معرفی گنجور

گنجور پروژه‌ای با هدف فراهم کردن دسترسی آزاد و رایگان پارسی‌زبانان به آثار سخنسرایان پارسی‌گوست.

شما می‌توانید با دریافت برنامه‌های رایگان گنجور رومیزی یا ساغر و برخی برنامه‌های رایگان دیگر تهیه شده برای سکوهای دیگر از امکانات بیشتری جهت مطالعهٔ این آثار بهره‌مند شوید.

اخبار جدید راجع به پروژهٔ گنجور را در این نشانی مطالعه فرمایید:

https://blog.ganjoor.net

نظرات خود را به پست الکترونیکی ganjoor@ganjoor.net ارسال یا در صفحهٔ فیس‌بوک گنجور به نشانی https://www.facebook.com/ganjoor مطرح فرمایید.

دربارهٔ ابوسلیک گرگانی

ابوسَلیک گُرگانی یا ابوسُلیکِ گرگانی از قدیم‌ترین شاعران پارسی‌گوی دورهٔ اسلامی است. محمد عوفی او را معاصر عمرو لیث و فیروز مشرقی دانسته است. منوچهری دامغانی او را از شعرای کهن خراسان و در ردیف استادان بزرگ پیش از خود دانسته است. او در کنار محمد بن وصیف سجزی، حنظله بادغیسی و فیروز مشرقی از قدیم‌ترین قطعه‌سرایان در زبان فارسی است. حضور این شاعران در دربار صفاریان، دلیلی است مبنی بر تشویق زبان فارسی توسط صفاریان. ابوسلیک گرگانی آخرین شاعر دورهٔ طاهریان و سامانیان است و در لباب‌الالباب و مجمع‌الفصحاء دو قطعه از اشعار او در چهار بیت ضبط شده است. چند بیت دیگر از اشعار ابوسلیک را می‌توان در فرهنگ جهانگیری، فرهنگ رشیدی و المعجم فی معاییر اشعار العجم یافت. به گفتهٔ سعید نفیسی از اشعار این شاعر ده بیت در میان است. هر چند اشعار برجای ماندهٔ ابوسلیک اندک است، نام او را در شمار معدود شاعرانی آورده‌اند که پیش از رودکی شعر فارسی سروده‌اند و در مقابل زبان و ادبیات عرب سعی در احیای ادبیات ملی خود داشته‌اند. به گفتهٔ بدیع‌الزمان فروزانفر باید تصدیق کرد این شاعر همچون دیگر شعرای پارسی‌گوی، نخست از عربی به خوبی اطلاع داشته و شعر عربی میگفته است. این فقره گذشته از حدس به ادلهٔ تاریخی هم تأیید می‌شود. منوچهری دامغانی در یکی از اشعار خود نام او را می‌برد و می‌گوید: بوالعلی و بوالعباس و بوسلیک و بو مثل / آنکه آمد از لوالج آنکه آمد از هری از حکیمان خراسان کو شهید و رودکی / کو شکور بلخی و بوالفتح بُستی هکذی  اشعار او به کوشش آقای مجید امام‌وردی به نقل از کتابهای اشعار پراکندهٔ شعرای فارسی زبان به کوشش ژیلبر لازار و همچنین شرح احوال و اشعار شاعران بی‌دیوان در قرن‌های ۳/۴/۵ هجری به تصحیح محمود مدبری در گنجور در دسترس قرار گرفته است.

قطعات

شمارهٔ ۱ : به مژه دل ز من بدزدیدی

شمارهٔ ۲ : خون خود را گر بریزی بر زمین

شمارهٔ ۱

به مژه دل ز من بدزدیدی

ای به لب قاضی و به مژگان دزد

مزد خواهی که دل ز من ببری

این شگفتی که دید دزد به مزد

شمارهٔ ۲

خون خود را گر بریزی بر زمین

به که آب روی ریزی در کنار

بت‌پرستیدن به از مردم‌پرست

پند گیر و کار بند و گوش دار

ابیات پراکنده

شمارهٔ ۱ : در جنبِ علو همًتت چرخ

شمارهٔ ۲ : چنان مستغرقم در غم که مطرب

شمارهٔ ۳ : در این زمانه بتی نیست از تو نیکوتر

شمارهٔ ۴ : از فرط عطای او زند آز

شمارهٔ ۵ : ای میر بوحمد که همه محمدت همی

شمارهٔ ۶ : خوش آن نبیذ غارچی، با دوستان یکدله

شمارهٔ ۷ : بر مرادت چون نگردد تا قیامت دورِ چرخ

شمارهٔ ۱

در جنبِ علو همًتت چرخ

مانندهٔ وُشم پیش چَرغ است

شمارهٔ ۲

چنان مستغرقم در غم که مطرب

اگر درغم سراید غم فزاید

شمارهٔ ۳

در این زمانه بتی نیست از تو نیکوتر

نه بر تو بر شمنی از رهیتْ مشفق‌تر

شمارهٔ ۴

از فرط عطای او زند آز

پیوسته ز اِمتلا زَراغن

شمارهٔ ۵

ای میر بوحمد که همه محمدت همی

از کنیت تو خیزد، وز خاندان تو

شمارهٔ ۶

خوش آن نبیذ غارچی، با دوستان یکدله

گیتی به آرام اندرون، مجلس به بانگ و ولوله

شمارهٔ ۷

بر مرادت چون نگردد تا قیامت دورِ چرخ

کز تو در سیْرند دایم مهر و ماه و دزدمه

ابوسلیک گرگانی

قطعات

ابیات پراکنده