که گویی در خیال

بوسه تحویل لب شکرفشانش کرده‌ام

غالب از من شیوه نطق ظهوری زنده گشت

از نوا جان در تن ساز بیانش کرده‌ام

شمارهٔ ۲۴۴

دیدم آن هنگامه، بیجا خوف محشر داشتم

خود همان شورست کاندر زیست در سر داشتم

طول روز محشر و تاب مهر ذوقی بود و بس

جلوه برقی در ابر دامن تر داشتم

تا چه سنجم دوزخ و کوثر که من نیز این چنین

آتشی در سینه و آبی به ساغر داشتم

دوش بر من عرض کردند آنچه در کونین بود

زان همه کالای رنگارنگ دل برداشتم

از خرابی شد فنا حاصل خوشم زین اتفاق

بود مقصودم محیط و سیل رهبر داشتم

یاد ایامی که در کویش ز بیم پاسبان

بستر از خاک ره و بالش ز بستر داشتم

بر سر راهش نشستم بر درش راهم نبود

خویش را از خویشتن لختی نکوتر داشتم

نامه شاهد دگر عنوان شاهی دیگرست

آنچه ناید از هما چشم از کبوتر داشتم

کور بودم کز حرم راندند رفتم سوی دیر

از جمال بت سخن می رفت باور داشتم

سوزم از حرمان می با آن که آبم در سبوست

تا چه می کردم اگر بخت سکندر داشتم؟

هیچ می دانی که غالب چون به سر بردم به دهر؟

من که طبع بلبل و شغل سمندر داشتم

شمارهٔ ۲۴۵

یاد باد آن روزگاران کاعتباری داشتم

آه آتشناک و چشم اشکباری داشتم

آفتاب روز رستاخیز یادم می دهد

کاندران عالم نظر بر تابساری داشتم

تا کدامین جلوه زان کافر ادا می خواستم؟

کز هجوم شوق در وصل انتظاری داشتم

ترکتاز صرصر شوق توام از جا ربود

ور نه با خود پاس ناموس غباری داشتم

خون شد اجزای زمانی در فشار بیخودی

رفت ایامی که من امسال و پاری داشتم

چون سرآمد پاره ای از عمر قامت خم گرفت

این منم کز خویشتن بر خویش باری داشتم

آن هم اندر کار دل کردم فراغت آن تست

برق پیما ناله الماس کاری داشتم

خوی تو دانستم اکنون بهر من زحمت مکش

رام بودم تا دل امیدواری داشتم

دیگر از خویشم خبر نبود، تکلف بر طرف

اینقدر دانم که غالب نام یاری داشتم

شمارهٔ ۲۴۶

نوگرفتار تو و دیرینه آزاد خودم

وه چه خوش بودی که بودی ذوق بهباد خودم

معنی بیگانه خویشم، تکلف بر طرف

چون مه نو مصرع تاریخ ایجاد خودم

جوهر اندیشه دلخون گشتنی در کار داشت

غازه رخساره حسن خداداد خودم

از بهار رفته درس رنگ و بو دارم هنوز

در غمت خاطر فریب جان ناشاد خودم

گر فراموشی به فریادم رسد وقت ست وقت

رفته ام از خویشتن چندان که در یاد خودم

گرم استغناست بامن گرچه مهرش در دلست

تا نباشد دعوی تأثیر فریاد خودم

هر قدم لختی ز خود رفتن بود در بار من

همچو شمع بزم در راه فنازاد خودم

تا چه خونها خورده ام شرمنده از روی دلم

غنچه آسا پیچش طومار بیداد خودم

می دهم دل را ز بیدادت فریب التفات

سادگی بنگر که در دام تو صیاد خودم

عالم توفیق را غالب سواد اعظمم

مهر حیدر پیشه دارم حیدرآباد خودم

شمارهٔ ۲۴۷

این چه شورست که از شوق تو در سر دارم؟

دل پروانه و تمکین سمندر دارم

آهم از پرده دل بی تو شرر می بیزد

شیشه لبریز می و سینه پر آذر دارم

ای متاع دو جهان رنگ به عرض آورده

هان صلایی که ازین جمله دلی بردارم

من و پشتی که به خورشید قیامت گرم ست

تکیه بر داوری عرصه محشر دارم

آن چرا در طرب و این ز چه ره در تعب است؟

خنده بر غفلت درویش و توانگر دارم

کیست تا خار و خس از رهگذرش برچیند؟

دگر امشب سر آرایش بستر دارم

پرتو مهر سیاهی ز گلیمم نبرد

سایه ام سایه شب و روز برابر دارم

سوخت دل بی تو ز وصلم چه گشاید اکنون؟

حسرتت بیشتر و ذوق تو کمتر دارم

کهنه تاریخی داغم نفسم شعله ورست

شرح کشاف صد آتشکده از بر دارم

هم ز شادابی ناز تو به خود می بالم

ریشه در آب ز تار دم خنجر دارم

رازدار تو و بدنام کن گردش چرخ

هم سپاس از تو و هم شکوه ز اختر دارم

مرحبا سوهن و جان بخشی آبش غالب

خنده بر گمرهی خضر و سکندر دارم

شمارهٔ ۲۴۸

آنم که لب زمزمه فرسای ندارم

در حلقه سوهان نفسان جای ندارم

خاموشم و در دل ز ملالم اثری نیست

سرجوش گداز نفسم لای ندارم

خود رشته زند موج گهر گرچه من اکنون

جز رعشه به دست گهرآمای ندارم

لرزد ز فرو ریختنش خامه در انشا

آن نیست که حرفی جگرآلای ندارم

ناز تو فراوان بود و صبر من اندک

تو دست و دلی داری و من پای ندارم

بگذار که از راه نشینان تو باشم

پایی که شود مرحله پیمای ندارم

خاشاک مرا تاب شرر چهره فروزست

در جلوه سپاس از چمن آرای ندارم

بی باده خجالت کشم از باد بهاری

صبح ست و دم غالیه اندای ندارم

واعظ دم گیرای خود آرد به مصافم

گویی دل خودکامه خودرای ندارم

غالب سر و کارم به گدایی به کریم است

گر وایه من دیر رسد وای ندارم

شمارهٔ ۲۴۹

ز من حذر نکنی گر لباس دین دارم

نهفته کافرم و بت در آستین دارم

زمردین نبود خاتم گدا دریاب

که خود چه زهر بود کان ته نگین دارم

اگر به طالع من سوخت خرمنم چه عجب؟

عجب ز قسمت یک شهر خوشه چین دارم

نشسته ام به گدایی به شاهراه و هنوز

هزار دزد به هر گوشه در کمین دارم

ز وعده دوزخیان را فزون نیازارند

توقعی عجب از آه آتشین دارم

ترا نگفتم اگر جان و عمر معذورم

که من وفای تو با خویشتن یقین دارم

به مطلعم بود آهنگ زله بندی مدح

ز قحط ذوق غزل خویش را برین دارم

طلوع قافیه در مطلع از جبین دارم

به ذکر سجده شه حرف دلنشین دارم

علی عالی اعلی که در طواف درش

خرام بر فلک و پای بر زمین دارم

از آنچه بر لب او رفته در شفاعت من

فسانه ای به لب جوی انگبین دارم

به دشمنان ز خلاف و به دوستان ز حسد

به حکم مهر تو با روزگار کین دارم

به کوثر از تو کرا ظرف بیش قسمت بیش

به باده خوی کنم عقل دوربین دارم

جواب خواجه نظیری نوشته ام غالب

«خطا نوشته ام و چشم آفرین دارم »

