معرفی گنجور

گنجور پروژه‌ای با هدف فراهم کردن دسترسی آزاد و رایگان پارسی‌زبانان به آثار سخنسرایان پارسی‌گوست.

شما می‌توانید با دریافت برنامه‌های رایگان گنجور رومیزی یا ساغر و برخی برنامه‌های رایگان دیگر تهیه شده برای سکوهای دیگر از امکانات بیشتری جهت مطالعهٔ این آثار بهره‌مند شوید.

اخبار جدید راجع به پروژهٔ گنجور را در این نشانی مطالعه فرمایید:

https://blog.ganjoor.net

نظرات خود را به پست الکترونیکی ganjoor@ganjoor.net ارسال یا در صفحهٔ فیس‌بوک گنجور به نشانی https://www.facebook.com/ganjoor مطرح فرمایید.

دربارهٔ کارو

کارو دِردِریان (۱۳۰۴-۱۳۸۶) نویسنده و شاعر ایرانی ارمنی‌تبار و برادر ویگن خوانندهٔ پاپ و هنرپیشه است که آثارش مقارن حیات ادبیش طالبان زیادی داشت. آثار روانشاد کارو به همت آثای مهران صمدنژاد به گنجور رومیزی و ساغر اضافه شده است.

شکست سکوت

سرشک : پرسیدم از سرشک، که "سرچشمه‌"ات کجاست؟

آهنگی در سکوت : بپیچ ای تازیانه! خرد کن، بشکن ستون استخوانم را

سوز و ساز : یک بحر سرشک بودم و عمری سوز

هذیان یک مسلول : همره باد از نشیب و از فراز کوهساران

گل سرخ و گل زرد : گل سرخی به او دادم، گل زردی به من داد

توفان زندگی : هشت سال پیش از این بود

بر سنگ مزار : الا، ای رهگذر! منگر چنین بیگانه بر گورم

ناز : گفتم که ای غزال! چرا ناز می‌کنی؟

اشک عجز: قاتل عشق : آمد، به طعنه کرد سلامی و گفت: مُرد

شکوهی ناتمام : ای آسمان! باور مکن، کاین پیکر محزون منم

زبان سکوت : یک ساعت تمام، بدون آنکه یک کلام حرف بزنم به رویش ن ...