شمارهٔ ۲۵۰

آسمان بلند را میرم

ابر کحلی پرند را میرم

می فریبد مرا به بازیچه

دل زار و نژند را میرم

شوری اشک در نظر خوارست

تلخی زهرخند را میرم

شحنه مدح حضرت اعلی است

سخن دلپسند را میرم

سر راهش نشستنم هوس ست

خاک پای سمند را میرم

ره نشین ویم زهی توقیری

طالع ارجمند را میرم

جذب الفت به سوی وی کشدم

این نوآیین کمند را میرم

می کند رخنه در جگر غم هجر

این جگر در کلند را میرم

شاعرم منشیم ظریف و شریف

این اضافات چند را میرم

وایه جوید ز حضرت اعلی

غالب مستمند را میرم

شمارهٔ ۲۵۱

تا به کی صرف رضاجویی دل‌ها باشم

فرصتم باد کزین پس همه خود را باشم

گاه‌گاه از نظرم مست و غزل‌خوان بگذر

ور نه بر عهده من نیست که رسوا باشم

سخت جانان تو در پاس غم استاد خودند

شرر از من نجهد گر رگ خارا باشم

با دل چون تو ستم‌پیشه داورنشناس

چه کنم گر همه اندیشه فردا باشم؟

حسرت روی ترا حور تلافی نکند

آخر از تو به چه امید شکیبا باشم؟

هوش پرگارگشای ورق بی‌خبری‌ست

گم شوم در خود و در نقش تو پیدا باشم

با چنین طاقتم آیا که برین داشت که من

طرف فتنه دل‌های توانا باشم؟

در کنارم خز و ز آلایش دامن مهراس

تاب آن کو که ترا یابم و خود را باشم؟

همچو آن قطره که بر خاک فشاند ساقی

دورم از کنج لبت گر همه صهبا باشم

قبله گم‌شدگان ره شوقم غالب

لاجرم منصب من نیست که یک جا باشم

شمارهٔ ۲۵۲

اگر بر خود نمی بالد ز غارت کردن هوشم

مر او را از چه دشوارست گنجیدن در آغوشم؟

نیم در بند آزادی ملامت شیوه ها دارد

شنیدم جامه رندان ترا عیبست می پوشم

نیرزم هیچ چون لفظ مکرر ضایعم ضایع

مگر کزلک کشد دست نوازش بر بر و دوشم

خدایا زندگی تلخ ست گر خود نقل و می نبود

دلی ده کز گداز خویش گردد چشمه نوشم

مرنج از وعده وصلی که با من در میان آری

که خواهد شد به ذوق وعده ای دیگر فراموشم

گر امشب میرم و در هفت دوزخ سرنگون غلتم

همان دانم که غرق لذت بی تابی دوشم

بخندم بر بهار و روستایی شیوه شمشادش

ز گل چینان طرز جلوه سرو قبا پوشم

بهار گلشن کوی توام مسپار در خاکم

چراغ بزم نیرنگ توام مپسند خاموشم

ادای می به ساغر کردنت نازم زهی ساقی

بیفشان جرعه بر خاک و ز من بگذر که مدهوشم

مرنج از من اگر نبود کلامم را صفا غالب

خمستان غبارم سر به سر دردی‌ست سر جوشم

شمارهٔ ۲۵۳

بی پردگی محشر رسوایی خویشم

در پرده یک خلق تماشایی خویشم

نقش به ضمیر آمده نقش طرازم

حاشا که بود دعوی پیدایی خویشم

نی جلوه نازی نه تف برق عتابی

او فارغ و من داغ شکیبایی خویشم

در کشمکش گریه ز هم ریخت وجودم

هر قطره فرو خوانده به همتایی خویشم

ذوق لب نوشین که آمیخته با جان

کاین مایه در انداز جگرخایی خویشم؟

آسودگی از خس که به تابی ز میان رفت

چون شمع در آتش ز توانایی خویشم

تاری شده از ضعف سراپایم و اکنون

از گریه به بند گهرآمایی خویشم

با بوی تو جولان سبک خیزی شوقم

در کوی تو مهمان گران پایی خویشم

عرض هنرم زرد کند روی حریفان

مهتاب کف دست تماشایی خویشم

غالب ز جفای نفس گرم چه نالی؟

پندار که شمع شب تنهایی خویشم

شمارهٔ ۲۵۴

در وصل دل آزاری اغیار ندانم

دانند که من دیده ز دیدار ندانم

طعنم نسزد مرگ ز هجران نشناسم

رشکم نگزد خویشتن از یار ندانم

پرسد سبب بیخودی از مهر و من از بیم

در عذر به خون غلتم و گفتار ندانم

بوسم به خیالش لب و چون تازه کند جور

از سادگیش بی سبب آزار ندانم

هر خون که فشاند مژه در دل فتدم باز

خود را به غم دوست زیانکار ندانم

آویزش جعد از ته چادر بردم دل

آشفتگی طره به دستار ندانم

بوی جگرم می دهد از خون سر هر خار

شد پای که در راه وی افگار ندانم

زخم جگرم بخیه و مرهم نپسندم

موج گهرم جنبش و رفتار ندانم

نقد خردم سکه سلطان نپذیرم

جنس هنرم گرمی بازار ندانم

غالب نبود کوتهی از دوست همانا

زان سان دهدم کام که بسیار ندانم

شمارهٔ ۲۵۵

بخت در خوابست می خواهم که بیدارش کنم

پاره ای غوغای محشر کو که در کارش کنم؟

با تو عرض وعده ات حاشا که از ابرام نیست

هر چه می گویی همی خواهم که تکرارش کنم

جهان بهایش گفتم و اندر ادایش کاهلم

تا دگر دلسرد زین مشتی خریدارش کنم

بر لب جویش خرامان کرده شوقم دور نیست

کز هنر چون خود اسیر دام رفتارش کنم

مردم و بر من نبخشود و کنون باز از هوس

امتحان تازه می خواهم که در کارش کنم

راحت خود جستم و رنج فراوان یافتم

مژده دشمن را اگر جهدی در آزارش کنم

در غمش عمری به سر بردم ز دعوی شرم نیست

فرصتی کو کز وفای خود خبردارش کنم

اختلاط شبنم و خورشید تابان دیده ام

جرأتی باید که عرض شوق دیدارش کنم

تا بیاگاهانمت از ناتوانیهای خویش

طاقت یک خلق باید صرف اظهارش کنم

نکته هایش بی دهن می ریزد از لب غالبا

بی زبان گردم که شرح لطف گفتارش کنم

شمارهٔ ۲۵۶

خود را همی به نقش طرازی علم کنم

تا با تو خوش نشینم و نظاره هم کنم

خواهی فراغ خویش بیفزای بر ستم

تا در عوض همان قدر از شکوه کم کنم

قاتل بهانه جوی و دعا بی اثر بیا

کز گریه آبگیری تیغ ستم کنم

طفل ست و تندخوی ببینم چه می کند؟

رامم ولی به عربده دانسته رم کنم

گردون وبال گردن من ساخت مدتی ست

کو دست تا به گردن دلدار خم کنم؟

یارب به شهوت و غضبم اختیار بخش

چندان که دفع لذت و جذب الم کنم

تا دخل من به عشق فزون تر بود ز خرج

خواهم که از تو بیش کشم ناز و کم کنم

غلتد دمم به مشک ز فیض هوای زلف

قانون فن غالیه سایی رقم کنم

خشکست کشت شیوه تحریر رفتگان

سیرابش از نم رگ ابر قلم کنم

غالب به اختیار سیاحت ز من مخواه

کو فتنه ای که سیر بلاد عجم کنم

شمارهٔ ۲۵۷

می‌ربایم بوسه و عرض ندامت می‌کنم

اختراعی چند در آداب صحبت می‌کنم

ناتوانم برنتابم صدمه لیک از فرط آز

تا درآویزد به من اظهار طاقت می‌کنم

گویی از دشواری غم اندکی دانسته است

می‌کشد بی‌جرم و می‌داند مروت می‌کنم

در تپش هر ذره از خاکم سویدای دل است

هرچه از من رفت و هم بر خویش قسمت می‌کنم

غافلم زان پیچ و تاب غصه کز غم در دل است

دل شکاف آهی به امید فراغت می‌کنم

سنگ و خشت از مسجد ویرانه می‌آرم به شهر

خانه‌ای در کوی ترسایان عمارت می‌کنم

کرده‌ام ایمان خود را دستمزد خویشتن

می‌تراشم پیکر از سنگ و عبادت می‌کنم

چشم بد دور التفاتی در خیال آورده‌ام

هرچه دشمن می‌کند با دوست نسبت می‌کنم

دستگاه گل‌فشانی‌های رحمت دیده‌ام

خنده بر بی‌برگی توفیق طاعت می‌کنم

زنگ غم ز آیینه دل جز به می نتوان زدود

دردم از دهر است و با ساقی شکایت می‌کنم

غالبم غالب هم آیین برنتابم در سخن

بزم بر هم می‌زنم چندان که خلوت می‌کنم

شمارهٔ ۲۵۸

رفتم که کهنگی ز تماشا برافگنم

در بزم رنگ و بو نمطی دیگر افگنم

در وجد اهل صومعه ذوق نظاره نیست

ناهید را به زمزمه از منظر افگنم

معشوقه را ز ناله بدان سان کنم حزین

کز لاغری ز ساعد او زیور افگنم

هنگامه را جحیم جنون بر جگر زنم

اندیشه را هوای فسون در سر افگنم

نخلم که هم به جای رطب طوطی آورم

ابرم که هم به روی زمین گوهر افگنم

با غازیان ز شرح غم کارزار نفس

شمشیر را به رعشه ز تن جوهر افگنم

با دیریان ز شکوه بیداد اهل دین

مهری ز خویشتن به دل کافر افگنم

ضعفم به کعبه مرتبه قرب خاص داد

سجاده گستری تو و من بستر افگنم

تا باده تلخ تر شود و سینه ریش تر

بگدازم آبگینه و در ساغر افگنم

راهی ز کنج دیر به مینو گشاده ام

از خم کشم پیاله و در کوثر افگنم

منصور فرقه علی اللهیان منم

آوازه «انا اسد الله » درافگنم

ارزنده گوهری چو من اندر زمانه نیست

خود را به خاک رهگذر حیدر افگنم

غالب به طرح منقبت عاشقانه ای

رفتم که کهنگی ز تماشا برافگنم

شمارهٔ ۲۵۹

در هر انجام محبت طرح آغاز افگنم

مهر بردارم ازو تا هم بر او بازافگنم

در هوای قتل سر بر آستانش می نهم

تا به لوح مدعا نقش خداساز افگنم

لاف پرکاری ست صبر روستایی شیوه را

خواهمش کاندر سواد اعظم ناز افگنم

صعوه من هرزه پروازست بو کز فرط مهر

بیخودش در آشیان چنگل باز افگنم

بی زبانم کرده ذوق التفات تازه ای

لاجرم شغل وکالت را به غماز افگنم

هر قدر کز حسرت آبم در دهن گردد همی

هم ز استغنا به روی بخت ناساز افگنم

مردم از افسردگی هنگام آن آمد که باز

رستخیزی در دل از خون کرد و بگداز افگنم

همزبانم با ظهوری مطلعی کو تا ز شوق

با جرس در ناله آوازی بر آواز افگنم

نامه بر گم شد در آتش نامه را باز افگنم

چون کبوتر نیست طاووسی به پرواز افگنم

از نمک جان در تن طرز نکویان کرده ام

زین سپس در مغز دعوی شور اعجاز افگنم

رنجه دارد صورت اندیشه یاران مرا

مفت من کایینه خود را ز پرداز افگنم

ترک صحبت کردم و در بند تکمیل خودم

نغمه ام جان گشت خواهم در تن ساز افگنم

تا ز دود اهل نظر چشمی توانند آب داد

رخنه در دیوار آتشخانه راز افگنم

بگسلم بند و دهم اوراق دیوان را به باد

خیل طوطی اندرین گلشن به پرواز افگنم

غالب از آب و هوای هند بسمل گشت نطق

خیز تا خود را به اصفاهان و شیراز افگنم

شمارهٔ ۲۶۰

صبح ست خیز تا نفسی در هم افگنم

از ناله لرزه بر فلک اعظم افگنم

آتش فرو نشاند نم دامنم بیا

کاین دلق نیم سوخته در زمزم افگنم

با من ز سرکشی نرود راست لاجرم

دل را به طره های خم اندر خم افگنم

برتر همی پرد ز ملک بهر کسر نفس

خود را به بند سلسله آدم افگنم

پرسد ز ذوق گرمرویها و خامشم

دوزخ کجاست تا به ره همدم افگنم

خواهم ز شرح لذت بیداد پرده دار

خونابه حسد به دل محرم افگنم

خوشنودم از تو و ز پی دورباش خلق

آوازه جفای تو در عالم افگنم

از ذوق نامه تو رود چون ز کار دست

از بال هدهدش به کبوتر دم افگنم

دوزند گر به فرض زمین را به آسمان

حاشا کزین فشار در ابرو خم افگنم

سلطانی قلمرو عنقا به من رسید

کو نقش ناپدید که بر خاتم افگنم

غالب ز کلک تست که یابم همی به دهر

مشکی که بر جراحت بند غم افگنم

شمارهٔ ۲۶۱

دگر نگاه ترا مست ناز می‌خواهم

حساب فتنه ز ایام باز می‌خواهم

وفا خوش است اگر داغ هم‌فنی بود

زبانه‌های سمندرگداز می‌خواهم

گذشتم از گله در وصل فرصتم بادا

زبان کوته و دست دراز می‌خواهم

گرفته خاطر از اسباب و سرخوشی باقی‌ست

ترانه‌ای که نگنجد به ساز می‌خواهم

دویی نمانده و من شکوه سنجم اینت شگفت

میانه تو و خویش امتیاز می‌خواهم

برون میا که هم از منظر کناره بام

نظاره‌ای ز در نیم باز می‌خواهم

چو نیست گوش حریفان سزای آویزه

همان نسفته گهرهای راز می‌خواهم

زمانه خاک مرا در نظر نمی‌آرد

ز نقش پای تواَش سرفراز می‌خواهم

همین بس است که میرم ز رشک خواهش غیر

ز عرض ناز ترا بی‌نیاز می‌خواهم

وکیل غالب خونین دلم سفارش نیست

به شکوه تو زبان را مجاز می‌خواهم

شمارهٔ ۲۶۲

گم گشته به کوی تو نه دل بلکه خبر هم

در لرزه ز خوی تو نه دم بلکه اثر هم

یارب چه بلایی که دم عرض تمنا

اجزای نفس می خزد از بیم تو در هم

در آینه با خویش طرف گشته ای امروز

هان تیغ نگهدار و بینداز سپر هم

دیدیم که می مستی اسرار ندارد

رفتیم و به پیمانه فشردیم جگر هم

ای ناله نه تنها شب غم گرد ره تست

شبگیر ترا مشعله دارست سحر هم

با گرمی داغ دل ما چاره زبونست

پروانه این شمع بود پنبه مرهم

تا حسن به بی پردگی جلوه صلا زد

دیدیم که تاری ز نقابست نظر هم

چونست که در عرصه دهر اهل دلی نیست

در بحر کف و موج و حبابست و گهر هم

اسکندر و سرچشمه آبی که زلال ست

ما و لب لعلی که شرابست و شکر هم

تنها نه من از شوق تو در خاک تپانم

نشتر به رگ سنگ مزارست شرر هم

آن خانه برانداز به دل پرده نشین ست

ای دیده تو نامحرمی و حلقه در هم

تا بند نقاب که گشوده ست؟ که غالب

رخساره به ناخن صله دادیم و جگر هم

شمارهٔ ۲۶۳

درد ناسازست و درمان نیز هم

دهر بی پروا و یزدان نیز هم

اجر ایمان سود دانش گو مده

آن که دانش داد و ایمان نیز هم

شه ز بزمم گر براند غم کراست؟

فارغم از ننگ حرمان نیز هم

طاعتم می نگذرد اندر خمار

نیست باقی ذوق عصیان نیز هم

عشق و آن گه استعارات دروغ

ای دژم زخم و نمکدان نیز هم

من که هر دم بی اجل میرم همی

می توانم زیست بی جان نیز هم

رفته است از دل نشاط بزم و باغ

وان هوای ابر و باران نیز هم

خامشی تنها نه جان را می گزد

این نواهای پریشان نیز هم

آن که پندارند حافظ بوده است

غالب آشفته بود آن نیز هم

شمارهٔ ۲۶۴

نشاط آرد به آزادی ز آرایش بریدن هم

گلم بر گوشه دستار زد دامن ز چیدن هم

بیا لطف هوا بنگر که چون موج می از مینا

گل از شاخ گلستی جلوه گر پیش از دمیدن هم

دلا خون گشتی و گفتی که هی گردیدی کار آخر

مشنو افسرده غافل عالمی دارد چکیدن هم

نه از مهرست گر بر داستانم می نهد گوشی

همان از نکته چینی خیزدش ذوق شنیدن هم

چه پرسی کز لبت وقت قدح نوشی چه می خواهم

همین بوسیدنی چون مست تر گردی مکیدن هم

به بالینم رسیدستی زهی بی کس نوازیها

فدایت یک دو دم عمر گرامی وارسیدن هم

سرت گردم شکار تازه گر هر دم هوس داری

به هر بندم رها می کن به قدر یک رمیدن هم

ز تیغت منت زخمی ندارم خویش را نازم

که حسرت غرق لذت داردم از لب گزیدن هم

ادب آموزیش در پرده محراب می بینم

نخست از جانب حق بوده انداز خمیدن هم

چه خیزد گر نقابی از میان برخاست کو تسکین؟

که می بینم نقاب عارض یارست دیدن هم

نخواهد روز محشر دادخواه خویش عالم را

به تو بخشید ایزد شیوه ناز آفریدن هم

دل از تمکین گرفت و تاب وحشت نبودم غالب

نگنجد در گریبان من از تنگی دریدن هم

شمارهٔ ۲۶۵

صبح شد خیز که روداد اثر بنمایم

چهره آغشته به خوناب جگر بنمایم

پنبه یکسو نهم از داغ که رخشد چون روز

آخری نیست شبم را که سحر بنمایم

خویشتن را دگر از گریه نگهداشت به زور

جگر خسته خود آن به که دگر بنمایم

حد من نیست که بنمایمش آری از دور

با من آ تا سر آن راهگذار بنمایم

می کند ناز گمان کرده که خط دیر دمد

خیز تا شعبده جذب نظر بنمایم

آتش افروخته و خلق به حیرت نگران

رخصتی ده که به هنگامه هنر بنمایم

چون به محشر اثر سجده ز سیما جویند

داغ سودای تو ناچار ز سر بنمایم

دلربایانه به زندان همه روزم گذرد

بس که خود را به تو از روزن در بنمایم

بر رقم سنج یسار تو زنم بانگ به حشر

کش رضانامه خونهای هدر بنمایم

غالب این لعب به گل مهره رضاجویی تست

تو خریدار گهر باش گهر بنمایم

شمارهٔ ۲۶۶

شب‌های غم که چهره به خوناب شسته‌ایم

از دیده نقش وسوسه خواب شسته‌ایم

افسون گریه برد ز خویت عتاب را

از شعله تو دود به هفت آب شسته‌ایم

زاهد خوش است صحبت از آلودگی مترس

کاین خرقه بارها به می ناب شسته‌ایم

ای در عتاب رفته ز بی‌رنگی سرشک

غافل که امشب از مژه خوناب شسته‌ایم

پیمانه را ز باده به خون پاک کرده‌ایم

کاشانه را ز رخت به سیلاب شسته‌ایم

غرق محیط وحدت صرفیم و در نظر

از روی بحر موجه و گرداب شسته‌ایم

بی‌دست و پا به بحر توکل فتاده‌ایم

از خویش گرد زحمت اسباب شسته‌ایم

در مسلخ وفا ز حیا آب گشته‌ایم

خون از جبین و دست ز قصاب شسته‌ایم

غالب رسیده‌ایم به کلکته و به می

از سینه داغ دوری احباب شسته‌ایم

شمارهٔ ۲۶۷

وحشتی در سفر از برگ سفر داشته‌ایم

توشه راه دلی بود که برداشته‌ایم

لغزد از تاب بناگوش تو مستانه و ما

تکیه بر پاکی دامان گهر داشته‌ایم

زخم ناخورده ما روزی اغیار مکن

کان به آرایش دامان نظر داشته‌ایم

ناله تا گم نکند راه لب از ظلمت غم

جان چراغی‌ست که بر راهگذر داشته‌ایم

تو دماغ از می پر زور رسانیده و ما

بر در خُمکده خشتی ته سر داشته‌ایم

جا گرفتن به دل دوست نه اندازه ماست

تو همان گیر که آهیم و اثر داشته‌ایم

مژه تا خون دل افشاند ز ریزش استاد

ماتم طالع اجزای جگر داشته‌ایم

داغ احسان قبولی ز لئیمانش نیست

ناز بر خرمی بخت هنر داشته‌ایم

پیش ازین مشرب ما نیز سخن‌سازی بود

لختی از خوشدلی غیر خبر داشته‌ایم

وارسیدیم که غالب به میان بود نقاب

کاش دانیم که از روی که برداشته‌ایم؟

شمارهٔ ۲۶۸

تا فصلی از حقیقت اشیا نوشته‌ایم

آفاق را مرادف عنقا نوشته‌ایم

ایمان به غیب تفرقه‌ها رفت از ضمیر

ز اسما گذشته‌ایم و مسما نوشته‌ایم

عنوان رازنامه اندوه ساده بود

سطر شکست رنگ به سیما نوشته‌ایم

قلزم فشانی مژه از پهلوی دل است

این ابر را برات به دریا نوشته‌ایم

خاکی به روی نامه نیفشانده‌ایم ما

رخصت بدان حریف خودآرا نوشته‌ایم

در هیچ نسخه معنی لفظ امید نیست

فرهنگ‌نامه‌های تمنا نوشته‌ایم

آینده و گذشته تمنا و حسرت است

یکی کاشکی بود که به صد جا نوشته‌ایم

دارد رخت به خون تماشا خطی ز حسن

روشن سواد این ورق نانوشته‌ایم

رنگ شکسته عرض سپاس بلای تست

پنهان سپرده‌ای غم و پیدا نوشته‌ایم

آغشته‌ایم هر سر خاری به خون دل

قانون باغبانی صحرا نوشته‌ایم

کویت ز نقش جبهه ما یک قلم پر است

لختی سپاس همدمی پا نوشته‌ایم

غالب الف همان علم وحدت خودست

بر «لا» چه بر فروزد گر «الا» نوشته‌ایم؟

شمارهٔ ۲۶۹

بی خویشتن عنان نگاهش گرفته ایم

از خود گذشته و سر راهش گرفته ایم

دل با حریف ساخته و ما ز سادگی

بر مدعای خویش گواهش گرفته ایم

آوارگی سپرده به ما قهرمان شوق

ما همتی ز گرد سپاهش گرفته ایم

از چشم ما خیال تو بیرون نمی رود

گویی به دام تار نگاهش گرفته ایم

در هر نوردش از دل اغیار محضری ست

صد خرده بر دو زلف سیاهش گرفته ایم

در عرض شوق صرفه نبردیم در وصال

در شکوه های خواه مخواهش گرفته ایم

با حسن خویش را چه قدر می توان شکست

عبرت ز حال طرف کلاهش گرفته ایم

دیگر ز دام ذوق تماشا نمی رود

در حلقه کشاکش آهش گرفته ایم

دلتنگی پریرخ کنعان ز رشک دوست

دانیم ما که در بن چاهش گرفته ایم

حرفی مزن ز غالب و رنج گران او

کوهی معارض پر کاهش گرفته ایم

شمارهٔ ۲۷۰

جلوه معنی به جیب وهم پنهان کرده‌ایم

یوسفی در چارسوی دهر نقصان کرده‌ایم

پشت بر کوه است طاقت تکیه تا بر رحمت است

کار دشوار است و ما بر خویش آسان کرده‌ایم

رنگ‌ها چون شد فراهم مصرفی دیگر نداشت

خلد را نقش و نگار طاق نسیان کرده‌ایم

ناله را از شعله آیین چراغان بسته‌ایم

گریه را از جوش خون تسبیح مرجان کرده‌ایم

از شرر گل در گریبان نشاط افگنده‌اند

خنده‌ها بر فرصت عشرت‌پرستان کرده‌ایم

میگساران قحط و ما بی‌صبر عشرت مفت کیست؟

باده ما تا کهن گردید ارزان کرده‌ایم

زاهد از ما خوشه تا کی به چشم کم مبین

هی نمی‌دانی که یک پیمانه نقصان کرده‌ایم

راز ما از پرده چاک گریبان بازجوی

نامه شوق تو باز از طرف عنوان کرده‌ایم

حیف باشد خارها در راه مهمان ریختن

با خیالش شکوه از بیداد مژگان کرده‌ایم

حق‌شناس صحبت بی‌تابی پروانه‌ایم

گرچه مشق ناله با مرغ سحرخوان کرده‌ایم

می‌دهد چشمش به یک پیمانه هر میخوار را

عشوه ساقی به کار کفر و ایمان کرده‌ایم

غالب از جوش دم ما تربتش گل‌پوش باد

پرده‌ساز ظهوری را گل‌افشان کرده‌ایم

شمارهٔ ۲۷۱

بر لب یا علی سرای باده روانه کرده ایم

مشرب حق گزیده ایم عیش مغانه کرده ایم

در رهت از پگه روان پیشتریم یک قدم

حکم دوگانه داده ای ساز سه گانه کرده ایم

بو که به حشو بشنوی قصه ما و مدعی

تازه ز رویداد شهر طرح فسانه کرده ایم

رغم رقیب یک طرف کوری چشم خویشتن

ناوک غمزه ترا دیده نشانه کرده ایم

باده به وام خورده و زر به قمار باخته

وه که ز هر چه ناسزاست هم به سزا نه کرده ایم

ناله به لب شکسته ایم داغ به دل نهفته ایم

دولتیان ممسکیم زر به خزانه کرده ایم

تا به چه مایه سر کنیم ناله به عذر بی غمی

از نفس آنچه داشتیم صرف ترانه کرده ایم

خار ز جاده بازچین سنگ به گوشه درفگن

در سر ره گرفتنش ترک بهانه کرده ایم

ناخن غصه تیز شد دل به ستیزه خو گرفت

تا به خود اوفتاده ایم از تو کرانه کرده ایم

غالب از آن که خیر و شر جز به قضا نبوده است

کار جهان ز پردلی بی خبرانه کرده ایم

شمارهٔ ۲۷۲

رفت بر ما آنچه خود ما خواستیم

وایه از سلطان به غوغا خواستیم

دیگران شستند رخت خویش و ما

تری دامن ز دریا خواستیم

دانش و گنجینه پنداری یکی ست

حق نهان داد آنچه پیدا خواستیم

چون به خواهش کارها کردند راست

خویش را سرمست و رسوا خواستیم

غافل از توفیق طاعت کان عطاست

مزد کار از کارفرما خواستیم

گر گنهکاریم واعظ گو مرنج

خواجه را در روضه تنها خواستیم

سینه چون تنگست پر خون بود دل

دیده خونابه پالا خواستیم

رفت و باز آمد هما در دام او

باز سر دادیم و عنقا خواستیم

هم به خواهش قطع خواهش خواستند

عذر خواهشهای بیجا خواستیم

قطع خواهشها ز ما صورت نداشت

همت از غالب همانا خواستیم

شمارهٔ ۲۷۳

بیا که قاعده آسمان بگردانیم

قضا به گردش رطل گران بگردانیم

ز چشم و دل به تماشا تمتع اندوزیم

ز جان و تن به مدارا زیان بگردانیم

به گوشه ای بنشینیم و در فراز کنیم

به کوچه بر سر ره پاسبان بگردانیم

اگر ز شحنه بود گیر و دار نندیشیم

وگر ز شاه رسد ارمغان بگردانیم

اگر کلیم شود همزبان سخن نکنیم

وگر خلیل شود میهمان بگردانیم

گل افگنیم و گلابی به رهگذر پاشیم

می آوریم و قدح در میان بگردانیم

ندیم و مطرب و ساقی ز انجمن رانیم

به کار و بار زنی کاردان بگردانیم

گهی به لابه سخن با ادا بیامیزیم

گهی به بوسه زبان در دهان بگردانیم

نهیم شرم به یک سوی و با هم آویزیم

به شوخیی که رخ اختران بگردانیم

ز جوش سینه سحر را نفس فرو بندیم

بلای گرمی روز از جهان بگردانیم

به وهم شب همه را در غلط بیندازیم

ز نیمه ره مه را با شبان بگردانیم

به جنگ باج ستانان شاخساری را

تهی سبد ز در گلستان بگردانیم

به صلح بال فشانان صبحگاهی را

ز شاخسار سوی آشیان بگردانیم

ز حیدریم من و تو ز ما عجب نبود

گر آفتاب سوی خاوران بگردانیم

به من وصال تو باور نمی کند غالب

بیا که قاعده آسمان بگردانیم

شمارهٔ ۲۷۴

بس که بپیچد به خویش جاده ز گمراهیم

ره به درازی دهد عشوه کوتاهیم

شعله چکد غم کرا گل شکفد مزد کو

شمع شبستانیم باد سحرگاهیم

جور بتان دلکش ست محو بداندیشیم

پند کسان آتش ست داغ نکو خواهیم

گوشه ویرانه را آفت هر روزه ام

منزل جانانه را فتنه ناگاهیم

دور فتادم ز یار ماهی بی دجله ام

نیست دلم در کنار دجله بی ماهیم

بنده دیوانه ام مخطی و ساهی خوشم

حکم ترا مخطیم قهر ترا ساهیم

آن تن چون سیم خام وان همه انگیز تن

تا چه فراهم شده ست اجرت جانکاهیم

از صف طفلان و سنگ ره شده بر خلق تنگ

زود ز کو نگذرد کوکبه شاهیم

جذب تو باید قوی کان ببرد باک نیست

گر نتواند رسید بخت به همراهیم

غالب نام آورم نام و نشانم مپرس

هم اسداللهم و هم اسداللهیم

شمارهٔ ۲۷۵

سوخت جگر تا کجا رنج چکیدن دهیم

رنگ شو ای خون گرم تا به پریدن دهیم

عرصه شوق تو را مشت غباریم ما

تن چو بریزد ز هم هم به تپیدن دهیم

جلوه غلط کرده اند رخ بگشا تا ز مهر

ذره و پروانه را مژده دیدن دهیم

سبزه ما در عدم تشنه برق بلاست

در ره سیل بهار شرح دمیدن دهیم

بو که به مستی زنیم بر سر و دستار گل

تا می گلفام را مزد رسیدن دهیم

بر اثر کوهکن ناله فرستاده ایم

تا جگر سنگ را ذوق دریدن دهیم

شیوه تسلیم ما بوده تواضع طلب

در خم محراب تیغ تن به خمیدن دهیم

دامن از آلودگی سخت گران گشته است

وه که درآرد ز پا به که به چیدن دهیم

خیز که راز درون در جگر نی دمیم

ناله خود را ز خویش داد شنیدن دهیم

غالب از اوراق ما نقش ظهوری دمید

سرمه حیرت کشیم دیده به دیدن دهیم

شمارهٔ ۲۷۶

ها، پری شیوه غزالان و ز مردم رمشان

دل مردم به خم طره خم در خمشان

کافرانند جهانجوی که هرگز نبود

طره حور دلاویزتر از پرچمشان

آشکارا کش و بدنام و نکونامی جوی

آه از این طایفه وان کس که بود محرمشان

رشک بر تشنه تنها رو وادی دارم

نه بر آسوده دلان حرم و زمزمشان

بگذر از خسته دلانی که ندانی هشدار

خستگانند که داری و نداری غمشان

داغ خونگرمی این چاره گرانم گویی

آتش ست آتش اگر پنبه وگر مرهمشان

ای که راندی سخن از نکته سرایان عجم

چه به ما منت بسیار نهی از کمشان

هند را خوش نفسانند سخنور که بود

باد در خلوتشان مشک فشان از دمشان

مؤمن و نیر و صهبایی و علوی وانگاه

حسرتی، اشرف و آزرده بود اعظمشان

غالب سوخته جان گرچه نیاید به شمار

هست در بزم سخن همنفس و همدمشان

شمارهٔ ۲۷۷

چون شمع رود شب همه شب دود ز سرمان

زین گونه کرا روز به سر رفت؟ مگرمان

آذر بپرستیم و رخ از شعله نتابیم

ای خوانده به سوی خود ازین راهگذرمان

در عشق تو ضرب المثل راهروانیم

بگذار به ره خفته و از بیشه مبرمان

از بی خردی کوی ترا خلد شمردیم

چونست که در کوی تو ره نیست دگرمان

مستیم بیا تن زن و لب بر لب ما نه

حاشا که بود تفرقه لب ز شکرمان

طول شب هجران بود اندر حق ما خاص

از همنفسان کس نشناسد به سحرمان

بی وجه می آشفته و خواریم بدا ما

در میکده از ما نستانند اگرمان

از ارزش ما بی هنران مانده شگفتی

در بند غم انداخته گردون به هنرمان

چون تازگی حوصله خویش نداند

داند که بود ناله به امید اثرمان

غالب چه زیان ناله اگر گرمروی کرد

سوزی به دل اندر نه و داغی به جگرمان

شمارهٔ ۲۷۸

به خونم دست و تیغ آلود جانان

بدآموزان وکیل بی زبانان

چه گویم در سپاس بی کسی ها

زهی نامهربان مهربانان

گر از خود خوشتری سنجیده باشد

نوازشهاست با این بدگمانان

فغانا میگساران دجله نوشان

دریغا ساقیان اندازه دانان

بهار آید به حیرتگاه نازش

ز بوی گل نفس بر ره فشانان

دم مردن به رشکم تنگ گیرد

فراخیهای عیش سخت جانان

گلی بر گوشه دستار داری

خوشا بخت بلند باغبانان

غمت خونخوار و دلها بی بضاعت

دریغا آبروی میزبانان

گذشت از دل ولی نگذشت از دل

خدنگ غمزه زورین کمانان

نوای شوق خواه از بینوایان

نشان دوست جوی از بی نشانان

به رغمم تا فرود آرد به من سر

به خواری بنگرم در ناتوانان

سبک برخیز زین هنگامه غالب

چه آویزی بدین مشتی گرانان

شمارهٔ ۲۷۹

زهی باغ و بهار جان فشانان

غمت چشم و چراغ رازدانان

به صورت اوستاد دلفریبان

به معنی قبله نامهربانان

چمن کوی ترا از ره نشینان

ختن موی ترا از بادخوانان

بلایت چهره با مشکینه مویان

ادایت چیره بر نازک میانان

غمت را بختیان زناربندان

گلت را عندلیبان بیدخوانان

وصالت جان توانا ساز پیران

خیال خاطرآشوب جوانان

دل دانش فریبت را به گردن

وبال رونق جادوبیانان

غم دوزخ نهیبت را به دامن

گداز زهره آتش زبانان

میانت پای لغز موشکافان

دهانت چشم بند نکته دانان

دل از داغت بساط گلفروشان

تن از زخمت ردای باغبانان

سگ کوی تو را در کاسه لیسی

لب پر دعوی شیرین دهانان

سر راه ترا در خاک روبی

نسیم پرچم گیتی ستانان

به پشتیبانی لطف تو امید

قوی همچون نهاد سخت جانان

به بالادستی عفو تو عصیان

زبون همچون نشست ناتوانان

ز ناحق کشتگان راضی به جانت

که غالب هم یکی باشد از آنان

شمارهٔ ۲۸۰

حیف ست قتلگه ز گلستان شناختن

شاخ از خدنگ و غنچه ز پیکان شناختن

لب دوختم ز شکوه ز خود فارغم شمرد

نشناخت قدر پرسش پنهان شناختن

از شیوه های خاطر مشکل پسند کیست

کشتن به جرم درد ز درمان شناختن؟

از پیکرت بساط صفای خیال یافت

وصل تو از فراق تو نتوان شناختن

نازم دماغ ناز ندانی ز سادگی ست

کشتن به ظلم و کشته احسان شناختن

یاد آیدم به وصل تو در صحن گلستان

آن جلوه گل آتش سوزان شناختن

خاکی به روی نامه فشاندیم مفت تست

ناخوانده صفحه حال ز عنوان شناختن

ماییم و ذوق سجده چه مسجد چه بتکده

در عشق نیست کفر ز ایمان شناختن

مینا شکسته و می گلفام ریخته

محوم هنوز در گل و ریحان شناختن

لخت دلم به دامن و چاک غمم به جیب

اینک سزای جیب ز دامان شناختن

بگداخت بس که از اثر تاب روی تو

مهر از شفق به کوی تو نتوان شناختن

غالب به قدر حوصله باشد کلام مرد

باید ز حرف نبض حریفان شناختن

شمارهٔ ۲۸۱

چیست به لب خنده از عتاب شکستن

رونق پروین ز آفتاب شکستن

گر نه ورق راست ز انتخاب شکستن

چیست به رخ طرف آن نقاب شکستن

غازه بر آن روی تابناک فزودن

رونق بازار آفتاب شکستن

شانه بر آن طره سیاه کشیدن

قیمت کالای مشک ناب شکستن

جوشش سرمستیم ز برق پسندد

نیشتر اندر رگ سحاب شکستن

نیک بود گر به حکم حوصله باشد

جام به پای خم شراب شکستن

شغل ندارد فراق ساقی و مطرب

جز قدح و بربط و رباب شکستن

قحط می ست امشب از کجا که نخواهم

شیشه خالی به رختخواب شکستن

تیغ تو نازد به سرفشانی عاشق

موج همی بالد از حباب شکستن

چیست دم وصل جان ز ذوق سپردن؟

تشنه لبی را سبو در آب شکستن

از گل روی تو باغ باغ شکفتن

وز خم موی تو فتحیاب شکستن

طره میارا به رغم خواهش غالب

چیست دلش را ز پیچ و تاب شکستن

شمارهٔ ۲۸۲

خوش بود فارغ ز بند کفر و ایمان زیستن

حیف کافر مردن و آوخ مسلمان زیستن

شیوه رندان بی پروا خرام از من مپرس

اینقدر دانم که دشوارست آسان زیستن

برد گوی خرمی از هر دو عالم هر که یافت

در بیابان مردن و در قصر و ایوان زیستن

راحت جاوید ترک اختلاط مردم ست

چون خضر باید ز چشم خلق پنهان زیستن

تا چه راز اندر ته این پرده پنهان کرده اند

مرگ مکتوبی بود کو راست عنوان زیستن

روز وصل یار جان ده ور نه عمری بعد ازین

همچو ما از زیستن خواهی پشیمان زیستن

با رقیبان همفنیم اما به دعویگاه شوق

مردنست از ما و زین مشتی گرانجان زیستن

بر نوید مقدمت صد بار جان باید فشاند

بر امید وعده ات زنهار نتوان زیستن

دیده گر روشن سواد ظلمت و نورست چیست

فارغ از اهریمن و غافل ز یزدان زیستن؟

ابتذالی دارد این مضمون توارد عیب نیست

نگذرد در خاطر نازک خیالان زیستن

غالب از هندوستان بگریز فرصت مفت تست

در نجف مردن خوش است و در صفاهان زیستن

شمارهٔ ۲۸۳

خیره کند مرد را مهر درم داشتن

حیف ز همچون خودی چشم کرم داشتن

وای ز دلمردگی خوی بد انگیختن

آه ز افسردگی روی دژم داشتن

راز برانداختن از روش ساختن

دیده و دل باختن پشت و شکم داشتن

جوهر ایمان ز دل پاک فراروفتن

گردی از آن در خیال بهر قسم داشتن

تازگی شوق چیست؟ رنگ طرب ریختن

چهره ز خوناب چشم رشک ارم داشتن

با همه اشکستگی دم ز درستی زدن

با همه دلخستگی تاب ستم داشتن

در خم دام بلا بال فشان زیستن

با سر زلف دو تا عربده هم داشتن

دل چو به جوش آیدی عذر بلا خواستن

جان چو بیاسایدی شکوه ز غم داشتن

بهر فریب از ریا دام تواضع مچین

دل نرباید همی تیغ ز خم داشتن

نقش پی رفتگان جاده بود در جهان

هر که رود بایدش پاس قدم داشتن

با نگه خویشتن چهره نیارست شد

عشوه دهد گر حیاست ز آینه رم داشتن

اشک چنان بی اثر ناله چنین نارسا

دیده و دل را سزد ماتم هم داشتن