پریشانی : از بس کف دست بر جبین کوبیدم

شیشه و سنگ : او مظهر عشق بود و من مظهر ننگ

آثار شب زفاف : من زادهٔ شهوت شبی چرکینم

نام شب : من اشک سکوت مرده در فریادم

باران : ببار ای نم نم باران زمین خشک را تر کن

آرامگاه عشق : شب سیاه، همانسان که مرگ هست

برای مردن : تا روح بشر به چنگ زر، زندانی ست

گفتگو : گفتم: ‌ای پیر جهاندیده بگو

حدود جوانی : از شمال محدود است، به آینده‌ای که نیست

افسانه ی من : گفتم که بیا کنون که من مستم، مست

هست و نیست : از بادهٔ نیست سر خوشم، سرخوش و مست

سکوت : گفتم که سکوت...! از چه رو لالی و کور؟

سرشک بخت : دردا که سرشک بخت شوریدهٔ من

شراب آب : گفتم: که چیست فرق میان شراب و آب؟

درد : من اگر دیوانه ام

نه... من دیگر نمی‌خندم : نه من دیگر به روی ناکسان هرگز نمی‌خندم

خدا : یک روز که مرده بودم اندر خود زیست

احتیاج : گفتم: بگو به من، ای فاحشه! که داد به باد؟

غریب : هنگام پاییز

سرشک

پرسیدم از سرشک، که "سرچشمه‌"ات کجاست؟

نالید و گفت: "سر" ز کجا "چشمه" از کجاست؟

لبخند لب ندیدهٔ قلبم که پیش عشق

هر وقت دم ز خنده زدم، گفت: نابجاست

آهنگی در سکوت

بپیچ ای تازیانه! خرد کن، بشکن ستون استخوانم را

به تاریکی تبه کن، سایهٔ ظلمت

بسوزان میله‌های آتش بیداد این دوران پر محنت

فروغ شب فروز دیدگانم را

لگدمال ستم کن، خوار کن، نابود کن

در تیره چال مرگ دهشت‌زا

امید ناله سوز نغمه خوانم را

به تیر آشیان سوز اجانب تار کن، پاشیده کن از هم

پریشان کن، بسوزان، در به در کن آشیانم را

به خون آغشته کن، سرگشته کن در بیکران این شب تاریک وحشت‌زا

ستم‌کش روح آسیمه، سر افسرده جانم را

به دریای فلاکت غرق کن، آواره کن، دیوانهٔ وحشی

ز ساحل دور و سرگردان و تنها

کشتی امواج کوب آرزوی بیکرانم را با وجود این همه زجر و شقاوت‌های بنیان کن

که می‌سوزاند این‌سان استخوان‌های من و هم میهنانم را

طنین افکن سرود فتح بی چون و چرای کار را

سر می‌دهم پیگیر و بی پروا! و در فردای انسانی

بر اوج قدرت انسان زحمت‌کش

به دست پینه بسته، می فرازم پرچم پرافتخار آرمانم را

سوز و ساز

یک بحر سرشک بودم و عمری سوز

افسرده و پیر می‌شدم روز به روز

با خیل گرسنگان چو همرزم شدم

سوزم همه ساز گشت و شامم همه روز

هذیان یک مسلول

همره باد از نشیب و از فراز کوهساران

از سکوت شاخه‌های سرفراز بیشه زاران

از خروش نغمه سوز و ناله ساز آبشاران

از زمین، از آسمان، از ابر و مه، از باد و باران

از مزار بی‌کسی گمگشته در موج مزاران

می‌خراشد قلب صاحب مرده‌ای را سوز سازی

ساز نه، دردی، فغانی، ناله‌ای، ‌اشک نیازی

مرغ حیران گشته‌ای در دامن شب می‌زند پر

می‌زند پر بر در و دیوار ظلمت می‌زند سر

ناله می‌پیچد به دامان سکوت مرگ گستر

این منم! فرزند مسلول تو... مادر، باز کن در

باز کن در باز کن... تا بینمت یک بار دیگر

چرخ گردون ز آسمان کوبیده این سان بر زمینم

آسمان قبر هزاران ناله، کنده بر جبینم

تار غم گسترده پرده روی چشم نازنینم

خون شده از بس که مالیدم به دیده آستینم

کو به کو پیچیده دنبال تو فریاد حزینم

اشک من در وادی آوارگان، ‌آواره گشته

درد جان‌سوز مرا بیچارگی‌ها چاره گشته

سینه‌ام از دست این تک سرفه‌ها صد پاره گشته

بر سر شوریده جز مهر تو سودایی ندارم

غیر آغوش تو دیگر در جهان جایی ندارم

باز کن! مادر، ببین از بادهٔ خون مستم آخر

خشک شد، یخ بست، بر دامان حلقه دستم آخر

آخر ای مادر، زمانی من جوانی شاد بودم

سر به سر دنیا اگر غم بود، من فریاد بودم

هر چه دل می‌خواست، در انجام آن آزاد بودم

صید من بودند مه رویان و من صیاد بودم

بهر صدها دختر شیرین صفت، فرهاد بودم

درد سینه آتشم زد، اشک تر شد پیکر من

لاله گون شد سر به سر، از خون سینه بستر من

خاک گور زندگی شد،‌ در به در خاکستر من

پاره شد در چنگ سرفه پرده در پرده گلویم

وه! چه دانی سل چه ها کرده است با من؟ من چه گویم

هم نفس با مرگم و دنیا مرا از یاد برده

ناله‌ای هستم کنون در چنگ یک فریاد مرده

این زمان دیگر برای هر کسی مردی عجیبم

از آستان دوستان مطرود و در هر جا غریبم

غیر طعن و لعن مردم نیست ای مادر نصیبم

زیورم، پشت خمیده، گونه‌های گود، زیبم

نالهٔ محزون حبیبم، لخته‌های خون طبیبم

کشته شد، تاریک شد، نابود شد، روز جوانم

ناله شد،‌افسوس شد، فریاد ماتم سوز جانم

داستان‌ها دارد از بیداد سل سوز نهانم

خواهی ار جویا شوی از این دل غمدیده ی من

بین چه سان خون می‌چکد از دامنش بر دیدهٔ من

وه! زبانم لال، این خون دل افسرده حالم

گر که شیر توست، مادر... بی گناهم، کن حلالم

آسمان! ای آسمان... مشکن چنین بال و پرم را

بال و پر دیگر چرا؟ ویران که کردی پیکرم را

بس که بر سنگ مزار عمر کوبیدی سرم را

باری امشب فرصتی ده تا ببینم مادرم را

سر به بالینش نهم، گویم کلام آخرم را

گویمش مادر چه سنگین بود این باری که بردم

خون چرا قی می‌کنم، مادر؟ مگر خون که خوردم

سرفه‌ها، تک سرفه‌ها! قلبم تبه شد، مرد. مُردم

بس کنین آخر، خدا را! جان من بر لب رسیده

آفتاب عمر رفته... روز رفته، شب رسیده

زیر آن سنگ سیه گسترده مادر، رختخوابم

سرفه‌ها محض خدا خاموش، می‌خواهم بخوابم

عشق‌ها! ای خاطرات...ای آرزوهای جوانی!