خجلت کردار زشت گشته به عاصی بهشت

باغ ز کوثر گرفت جبهه ز نم داشتن

گریه از بی کسی ست بو که درین پیچ و تاب

تن به روانی دهد نامه ز نم داشتن

غالب آواره نیست گرچه به بخشش سزا

خوش بود از چون تویی چشم کرم داشتن

شمارهٔ ۲۸۴

جنون مستم به فصل نوبهارم می‌توان کشتن

صراحی بر کف و گل در کنارم می‌توان کشتن

گرفتم کی به شرع ناز زارم می‌توان کشتن

به فتوای دل امیدوارم می‌توان کشتن

به جرم این که در مستی بیابان برده‌ام عمری

به کوی می‌فروشان در خمارم می‌توان کشتن

به هجران زیستن کفر است خونم را دیت نبود

چراغ صبحگاهم آشکارم می‌توان کشتن

تغافل‌های یارم زنده دارد ور نه در بزمش

به جرم گریه بی‌اختیارم می‌توان کشتن

جفا بر چون منی کم کن که گر کشتن هوس باشد

به ذوق مژده بوس و کنارم می‌توان کشتن

بیا بر خاک من گر خود گل‌افشانی روا نبود

به باد دامنی شمع مزارم می‌توان کشتن

منت معذور دارم لیکن ای نامهربان آخر

بدین جان و دل امیدوارم می‌توان کشتن

به خون من اگر ننگست دست و خنجر آلودن

نوید وعده‌ای کز انتظارم می‌توان کشتن

خدایا از عزیزان منت شیون که برتابد؟

جدا از خانمان دور از دیارم می‌توان کشتن

پس از مردن اگر بهر من آسایش گمان داری

سرت گرد به تصدیع خمارم می‌توان کشتن

گرفتم یار باشد بی‌نیاز از کشتنم غالب

به درد بی‌نیازی‌های یارم می‌توان کشتن

شمارهٔ ۲۸۵

چه غم ار به جد گرفتی ز من احتراز کردن؟

نتوان گرفت از من به گذشته ناز کردن

نگهت به موشکافی ز فریب رم نخوردن

نفسم به دام بافی ز سخن دراز کردن

تو و در کنار شوقم گره از جبین گشودن

من و بر رخ دو عالم در دل فراز کردن

مژه را ز خونفشانی به دل ست همزبانی

که شماردم به دامن ستم گداز کردن

به نورد پاس رازت خجل از غبار خویشم

که ز پرده ریخت بیرون غم ناله ساز کردن

ز غم تو باد شرمم که چه مایه شوخ چشمی ست

ز شکست رنگ بر رخ در خلد باز کردن

نفسم گداخت شوقت ستم ست گر تو دانی

که ز تاب ناله خون شد نه ز پاس راز کردن

به فشار رشک بزمت نه چنان گداخت گلشن

که میانه گل و مل رسد امتیاز کردن

رخ گل ز غازه کاری به نگاه بندد آیین

نرسد به خس شکایت ز چمن طراز کردن

همه تن ز شوق چشمم که چو دل فشانده گردد

به سرشک مایه بخشم ز جگر گداز کردن

هله تازه گشته غالب روش نظیری از تو

سزد این چنین غزل را به سفینه ناز کردن

شمارهٔ ۲۸۶

خجل ز راستی خویش می توان کردن

ستم به جان کج اندیش می توان کردن

چو مزد سعی دهم مژده سکون خواهد

ز بوسه پا به درت ریش می توان کردن

دگر به پیش وی ای گل چه هدیه خواهی برد؟

مگر به کدیه کفی پیش می توان کردن

تو جمع باش که ما را درین پریشانی

شکایتی است که با خویش می توان کردن

سر از حجاب تعین اگر برون آید

چه جلوه ها که به هر کیش می توان کردن

به هر که نوبت ساغر نمی رسد ساقی

خراب گردش چشمیش می توان کردن

خرام ناز تو با صحن گلستان دارد

رعایتی که به درویش می توان کردن

اگر به قدر وفا می کنی جفا، حیف ست

به مرگ من که ازین بیش می توان کردن

کسی بجو که مر او را درین سفر غالب

گواه بی کسی خویش می توان کردن

شمارهٔ ۲۸۷

تا ز دیوانم که سرمست سخن خواهد شدن؟

این می از قحط خریداری کهن خواهد شدن

کوکبم را در عدم اوج قبولی بوده است

شهرت شعرم به گیتی بعد من خواهد شدن

هم سواد صفحه مشک سوده خواهد بیختن

هم دواتم ناف آهوی ختن خواهد شدن

مطرب از شعرم به هر بزمی که خواهد زد نوا

چاکها ایثار جیب پیرهن خواهد شدن

حرف حرفم در مذاق فتنه جا خواهد گرفت

دستگاه ناز شیخ و برهمن خواهد شدن

هی چه می گویم اگر این ست وضع روزگار

دفتر اشعار باب سوختن خواهد شدن

آن که صور ناله از شور نفس موزون دمید

کاش دیدی کاین نشید شوق فن خواهد شدن

کاش سنجیدی که بهر قتل معنی یک قلم

جلوه کلک و رقم دار و رسن خواهد شدن

چشم کور آیینه دعوی به کف خواهد گرفت

دست شل مشاطه زلف سخن خواهد شدن

شاهد مضمون که اینک شهری جان و دل ست

روستا آواره کام و دهن خواهد شدن

زاغ راغ اندر هوای نغمه بال و پرزنان

همنوای پرده سنجان چمن خواهد شدن

شاد باش ای دل درین محفل که هر جا نغمه ای ست

شیون رنج فراق جان و تن خواهد شدن

هم فروغ شمع هستی تیرگی خواهد گزید

هم بساط بزم مستی پرشکن خواهد شدن

از تب و تاب فنا یکباره چون مشتی سپند

هر یکی گرم وداع خویشتن خواهد شدن

حسن را از جلوه نازش نفس خواهد گداخت

نغمه را از پرده سازش کفن خواهد شدن

دهر بی پروا عیار شیوه ها خواهد گرفت

داوری خون در نهاد ما و من خواهد شدن

پرده ها از روی کار همدگر خواهد فتاد

خلوت گبر و مسلمان انجمن خواهد شدن

هم به فرقش خاک حرمان ابد خواهند ریخت

مرگ عام این بیستون را کوهکن خواهد شدن

گرد پندار وجود از رهگذر خواهد نشست

بحر توحید عیانی موج زن خواهد شدن

در ته هر حرف غالب چیده ام میخانه ای

تا ز دیوانم که سرمست سخن خواهد شدن؟

شمارهٔ ۲۸۸

طاق شد طاقت ز عشقت بر کران خواهم شدن

مهربان شو ور نه بر خود مهربان خواهم شدن

خار و خس هرگه در آتش سوخت آتش می شود

مردم از ذوق لبت چندان که جان خواهم شدن

در تبند از تاب رشک طاقت نظاره ام

خوش بیا کامشب بهشت دشمنان خواهم شدن

محو گشتم در تغافل برنتابم التفات

گر به چشمم جا دهی خواب گران خواهم شدن

آبم از شرم وفا و از خودم پا در گل ست

تا نپنداری که از کویت روان خواهم شدن

پیش خود بسیارم و بسیار مشتاق توام

تا کجا صرف گداز امتحان خواهم شدن

گرم باد از نغمه بزم دعوت بال هما

ساز آواز شکست استخوان خواهم شدن

با هوس خویش ست حسن و از وفا بیگانه است

مهر کم کن ور نه بر خود بدگمان خواهم شدن

بس که فکر معنی نازک همی کاهد مرا

شاهد اندیشه را موی میان خواهم شدن

لذت زخمم چو خون غالب در اعضا می‌دود

رنج اگر اینست راحت را ضمان خواهم شدن

شمارهٔ ۲۸۹

دل زان مژه تیز به یکبار کشیدن

دامن به درشتی بود از خار کشیدن

دارم سر این رشته بدان سان که ز دیرم

تا کعبه توان برد به زنار کشیدن

در خلد ز شادی چه رود بر سرم آیا؟

چون کم نشود باده ز بسیار کشیدن

حق گویم و نادان به زبانم دهد آزار

یارب چه شد آن فتوی بر دار کشیدن؟

گنجینه حسن ست طلسمی که کس از وی

چون عقده نیارد گهر از تار کشیدن

ز آسایش دل گرچه مرادی دگرم نیست

باری نفسی چند به هنجار کشیدن

از بس که دلاویز بود جاده راهش

زحمت دهدم پای ز رفتار کشیدن

از مطلع تابنده نهم پاره لعلی

در رشته دم گوهر شهوار کشیدن

دریاب که با این همه آزار کشیدن

لب می گزم از کار به زنهار کشیدن

جان دادم و داغم که پس از من ز که خواهی

خجلت ز گرانجانی اغیار کشیدن؟

مشتاق قبولم من و دل تاب ندارد

آری ز لب نازک دلدار کشیدن

من کافر زنهاری شاهم به من ارزد

می در رمضان بر سر بازار کشیدن

فرجام سخن گویی غالب به تو گویم

خون جگرست از رگ گفتار کشیدن

شمارهٔ ۲۹۰

ای ز ساز زنجیرم در جنون نواگر کن

بند گر بدین ذوق ست پاره ای گرانتر کن

فیض عیش نوروزی جاودانه خوش باشد

روز من ز تاریکی با شبم برابر کن

زانچه دل ز هم پاشد، لب چه طرف بربندد

یا مجال گفتن ده یا نه گفته باور کن

در رسایی سعیم عقده ها پیاپی زن

در روانی کارم فتنه ها شناور کن

ای که از تو می آید خس شررفشان کردن

زخم را ز خونابش بخیه ها پر آذر کن

خوی سرکشم دادی عجز رشک نپسندم

سینه من از گرمی تابه سمندر کن

«کن » به پارسی گفتی ساز مدعا کردم

هم به خویش در تازی گفته را مکرر کن

زین درونه کاویها گوهرم به کف نامد

خدمتی معین شد اجرتی مقرر کن

از درون روانم را در سپاس خویش آور

وز برون زبانم را شکوه سنج اختر کن

بخشش خداوندی گر فراخور ظرف ست

هم به هوش بیشی ده هم به می توانگر کن

بهر خویشتن غالب هستیی تراشیده ست

قهرمان وحدت را در میانه داور کن

شمارهٔ ۲۹۱

بس که لبریزست ز اندوه تو سر تا پای من

ناله می روید چو خار ماهی از اعضای من

مست دردم ساز و برگ انتعاشم ناله است

بی شکستن برنیاید باده از مینای من

فصلی از باب شکست رنگ انشا کرده ام

می توان راز درونم خواند از سیمای من

رفتم از کار و همان در فکر صحرا گردیم

جوهر آیینه زانوست خار پای من

دانمش در انتظار غیر و نالم زارزار

وای من گر رفته باشد خوابش از غوغای من

بس که هامون از تب وتابم سراسر آتش ست

بر هوا چون دود لرزد سایه در صحرای من

زلف می آراید و از ناز یادم می کند

در خم آن طره خالی دیده باشد جای من

خاطر منت پذیر و خوی نازک داده ای

گر ببخشی شرمسارم ور نبخشی وای من

مدتی ضبط شرر کردم به پاس غم ولی

خون چکیدن دارد اکنون از رگ خارای من

در هجوم ظلمت از بس خویش را گم می کند

قطره در دریاست گویی سایه در شبهای من

حسن لفظ و معنیم غالب گواه ناطق ست

بر عیار کامل نفس من و آبای من

شمارهٔ ۲۹۲

رشک سخنم چیست؟ نه شهد هوس ست این

تلخابه سر جوش گداز نفس ست این

ای ناله جگر در شکن دام میفشان

سرمایه آرایش چاک قفس ست این

مستم، به کنارم خز و تن زن که درین وقت

هرگز نشناسم که چه بود و چه کس ست این

واعظ سخن از توبه مگو، این که پس از می

دست و دهنی آب کشیدیم بس ست این

تقوی اثری چند به عمر دگرستش

نازم می بی غش چه بلا زودرس ست این

با غیر نشایی و به ما نیز نیرزی

لیک آن گل و خار آمد و نسرین و خس ست این

لب بر لب دلبر نهم و جان بسپارم

ترکیب یکی کردن صد ملتمس ست این

شوری ست ز خواباندن جمازه به منزل

اما نه به دمسازی بانگ جرس ست این

داغ دل غالب به دوا چاره پذیرست

این را چه کنم چاره که مشکین نفس ست این

شمارهٔ ۲۹۳

سرشک افشانی چشم ترش بین

شه خوبان و گنج گوهرش بین

ادای دلستانی رفته از یاد

هوای جانفشانی در سرش بین

به دشت آورده رو سیل ست گویی

روا رو در گدایان درش بین

صفای تن فزون تر کرده رسوا

دل از اندیشه لرزان در برش بین

بجا مانده عتاب و غمزه و ناز

متاع ناروای کشورش بین

رقیب از کوچه گردی آبرو یافت

به کوی دوست دشمن رهبرش بین

ز من آیین غمخواری پسندید

به شبها جای من بر بسترش بین

گذشت آن کز غم ما بی خبر بود

به خویش از خویش بی پرواترش بین

مه نو کرده کاهش پیکرش را

به چشم کم همان مه پیکرش بین

چکد در سجده خون از چشم مستش

گدازش های نفس کافرش بین

گر از غم بر لبش جا کرد غم نیست

ز جان تن زن لب جانپرورش بین

خداوندش به خون ما مگیراد

به بی تابی نگه بر خنجرش بین

به رسم چاره جویی پیش غالب

شکایت سنج چرخ و اخترش بین

شمارهٔ ۲۹۴

بالم به خویش بس که به بند کمند تو

مردم گمان کنند که تنگم به بند تو

آزادیم نخواهی و ترسم کزین نشاط

نالم به خود چنان که نگنجم به بند تو

نز خویش ناسپاسی و نز سایه در هراس

گویی رسیده ام به دل دردمند تو

رنج قضاست همت آسان گذار ما

قهر خداست خاطر مشکل پسند تو

از ما چه دیده ای که به ما از گداز دل

همچون شکر در آب بود نوشخند تو

ای مرگ مرحبا، چه گرانمایه دلبری

چشم بد از تو دور نکویان سپند تو

ای کعبه چون من از دل یار اوفتاده ای ست

این بت که اوفتاده ز طاق بلند تو

در رهگذر به پرسش ما گر کشی چه باک

آخر شراب نیست عنان سمند تو

آن کز تو دل ربوده ندانم که بوده است؟

یارب که دور باد ز جانش گزند تو

هرگونه رنج کز تو در اندیشه داشتم

هم با تو در مباحثه گفتم به پند تو

غالب سپاس گوی که ما از زبان دوست

می بشنویم شکوه بخت نژند تو

شمارهٔ ۲۹۵

عرض خود برد که رسوایی ما خیزد ازو

فتنه خویی ست ندانم چه بلا خیزد ازو

تا ازین بی ادبی قهر تو افزون گردد

گله سازی ست که آهنگ دعا خیزد ازو

نم اشکی چو به خاکم بفشانی از مهر

خاک بالد به خود و مهرگیا خیزد ازو

پیش ما دوزخ جاوید بهشت ست بهشت

باد آباد دیاری که وفا خیزد ازو

بینوایان تو درد سر دعوی ندهند

بشکند ساز وفایی که صدا خیزد ازو

دل به یاران چه ره آورد سفر عرض کند

مگر آهی که ز جور رفقا خیزد ازو

نجهد زیر سرانگشت تو نبضم که مرا

نیست دردی که تمنای دوا خیزد ازو

به مشام که رسد نکهت زلف سیهی؟

که همه بیخودی باد صبا خیزد ازو

بوسه بعد از طلب بوسه نبخشد لذت

چون جوابی که به انداز حیا خیزد ازو

محو افسونگر نازیم که او را با ما

دورباشی ست که آهنگ بیا خیزد ازو

دیگر امروز به ما بر سر جنگ آمده است

به ادایی که همه صلح و صفا خیزد ازو

بلبل گلشن عشق آمده غالب ز ازل

حیف گر زمزمه مدح و ثنا خیزد ازو

شمارهٔ ۲۹۶

دولت به غلط نبود از سعی پشیمان شو

کافر نتوانی شد ناچار مسلمان شو

از هرزه روان گشتن قلزم نتوان گشتن

جویی به خیابان رو سیلی به بیابان شو

همخانه به سامان به همجلوه فراوان به

در کعبه اقامت کن در بتکده مهمان شو

آوازه معنی را بر ساز دبستان زن

هنگامه صورت را بازیچه طفلان شو

افسانه شادی را یکسر خط بطلان کش

غمنامه ماتم را آرایش عنوان شو

گر چرخ فلک گردی سر بر خط فرمان نه

ور گوی زمین باشی وقف خم چوگان شو

آورده غم عشقم در بندگی ایزد

ای داغ به دل در رو وز جبهه نمایان شو

در بند شکیبایی مردم ز جگرخایی

ای حوصله تنگی کن ای غصه فراوان شو

سرمایه کرامت کن وانگاه به غارت بر

بر خرمن ما برقی بر مزرعه باران شو

جان داد به غم غالب خشنودی روحش را

در بزم عزا می کش در نوحه غزلخوان شو

شمارهٔ ۲۹۷

گستاخ گشته ایم غرور جمال کو؟

پیچیده ایم سر ز وفا گوشمال کو؟

تا کی فریب حلم خدا را خدا نه ای

آن خوی خشمگین و ادای ملال کو؟

برگشته ام ز مهر و نمی گیریم به قهر

دارم دو صد جواب ولی یک سؤال کو؟

یا می گسست صحبت و یا می فزود ربط

لیکن مرا ملال و ترا انفعال کو؟

خواهی که برفروزی و سوزی درنگ چیست؟

خواهم که تیز سوی تو بینم مجال کو؟

گر گفته ایم کشتن و بستن به ما مخند

ما را تدارکی به سزا در خیال کو؟

داغم ز رشک شوکت صنعان ولی چه سود

آن دستگاه طاعت هفتاد سال کو؟

من بوسه جوی و تو به سخن داریم نگاه

لب تشنه با گهر چه شکیبد زلال کو؟

دل فتنه جوی و فرصت تکمیل عشق نیست

هنگامه سازی هوس زود بال کو؟

لب تا جگر ز تشنگیم سوخت در تموز

صاف شراب غوره و جام سفال کو؟

در باده طهور غم محتسب کجا؟

در عیش خلد آفت بیم زوال کو؟

غالب به شعر کم ز ظهوری نیم ولی

عادل شه سخن رس دریا نوال کو؟

شمارهٔ ۲۹۸

گویی به من کسی که ز دشمن رسیده کو؟

آن پیر زال سست پی قد خمیده کو؟

یادت نکرده خصم به عنوان به لفظ دوست

آن نامه نخوانده ز صد جا دریده کو؟

رعنا دلت به دختر همسایه بند نیست

آن مه رخ به گوشه ایوان خزیده کو؟

دوشینه گل به بستر و بالین نداشتی

آن برگ گل که در تن نازک خلیده کو؟

کس داوری نبرده ز جورت به دادگاه

آن بی گنه که شاه زبانش بریده کو

گویی به شحنه گوی که کس را نکشته ایم

آن نعش نیم سوخته ز آتش کشیده کو؟

گویی خمش شوی چو ز کویم بدر روی

آن دل که جز به ناله به هیچ آرمیده کو؟

گویی دمی ز گریه خونین به ما برآر

آن مایه خون که سر دهم از دل به دیده کو؟

بشنو که غالب از تو رمیده و به کعبه رفت

گفتی شگفتیی که بود ناشنیده کو؟

شمارهٔ ۲۹۹

حق که حقست سمیع ست فلانی بشنو

بشنو گر تو خداوند جهانی بشنو

لن ترانی به جواب ارنی چند و چرا؟

من نه اینم بشناس و تو نه آنی بشنو

سوی خود خوان و به خلوتگه خاضم جا ده

آنچه دانی بشمار آنچه ندانی بشنو

پرده ای چند به آهنگ نکیسا بسرای

غزلی چند به هنجار فغانی بشنو

لختی آیینه برابر نه و صورت بنگر

پاره ای گوش به من دار و معانی بشنو

هر چه سنجم به تو ز اندیشه پیری بپذیر

هر چه گویم به تو از عیش جوانی بشنو

داستان من و بیداری شبهای فراق

تا نخسبی و به پاسم ننشانی بشنو

چاره جو نیستم و نیز فضولی نکنم

من و اندوه تو چندان که توانی بشنو

زین که دیدی به جحیمم طلب رحم خطاست

سخنی چند ز غمهای نهانی بشنو

نامه در نیمه ره بود که غالب جان داد

ورق از هم در و این مژده زبانی بشنو

شمارهٔ ۳۰۰

هله من عاشق ذاتم تنه ناها یا هو

ناظر حسنه صفاتم تنه ناها یا هو

موسی و خضر و تماشای تجلی بر طور

من نه در بند جهاتم تنه ناها یا هو

شرر آتش رخشنده عشقم که یکی‌ست

دم میلاد و وفاتم تنه ناها یا هو

ظلمت کفر مبین روشنی طبع نگر

چشمه آب حیاتم تنه ناها یا هو

فن تحریر به من نازد و من فارغ از آن

مرجع کلک و دواتم تنه ناها یا هو

بر در دوست همی بیهده نالم که مباد

رنجد از صبر و ثباتم تنه ناها یا هو

پرورش جز به خورش نیست همانا رازق

بر جگرداده براتم تنه ناها یا هو

مجرم عالم ارواح و به پاداش عمل

خسته قید حیاتم تنه ناها یا هو

تکیه بر مغفرت اوست نه بر طاعت خویش

تارک صوم و صلاتم تنه ناها یا هو

چشم دارم که به ره روی دهد بی‌خودیی

جز بدین نیست نجاتم تنه ناها یا هو

غالبم تشنه تلخاب نه همچون حافظ

مایل شاخ نباتم تنه ناها یا هو

شمارهٔ ۳۰۱

شاها به بزم جشن چو شاهان شراب خواه

زر بی حساب بخش و قدح بی حساب خواه

بزمت بهشت و باده حلال ست در بهشت

گر بازپرس رو دهد از من جواب خواه

تو پادشاه عهدی و بخت تو نوجوان

برخور ز عمر و باج نشاط از شباب خواه

در روزهای فرخ و شبهای دلفروز

صهبا به روز ابر و شب ماهتاب خواه

در خور نباشد ار می گلگون به هیچ رو

شربت به جام لعل ز قند و گلاب خواه

خون حسود در دم شادی شراب گیر

چون باده این بود دل دشمن کباب خواه

گل بوی و شعر گوی و گهر پاش و شاد باش

مستی ز بانگ بربط و چنگ و رباب خواه

خون سیاه نافه آهو چه بو دهد؟

از حلقه های زلف بتان مشک ناب خواه

خواهش از این گروه پریچهره ننگ نیست

از چشم غمزه وز شکن طره تاب خواه

از رازها حکایت ذوق نگاه گوی

از کارها گشایش بند نقاب خواه

هر چند خواستن نه سزاوار شأن تست

قوت ز طالع و نظر از آفتاب خواه

در تنگنای غنچه گشایش ز باد جوی

در جویبار باغ روانی ز آب خواه

در برگ و ساز گوی نشاط از بهار بر

در بذل و جود بیعت خویش از سحاب خواه

از شمع طور خلوت خود را چراغ نه

از زلف حور خیمه خود را طناب خواه

از آسمان نشیمن خود را بساط ساز

از ماه نو جنیبت خود را رکاب خواه

در حق خود دعای مرا مستجاب دان

درباره من از کف خود فتح باب خواه

غالب قصیده را به شمار غزل درآر

وز شه برین غزل رقم انتخاب خواه

شمارهٔ ۳۰۲

بتی دارم از اهل دل رم گرفته

به شوخی دل از خویشتن هم گرفته

ز سفاک گفتن چو گل برشکفته

درین شیوه خود را مسلم گرفته

رگ غمزه از نبش مژگان گشوده

سر فتنه در زلف پر خم گرفته

به رخساره عرض گلستان ربوده

به هنگامه عرض جهنم گرفته

فسون خوانده و کار عیسی نموده

پری بوده و خاتم از جم گرفته

ز ناز و ادا تن به معجر نداده

به شرم و حیا رخ ز محرم گرفته

دمش رخنه در زهد یوسف فگنده

غمش گندم از دست آدم گرفته

گهی طعنه بر لحن مطرب سروده

گهی خرده بر نطق همدم گرفته

به بیداد صد کشته بر هم نهاده

به بازیچه صد گونه ماتم گرفته

به رویش ز گرمی نگه تاب خورده

به کویش به رفتن صبا دم گرفته

نیارد ز من هیچگه یاد، هرگز

مگر خوی خاقان اعظم گرفته

ظفر کز دم اوست در نکته سنجی

که غالب به آوازه عالم گرفته

شمارهٔ ۳۰۳

مر ز فنا فراغ را مژده برگ و ساز ده

سایه به مهر واگذار قطره به بحر باز ده

طره جیب را ز چاک شانه التفات کش

عارض خویش را ز اشک غازه امتیاز ده

داغ به سینه زیورست دل به جفا حواله کن

می ز شرر گرانترست سنگ به شیشه ساز ده

از نم دیده دیده را رونق جویبار بخش

وز تف ناله ناله را چاشنی گداز ده

شرم کن آخر ای حیا این همه گیر و دار چیست؟

خاطر غمزه باز جو رخصت ترکتاز ده

ای گل تر به رنگ و بو این همه نازش از چه رو؟

منت ابر یک طرف مزد چمن طراز ده

یا به بساط دلبری عام مکن ادای لطف

یا ز نگاه خشمگین مژده امتیاز ده

ای تو که غنچه ترا بحث شگفتن از برست

سرو کرشمه بار را درس خرام ناز ده

گر به غمی که خورده ام رخصت اشک و آه نیست

هم به دلی که برده ای طاقت ضبط راز ده

ای که به حکم ناکسی تیره ز عیش غالبی

خیز و ز راه داوری بال هما به گاز ده

شمارهٔ ۳۰۴

گاهی به چشم دشمن و گاهی در آینه

بر کار عیب جویی خویشم هر آینه

حیرت نصیب دیده ز بی تابی دل ست

سیماب را حقی ست همانا بر آینه

تا خود دل که جلوه گه روی یار شد

خنجر به خویش می کشد از جوهر آینه

باشد که خاکساری ما بردهد فروغ

گویی سپرده ایم به روشنگر آینه

محو خودی و داد رقیبان نمی دهی

ای بر رخت ز چشم تو حیران تر آینه

دورت ربوده ناز به خود هم نمی رسی

تا چند در هوای تو ریزد پر آینه

دردا که دیده را نم اشکی نمانده است

کاندر وداع دل زند آبی بر آینه

در هر نظر به رنگ دگر جلوه می کنی

حسنت طلسم و فتنه و افسونگر آینه

هر یک گدای بوسه و نظاره کسی ست

از جم پیاله بین و ز اسکندر آینه

آهن چه داد غمزه سحرآفرین دهد

غالب به جز دلش نبود در خور آینه

شمارهٔ ۳۰۵

بر دست و پای بند گرانی نهاده ای

نازم به بندگی که نشانی نهاده ای

ایمن نیم ز مرگ اگر رسته ام ز بند

دلدوز ناوکی به کمانی نهاده ای

گوهر ز بحر خیزد و معنی ز فکر ژرف

بر ما خراج طبع روانی نهاده ای

تا در امید عمر به پندار بگذرد

از لطف در حیات نشانی نهاده ای

تا خسته بلا نبود بی گریزگاه

در مرگ احتمال امانی نهاده ای

رازست، گر دلی به جفایی شکسته ای

دارست، گر سری به سنانی نهاده ای

دوزخ به داغ سینه گدازی نهفته ای

قلزم به چشم اشک فشانی نهاده ای

بر هر دلی فسون نشاطی دمیده ای

بر هر تنی سپاس روانی نهاده ای

هر دیده را دری به خیالی گشوده ای

هر فرقه را دلی به گمانی نهاده ای

غالب ز غصه مرد همانا خبر نداشت

کاندر خرابه گنج نهانی نهاده ای

شمارهٔ ۳۰۶

چون زبان‌ها لال و جان‌ها پر ز غوغا کرده‌ای

بایدت از خویش پرسید آنچه با ما کرده‌ای

گر نه‌ای مشتاق عرض دستگاه حسن خویش

جان فدایت دیده را بهر چه بینا کرده‌ای؟

هفت دوزخ در نهاد شرمساری مضمرست

انتقام است این که با مجرم مدارا کرده‌ای

صد گشاد آن را که هم امروز رخ بنموده‌ای

مژده باد آن را که محو ذوق فردا کرده‌ای

خوبرویان چون مذاق خوی ترکان داشتند

آفرینش را بر ایشان خوان یغما کرده‌ای

خستگان را دل به پرسش‌های پنهان برده‌ای

با درستان گر نوازش‌های پیدا کرده‌ای

چشمه نوش است از زهر عتابت کام جان

تلخی می در مذاق ما گوارا کرده‌ای

ذره‌ای را روشناس صد بیابان گفته‌ای

قطره‌ای را آشنای هفت دریا کرده‌ای

دجله می‌جوشد همانا دیده‌ها جویای تست

شعله می‌بالد مگر در سینه‌ها جا کرده‌ای؟

جلوه و نظاره پنداری که از یک گوهرست

خویش را در پرده خلقی تماشا کرده‌ای

چاره در سنگ و گیاه و رنج با جاندار بود

پیش از آن کاین دررسد آن را مهیا کرده‌ای

دیده می‌گرید، زبان می‌نالد و دل می‌تپد

عقده‌ها از کار غالب سر به سر وا کرده‌ای

شمارهٔ ۳۰۷

می‌رود خنده به سامان بهاران زده‌ای

خون گل ریخته و می به گلستان زده‌ای

شور سودای تو نازم که به گل می‌بخشد

چاکی از پرده دل سر به گریبان زده‌ای

آه از بزم وصال تو که هر سو دارد

نشتر از ریزه مینا به رگ جان زده‌ای

شور اشکی به فشار بن مژگان دارم

طعنه بر بی‌سر و سامانی طوفان زده‌ای

اندرین تیره‌شب از پرده برون تاخته است

می روشن به طربگاه حریفان زده‌ای

فرصتم باد که مرهم نه زخم جگر است

خنده بر بی‌اثری‌های نمکدان زده‌ای

خوش به سر می‌رود از ضربت آهم هر سو

چرخ سرگشته‌تر از گوی به چوگان زده‌ای

خوش‌نوا بلبل پروانه‌نژادی دارم

شعله در خویش ز گلبانگ پریشان زده‌ای

آه از آن ناله که تا شب اثری باز نداد

به هماهنگی مرغان سحرخوان زده‌ای

چمن از حسرتیان اثر جلوه تست

گل شبنم‌زده باشد لب دندان‌زده‌ای

خاک در چشم هوس‌ریز چه جویی از دهر

بارگاهی به فراز سر کیوان زده‌ای

بنگر موج غباری و ز غالب بگذر

اینک آن دم ز هواداری خوبان زده‌ای

شمارهٔ ۳۰۸

کیستم دست به مشاطگی جان زده‌ای

گوهرآمای نفس از دل دندان زده‌ای

پاس رسوایی معشوق همین است اگر

وای ناکامی دست به گریبان زده‌ای

شوق را عربده با حسن خودآرا باقی‌ست

من و صدپاره‌دلی بر صف مژگان زده‌ای

دل صد چاک نگهدار و به جایش بفرست

شانه‌ای در خم آن زلف پریشان زده‌ای

بو که در خواب خود آیی و سحر برخیزی

ساغر از باده نظاره پنهان زده‌ای

بهر سرگرمی ما خانه‌خرابان باید

حسنی از تاب خود آتش به شبستان زده‌ای

فارغ از کشمکش عشوه جنونی دارم

پشت پایی به سر کوه و بیابان زده‌ای

حسن در جلوه‌گری‌ها نکشد منت غیر

هر گل از خویشتن است آتش دامان زده‌ای

تا چه‌ها مژده خونگرمی قاتل دارد

ناوک در ره دل قطره ز پیکان زده‌ای

خواستم شکوه بیداد تو انشا کردن

قلم از جوش رقم شد خس طوفان زده‌ای

وای بر من که رقیب از تو به من بنماید

نامه واشده مهر به عنوان زده‌ای

هدیه آورده‌ای از بزم حریفان ما را

رخ خوی کرده ز شرم و لب دندان زده‌ای

برده در انجمن شعله رخانم غالب

ذوق پروانه بر روی چراغان زده‌ای

شمارهٔ ۳۰۹

دارم دلی ز غصه گران‌بار بوده‌ای

بر خویشتن ز آبله چیزی فزوده‌ای

دل آن بلا کزو نفسی برق خرمنی

بخت آنچنان کزو اثر مرگ دوده‌ای

از بهر خویش ننگم و دارم ز بخت چشم

خود را در آب و آینه رخ نانموده‌ای

گمنام و زهد کیشم و خواهم به من رسد

در رخت خواب شاه به مستی غنوده‌ای

خواهم ز خواب بر رخ لیلی گشایمش

چشمی نگه به پرده محمل نسوده‌ای

خواهم شود به شکوه و پیغاره رام من

در گونه‌گون ادا به زبان‌ها ستوده‌ای

با دین و دانش چو منی تا چه‌ها کند

سجاده و عمامه ز صنعان ربوده‌ای؟

با دوستان مباحثه دارم ز سادگی

در باب آشنایی تا آزموده‌ای

خجلت نگر که در حسناتم نیافتند

جز روزه درست به صهبا گشوده‌ای

در بزم غالب آی و به شعر و سخن گرای

خواهی که بشنوی سخن ناشنوده‌ای

شمارهٔ ۳۱۰

سرچشمه خونست ز دل تا به زبان های

دارم سخنی با تو و گفتن نتوان های

سیرم نتوان کرد ز دیدار نکویان

نظاره بود شبنم و دل ریگ روان های

ذوقی ست درین مویه که بر نعش منستش

ها دلشده هیچ مگوی همه دان های

در خلوت تابوت نرفته ست ز یادم

بر تخته در دوخته چشم نگران های

ای فتوی ناکامی مستان که تو باشی

مهتاب شب جمعه ماه رمضان های

باد آور ناگفته شنو رفت حوالت

دردی که به گفتن نپذیرفت گران های

از جنت و از چشمه کوثر چه گشاید؟

خون گشته دل و دیده خونابه فشان های

در زمزمه از پرده و هنجار گذشتیم

رامشگری شوق به آهنگ فغان های

سیماب تنی کز رم برق ست نهادش

گردیده مرا مایه آرامش جان های

غالب به دل آویز که در کارگه شوق

نقشی ست درین پرده به صد پرده نهان های

شمارهٔ ۳۱۱

در زمهریر سینه آسودگان نه ای

ای دل بدین که غمزده ای شادمان نه ای؟

ای دیده اشک ریختن آیین تازه نیست

خود را ز ما مگیر اگر خون فشای نه ای

بلبل به گوشه قفس از خستگی منال

چون من به بند خار و خس آشیان نه ای

داغم ز ناکسی که به تمهید آشتی

رنجیده ای ز غیر و به من مهربان نه ای

گویی یکی ست پیش تو بود و نبود من

با من نشسته ای و ز من سرگران نه ای

آخر نبوده ایم در اول خداپرست

با ما ز سادگی ست اگر بدگمان نه ای

با خویش در شمار جفا همدم منی

با غیر در حساب وفا همزبان نه ای

دانسته ای که عاشق زارم گدا نیم

دانم که شاهدی شه گیتی ستان نه ای

نازم تلون تو به بخت خود و رقیب

با او چنین نبودی و با ما چنان نه ای

با دیده چیست کار تو؟ لخت جگر نه ای

در دل چراست جای تو؟ سوز نهان نه ای

غالب ز بود تست که تنگست بر تو دهر

بر خویشتن ببال اگر در میان نه ای

شمارهٔ ۳۱۲

خشنود شوی چون دل خشنود نیابی

ترسم که زیانکار کسی سود نیابی

از قافله گرمروان تو نباشد

رختی که به سیلش شرراندود نیابی

فرقی ست نه اندک ز دلم تا به دل تو

معذوری اگر حرف مرا زود نیابی

بر ذوق خداداد نظردوختگانیم

در سینه ما زخم نمکسود نیابی

در وجد به هنجار نفس دست فشانیم

در حلقه ما رقص دف و عود نیابی

در مشرب ما خواهش فردوس نجویی

در مجمع ما طالع مسعود نیابی

در باده اندیشه ما درد نبینی

در آتش هنگامه ما دود نیابی

چون آخر حسن ست به ما ساز که دیگر

با هم کششی مانع مقصود نیابی

آن شرم که در پرده گری بود نداری

آن شوق که در پرده دری بود نیابی

غالب به دکانی که به امید گشودیم

سرمایه ما جز هوس سود نیابی

شمارهٔ ۳۱۳

دلم در ناله از پهلوی داغ سینه تابستی

بر آتشپاره ای چسبیده لختی از کبابستی

بهارم دیدن و رازم شنیدن برنمی تابد

نگه تا دیده خونستی و دل تا زهره آبستی

هجوم جلوه گل کاروانم را غبارستی

طلوع نشئه می مشرقم را آفتابستی

فغانم را نوای صور محشر هم عنانستی

بیانم را رواج شور طوفان در رکابستی

ز خاکم ناله می روید ز داغم شعله می بالد

رسیدی گرد راهستی و دیدی اضطرابستی

خطایی سر زد از بی صبری و شرمنده از نازم

به حسرت مردن استغنای قاتل را جوابستی

دلم صبح شب وصل تو بر کاشانه می لرزد

در و بامم به وجد از ذوق بوی رختخوابستی

زهی جان و دلم کز هفت دوزخ یادگارستی

خوشا پا تا سرت کز هشت گلشن انتخابستی

دلم می جویی و از رشک می میرم که در مستی

چرا زان گوشه ابرو اشارت کامیابستی

محبت در بلا اندازه می جوید مقابل را

کتان هوش را مر جلوه گل ماهتابستی

گلویم تشنه و جان و دلم افسرده هی ساقی

بده نوشینه دارویی که هم آتش هم آبستی

سپاس از جامگی خواران استغنای نازستی

شکایت از دعاگویان انداز عتابستی

نگویم ظالمی اما تو در دل بوده ای وانگه

دلی دارم که همچون خانه ظالم خرابستی

منال از عمر و ساز عیش کن کز باد نوروزی

به گلشن جلوه رنگینی عهد شبابستی

طفیل اوست عالم غالب دیگر نمی دانم

گر از خاکست آدم پای نام بوترابستی

شمارهٔ ۳۱۴

گر نه نواها سرودمی چه غمستی؟

من که نیم گر نبودی چه غمستی؟

زنگ زدودن نبرد ز آینه کلفت

گر همه صورت زدودمی چه غمستی؟

گر غم دل بودمی که تا دم مردن

هم به خود از خود فزودمی چه غمستی؟

بخت خود ار بودمی که تا به قیامت

بی خبر از خود غنودمی چه غمستی؟

نی به سخن مزد نی ستایش اگر من

کشت کدیور درودمی چه غمستی؟

نیست مشامی شمیم جوی، اگر من

غالیه چندین نسودمی چه غمستی؟

چون در دعوی توان به لغو گشودن

من به هنر گر گشودمی چه غمستی؟

چون دل یاران توان به هزل ربودن

من به سخن گر ربودمی چه غمستی؟

گر به مثل لال گشتمی که سخنها

گفتمی و خود شنودمی چه غمستی؟

گر به سخن مست گشتمی که به مستی

گفته خود را ستدومی چه غمستی؟

حیف ز عیسی که دور رفت وگر نه

معجزه دم نمودمی چه غمستی؟

آه ز داوود کان نماند وگر نه

ناله به لحن آزمودمی چه غمستی؟

قافیه غالب چو نیست پرس ز عرفی

«گر من فرهنگ بودمی چه غمستی؟»