اشک‌ها، فریادها، ای نغمه‌های زندگانی

سوزها... افسانه‌ها... ای ناله‌های آسمانی

دستتان را می فشارم با دو دست استخوانی

آخر... امشب رهسپارم، سوی خواب جاودانی

هر چه کردم یا نکردم، هر چه بودم در گذشته

گرچه پود از تار دل، ‌تار دل از پودم گسسته

عذر می‌خواهم کنون و با تنی در هم شکسته

می‌خزم با سینه تا دامان یارم را بگیرم

آرزو دارم که زیر پای دلدارم بمیرم

تالیاس عقد خود پیچید به دور پیکر من

تا نبیند بی کفن،‌ فرزند خود را مادر من

پرسه می‌زد سر گران بر دیدگان تار،‌خوابش

تا سحر نالید و خون قی کرد، توی رختخوابش

تشنه لب فریاد زد، شاید کسی گوید جوابش

قایقی از استخوان،‌ خون دل شوریده آبش

ساحل مرگ سیه، منزلگه عهد شبابش

بسترش دریای خونی، خفته موج و ته نشسته

دست‌هایش چون دو پاروی مج و در هم شکسته

پیکر خونین او چون زورقی پارو شکسته

می‌خورد پارو به آب و می‌رود قایق به ساحل

تا رساند لاشهٔ مسلول بی کس را به منزل

آخرین فریاد او از دامن دل می‌کشد پر

این منم، فرزند مسلول تو، مادر، ‌باز کن در

باز کن، از پا فتادم... آخ... مادر

م... ا...د...ر

گل سرخ و گل زرد

گل سرخی به او دادم، گل زردی به من داد

برای یک لحظه ی ناتمام، قلبم از تپش افتاد

با تعجب پرسیدم: مگر از من متنفری؟

گفت: نه باور کن،نه! ولی چون تو را واقعا دوست دارم

نمی‌خواهم پس از آنکه کام از من گرفتی، برای پیدا کردن گل زرد

زحمتی به خود هموار کنی

توفان زندگی

هشت سال پیش از این بود

که از اعماق تیرگی

از تیرگی اعماق و نظامی که می‌رفت

تا بخوابد خاموش، و بمیرد آرام

ناله‌ها برخاست

از اعماق تیرگی

آنجا که خون انسان‌ها، پشتوانهٔ طلاست

وز جمجمهٔ سر آنها مناره‌ها برپاست

ناله‌ها برخاست

مطلب ساده بود

سرمایه،‌ خون می‌خواست

مپرسید چرا، گوش کنید مردم

علتش این بود... علتش این است

و این نه تنها مربوط به هند و چین است

بلکه از خانه‌های بی نام، تا سفره‌های بی شام

از شکستگی سر چوبهٔ دار خون آلود، تا کنج زندان

از دیروز مرده، ‌تا امروز خونین

تا فردای خندان

از آسیای رمیده، تا آفریقای اسیر

حلقه به حلقه، شعله به شعله، قطعه به قطعه

زنجیر به زنجیر

بر پا می‌شود توفان زندگی

توفان زندگی، کینه ور و خشمگین

بر پا می‌شود

پاره می‌کند، زنجیر بندگی

تا انسان ستمکش، بشکند

بشکافد از هم، سینهٔ تابوت

خراب کند یکسره، دنیای کهن را، بر سر قبرستان

قبرستان فقر، قبرستان پول

و بندگی استعمار، بیش از این دیگر

نکند قبول! نکند قبول

می‌لرزد آسمان... می‌ترسد آسمان

و زمان... زمان و قلب زمان

و تپش قلب خون آلودهٔ زمان، تند تر می‌شود، تند تر دم به دم

و روز آزادی انسان ستمکش

نزدیکتر می‌شود قدم به قدم

بر سنگ مزار

الا، ای رهگذر! منگر چنین بیگانه بر گورم

چه می‌خواهی؟ چه می‌جویی، در این کاشانهٔ عورم؟

چه سان گویم؟ چه سان گریم؟ حدیث قلب رنجورم؟

از این خوابیدن در زیر سنگ و خاک و خون خوردن

نمی‌دانی! چه می‌دانی، که آخر چیست منظورم

تن من لاشهٔ فقر است و من زندانی زورم

کجا می‌خواستم مردن!؟ حقیقت کرد مجبورم

چه شب‌ها تا سحر عریان، به سوز فقر لرزیدم

چه ساعت‌ها که سرگردان، به ساز مرگ رقصیدم

از این دوران آفت زا، چه آفت‌ها که من دیدم

سکوت زجر بود و مرگ بود و ماتم و زندان

هر آن باری که من از شاخسار زندگی چیدم

فتادم در شب ظلمت، به قعر خاک، پوسیدم

ز بس که با لب محنت،‌ زمین فقر بوسیدم

کنون کز خاک غم پر گشته این صد پاره دامانم

چه می‌پرسی که چون مردم؟ چه سان پاشیده شد جانم؟

چرا بیهوده این افسانه‌های کهنه بر خوانم؟

ببین پایان کارم را و بستان دادم از دهرم

که خون دیده، آبم کرد و خاک مرده‌ها، نانم

همان دهری که بایستی به سندان کوفت دندانم

به جرم اینکه انسان بودم و می‌گفتم: انسانم

ستم خونم بنوشید و بکوبیدم به بد مستی

وجودم حرف بیجایی شد اندر مکتب هستی

شکست و خرد شد، افسانه شد، روز به صد پستی

کنون... ای رهگذر! در قلب این سرمای سر گردان

به جای گریه: بر قبرم، بکش با خون دل دستی

که تنها قسمتش زنجیر بود، از عالم هستی

نه غمخواری، نه دلداری، نه کس بودم در این دنیا

در عمق سینهٔ زحمت، نفس بودم در این دنیا

همه بازیچهٔ پول و هوس بودم در این دنیا

پر و پا بسته مرغی در قفس بودم در این دنیا

به شب‌های سکوت کاروان تیره بختی‌ها

سرا پا نغمهٔ عصیان، جرس بودم در این دنیا

به فرمان حقیقت رفتم اندر قبر، با شادی

که تا بیرون کشم از قعر ظلمت نعش آزادی

ناز

گفتم که ای غزال! چرا ناز می‌کنی؟

هر دم نوای مختلفی ساز می‌کنی؟

گفتا: به درب خانه‌ات ار کس نکوفت مشت

روی سکوت محض تو در باز می‌کنی؟

اشک عجز: قاتل عشق

آمد، به طعنه کرد سلامی و گفت: مُرد

گفتم: که؟ گفت: آنکه دلت را به من سپرد

وآنگه گشود سینه و دیدم که اشک عجز

تابوت عشق من، به کف نور می‌سپرد

شکوهی ناتمام

ای آسمان! باور مکن، کاین پیکر محزون منم

من نیستم! من نیستم!

رفت عمر من، از دست من

این عمر مست و پست من

یک عمر با بخت بدش بگریستم، بگریستم

لیک عمری پای اندر گلم

باری نپرسید از دلم

من چیستم؟ من کیستم؟

زبان سکوت

یک ساعت تمام، بدون آنکه یک کلام حرف بزنم به رویش نگاه کردم

فریاد کشید: آخر خفه شدم! چرا حرف نمی‌زنی؟

گفتم: نشنیدی؟.... برو...

پریشانی

از بس کف دست بر جبین کوبیدم

تا بگذرد از سرم، پریشانی من

نقش کف دست! محو شد، ریخت به هم

شد چین و شکن، به روی پیشانی من

شیشه و سنگ

او مظهر عشق بود و من مظهر ننگ

وقتی که فشردمش به آغوشم تنگ

لرزید دلش، شکست و نالید که: آخ...

ای شیشه چه می‌کنی تو در بستر سنگ؟

آثار شب زفاف

من زادهٔ شهوت شبی چرکینم

در مذهب عشق، کافری بی دینم

آثار شب زفاف کامی است پلید

خونی که فسرده در دل خونینم

نام شب

من اشک سکوت مرده در فریادم

دادی سر و پا شکسته در بیدادم

این‌ها همه هیچ... ای خدای شب عشق

نام شب عشق را که برد از یادم؟

باران

ببار ای نم نم باران زمین خشک را تر کن

سرود زندگی سر کن دلم تنگه... دلم تنگه

بخواب، ای دختر نازم به روی سینهٔ بازم

که همچون سینهٔ سازم همه‌اش سنگه... همه‌اش سنگه

نشسته برف بر مویم شکسته صفحهٔ رویم

خدایا! با چه کس گویم که سر تا پای این دنیا

همه‌اش ننگه... همه‌اش رنگه

آرامگاه عشق

شب سیاه، همانسان که مرگ هست

قلب امید در به در و مات من شکست

سر گشته و برهنه و بی خانمان، چو باد

آن شب،‌ رمید قلب من، از سینه و فتاد

زار و علیل و کور

بر روی قطعه سنگ سپیدی که آن طرف

در بیکران دور

افتاده بود،‌ ساکت و خاموش، روی گور

گوری کج و عبوس و تک افتاده و نزار

در سایهٔ سکوت رزی، پیر و سوگوار

بی تاب و ناتوان و پریشان و بی قرار

بر سر زدم، گریستم، از دست روزگار

گفتم که‌ای تو را به خدا،‌ سایبان پیر

با من بگو، بگو که خفته در این گور مرگبار؟

کز درد تلخ مرگ وی، این قلب اشکبار

خود را در این شب تنها و تار کشت؟

پیر خمیده پشت

جانم به لب رسید، بگو قبر کیست این؟

یک قطره خون چکید، به دامانم از درخت

چون جرعه‌ای شراب غم، از دیدگان مست

فریاد بر کشید: که‌ای مرد تیره بخت

بر سنگ سخت گور نوشته است، هر چه هست

بر سنگ سخت گور

از بیکران دور

با جوهر سرشک

دستی نوشته بود:

"آرامگاه عشق"