شمارهٔ ۳۱۵

در بستن تمثال تو حیرت رقمستی

بینش که به پرگار گشایی علمستی

غم را به تنومندی سهراب گرفتم

خود موج می از دشنه رستم چه کمستی؟

بیداد بود یکسره هشتن به کمر بر

زلفی که ز انبوهی دل خم به خمستی

خرسندی دل پرده گشای اثری هست

شادم که مرا این همه شادی به غمستی

گفتن ز میان رفته و دانم که ندانی

با من که به مرگم ز تو پرسش ستمستی

این ابر که شوید رخ گلهای بهاری

از دامن ما پرورش آموز نمستی

در بادیه از ریزش خونابه مژگان

رو داد مرا هر رگ خاری قلمستی

زان سان که نظر خیره کند برق جهانسوز

با حرف تمنای تو گفتن دژمستی

در عهد تو هنگام تماشای گل از شرم

نظاره و گل غرقه خوناب همستی

زین نقش نوآیین که برانگیخته غالب

کاغذ همه تن وقف سپاس قلمستی

شمارهٔ ۳۱۶

اندوه پرافشانی از چهره عیانستی

خون ناشده رنگ اکنون از دیده روانستی

غم راست به دلسوزی سعی ادب آموزی

انداختگانش را اندازه نشنانستی

صد ره به هوس خود را با وصل تو سنجیدم

یک مرحله تن وانگه صد قافله جانستی

ذوق دل خودکامش دریاب ز فرجامش

هر حلقه گلدامش چشمی نگرانستی

رو تن به خرابی ده تا کار روان گردد

طوفانزده زورق را هر موج عنانستی

چشمی که بها دارد هم رو به قفا دارد

خود نیز رخ خود را از حیرتیانستی

جان باغ و بهار اما در پیش تو خاکستی

تن مشت غبار اما در کوی تو جانستی

راز تو شهیدان را در سینه نمی گنجد

هر سبزه درین مشهد مانا به زبانستی

ساقی به زرافشانی دانم ز کریمانی

پیمانه گرانتر ده گر باده گرانستی

فیض ازلی نبود مخصوص گروهی را

حرفی ست که می خوردن آیین مغانستی

هم جلوه دیدارش در دیده نگاهستی

هم لذت آزارش در سینه روانستی

غالب سر خم بگشا پیمانه به می درزن

آخر نه شب ماهست گیرم رمضانستی

شمارهٔ ۳۱۷

ای موج گل نوید تماشای کیستی؟

انگاره مثال سراپای کیستی؟

بیهوده نیست سعی صبا در دیار ما

ای بوی گل پیام تمنای کیستی؟

خون گشتم از تو باغ و بهار که بوده ای؟

کشتی مرا به غمزه مسیحای کیستی؟

یادش به خیر تا چه قدر سبز بوده ای

ای طرف جویبار چمن جای کیستی؟

از خاک غرقه کف خونی دمیده ای

ای داغ لاله نقش سویدای کیستی؟

نشنیده لذت تو فرو می رود به دل

ای حرف محو لعل شکرخای کیستی؟

با نوبهار این همه سامان ناز نیست

فهرست کارخانه یغمای کیستی؟

در شوخی تو چاشنی پرفشانی ست

بی پرده صید دام تپشهای کیستی؟

از هیچ نقش غیر نکویی ندیده ای

ای دیده محو چهره زیبای کیستی؟

با هیچ کافر این همه سختی نمی رود

ای شب به مرگ من که تو فردای کیستی؟

غالب نوای کلک تو دل می برد ز دست

تا پرده سنج شیوه انشای کیستی؟

شمارهٔ ۳۱۸

به دل ز عربده جایی که داشتی داری

شمار عهد وفایی که داشتی داری

به لب چه خیزد از انگیز وعده های وفا

به دل نشست جفایی که داشتی داری

تو کی ز جور پشیمان شدی چه می گویی؟

دروغ راست نمایی که داشتی داری

به سینه چون دل و در دل چو جان خزیدی و باز

نگاه مهرفزایی که داشتی داری

عتاب و مهر تو از هم شناختن نتوان

خرد فریب ادایی که داشتی داری

خراب باده دوشینه ای سرت گردم

ادای لغزش پایی که داشتی داری

به کردگار نگردیدی و همان به فسوس

حدیث روز جزایی که داشتی داری

کرشمه بار نهالی که بوده ای هستی

به سر ز فتنه هوایی که داشتی داری

هنوز ناز پی غمزه گم نداند کرد

ادای پرده گشایی که داشتی داری

جهانیان ز تو برگشته اند گر غالب

ترا چه باک خدایی که داشتی داری

شمارهٔ ۳۱۹

ای به صدمه ای آهی بر دلت ز ما باری

اینقدر گران نبود ناله ای ز بیماری

وه که با چنین طاقت راه بر دم تیغ ست

پای برنمی تابد رنج کاوش خاری

در جنون به من ماناست گر ز عجز خون گردد

ناله ای که برخیزد از دل گرفتاری

غم چه درربود از ما اینک آنچه بود از ما

سینه ای و اندوهی خاطری و آزاری

ای فنا دری بگشا بو که در تو بگریزد

هم ز خلق نومیدی هم ز خویش بیزاری

بهره از وجودم نیست زین کشش گشودم نیست

پا و داغ رفتاری دست و حسرت کاری

ناز مؤمن و کافر بر چه دستگاه آخر

سبحه ای و مسواکی، قشقه ای و زناری

بر جنون صلایی زن عقل را قفایی زن

داده ای ز نامردی سر به بند دستاری

شوخی شمیمش بین جنبش نسیمش بین

غنچه راست آهنگی سرو راست رفتاری

کاش کان بت کاشی درپذیردم غالب

بنده توام گویم گویدم ز ناز آری

شمارهٔ ۳۲۰

نفس را بر در این خانه صد غوغاست پنداری

دلی دارم که سرکار تمناهاست پنداری

حباب از فرق عشاق ست و موج از تیغ خوبانش

شهادتگاه ارباب وفا دریاست پنداری

به گوشم می رسد از دور آواز درا امشب

دلی گم گشته ای دارم که در صحراست پنداری

ازو باور ندارد دعوی ذوق شهادت را

نگاهش با رقیب و خاطرش با ماست پنداری

در و دیوار را در زر گرفت آه شرربارم

شب آتش نوایان آفتاب انداست پنداری

فدایش جان که بهر کشتنم تدبیرها دارد

عتاب من به بخت خویشتن بیجاست پنداری

گرستیم آنقدر کز خون بیابان لاله زاری شد

خزان ما بهار دامن صحراست پنداری

جنون الفت همچون خودی دارد تماشا کن

شکست صد دل از رنگ رخش پیداست پنداری

نوید وعده قتلی به گوشم می‌رسد غالب

لب لعلش به کام بیدلان گویاست پنداری

شمارهٔ ۳۲۱

دیده ور آن که تا نهد دل به شمار دلبری

در دل سنگ بنگرد رقص بتان آزری

فیض نتیجه ورع از می و نغمه یافتیم

زهره ما برین افق داده فروغ مشتری

تا نبود به لطف و قهر هیچ بهانه در میان

شکر گرفت نارسا شکوه شمرد سرسری

ای تو که هیچ ذره را جز به ره تو روی نیست

در طلبت توان گرفت بادیه را به رهبری

هر که دل ست در برش داغ تو رویدش ز دل

تا چو به دیگری دهد باز بری به داوری

بس که به فن عاشقی غیرت غیر جانگزاست

با تو خوشم که جز تو نیست روی به هر که آوری

رشک ملک چه و چرا؟ چون به تو ره نمی برد

بیهده در هوای تو می پرد از سبکسری

حیف که من به خون تپم وز تو سخن رود که تو

اشک به دیده بشمری ناله به سینه بنگری

کوثر اگر به من رسد خاک خورم ز بی نمی

طوبی اگر ز من شود هیمه کشم ز بی بری

درد ترا به وقت جنگ قاعده تهمتنی

فکر مرا به زیر زنگ آینه سکندری

بینیم ار گداز دل در جگر آتشی چو سیل

غالب اگر دم سخن ره به ضمیر من بری

شمارهٔ ۳۲۲

از جسم به جان نقاب تا کی؟

این گنج درین خراب تا کی؟

این گوهر پرفروغ یارب

آلوده خاک و آب تا کی؟

این راهرو مسالک قدس

وامانده خورد و خواب تا کی؟

بی تابی برق جز دمی نیست

ما وین همه اضطراب تا کی؟

جان در طلب نجات تا چند

دل در تعب عتاب تا کی؟

پرسش ز تو بی حساب باید

غمهای مرا حساب تا کی؟

غالب به چنین کشاکش اندر

یا حضرت بوتراب تا کی؟

شمارهٔ ۳۲۳

نخواهم از صف حوران ز صد هزار یکی

مرا بس ست ز خوبان روزگار یکی

سراغ وحدت ذاتش توان ز کثرت جست

که سایرست در اعداد بی شمار یکی

کسی که مدعی سستی اساس وفاست

نشان دهد ز بناهای استوار یکی

چه گویم از دل و جانی که در بساط من ست؟

ستم رسیده یکی ناامیدوار یکی

دو برق فتنه نهفتند در کف خاکی

بلای جبر یکی رنج اختیار یکی

دلا منال که گویند در صف عشاق

ستوه آمده از جور خوی یار یکی

ز ناله ام به دلت می رسد هزار آسیب

نشد که سنگ تو بیرون دهد شرار یکی

مرو ز آینه خانه که خوش تماشایی ست

یکی تو محو خودی و چو تو هزار یکی

زهی نگاه سبک سیر و شرم دوراندیش

یکی به دزدی دل رفت و پرده دار یکی

قماش هستی من یکسر آتش ست آتش

مرا چو شعله بود پشت و روی کار یکی

چه شد که ریخت زبان رنگ صد هزار سخن؟

به خون سرشته نوایی ز دل برآر یکی

دم از ریاست دهلی نمی زنم غالب

منم ز خاک نشینان آن دیار یکی

شمارهٔ ۳۲۴

ز بس که با تو به هر شیوه آشناستمی

به عشق مرکز پرگار فتنه هاستمی

امیدگاه من و همچو من هزار یکی ست

ز رشک درصدد ترک مدعاستمی

سخن ز دشمن و غمهای ناگوارش نیست

ز دوست داغ ستمهای نارواستمی

دیت مگوی و ملامت مسنج و فتنه مگیر

چه شد که هیچ کسم؟ بنده خداستمی

به سرمه غوطه دهیدم که در سیه مستی

ز شرمگینی چشمی سخن سراستمی

ستم نگر که بدین بخت تیره ای که مراست

ز بهر فرق عدو سایه هماستمی

چگونه تنگ توانم کشیدنت به کنار

که با تو در گله از تنگی قباستمی

نکرده وعده که بر عاجزان ببخشاید

امیدسنج فغانهای نارساستمی

به باده داغ خودی از روان فرو شسته

هلاک مشرب رندان پارساستمی

به هرزه ذوق طلب می فزایدم غالب

که باد در کف و آتش به زیر پاستمی

شمارهٔ ۳۲۵

رفت آن که کسب بوی تو از باد کردمی

گل دیدمی و روی ترا یاد کردمی

رفت آن که گر به راه تو جان دادمی ز ذوق

از موج گرد ره نفس ایجاد کردمی

رفت آن که گر لبت نه به نفرین نواختی

رنجیدمی و عربده بنیاد کردمی

رفت آن که قیس را به سترگی ستودمی

در چابکی ستایش فرهاد کردمی

رفت آن که جانب رخ و قدت گرفتمی

در جلوه بحث با گل و شمشاد کردمی

رفت آن که در ادای سپاس پیام تو

هرگونه مرغ صد قفس آزاد کردمی

اکنون خود از وفای تو آزار می کشم

رفت آن که از جفای تو فریاد کردمی

بندم منه ز طره که تابم نمانده است

رفت آن که خویش را به بلا شاد کردمی

آخر به دادگاه دگر اوفتاد کار

رفت آن که از تو شکوه بیداد کردمی

غالب هوای کعبه به سر جا گرفته است

رفت آن که عزم خلخ و نوشاد کردمی

شمارهٔ ۳۲۶

دل که ازمن مر ترا فرجام ننگ آرد همی

بر سر راه تو با خویشم به جنگ آرد همی

پنجه نازک ادایش را نگاری دیگر است

خون کند دل را نخست آنگه به چنگ آرد همی

بوسه گر خواهی بدین شنگی بپیچد تنگ تنگ

عذر اگر باید به مستی رنگ رنگ آرد همی

آن که جوید از تو شرم و آن که خواهد از تو مهر

تقوی از میخانه و داد از فرنگ آرد همی

بازوی تیغ آزمایی داشتی انصاف نیست

کز تو بختم مژده زخم خدنگ آرد همی

گر نه در تنگی دهان دوست چشم دشمن است

از چه رو بر کامجویان کار تنگ آرد همی؟

تا در آن گیتی شوم پیش شهیدان شرمسار

رنجد و بیهوده در قتلم درنگ آرد همی

خواهدم در بند خویش اما به فرجام بلا

حلقه دام من از کام نهنگ آرد همی

همچنان در بند سامان مرادش سنجمی

گر به جای شیشه بخت از دوست سنگ آرد همی

چشم خلقی سرمه جوی و روی غالب در میان

در رهش اندیشه با بادم به جنگ آرد همی

شمارهٔ ۳۲۷

اگر به شرع سخن در بیان بگردانی

ز سوی کعبه رخ کاروان بگردانی

به نیم ناز که طرح جهان نو فگنی

زمین بگستری و آسمان بگردانی

به یک کرشمه که بر گلبن خزان ریزی

بهار را به در بوستان بگردانی

به خاطری که درآیی به جلوه آرایی

بلای ظلمت مرگ از روان بگردانی

به گلشنی که خرامی به باده آشامی

قدح ز جوش گل و ارغوان بگردانی

به کوی غیر روی چون مرا به ره نگری

به جبهه چین فگنی و عنان بگردانی

وفاستای شوی چون مرا به یاد آری

به خویش طعنه زنی و زبان بگردانی

به بیم خوی خودم در عدم بخوابانی

به ذوق روی خودم در جهان بگردانی

به بذله خاطر اسلامیان بیازاری

به جلوه قبله زردشتیان بگردانی

اجازتی که کنم ناله، تا کجا غالب

ز لب به سینه تنگم فغان بگردانی

شمارهٔ ۳۲۸

مژده خرمی و بی خللی را مانی

ابدی جنت و فیض ازلی را مانی

بس که همواره دلاویزی و شیرین حرکات

سایه طوبی و جوی عسلی را مانی

جلوه فرمایی و جاوید نمانی به کسی

سیمیایی و بهشت عملی را مانی

به ستم معنی پیچیده نازک باشی

ای که در لطف رقمهای جلی را مانی

به توانایی کوشش نتوان یافت ترا

سرخوشی های قبول ازلی را مانی

جز به چشم و دل والاگهران جا نکنی

جلوه نقش کف پای علی را مانی

به دل هر که به چشم تو درآید ناگاه

داری آن مایه تصرف که ولی را مانی

ای که در طالع ما نقش تو هرگز ننشست

زهره حوتی و شمس حملی را مانی

اندرین شیوه گفتار که داری غالب

گر ترقی نکنم شیخ علی را مانی

شمارهٔ ۳۲۹

بدین خوبی خرد گوید که کام دل مخواه از وی

نکوروی و نکوکار و نکونام ست آه از وی

نگارم ساده و من رند رنگ آمیز رسوایم

چه نقش مدعا بندم بدین روی سیاه از وی

به موج ناله می روبم غبار از دامن زینش

کمین ها دیده ام غافل نیم در صیدگاه از وی

جنون رشک را نازم که چون قاصد روان گردد

دوم بی خویش و گیرم نامه اندر نیمه راه از وی

چه سنجم داوری با سامری سرمایه محبوبی

که باشد چون دل داور زبان دادخواه از وی

ز هم دوریم با این مایه نسبت نامرادی بین

شب تاریک از ما باشد و روی چو ماه از وی

شکستن را خدایا هم بدین اندازه قسمت کن

دلی از ما و عهد و طره و طرف کلاه از وی

بتان را جلوه نازش به وجد آرد شگرفی بین

برهمن باشد اما دیر گردد خانقاه از وی

شدم غرق شط نظاره و با غیر در تابم

که دانم می تراود دعوی ذوق نگاه از وی

نگاهش شرمگین باشد چو مژگان سرکش ست آری

فروماند سپه داری که برگردد سپاه از وی

به غالب آشتی کردیم دیگر داوری نبود

گزاف دائمی از ما شراب گاه گاه از وی

شمارهٔ ۳۳۰

ای که گفتم ندهی داد دل آری ندهی

تا چو من دل به مغان شیوه نگاری ندهی

چشمه نوش همانا نتراود ز دلی

کش نگیری و در اندیشه فشاری ندهی

ماه و خورشید درین دایره بیکار نیند

تو که باشی که به خود زحمت کاری ندهی؟

پای را خضر قدم سنجی کویی نشوی

دوش را قدر گرانسنگی باری ندهی

سر به راه دم شمشیر جوانی ننهی

تن به بند خم فتراک سواری ندهی

سینه را خسته انداز فغانی نکنی

دیده را مالش بیداد غباری ندهی

خون به ذوق غم یزدان نشناسی نخوری

دین به مهر حق الفت مگزاری ندهی

آخر کار نه پیداست که در تن فسرد

کف خونی که بدان زینت داری ندهی

حیف گر تن به سگان سر کویی نرسد

وای گر جان به سر راهگذاری ندهی

رهزنان اجل از دست تو ناگاه برند

نقد هوشی که به سودای بهاری ندهی

به خم طره حوران بهشت آویزند

نازپرورده دلی را که به یاری ندهی

گر تنزل نبود ابر بهاری غالب

که درافشانی و زافشانده شماری ندهی

شمارهٔ ۳۳۱

همنشین جان من و جان تو این انگیز هی

سینه ای از ذوق آزار منش لبریز هی

غیر دانم لذت ذوق نگه دانسته است

کز پی قتلم به دستش داد تیغ تیز هی

می چکد خونم رگ ابرست آن فتراک های

می تپد خاکم رم بادست آن شبدیز هی

بر سر کوی تو بیخود گشتنم از ضعف نیست

کشته رشکم نیارم دید خود را نیز هی

ننگ باشد چشم بر ساطور و خنجر دوختن

غنچه آسا سینه ای خواهم جراحت خیز هی

تیشه را نازم که بر فرهاد آسان کرد مرگ

خنجر شیرویه و جان دادن پرویز هی

غمزه را زان گوشه ابرو گشاد دیگرست

آن خرام توسن و این جنبش مهمیز هی

ریزش خشت از در و دیوار برگ راحت ست

خاک را کاشانه ما کرده بالین خیز هی

گفتم آری رونق بازار کسری بشکنی

گرم کردی در جهان هنگامه چنگیز هی

غالب از خاک کدورت خیز هندم دل گرفت

اصفهان هی یزد هی شیراز هی تبریز هی

شمارهٔ ۳۳۲

تابم ز دل برد کافرادایی

بالا بلندی کوته قبایی

از خوی ناخوش دوزخ نهیبی

وز روی دلکش مینولقایی

در دیرگیری غافل نوازی

در زودمیری عاشق ستایی

زردشت کیشی آتش پرستی

برسم گزاری زمزم سرایی

چون مرگ ناگه بسیارتلخی

چون جان شیرین اندک وفایی

در کام بخشی ممسک امیری

در دلستانی مبرم گدایی

گستاخ سازی پوزش پسندی

طاقت گدازی صبرآزمایی

در کینه ورزی تفسیده دشتی

در مهربانی بستانسرایی

از زلف پر خم مشکین نقابی

از تابش تن زرین ردایی

در عرض دعوی لیلی‌نکوهی

بر رغم غالب مجنون‌ستایی

شمارهٔ ۳۳۳

زاهد که و مسجد چه و محراب کجایی؟

عیدست و دم صبح می ناب کجایی؟

دریا ز حباب آبله پای طلب تست

نور نظر ای گوهر نایاب کجایی؟

بوی گل و شبنم نسزد کلبه ما را

صرصر تو کجا رفتی و سیلاب کجایی؟

حشرست و خدا داور و هنگامه به پایان

ای شکوه بی مهری احباب کجایی؟

آن شور که گرداب جگر داشت ندارد

ای لخت دل غرقه به خوناب کجایی؟

با گرمی هنگامه خواهش نشکیبم

آتش به شبستان زدم ای آب کجایی؟

چون نیست نمکسایی اشکم به فغانم

کای روشنی دیده بی خواب کجایی؟

غواصی اجزای نفس دیر ندارد

از دل ندمی داغ جگرتاب کجایی؟

شوری ست نواریزی تار نفسم را

پیدا نه ای ای جنبش مضراب کجایی؟

بنمای به گوساله پرستان ید بیضا

غالب به سخن صاحب فرتاب کجایی؟

شمارهٔ ۳۳۴

کافرم گر از تو باور باشدم غمخواریی

آزمند التفاتم کرده ذوق خواریی

از کنار دجله آتشخانه چندان دور نیست

کشتی ما بر شکستن زد درستان یاریی

شاد باش ای غم ز بیم مرگم ایمن ساختی

گشت صرف زندگانی، بود گر دشواریی

رشک نبود گر خدنگت جانب دشمن گرفت

در دم ساطور پنهانست زخم کاریی

برق از قهرت کباب بی محابا سوزیی

مرگ از لطفت هلاک دردمند آزاریی

با خرد گفتم چه باشد مرگ بعد از زندگی

گفت: هی خواب گرانی از پس بیداریی

ای دل از مطلب گذشتم دستگاهت را چه شد؟

شیونی، شوری، فغانی، اضطراری، زاریی

دارد انداز تسلسل در ضمیرم شوق دوست

همچو رقص ناله در کام و لب زنهاریی

دل نفس دزدید و خون گردید بخت چشم بین

کش به لعل و در توانگر کرده دزدافشاریی

زله بردار ظهوری باش غالب بحث چیست؟

در سخن درویشیی باید نه دکانداریی

رباعیات

شمارهٔ ۱ : هر چشمه به بحر همعنان ست اینجا

شمارهٔ ۲ : یارب سودی به روزگاران ما را

شمارهٔ ۳ : گر دل ز شرر زدوده باشم خود را

شمارهٔ ۴ : ای دوست به سوی این فرومانده بیا

شمارهٔ ۵ : بر دل ز دو دیده فتح بابست این خواب

شمارهٔ ۶ : بینایی چشم مهر و ماهست این خواب

شمارهٔ ۷ : یک روز به ترک یاوه گویی غالب

شمارهٔ ۸ : غالب چو ز ناسازی فرجام نصیب

شمارهٔ ۹ : در عالم بی زری که تلخ ست حیات

شمارهٔ ۱۰ : خوشتر بود آب سوهن از قند و نبات

شمارهٔ ۱۱ : ای آن که به دهر نام تو شاهرخ است

شمارهٔ ۱۲ : غالب روش مردم آزاد جداست

شمارهٔ ۱۳ : کس را نبود رخی بدین سان که تراست

شمارهٔ ۱۴ : در خورد تبر بود درختی که مراست

شمارهٔ ۱۵ : هستم ز می امید سرمست و بس است

شمارهٔ ۱۶ : زان دوست که جان قالب مهر و وفاست

شمارهٔ ۱۷ : هر کس ز حقیقت خبری داشته است

شمارهٔ ۱۸ : آن را که عطیه ازل در نظرست

شمارهٔ ۱۹ : خوابی که فروغ دین ازو جلوه گرست

شمارهٔ ۲۰ : آن را که ز دست بی زری پامال ست

شمارهٔ ۲۱ : هر چند زمانه مجمع جهال ست

شمارهٔ ۲۲ : ای آن که ترا سعی به درمان من ست

شمارهٔ ۲۳ : بسمل که سخن طراز مهرآیین ست

شمارهٔ ۲۴ : دانیم که آیین شکایت نه نکوست

شمارهٔ ۲۵ : دستم به کلید مخزنی می بایست

شمارهٔ ۲۶ : غالب به سخن گرچه کست همسر نیست

شمارهٔ ۲۷ : آن خسته که در نظر به جز یارش نیست

شمارهٔ ۲۸ : اوراق زمانه درنوشتیم و گذشت

شمارهٔ ۲۹ : تا موکب شهریار زین راه گذشت

شمارهٔ ۳۰ : غالب غم روزگار ناکامم کشت

شمارهٔ ۳۱ : ای کرده به آرایش گفتار بسیچ

شمارهٔ ۳۲ : گردیدن زاهدان به جنت گستاخ

شمارهٔ ۳۳ : سر تا سر دهر عشرتستان تو باد

شمارهٔ ۳۴ : غالب هر پرده ای نوایی دارد

شمارهٔ ۳۵ : بادست غم آن باد که حاصل ببرد

شمارهٔ ۳۶ : این نامه که راحت دل ریش آورد

شمارهٔ ۳۷ : وقت ست که آسمان موجه نازد

شمارهٔ ۳۸ : گیرم که ز دهر رسم غم برخیزد

شمارهٔ ۳۹ : گر گرد ز گنج گهری برخیزد

شمارهٔ ۴۰ : ای آن که هما اسیر دامت باشد

شمارهٔ ۴۱ : غالب غم روزگار و بارش نکشد

شمارهٔ ۴۲ : روی تو به آفتاب تابان ماند

شمارهٔ ۴۳ : امروز شراره ای به داغم زده اند

شمارهٔ ۴۴ : آن کز اثر طمع نشانش آرند

شمارهٔ ۴۵ : چرگر که ز زخمه زخم بر چنگ زند

شمارهٔ ۴۶ : یارب نفس شراره خیزم بخشند

شمارهٔ ۴۷ : قانع نیم ار بهشت نیزم بخشند

شمارهٔ ۴۸ : او راست اگر هزار چیزم بخشند

شمارهٔ ۴۹ : این خواب که روشناس روزش گویند

شمارهٔ ۵۰ : امروز که روز عید نوروز بود

شمارهٔ ۵۱ : آن مرد که زن گرفت دانا نبود

شمارهٔ ۵۲ : زانجا که دلم به وهم در بند نبود

شمارهٔ ۵۳ : منصور غمش ز نکته چینان چه بود؟

شمارهٔ ۵۴ : هر چند خرد ز تاب می پست شود

شمارهٔ ۵۵ : باید که جهانی دگر ایجاد شود

شمارهٔ ۵۶ : باید که دلت ز غصه در هم نشود

شمارهٔ ۵۷ : زین رنگ که در گلشن احباب دمید

شمارهٔ ۵۸ : خواندیم سخنهای محبت بسیار

شمارهٔ ۵۹ : بازی خور روزگار بودم همه عمر

شمارهٔ ۶۰ : شرطست که روی دل خراشم همه عمر

شمارهٔ ۶۱ : آنم که به پیمانه من ساقی دهر

شمارهٔ ۶۲ : دی دوست به بزم باده ام خواند به ناز

شمارهٔ ۶۳ : خوابی که بود نشان بخت فیروز

شمارهٔ ۶۴ : ای روی تو همچو مهر گیتی افروز

شمارهٔ ۶۵ : چون درد ته پیاله باقی ست هنوز

شمارهٔ ۶۶ : ای داده به باد عمر در لهو و فسوس

شمارهٔ ۶۷ : ای آن که دهی مایه کم و خواهش بیش

شمارهٔ ۶۸ : زین موی که بر میان تست ای بدکیش

شمارهٔ ۶۹ : در بزم نشاط خستگان را چه نشاط

شمارهٔ ۷۰ : در باغ مراد ما ز بیداد تگرگ

شمارهٔ ۷۱ : داری چه هراس جان ستانی از مرگ؟

شمارهٔ ۷۲ : شب چیست سویدای دل اهل کمال

شمارهٔ ۷۳ : این رسم که بخشیده شاهی هر سال

شمارهٔ ۷۴ : شام آمد و رفت سر به پابوس خیال

شمارهٔ ۷۵ : در عشق بود عرض تمنا مشکل

شمارهٔ ۷۶ : آن را که بود درستیی در فرجام

شمارهٔ ۷۷ : شاها هر چند وایه جوی آمده ام

شمارهٔ ۷۸ : هر چند شبی که میهمانش کردم

شمارهٔ ۷۹ : رنجورم و می به دهر درمان بودم

شمارهٔ ۸۰ : در سینه ز غم زخم سنانی دارم

شمارهٔ ۸۱ : نی کشته زخم ناوک و شمشیرم

شمارهٔ ۸۲ : تا کی رمدم شفق تراشد از چشم

شمارهٔ ۸۳ : غالب آزاده موحد کیشم

شمارهٔ ۸۴ : غالب به گهر ز دوده زاد شمم

شمارهٔ ۸۵ : خواهم که دگر سخن به پیغاره نم

شمارهٔ ۸۶ : شرطست که بهر ضبط آداب و رسوم

شمارهٔ ۸۷ : در عهد تو و منست در هفت اقلیم

شمارهٔ ۸۸ : تا میکش و جوهر دو سخنور داریم

شمارهٔ ۸۹ : زین سان که همیشه در روانی ماییم

شمارهٔ ۹۰ : نازم به نشاط این چنین برگشتن

شمارهٔ ۹۱ : شرطست به دهر در مظفر گشتن

شمارهٔ ۹۲ : غالب چو ز دامگه بدر جستم من

شمارهٔ ۹۳ : بر قول تو اعتماد نتوان کردن

شمارهٔ ۹۴ : هر چند توان بی سر و سامان بودن

شمارهٔ ۹۵ : ای تیره زمین که بوده ای بستر من

شمارهٔ ۹۶ : راهی ست ز عبد تا حضور الله

شمارهٔ ۹۷ : ای آن که گرفته ام به کوی تو پناه

شمارهٔ ۹۸ : یارب به جهانیان دل خرم ده

شمارهٔ ۹۹ : هر چند که زشت و ناسزاییم همه

شمارهٔ ۱۰۰ : ای جام شراب شادکامی زده ای

شمارهٔ ۱۰۱ : گر پرورش مهر نه زان دل بودی

شمارهٔ ۱۰۲ : گر ذوق سخن به دهر آیین بودی

شمارهٔ ۱۰۳ : ای آن که به راه کعبه رویی داری

شمارهٔ ۱۰۴ : تا چند به هنگامه سلامت باشی

شمارهٔ ۱۰۵ : عمریست که در خم خمارم ساقی

شمارهٔ ۱۰۶ : صبحست و همای فیض و گیتی دامی

شمارهٔ ۱۰۷ : آنی تو که شخص مردمی را چشمی

شمارهٔ ۱۰۸ : در کلبه من اگر غباری بینی

شمارهٔ ۱۰۹ : جانی ست مرا ز غم شماری در وی

شمارهٔ ۱۱۰ : گویند جهانیان دورویند، مگوی

شمارهٔ ۱۱۱ : یارب تو کجایی که به ما زر ندهی

شمارهٔ ۱۱۲ : دارم دل شاد و دیده بینایی

شمارهٔ ۱

هر چشمه به بحر همعنان ست اینجا

هر خاربنی ثمرفشان ست اینجا

از حاصل مرز و بوم بنگاله مپرس

نی خامه و هیمه خیزران ست اینجا

شمارهٔ ۲

یارب سودی به روزگاران ما را

وجه گل و مل به نوبهاران ما را

صرف نمک و جو چه قدر خواهد شد

گنجینه این صومعه داران ما را

شمارهٔ ۳

گر دل ز شرر زدوده باشم خود را

ور بر دم تیغ سوده باشم خود را

حاشا که ز تو ربوده باشم خود را

با خوی تو آزموده باشم خود را

شمارهٔ ۴

ای دوست به سوی این فرومانده بیا

از کوچه غیر راه گردانده بیا

گفتی که مرا مخوان که من مرگ توام

بر گفته خویش باش و ناخوانده بیا

شمارهٔ ۵

بر دل ز دو دیده فتح بابست این خواب

باران امید را سحابست این خواب

زنهار گمان مبر که خوابست این خواب

تعبیر ولای بوترابست این خواب

شمارهٔ ۶

بینایی چشم مهر و ماهست این خواب

پیرایه پیکر نگاهست این خواب

بر صحت ذات شه گواهست این خواب

بیداری بخت پادشاهست این خواب

شمارهٔ ۷

یک روز به ترک یاوه گویی غالب

رخ روز دگر به باده شویی غالب

زین توبه بی بقا چه جویی غالب

توبه تب نوبه است گویی غالب

شمارهٔ ۸

غالب چو ز ناسازی فرجام نصیب

هم بیم عدو دارم و هم ذوق حبیب

تاریخ ولادت من از عالم قدس

هم شورش شوق آمد و هم لفظ غریب

شمارهٔ ۹

در عالم بی زری که تلخ ست حیات

طاعت نتوان کرد به امید نجات

ای کاش ز حق اشارت صوم و صلات

بودی به وجود مال چون حج و زکات

شمارهٔ ۱۰

خوشتر بود آب سوهن از قند و نبات

با وی چه سخن ز نیل و جیحون و فرات

این پاره عالمی که هندش نامند

گویی ظلمات و سوهن ست آب حیات

شمارهٔ ۱۱

ای آن که به دهر نام تو شاهرخ است

پیوسته ترا به حضرت شاه رخ است

نازد به تو شه که باشد اندر شطرنج

امید ظفر قوی چو با شاه رخ است

شمارهٔ ۱۲

غالب روش مردم آزاد جداست

رفتار اسیران ره و زاد جداست

ما ترک مراد را ارم می دانیم

وان باغچه ضبطی شداد جداست

شمارهٔ ۱۳

کس را نبود رخی بدین سان که تراست

پاکیزه تنی به خوبی جان که تراست

گفتی که ز هیچ فتنه پروا نکنم

آه از غم چشم بدخویان که تراست

شمارهٔ ۱۴

در خورد تبر بود درختی که مراست

خاییده آتش ست رختی که مراست

بی آن که تو بدنام شوی می کشدم

ناسازتر از خوی تو بختی که مراست

شمارهٔ ۱۵

هستم ز می امید سرمست و بس است

دارم سر این کلاه در دست و بس است

گر ارزش لطف و کرمی نیست مباش

استحقاق ترحمی هست و بس است

شمارهٔ ۱۶

زان دوست که جان قالب مهر و وفاست

گر دیر رسد پاسخ مکتوب رواست

زان اشک که ریخت دیده هنگام رقم

فی الجمله نورد نامه دشوارگشاست

شمارهٔ ۱۷

هر کس ز حقیقت خبری داشته است

بر خاک ره عجز سری داشته است

زاهد ز خدا ارم به دعوی طلبد

شداد همانا پسری داشته است

شمارهٔ ۱۸

آن را که عطیه ازل در نظرست

هر چند بلا بیش طرب بیشترست

فرق ست میان من و صنعان در کفر

بخشش دگر و مزد عبادت دگرست

شمارهٔ ۱۹

خوابی که فروغ دین ازو جلوه گرست

در روز نصیب شاه روشن گهرست

پیداست که دیدن چنین خواب به روز

تعجیل نتیجه دعای سحرست

شمارهٔ ۲۰

آن را که ز دست بی زری پامال ست

رسوایی نیز لازم احوال ست

ما خشک لبیم و خرقه آلوده به می

ساقی مگرش پیاله از غربال ست

شمارهٔ ۲۱

هر چند زمانه مجمع جهال ست

در جهل نه حالشان به یک منوال ست

کودن همه لیک از یکی تا دگری

فرق خر عیسی و خر دجال ست

شمارهٔ ۲۲

ای آن که ترا سعی به درمان من ست

منعم مکن از باده که نقصان من ست

حیف ست که بعد من به میراث رود

این یک دو سه خم که در شبستان من ست

شمارهٔ ۲۳

بسمل که سخن طراز مهرآیین ست

ارزش ده آن و مایه بخش این ست

او پادشه ست گر سخن اقلیم ست

او پیشروست گر محبت دین ست

شمارهٔ ۲۴

دانیم که آیین شکایت نه نکوست

ما را سخن از مرگ خود و صورت اوست

دانست و نیامد و نپرسید و ندید

هم خسته دشمنیم و هم کشته دوست

شمارهٔ ۲۵

دستم به کلید مخزنی می بایست

ور بود تهی به دامنی می بایست

یا هیچ گهم به کس نیفتادی یار

یا خود به زمانه چون منی می بایست

شمارهٔ ۲۶

غالب به سخن گرچه کست همسر نیست

از نشئه هوش هیچت اندر سر نیست

می خواهی و مفت و نغز وانگه بسیار

این باده فروش ساقی کوثر نیست

شمارهٔ ۲۷

آن خسته که در نظر به جز یارش نیست

با سود و زیان خویشتن کارش نیست

طالب ز طلب رهین آثارش نیست

هر چند حنا برگ دهد بارش نیست

شمارهٔ ۲۸

اوراق زمانه درنوشتیم و گذشت