برای مردن

تا روح بشر به چنگ زر، زندانی ست

شاگردی مرگ پیشه‌ای انسانی است

جان از ته دل،‌ طالب مرگ است... دریغ

در هیچ کجا ‌برای مردن جا نیست؟

گفتگو

گفتم: ‌ای پیر جهاندیده بگو

از چه تا گشته، بدین سان کمرت

مادرت زاد، به این صورت زشت؟

یا که ارثی ست تو را از پدرت؟

ناله سر داد: که فرزند مپرس

سرگذشت من افسانه ست

آسمان داند و دستم،‌که چه سان

کمرم تا شد و تا خورده شکست

هر چه بد دیدم از این نظم خراب

همه از دیدهٔ قسمت دیدم

فقر و بدبختی خود،‌ در همه حال

با ترازوی فلک سنجیدم

تن من یخ زده در قبر سکوت

دلم آتش زده از سوزش تب

همه شب تا به سحر لخت و ملول

آسمان بود و من و دست طلب

عاقبت در خم یک عمر تباه

واقعیات، به من لج کردند

تا ره چاره بجویم ز زمین

کمرم را به زمین کج کردند

حدود جوانی

از شمال محدود است، به آینده‌ای که نیست

به اضافهٔ غم پیری و سایهٔ مخوف ممات

از جنوب به گذشتهٔ پوچی پر از خاطرات تلخ

گاهی اوقات شیرین

مشرق، طلوع آفتاب عشق، صلح با مرگ

شروع جنگ حیات

مغرب، فرسنگ‌ها از حیات دور، آغوش تنگ گور

غروب عشق دیرین

این چه حدودی ست! آیا شنیده‌ای و میدانی؟

حدود دنیای متزلزلی است موسوم به: جوانی

افسانه ی من

گفتم که بیا کنون که من مستم، مست

ای دختر شوریده دلِ مست پرست

گفتا که تو باده خوردی و مست شدی

من مست باده می‌خواهم، پست

یک شاخهٔ خشک، زار و غمناک شکست

آهسته فرو فتاد و بر خاک نشست

آن شاخهٔ خشک، عشق من بود که مرد

وان خاک، دلم... که طرفی از عشق نبست

جز مسخره نیست، عشق تا بوده و هست

با مسخرگی، جهانی انداخته دست

ای کاش که در دل طبیعت می‌مرد

این طفل حرامزاده، از روز الست

صد بار شدم عاشق و مردم صد بار

تابوت خودم به گور بردم صد بار

من غره از اینکه صد نفر گول زدم

دل غافل از آنکه‌گول خوردم صد بار

افسوس که گشت زیر و رو خانهٔ من

مرگ آمد و پر گشود در لانهٔ من

من مردم و زنده هست افسانهٔ عشق

تا زنده نگاه دارد افسانهٔ من

افسانهٔ من تو بودی ای افسانه

جان از کف من ربودی، ای افسانه

صد بار شکار رفتم دل خونین

نشناختمت چه هستی ای افسانه

هست و نیست

از بادهٔ نیست سر خوشم، سرخوش و مست

بیزارم و دلشکسته، ‌از هر چه که هست

من هست به نیست دادم، افسوس که نیست

در حسرت هست پشت من پاک شکست

سکوت

گفتم که سکوت...! از چه رو لالی و کور؟

فریاد بکش،‌که زندگی رفت به گور

گفتا که خموش! تا که زندانی زور

بهتر شنود، ندای تاریخ ز دور

بستم ز سخن لب و فرا دادم گوش

دیدم که ز بیکران،‌ دردی خاموش

فریاد زمان،‌ رمیده در قلب سروش

کای ژنده بتن،‌ مردن کاشانه به دوش

بس بود هر آنچه زور بی مسلک پست

در دامن این تیره شب مرده پرست

با فقر سیاه... طفل سرمایهٔ مست

قلب نفس بی کستان، کشت... شکست

دل زنده کنید تا بمیرد ناکام

این نظم سیاه و فقر در ظلمت شام

بر سر نکشد، خزیده از بام به بام

خون دل پابرهنگان، جام به جام

نابود کنید، یاس را در دل خویش

کاین ظلمت دردگستر، زار پریش

محکوم به مرگ جاودانی است... بلی

شب خاک به سر زند، چو روز آید پیش

سرشک بخت

دردا که سرشک بخت شوریدهٔ من

چون حسرت عشق، مرده بر دیدهٔ من

اشکم همه من! اشک تو چون پاک کنم

ای بخت ز قعر قبر دزدیدهٔ من

شراب آب

گفتم: که چیست فرق میان شراب و آب؟

کاین یک کند خنک دل و آن یک کند کباب

گفتا: که آب خندهٔ عشق است در سرشک

لیکن شراب نقش سرشک است در سراب

درد

من اگر دیوانه ام

با زندگی بیگانه‌ام

مستم اگر یا گیج و سرگردان و مدهوشم

اگر بی صاحب و بی چیز و ناراحت

خراب اندر خراب و خانه بر دوشم

اگر فریاد منطق هیچ تأثیری ندارد

در دل تاریک و گنگ و لال و صاحب مردهٔ گوشم

به مرگ مادرم: مُردم

شما ای مردم عادی

که من احساس انسانی خود را

بر سرشک سادهٔ رنج فلاکت بارتان

بی شبهه مدیونم

میان موج وحشتناکی از بیداد این دنیا

در اعماق دل آغشته با خونم

هزار درد دارم

درد دارم

نه... من دیگر نمی‌خندم

نه من دیگر به روی ناکسان هرگز نمی‌خندم

دگر پیمان عشق جاودانی

با شما معروفه های پست هر جایی نمی‌بندم

شما کاینسان در این پهنای محنت گستر ظلمت

ز قلب آسمان جهل و نادانی

به دریا و به صحرای امید و عشق بی پایان این ملت

گرد ذلت و فقر و پریشانی و موهومات می‌بارید

شما،‌کاندر چمنزار بدون آب این دوران توفانی

به فرمان خدایان طلا،‌ تخم فساد و یأس می‌کارید؟

شما، رقاصه‌های بی سر و بی پا

که با ساز هوس پرداز و افسون ساز بیگانه

چنین سرمست و بی قید و سراپا زیور و نعمت

به بام کلبهٔ فقر و به روی لاشهٔ صد پارهٔ زحمت

سحر تا شام می‌رقصید

قسم بر آتش عصیان ایمانی

که سوزانده است تخم یأس را در عمق قلب آرزومندم

که من هرگز، به روی چون شما معروفه های پست هر جایی نمی‌خندم

پای می‌کوبید و می‌رقصید

لیکن من... به چشم خویش می‌بینم که می‌لرزید

می‌بینم که می‌لرزید و می‌ترسید

از فریاد ظلمت کوب و بیداد افکن مردم

که در عمق سکوت این شب پر اضطراب و ساکت و فانی

خبرها دارد از فردای شورانگیز انسانی

و من... هر چند مثل سایر رزمندگان راه آزادی

کنون خاموش،‌ در بندم

ولی هرگز به روی چون شما غارتگران فکر انسانی نمی‌خندم

خدا

یک روز که مرده بودم اندر خود زیست

گفتم به خدا، که این خدا، در خود کیست؟

گفتا که در آن خودی که سرمایهٔ هست

در سنگر عشق، جوید اندر خود نیست

احتیاج

گفتم: بگو به من، ای فاحشه! که داد به باد؟

شرافت و غرور تو را؟ ناله از دلش سر داد

کای احتیاج، زادهٔ زر، مادر فساد

لعنت به روح مادر معروفهٔ تو باد

غریب

هنگام پاییز

زیر یک درخت مُردم

برگ‌هایش مرا پوشاند

و هزاران قلب یک درخت

گورستان قلب من شد

دیگر اشعار

آتش شهوت : تو ای مادر اگر شوخ چشمی‌ها نمی‌کردی

خداوندا : خداوندا!

شب و ماه : شب است و ماه می‌رقصد ستاره نقره می پاشد

تکیه بر جای خدا ۱ : شبی در حال مستی تکیه بر جای خدا کردم

تکیه بر جای خدا ۲ : شبی در حال مستی تکیه بر جای خدا کردم

باز باران بی ترانه... : باز باران بی ترانه

بهای نان ۱ : شبی مست رفتم اندر ویرانه‌ای

بهای نان ۲ : دوش مست و بی‌خبر بگذشتم از ویرانه‌ای

کفرنامه ی من : خدایا کفر می‌گویم، پریشانم، پریشانم

نوار سیاه : به جای ساعت

مناجات : الا ای مهین مالک آسمان‌ها

مکافات عمل : یک شبی در راه دوری، گرگ پیری بر زمین افتاد و مرد.. ...

برو ای دوست... برو : برو ای دوست... برو

فریاد... فریاد... : فریاد از این دوران تار تیره فرجام

خاطرات گذشته... : تا بدانند سرنوشتش را

روز تولد : شبی که او را به گردش برده بودم

طبال : طبال بزن، بزن که نابود شدم

بد خط : خدایا چون نوشتی سرنوشتم

آغوش : به آغوشم فشردم! گفت مُردم

آتش شهوت

تو ای مادر اگر شوخ چشمی‌ها نمی‌کردی

تو هم ای آتش شهوت شرر بر پا نمی‌کردی

کنون من هم به دنیا بی نشان بودم

پدر آن شب جنایت کرده‌ای شاید نمی‌دانی

به دنیایم هدایت کرده‌ای شاید نمی‌دانی

از این بایت خیانت کرده‌ای شاید نمی‌دانی

خداوندا

خداوندا!

اگر روزی بشر گردی

ز حال بندگانت با خبر گردی

پشیمان می‌شدی از قصه خلقت

از اینجا از آنجا بودنت!

خداوندا!

اگر روزی ز عرش خود به زیر آیی

لباس فقر به تن داری

برای لقمهٔ نانی

غرورت را به زیر پای نامردان فرو ریزی

زمین و آسمان را کفر می‌گویی، نمی‌گویی؟

خداوندا!

اگر با مردم آمیزی

شتابان در پی روزی

ز پیشانی عرق ریزی

شب آزرده و دل خسته

تهی دست و زبان بسته

به سوی خانه باز آیی

زمین و آسمان را کفر می‌گویی، نمی‌گویی؟

خداوندا!

اگر در ظهر گرماگیر تابستان

تن خود را به زیر سایهٔ دیواری بسپاری

لبت را بر کاسهٔ مسی قیر اندود بگذاری

و قدری آن طرف تر کاخ‌های مرمرین بینی

و اعصابت برای سکه‌ای این سو و آن سو در روان باشد

و شاید هر رهگذر هم از درونت با خبر باشد

زمین و آسمان را کفر می‌گویی، نمی‌گویی؟

خدایا! خالقا! بس کن جنایت را تو ظلمت را!

تو خود سلطان تبعیضی

تو خود یک فتنه انگیزی

اگر در روز خلقت مست نمی‌کردی

یکی را همچون من بدبخت

یکی را بی دلیل آقا نمی‌کردی

جهانی را چنین غوغا نمی‌کردی

دگر فریادها در سینهٔ تنگم نمی‌گنجد

دگر آهم نمی‌گیرد

دگر این سازها شادم نمی‌سازد

دگر از فرط می‌نوشی می هم مستی نمی‌بخشد

دگر در جام چشمم باده شادی نمی‌رقصد

نه دست گرم نجوایی به گوشم پنجه می ساید

نه سنگ سینهٔ غم چنگ صدها ناله می کوبد

اگر فریادهایی از دل دیوانه برخیزد

برای نامرادی های دل باشد

خدایا! گنبد صیاد یعنی چه ؟

فروزان اختران ثابت سیار یعنی چه ؟

اگر عدل است این پس ظلم ناهنجار یعنی چه؟

به حدی درد تنهایی دلم را رنج می‌دارد

که با آوای دل خواهم کشم فریاد و برگویم

خدایی که فغان آتشینم در دل سرد او بی اثر باشد خدا نیست!

شما ای مولیانی که می‌گویید خدا هست

و برای او صفت‌های توانا هم روا دارید!

بگویید تا بفهمم

چرا اشک مرا هرگز نمی‌بیند؟

چرا بر نالهٔ پر خواهشم پاسخ نمی‌گوید؟

چرا او این چنین کور و کر و لال است؟

و یا شاید درون بارگاه خویش کسی لب بر لبانش مست تنهایی

و یا شاید دگر پر گشته است آن طاقت و صبرش

کنون از دست داده آن صفت‌ها را

چرا در پرده می‌گویم

خدا هرگز نمی‌باشد

من امشب ناله نی را خدا دانم

من امشب ساغر می را خدا دانم

خدای من دگر تریاک و گرس و بنگ می‌باشد

خدای من شراب خون رنگ می‌باشد

مرا پستان گرم لاله رخساران خدا باشد

خدا هیچ است

خدا پوچ است

خدا جسمی است بی معنی

خدا یک لفظ شیرین است

خدا رویایی رنگین است

شب است و ماه می‌رقصد

ستاره نقره می‌پاشد

و گنجشک از لبان شهوت آلودهٔ زنبق بوسه می‌گیرد

من اما سرد و خاموشم!

من اما در سکوت خلوتت آهسته می‌گریم

اگر حق است زدم زیر خدایی!

عجب بی پرده امشب من سخن گفتم

خداوندا!

اگر در نعشه ی افیون از من مست گناهی سر زد ببخشیدم

ولی نه!

چرا من رو سیه باشم؟

چرا قلادهٔ تهمت مرا در گردن آویزد؟

خداوندا!

تو در قرآن جاویدت هزاران وعده‌ها دادی

تو می‌گفتی که نامردان بهشتت را نمی‌بینند

ولی من با دو چشم خویشتن دیدم

که نامردان به از مردان

ز خون پاک مردانت هزاران کاخ‌ها ساختند

خداوندا! بیا بنگر بهشت کاخ نامردان را

خدایا! خالقا! بس کن جنایت را بس کن تو ظلمت را

تو خود گفتی اگر اهرمن شهوت بر انسان حکم فرماید

تو او را با صلیب عصیانت مصلوب خواهی کرد

ولی من با دو چشم خویشتن دیدم

پدر با نورسته خویش گرم می‌گیرد

برادر شبانگاهان مستانه از آغوش خواهر کام می‌گیرد

نگاه شهوت انگیز پسر دزدانه بر اندام مادر می‌لرزد

قدم‌ها در بستر فحشا می‌لغزد

پس... قولت!

اگر مردانگی این است

به نامردی نامردان قسم

نامرد نامردم اگر دستی به قرآنت بیالایم!

شب و ماه

شب است و ماه می‌رقصد ستاره نقره می پاشد

نسیم پونه و عطر شقایق‌ها ز لب‌های هوس آلود

زنبق‌های وحشی بوسه می‌چیند

و من تنهای تنهایم در این تاریکی شب

خدایم آه خدایم صدایت می‌زنم، بشنو صدایم

از زبان کارو فریادت دهم٬ اگر هستی برس به دادم!

خداوندا! اگر روزی از عرشت به زیر آیی

و لباس فقر بپوشی

و برای لقمه نانی غرورت را به پای نامردان بشکنی

زمین و آسمانت را کفر میگویی٬ نمی‌گویی؟

خداوندا اگر در روز گرماگیر تابستانی

تن خسته خویش را بر سایه دیواری

به خاک بسپاری

اندکی آن طرف‌تر کاخ‌های مرمرین بینی

زمین و آسمانت را کفر می‌گویی٬ نمی‌گویی؟!

خداوندا اگر با مردم آمیزی

شتابان در پی روزی

ز پیشانی عرق ریزی

شب آزرده و دل خسته

تهی دست و زبان بسته

به سوی خانه باز آیی

زمین و آسمانت را کفر می‌گویی٬ نمی‌گویی؟!

خدایا! خالقا! بس کن جنایت را

بس کن تو ظلمت را

تو در قرآن جاویدت هزاران وعده دادی

تو خود گفتی که نا مردمان بهشت را نمی‌بینند

ولی من با دو چشم خویشتن دیدم

که نا مردمان ز خون پاک مردانت هزاران کاخ می‌سازند

خدایا! خالقا! بس کن جنایت را

بس کن تو ظلمت را

تو خود گفتی اگر اهرمن شهوت

بر انسان حکم فرماید تو او را با صلیب عصیانت

مصلوب خواهی کرد

ولی من با دو چشم خویشتن دیدم

پدر با نورسته خویش گرم می‌گیرد

برادر شبانگاهان مستانه از آغوش خواهر کام می‌گیرد

نگاه شهوت انگیز پسر دزدانه بر اندام مادر می‌لرزد

قدم‌ها در بستر فحشا می‌لغزد

خدایا! خالقا! بس کن جنایت را

بس کن تو ظلمت را

تو خود سلطان تبعیضی

تو خود فتنه انگیزی

اگر در روز خلقت مست نمی‌کردی

یکی را همچون من بدبخت یکی را بی دلیل آقا نمی‌کردی

جهانی را این‌چنین غوغا نمی‌کردی

هرگز این سازها شادم نمی‌سازد

دگر آهم نمی‌گیرد

دگر بنگ باده و تریاک آرام نمی‌سازد

شب است و ماه می‌رقصد

ستاره نقره می‌پاشد

من اما در سکوت خلوتت آهسته می‌گریم

اگر حق است زدم زیر خدایی....!!!