در فن سخن یگانه گشتیم و گذشت

می بود دوای ما به پیری غالب

زان نیز به ناکام گذشتیم و گذشت

شمارهٔ ۲۹

تا موکب شهریار زین راه گذشت

فرقم به فلک رسید و از ماه گذشت

گردید ره کعبه ره خانه من

زین راه، کزین راه شهنشاه گذشت

شمارهٔ ۳۰

غالب غم روزگار ناکامم کشت

از تنگی دل به حلقه دامم کشت

هم غیرت سربزرگی خاصم سوخت

هم رشک نشاطمندی عامم کشت

شمارهٔ ۳۱

ای کرده به آرایش گفتار بسیچ

در زلف سخن گشوده راه خم و پیچ

عالم که تو چیز دیگرش می دانی

ذاتی ست بسیط منبسط دیگر هیچ

شمارهٔ ۳۲

گردیدن زاهدان به جنت گستاخ

وین دست درازی به ثمر شاخ به شاخ

چون نیک نظر کنی ز روی تشبیه

ماند به بهایم و علفزار فراخ

شمارهٔ ۳۳

سر تا سر دهر عشرتستان تو باد

صد رنگ گل طرب به دامان تو باد

عید است و بهار خرمی ها دارد

جان من و صد چو من به قربان تو باد

شمارهٔ ۳۴

غالب هر پرده ای نوایی دارد

هر گوشه ای از دهر فضایی دارد

برچید به پست از دماغم یکسر

بنگاله شگرف آب و هوایی دارد

شمارهٔ ۳۵

بادست غم آن باد که حاصل ببرد

آب رخ هوشمند و غافل ببرد

بگذاشته ام خمی ز صهبا به پسر

کش انده مرگ پدر از دل ببرد

شمارهٔ ۳۶

این نامه که راحت دل ریش آورد

سرمایه آبروی درویش آورد

در هر بن مو دمید جانی یعنی

سامان نثار خویش با خویش آورد

شمارهٔ ۳۷

وقت ست که آسمان موجه نازد

مهر آینه پیش رخ نهد مه نازد

این خود شرف دگر بود نیست عجب

گر مهر به پابوس شهنشه نازد

شمارهٔ ۳۸

گیرم که ز دهر رسم غم برخیزد

غمهای گذشته چون به هم برخیزد

مشکل که دهید داد ناکامی ما

هر چند که فرجام ستم برخیزد

شمارهٔ ۳۹

گر گرد ز گنج گهری برخیزد

مپسند که دود از جگری برخیزد

منت نتوان نهاد بر کدیه گران

بنشین که به خدمت دگری برخیزد

شمارهٔ ۴۰

ای آن که هما اسیر دامت باشد

صاف می خسروی به جامت باشد

تسبیح به هر اسم الهی که بود

آغاز ز ابتدای نامت باشد

شمارهٔ ۴۱

غالب غم روزگار و بارش نکشد

وز حور بهشت انتظارش نکشد

دارد تن و تن ز درد زارش نکند

دارد دل و دل به هیچ کارش نکشد

شمارهٔ ۴۲

روی تو به آفتاب تابان ماند

خوی تو به سیل در بیابان ماند

زین گونه که تار و مار باشد گویی

زلف تو به ما خانه خرابان ماند

شمارهٔ ۴۳

امروز شراره ای به داغم زده اند

نشتر به رگ صبر و فراغم زده اند

از کثرت شور عطسه مغزم ریش ست

تا عطر چه فتنه بر دماغم زده اند

شمارهٔ ۴۴

آن کز اثر طمع نشانش آرند

گر خود به هوای استخوانش آرند

گر پردگی قلمرو بال هماست

چون سایه به خاک موکشانش آرند

شمارهٔ ۴۵

چرگر که ز زخمه زخم بر چنگ زند

پیداست که از بهر چه آهنگ زند

در پرده ناخوشی خوشی پنهان ست

گازر نه ز خشم جامه بر سنگ زند

شمارهٔ ۴۶

یارب نفس شراره خیزم بخشند

یارب مژه های دجله ریزم بخشند

بی سوز غم عشق مبادا، زنهار

جانی که به روز رستخیزم بخشند

شمارهٔ ۴۷

قانع نیم ار بهشت نیزم بخشند

از بخشش خاص تا چه چیزم بخشند

امید که صرف رونمای تو شود

جانی که به روز رستخیزم بخشند

شمارهٔ ۴۸

او راست اگر هزار چیزم بخشند

او راست اگر بهشت نیزم بخشند

بر دوست فدا کنم به صد گونه نشاط

جانی که به روز رستخیزم بخشند

شمارهٔ ۴۹

این خواب که روشناس روزش گویند

چون صبح مراد دلفروزش گویند

زان رو که به روز دیده خسرو چه عجب

گر خسرو ملک نیمروزش گویند؟

شمارهٔ ۵۰

امروز که روز عید نوروز بود

روزی فرخنده و دل افروز بود

هر عیش و نشاطی که درین روز بود

هر روز ترا ز بخت فیروز بود

شمارهٔ ۵۱

آن مرد که زن گرفت دانا نبود

از غصه فراغتش همانا نبود

دارد به جهان خانه و زن نیست درو

نازم به خدا چرا توانا نبود؟

شمارهٔ ۵۲

زانجا که دلم به وهم در بند نبود

با هیچ علاقه سخت پیوند نبود

مقصود من از کعبه و آهنگ سفر

جز ترک دیار و زن و فرزند نبود

شمارهٔ ۵۳

منصور غمش ز نکته چینان چه بود؟

در راست خطر ز همنشینان چه بود؟

چون عاقبت یگانه بینان دارست

دریاب که انجام دوبینان چه بود

شمارهٔ ۵۴

هر چند خرد ز تاب می پست شود

وز ضعف خرد وهم قویدست شود

هر کس که خرد دارد ازین جوهر ناب

آن مایه چرا خورد که بدمست شود؟

شمارهٔ ۵۵

باید که جهانی دگر ایجاد شود

تا کلبه ویران من آباد شود

در عالم انبساط از من خوشتر

مطرب که به سوز دگران شاد شود

شمارهٔ ۵۶

باید که دلت ز غصه در هم نشود

از رفتن زر دستخوش غم نشود

این سیم و زرست خواجه این سیم و زرست

غم نیست که هر چند خوری کم نشود

شمارهٔ ۵۷

زین رنگ که در گلشن احباب دمید

پژمرد گل و لاله شاداب دمید

در کلبه اقبال ترقی طلبان

گر مهر فرو نشست مهتاب دمید

شمارهٔ ۵۸

خواندیم سخنهای محبت بسیار

راندیم سخنهای محبت بسیار

رفتیم آخر ز عالم و در عالم

ماندیم سخنهای محبت بسیار

شمارهٔ ۵۹

بازی خور روزگار بودم همه عمر

از بخت امیدوار بودم همه عمر

بی مایه به فکر سود ماندم همه جا

بی وعده در انتظار بودم همه عمر

شمارهٔ ۶۰

شرطست که روی دل خراشم همه عمر

خونابه به رخ ز دیده پاشم همه عمر

کافر باشم اگر به مرگ مؤمن

چون کعبه سیه پوش نباشم همه عمر

شمارهٔ ۶۱

آنم که به پیمانه من ساقی دهر

ریزد همه درد و درد و تلخابه زهر

بگذر ز سعادت و نحوست که مرا

ناهید به غمزه کشت و مریخ به قهر

شمارهٔ ۶۲

دی دوست به بزم باده ام خواند به ناز

وانگه ورق مهر بگرداند به ناز

چشم من و عارضی که افروخت به می

دست من و دامنی که افشاند به ناز

شمارهٔ ۶۳

خوابی که بود نشان بخت فیروز

دیده ست به روز شاه گیتی افروز

فیض دم صبح تا چه بالیدن داشت

کز صبح به شه رسید در نیمه روز

شمارهٔ ۶۴

ای روی تو همچو مهر گیتی افروز

وی بخت تو در جهانستانی فیروز

حق کرده به روزنامه عمر تو ثبت

توقیع توقع هزاران نوروز

شمارهٔ ۶۵

چون درد ته پیاله باقی ست هنوز

شادم که بهار لاله باقی ست هنوز

در کیش توکل غم فردا کفرست

یکروزه می دو ساله باقی ست هنوز

شمارهٔ ۶۶

ای داده به باد عمر در لهو و فسوس

زنهار مشو ز زحمت حق مأیوس

هشدار کز آتش جهنم حق را

تهذیب غرض بود نه تعذیب نفوس

شمارهٔ ۶۷

ای آن که دهی مایه کم و خواهش بیش

آن روز که وقت بازپرس آید پیش

بگذار مرا که من خیالی دارم

با حسرت عیشهای ناکرده خویش

شمارهٔ ۶۸

زین موی که بر میان تست ای بدکیش

باشدت کمرت خجل ز بی برگی خویش

آمیزش موی با میانی که تراست

همسایگی توانگرست و درویش

شمارهٔ ۶۹

در بزم نشاط خستگان را چه نشاط

از عربده پای بستگان را چه نشاط

گر ابر شراب ناب بارد غالب

ما جام و سبوشکستگان را چه نشاط

شمارهٔ ۷۰

در باغ مراد ما ز بیداد تگرگ

نی نخل به جای ماند نی شاخ نه برگ

چون خانه خرابست چه نالیم ز سیل

چون زیست وبال ست چه ترسیم ز مرگ

شمارهٔ ۷۱

داری چه هراس جان ستانی از مرگ؟

می جوی حیات جاودانی از مرگ

از سوز حرارت غریزی داغم

ناسازترست زندگانی از مرگ

شمارهٔ ۷۲

شب چیست سویدای دل اهل کمال

سرمایه ده حسن به زلف و خط و خال

معراجی نبی به شب از آن بود که نیست

وقتی شایسته تر ز شب بهر وصال

شمارهٔ ۷۳

این رسم که بخشیده شاهی هر سال

آید به کفم ز جواجه تاشان به سؤال

ماناست بدان که هر چه افشاند ابر

از شاخ رسد به سبزه پای نهال

شمارهٔ ۷۴

شام آمد و رفت سر به پابوس خیال

بر تخت شهی نشست کاووس خیال

از گردش گونه گونه اشکال نجوم

گردید دماغ دهر فانوس خیال

شمارهٔ ۷۵

در عشق بود عرض تمنا مشکل

کاینجاست نفس غرقه به خونابه دل

در بادیه ای فتاده راهم که دروست

پاها ز گداز زهره خاک به گل

شمارهٔ ۷۶

آن را که بود درستیی در فرجام

هم محرم خاص آید و هم مرجع عام

آسان نبود کشاکش پاس قبول

زنهار نگردی به نکویی بدنام

شمارهٔ ۷۷

شاها هر چند وایه جوی آمده ام

دانی که چه مایه نغزگوی آمده ام

رنگم که بهار را به روی آمده ام

آبم که محیط را به جوی آمده ام

شمارهٔ ۷۸

هر چند شبی که میهمانش کردم

بر خویش به لابه مهربانش کردم

آه از دل هیچگه میاسای که من

در وصل ز خویش بدگمانش کردم

شمارهٔ ۷۹

رنجورم و می به دهر درمان بودم

نیروی دل و روشنی جان بودم

گفتم به پدر که خو به می نوشی کن

تا باده به میراث فراوان بودم

شمارهٔ ۸۰

در سینه ز غم زخم سنانی دارم

چشم و دل خونابه فشانی دارم

دانی که مرا چون تو نمی باید هیچ

ای فارغ از آن که جسم و جانی دارم

شمارهٔ ۸۱

نی کشته زخم ناوک و شمشیرم

نی خسته ناخن پلنگ و شیرم

لب می گزم و خون به زبان می لیسم

خون می خورم و ز زندگانی سیرم

شمارهٔ ۸۲

تا کی رمدم شفق تراشد از چشم

هر دم مژه خون به روی پاشد از چشم

قطع نظر از چشم دلی نیزم هست

بینید که خسته تر نباشد از چشم

شمارهٔ ۸۳

غالب آزاده موحد کیشم

بر پاکی خویشتن گواه خویشم

گفتی به سخن به رفتگان کس نرسد

از بازپسین نکته گزاران پیشم

شمارهٔ ۸۴

غالب به گهر ز دوده زاد شمم

زان رو به صفای دم تیغ ست دمم

چون رفت سپهبدی زدم چنگ به شعر

شد تیر شکسته نیاکان قلمم

شمارهٔ ۸۵

خواهم که دگر سخن به پیغاره نم

تا جان ستم رسیده را چاره کنم

رسم ست جواب نامه چون نیست جواب

باید که تو پس دهی و من پاره کنم

شمارهٔ ۸۶

شرطست که بهر ضبط آداب و رسوم

خیزد بعد از نبی امام معصوم

زاجماع چه گویی به علی بازگرای

مه جای نشین مهر باشد نه نجوم

شمارهٔ ۸۷

در عهد تو و منست در هفت اقلیم

برخاستن امید و خون گشتن بیم

از جلوه چه ماند تا بسازند بهشت

از شعله چه ماند تا بتابند جحیم

شمارهٔ ۸۸

تا میکش و جوهر دو سخنور داریم

شأن دگر و شوکت دیگر داریم

در میکده پیریم که میکش از ماست

در معرکه تیغیم که جوهر داریم

شمارهٔ ۸۹

زین سان که همیشه در روانی ماییم

سرچشمه راز آسمانی ماییم

بخشی ز دساتیر بود نامه ما

ساسان ششم به کاردانی ماییم

شمارهٔ ۹۰

نازم به نشاط این چنین برگشتن

رمزیست نهفته اندرین برگشتن

سرمایه نازش ست و پیرایه حسن

برگشتن مژگان بود این برگشتن

شمارهٔ ۹۱

شرطست به دهر در مظفر گشتن

اسباب دلاوری میسر گشتن

جامی ز شراب ارغوانی باید

آن را که بود هوای خاور گشتن

شمارهٔ ۹۲

غالب چو ز دامگه بدر جستم من

آخر ز چه بود این همه برگشتن

باید که کنم هزار نفرین بر خویش

لیکن به زبان جاده راه وطن

شمارهٔ ۹۳

بر قول تو اعتماد نتوان کردن

خود را به گزاف شاد نتوان کردن

از کثرت وعده های پی در پی تو

یک وعده درست یاد نتوان کردن

شمارهٔ ۹۴

هر چند توان بی سر و سامان بودن

بازیچه خوی زشت نتوان بودن

بالله که ز دشنه بر جگر سخت ترست

از کرده خویشتن پشیمان بودن

شمارهٔ ۹۵

ای تیره زمین که بوده ای بستر من

هر خاک که با تست همه بر سر من

زر بهر کسان و بهر من دانه و دام

ای مادر دیگران و مادندر من

شمارهٔ ۹۶

راهی ست ز عبد تا حضور الله

خواهی تو درازگیر و خواهی کوتاه

این کوثر و طوبی که نشانها دارد

سرچشمه و سایه ای ست در نیمه راه

شمارهٔ ۹۷

ای آن که گرفته ام به کوی تو پناه

رانی چو به عنف از در خویشم ناگاه

تا کعبه روم ز درگهت رو به قفا

چون بگذرم از کعبه نهم روی به راه

شمارهٔ ۹۸

یارب به جهانیان دل خرم ده

در دعوی جنت آشتی با هم ده

شداد پسر نداشت باغش از تست

آن مسکن آدم به بنی آدم ده

شمارهٔ ۹۹

هر چند که زشت و ناسزاییم همه

در عهده رحمت خداییم همه

ور جلوه دهد چنان که ماییم همه

شایسته نفت و بوریاییم همه

شمارهٔ ۱۰۰

ای جام شراب شادکامی زده ای

در جور دم از بلندنامی زده ای

یاد آر ز من چو بینی اندر راهی

تنها رو خسته خرامی زده ای

شمارهٔ ۱۰۱

گر پرورش مهر نه زان دل بودی

در دهر شیوع مهر مشکل بودی

وز صدق ز جمله رسائل بودی

بسم الله آن رساله بسمل بودی

شمارهٔ ۱۰۲

گر ذوق سخن به دهر آیین بودی

دیوان مرا شهرت پروین بودی

غالب اگر این فن سخن دین بودی

آن دین را ایزدی کتاب این بودی

شمارهٔ ۱۰۳

ای آن که به راه کعبه رویی داری

نازم که گزیده آرزویی داری

زین گونه که تند می خرامی دانم

در خانه زن ستیزه خویی داری

شمارهٔ ۱۰۴

تا چند به هنگامه سلامت باشی

تا چند ستمکش اقامت باشی

گفتی که نباشد شب غم را سحری

حیفست که منکر قیامت باشی

شمارهٔ ۱۰۵

عمریست که در خم خمارم ساقی

تاب تف تشنگی نیارم ساقی

بگشا سر مشک و در گلویم سر ده

سائل به کفم قدح ندارم ساقی

شمارهٔ ۱۰۶

صبحست و همای فیض و گیتی دامی

صبحست و هوای شوق و گردون بامی

برخیز و به روزگار همرنگ برآی

با باده نابی و بلورین جامی

شمارهٔ ۱۰۷

آنی تو که شخص مردمی را چشمی

سبحان الله چه مایه بینا چشمی

البته عجب نیست که باشی بیمار

زان رو که به دلبری سراپا چشمی

شمارهٔ ۱۰۸

در کلبه من اگر غباری بینی

پیچیده به خویش همچو ماری بینی

تنگ ست چنان که دایم از صحن سرای

از جرم فلک ستاره واری بینی

شمارهٔ ۱۰۹

جانی ست مرا ز غم شماری در وی

اندیشه فشانده خارزاری در وی

هر پاره دل که ریزد از دیده من

یابند نفس ریزه چو خاری در وی

شمارهٔ ۱۱۰

گویند جهانیان دورویند، مگوی

گر بد منکوه ور نکویند، مگوی

هر چند که بد زیستم و بد مردم

نیکان پس مرده بد نگویند، مگوی

شمارهٔ ۱۱۱

یارب تو کجایی که به ما زر ندهی

بی درد خدایی که به ما زر ندهی

نی نی نه تو غایبی و نی بی رحمی

بی مایه چو مایی که به ما زر ندهی

شمارهٔ ۱۱۲

دارم دل شاد و دیده بینایی

وز کری گوشم نبود پروایی

خوبست که نشنوم ز هر خودرایی

گلبانگ انا ربکم الاعلایی

دیوان اشعار

غزلیات

رباعیات

غالب دهلوی

دیوان اشعار