خدایا! خالقا! بس کن جنایت را

بس کن تو ظلمت را

خداوندا تو می‌گفتی زنا زشت است و من دانم که عیسی زاده طبع زنا زاد خداوندی ست

خدایا! خالقا! بس کن جنایت را

بس کن تو ظلمت را

زین سپس با دگران عشق و صفا خواهم کرد

همچو تو یکسره من ترک وفا خواهم کرد

زین سپس جای وفا چون تو جفا خواهم کرد

ترک سجاده و تسبیح و ردا خواهم کرد

گذر از کوی تو چون باد صبا خواهم کرد

هرگز این گوش من از تو سخن حق نشنید

مردمان گوش به افسانهٔ زاهد ندهید

داده از پند به من پیر خرابات نوید

کز توی عهد شکن این دل دیوانه رمید

شِکوه ز آیین بدت پیش خدا خواهم کرد

درس حکمت همه را خواندم و دیدم به عیان

بهر هر درد دوایی است دواها پنهان

نسخهٔ درد من این بادهٔ ناب است بدان

کز طبیبان جفا جوی نگرفتم درمان

زخم دل را می ناب دوا خواهم کرد

من که هم می ‌خورم و دُردی آن پادشهم

بهتر آنست که اِمشب به همان جا بروم

سر خود بر در خُمخانهٔ آن شاه نهم

آنقدر باده خورم تا ز غم آزاد شوم

دست از دامن طناز رها خواهم کرد

خواهم از شیخ کشی شهره این شهر شوم

شیخ و ملا و مُریدان همه را قهر شوم

بر مذاق همه شیخان دغل زهر شوم

گر که روزی ز قضا حاکم این شهر شوم

خون صد شیخ به یک مست روا خواهم کرد

ز کم و بیش و بسیار بگیرم از شیخ

وجه اندوخته و دینار بگیرم از شیخ

آنقدر جامه و دستار بگیرم از شیخ

باج میخانهٔ اَمرار بگیرم از شیخ

وسط کعبه دو میخانه بنا خواهم کرد

وقف سازم دو سه میخانهٔ با نام و نشان

وَندَر آنجا دو سه ساقی به مه روی عیان

تا نمایند همه را واقف ز اسرار جهان

گر دهد چرخ به من مهلتی‌ای باده خواران

کف این میکده‌ها را ز عبا خواهم کرد

هر که این نظم سرود خرم و دلشاد بُود

خانهٔ ذوقی و گوینده‌اش آباد بُود

انتقادی نبُود هر سخن آزاد بُود

تا قلم در کف من تیشهٔ فرهاد بُود

تا ابد در دل این کوه صدا خواهم کرد

تکیه بر جای خدا ۱

شبی در حال مستی تکیه بر جای خدا کردم

در آن یک شب، خدایا! من عجایب کارها کردم

جهان را روی هم کوبیدم، از نو ساختم گیتی

ز خاک عالم کهنه، جهانی نو بنا کردم

کشیدم بر زمین از عرش، دنیادار سابق را

سخن واضح‌تر و بهتر بگویم، کودتا کردم

خدا را بندهٔ خود کرده، خود گشتم خدای او

خدایی با تسلط، هم به ارض و هم سما کردم

میان آب شستم سر به سر برنامهٔ پیشین

هر آن چیزی که از اول بود، نابود و فنا کردم

نمودم هم بهشت و هم جهنم، هر دو را معدوم

کشیدم پیش نقد و نسیه، بازی را رها کردم

نماز و روزه را تعطیل کردم، کعبه را بستم

حساب بندگی را از ریاکاری جدا کردم

امام و قطب و پیغمبر نکردم در جهان منصوب

خدایی بر زمین و بر زمان، بی کدخدا کردم

نکردم خلق، ملا و فقید و زاهد و صوفی

نه تعیین بهر مردم مقتدا و پیشوا کردم

شدم خود عهده دار پیشوایی در همه عالم

به تیپا پیشوایان را به دور از پیش پا کردم

بدون اسقف و پاپ و کشیش و مفتی اعظم

خلایق را به امر حق شناسی آشنا کردم

نه آوردم به دنیا روضه خوان و مرشد و رمال

نه کس را مفت خور و هرزه و لات و گدا کردم

نمودم خلق را آسوده از شر ریاکاران

به قدرت در جهان خلعید از اهل ریا کردم

ندادم فرصت مردم فریبی بر عبا پوشان

نخواهم گفت آن کاری که با اهل ریا کردم

به جای مردم نادان نمودم خلق گاو و خر

میان خلق آنان را پی خدمت رها کردم

مقدر داشتم خالی ز منت، رزق مردم را

نه شرطی در نماز و روزه و ذکر و دعا کردم

نکردم پشت سر هم بندگان لخت و عور ایجاد

به مشتی بندگان آبرومند اکتفا کردم

هر آن کس را که می‌دانستم از اول بود فاسد

نکردم خلق و عالم را بری از هر جفا کردم

به جای جنس تازی آفریدم مردم دل پاک

قلوب مردمان را مرکز مهر و وفا کردم

سری داشت کو بر سر فکر استثمار کوبیدم

دگر قانون استثمار را زیر پا کردم

رجال خائن و مزدور را در آتش افکندم

سپس خاکستر اجسادشان را بر هوا کردم

نه جمعی را برون از حد بدادم ثروت و مکنت

نه جمعی را به درد بی نوایی مبتلا کردم

نه یک بی آبرویی را هزار گنج بخشیدم

نه بر یک آبرومندی دو صد ظلم و جفا کردم

نکردم هیچ فردی را قرین محنت و خواری

گرفتاران محنت را رها از تنگنا کردم

به جای آنکه مردم گذارم در غم و ذلت

گره از کارهای مردم غم دیده وا کردم

به جای آنکه بخشم خلق را امراض گوناگون

به الطاف خدایی درد مردم را دوا کردم

جهانی ساختم پر عدل و داد و خالی از تبعیض

تمام بندگان خویش را از خود رضا کردم

نگویندم که تا ریگی به کفشت هست از اول

نکردم خلق شیطان را، عجب کاری به جا کردم

چو می‌دانستم از اول که در آخر چه خواهد شد

نشستم فکر کار انتها را ابتدا کردم

نکردم اشتباهی چون خدای فعلی عالم

خلاصه هرچه کردم، خدمت و مهر و صفا کردم

ز من سر زد هزاران کار دیگر تا سحر، لیکن

چو از خود بی خود بودم، ندانسته چه‌ها کردم

سحر چون گشت از مستی شدم هوشیار

خدایا در پناه می جسارت بر خدا کردم

شدم بار دگر یک بنده درگاه او گفتم:

"خداوندا نفهمیدم خطا کردم...!"

تکیه بر جای خدا ۲

شبی در حال مستی تکیه بر جای خدا کردم

نمی‌دانم کجا بودم، چه‌ها کردم، چه‌ها کردم

در آن لمحه ز مستی حال گردان شد

خدا دیدم، وجودم محو و گریان شد

به خود فائق شدم، مستی ز سر رفت

غرور آمد، دلم از حد کم رست

خدا دیدم، خودم را بندگی کو؟

کجا شد جبر و سختی؟ بی خودی کو؟

زدم حکمی که لیلی کو و مجنون؟

زدم حکمی کجا شد جنگ و کو خون؟

چو مستی دست در جای خدا زد

به چنگیزان و نامردان قفا زد

به لیلی حکم عشق دائمی داد

به شیرین حق خوب زندگی داد

به مجنون آتشی از جنس دم داد

به فرهاد اهرمی کوهان شکن داد

چرا لیلی و مجنون باز مانند؟

چرا فرهاد از شیرین برانند؟

چرا وقتی که من مست و خدایم

چنان باشم که گویندم گدایم؟

در آن حالت که پیمانه برم بود

شرابم همدم و دل ساغرم بود

من مست و خراب حالا خدایم

ز ضعف و هجر و غم، حالا جدایم

به پیران وقت پیری می‌دهم جان

جوانان در جوانی قوت و نان

چرا آهو ز مادر باز ماند؟

چرا فرزند صیادش بنالد؟

چراها و چراها و چراها

شب قدرت گذشت و آرزوها

به سختی قامتم را راست کردم

گلوی خشک خود را صاف کردم

کنار بسترم پیمانه‌ای پر

ولی جیبم تهی از سکه و دُر

شراب از سر برفته بی تامل

نمی‌یابم اثر از تاج و از گل

همان مست و رهای رو سیاهم

غلط کردم که پی بردم خدایم!

باز باران بی ترانه...

باز باران بی ترانه

باز باران با تمام بی کسی‌های شبانه

می‌خورد بر مرد تنها

می‌چکد بر فرش خانه

باز می‌آید صدای چک چک غم

باز ماتم

من به پشت شیشه تنهایی افتاده

نمی‌دانم، نمی‌فهمم

کجای قطره‌های بی کسی زیباست؟

نمی‌فهمم، چرا مردم نمی‌فهمند

که آن کودک که زیر ضربه شلاق باران سخت می‌لرزد

کجای ذلتش زیباست؟

نمی‌فهمم

کجای اشک یک بابا

که سقفی از گل و آهن به زور چکمه باران

به روی همسر و پروانه‌های مرده‌اش آرام باریده

کجایش بوی عشق و عاشقی دارد؟

نمی‌دانم

نمی‌دانم چرا مردم نمی‌دانند

که باران عشق تنها نیست

صدای ممتدش در امتداد رنج این دل‌هاست

کجای مرگ ما زیباست؟

نمی‌فهمم

یاد آرم روز باران را

یاد آرم مادرم در کنج باران مُرد

کودکی ده ساله بودم

می‌دویدم زیر باران، از برای نان

مادرم افتاد

مادرم در کوچه‌های پست شهر آرام جان می‌داد

فقط من بودم و باران و گل‌های خیابان بود

نمی‌دانم

کجای این لجن زیباست؟

بشنو از من، کودک من

پیش چشم مرد فردا

که باران هست زیبا، از برای مردم زیبای بالادست

و آن باران که عشق دارد، فقط جاری ست بر عاشقان مست

و باران من و تو درد و غم دارد

خدا هم خوب می‌داند

که این عدل زمینی، عدل کم دارد

بهای نان ۱

شبی مست رفتم اندر ویرانه‌ای

ناگهان چشمم بی افتاد اندر خانه‌ای

نرم نرمک پیش رفتم در کنار پنجره

تا که دیدم صحنهٔ دیوانه‌ای

پیرمردی کور و فلج در گوشه‌ای

مادری مات و پریشان همچنان پروانه‌ای

پسرک از سوز سرما می زند دندان به هم

دختری مشغول عیش و نوش با بیگانه‌ای

پس از آن سوگند خوردم مست نروم بر در خانه‌ای

تا که بینم دختری عفت فروشد بهر نان خانه‌ای

بهای نان ۲

دوش مست و بی‌خبر بگذشتم از ویرانه‌ای

در سیاهی شب، چشم مستم خیره شد بر خانه‌ای

چون نگه کردم درون خانه از آن پنجره

صحنه‌ای دیدم که قلبم سوخت چون جانانه‌ای

کودکی از سوز سرما می زند دندان به هم

مردکی کور و فلج افتاده‌ای در یک گوشه‌ای

دختری مشغول عیش و نوش با بیگانه‌ای

مادری مات و پریشان مانده چون دیوانه‌ای

چون که فارغ گشت از عیش و نوش آن مرد پلید

قصد رفتن کرد با حالت جانانه‌ای

دست در جیب کرد و زآن همه پول درشت

داد به دختر زآن همه پول درشت چند دانه‌ای

بر خودم لعنت فرستادم که هر شب تا سحر

می‌روم مست و شتابان سوی هر میخانه‌ای

من در این میخانه، آن دختر ز فقر

می‌فروشد عصمتش را بهر نان خانه‌ای

کفرنامه ی من

خدایا کفر می‌گویم، پریشانم، پریشانم

چه می‌خواهی تو از جانم؟ نمی‌دانم، نمی‌دانم

مرا بی آن که خود خواهم، اسیر زندگی کردی

تو مسئولی خداوندا، به این آغاز و پایانم

من آن بازیچه‌ای هستم که می‌رقصم به هر سازت

تو می‌خندی از آن اول به این چشمان گریانم

نه در مسجد، نه میخانه، نه در دیری، نه در کعبه

من آن بیدم که می‌لرزم دگر بر مرگ پایانم

خدایی، ناخدایی، هرچه هستی، غافلی یا رب

که من آن کشتی بشکسته‌ای در کام طوفانم

تویی قادر، تویی مطلق، نسوزان خشک و تر با هم

نوار سیاه

به جای ساعت

نوار سیاهی به مچ دستم بستم ...

زمان برای من متوقف شده ومن

پیمان خود را با هر چه زمان است

و هر چه مربوط به آن شکستم!

مناجات

الا ای مهین مالک آسمان‌ها

کجا گیرم آخر سراغت کجایی؟

غلام با وفای تو بودم، نبودم؟

چرا با من با وفا، بی وفایی؟

چه سازم من آخر بدین زندگانی

که فریبی است در بیکران بی ریایی

چه سان خلقت مهمل است اینکه روزم

فنا کرد، کام قدر، بر قضایی

بیا پس بگیر این حیاتی که دادی

که مردم از این سرنوشت کذایی

خداوندگارا!

اگر زندگانی ست این مرگ ناقص

به مرگ تو، من مخلص خاک گورم

دو صد بار می‌کشتم این زندگی را

اگر می‌رسیدی به زور تو، زورم

کما اینکه این زور را داشتم من

ولی تف بر این قلب صاف و صبورم

همه‌اش خنده می‌زد به صد ناز و نخوت

که من جز حقیقت ز هر چیز دورم

به پاس همین خصلت احمقانه

کنون این چنین زار و محکوم و عورم؟

چه سود از حقیقت که من در وجودش

اسیر خدایان فسق و فجورم؟

از آن دم که شد آشنا با وجودم

سرشکی نهان در نگاه سرورم

چو روزم، تبه کن تو، روز "حقیقت"

که پامال شد زیر پایش غرورم

خداوندگارا!

تو فرسنگ‌ها دوری از خاک دوری

تو درد من "خاک بر سر" چه دانی؟

جهانی هوس، مرده خاموش و بی کس

در این بی نفس ناله آسمانی...

ز روز تولد همه هر چه دیدم

همه هرکه دیدم تبه بود و جانی

طفولیتم بر جوانی چه بودی

که تا بر کهولت چه باشد جوانی

روا کن به من شر مرگ سیه را

که خیری ندیدم از این زندگانی

مگر از پس مرگ، روز قیامت

خلاصم کن زین شب جاودانی

به من بد گمانی؟ دریغا ندانم

چه سان بینمت تا چنانم ندانی؟

نه بالی که پر گیرم آیم به سویت

نه بهر پذیرایی‌ات آشیانی

چه بهتر که محروم سازم تو را من

ز دیدار خویش و از این میهمانی

مبادا که حاشا نمایی به خجلت

که پروردگار لتی استخوانی

خداوندگارا!

تو می دانی آخر، چرا بی محابا

سیه پرده شم رو را ندیدم

مرا ز آسمان تو باکی نباشد

که خون زمین می‌طپد در وریدم

من آن مرغ ابر آشیانم که روزی

به بال شرف در هوا می‌پریدم

حیات دو صد مرغ بی بال و پر را

به رغم هوس، از هوی می‌خریدم

به هر جا که بیداد می‌گشت دادی

به قصد کمک، کو به کو می‌خزیدم

به هر جه که می‌مرد رنگی زرنگی

به یکرنگی از جای خود می‌پریدم

من آن شاعر سینه بدریده هستم

که عشق خود از مرگ می‌آفریدم

چه سازم شرنگ فنا شد به کامم

ز شاخ حقیقت، هر چه چیدم

ولی ناخلف باشم از دیده باشی

که باری سر انگشت حسرت گزیدم

ار آنرو که با علم بر سرنوشتم

ز روز ازل راه خود را گزیدم

خداوندگارا!

ز تخت فلک پایه آسمان‌ها

دمی سوی این بحر بی آب رو کن

زمین را از این سایه شیاطین

جنین در جنین، کین به کین، رفت و رو کن

سیاهی شکن چنگ فریادها را

به چشم سکوت سیاهی فرو کن

همیشه جوانی تو، پیر زمانه

شبی هم "جوانی" به ما آرزو کن

که تا زیر و رو نسازم آسمانت

زمین را به نفع زمان زیر و رو کن

مکافات عمل

یک شبی در راه دوری، گرگ پیری بر زمین افتاد و مرد...

لاشهٔ گندیدهٔ آن گرگ را کفتار خورد

در دل غار کثیفی پیر کفتار، زمین مرگ را بوسید و خفت...

قاصدی این ماجرا را با کرکسان زشت گفت

جسم گند آلود کفتار را کرکسان، غارتگران خوردند...

لرزه بر دامان کوه افتاد

سنگ‌ها بر روی هم هموار گشت

کرکسان هم جملگی مردند...

برو ای دوست... برو

برو ای دوست... برو

برو ای دختر پالان محبت بر دوش

دیده بر دیدهٔ من، مفکن و نازم مفروش...

من دگر سیرم... سیر...

به خدا سیرم از این عشق دو پهلوی تو پست

تف بر آن دامن پستی که ترا پروردست

کم بگو، جاه تو کو؟ مال تو کو؟ بردهٔ زر

کهنه رقاصهٔ وحشی صفت، زنگی خر!

گر طلا نیست مرا، تخم طلا... مردم من

زادهٔ رنجم و پروردهٔ دامان شرف

آتش سینهٔ صدها تن دلسردم من

دل من چون دل تو صحنهٔ دلقک‌ها نیست

دیده‌ام مسخرهٔ خندهٔ چشمک‌ها نیست

دل من مأمن صد شور و بسی فریاد است

ضربانش، جرس قافلهٔ زنده دلان

طپش طبل ستم کوب، ستم کوفتگان

" تِک تِک" ساعت، پایان شب بیداد است

دل من، ای زن بدبخت هوس پرور، پست

شعلهٔ آتش "شیرین" شکن "فرهاد" است

حیف از این قلب، از این قبر طرب پرور درد

که به فرمان تو، تسلیم تو جانی کردم

حیف از آن که با سوز شراری، جانسوز

پایمال هوس هرزه و آنی کردم

در عوض با من شوریده، چه کردی؟ نامرد "نا زن "

دل به من دادی؟ نیست؟

صحبت از دل مکن، این لانهٔ شهوت، دل نیست

دل سپردن اگر این است که این مشکل نیست

هان بگیر، این دلت از سینه فکندیم بِدَر

ببرش دور ببر

ببرش تحفه ز بهر پدرت، گرگ پدر

فریاد... فریاد...

فریاد از این دوران تار تیره فرجام

این تیره دورانی که خورشید از پس ابر

خون می فشاند، جای می، بر جام ایام

فریاد... فریاد...

از دامن یخ بسته و متروک الوند

تا بیکران ساحل مفلوک کارون

هر جا که اشکی مرده بر تابوت یک عشق

هر جا که قلبی زنده مدفون گشته در خون...

هر جا که آه بی کس آوارگی‌ها...

دل می‌شکافد در خم پس کوچهٔ مر

در سینهٔ بی صاحب یک طفل محزون...

هر جا که دیروزش، غم افزا حسرتی تلخ

بر دیدهٔ بد بخت فرداست...

هر جا که روزش، انعکاسی وحشت انگیز

از شیون تک سرفهٔ خونین شب‌هاست

یا جان انسانی به ساز مطرب پول

بازیچه‌ای بر سردی لب دوز لب‌هاست

هر جا که رنگ زندگی از چهرهٔ عشق

از ترس فرداهای ناکامی پریده است

یا هستی و ناموس فرزندان زحمت

یا مال مشتی رهزن دامن دریده ست

یا آتش عصیان صدها کینه گیج

در تنگ شب، در خون خاموشی طپیده ست...

در یا به دریا...

صحرا به صحرا، سر به سر، تا اوج افلاک

آن سان که من کوبیده‌ام بر فرق اوراق

فریاد عصیان، از تک دل‌ها رمیده ست

فریاد... فریاد...

شامم سیه، بامم سیه، دل رفته بر باد...

سرگشته‌ام در عالمی سر گشته بنیاد

کاشانه‌ام سر پوش عریان سفرهٔ فقر

گمنامی‌ام تابوت یادی رفته از یاد

در خانه‌ام جز سایهٔ بیگانه، کس نیست...

دیوانه شد، ز بس بیگانه دیدم

بیگانه با خود بس که خود "دیوانه" دیدم

پروردگارا!

پس مشعل عصیان دهر افروز من کو؟

فردای ظلمت سوز من کو؟ روز من کو؟

فریاد افلاک افکن دیروز من کو؟

رفتند...؟ مُردند...؟

فریاد... فریاد...

ای زندگی‌ها... ای آرزوها...

ای آرزو گم کرده خیل بینوایان

ای آشنایان

ای آسمان‌ها ابرها دنیا خدایان

عمرم تبه شد، هیچ شد، افسانه شد، وای!

آخر بگویید

بر هم درید این پردهٔ تاریک ابهام

کشکول ناچاری به دست و واژگون پشت

تا کی پی تک دانه‌ای پا بند صد دام؟

تا ستک پی سایه بیگانه بر سر

لب بسته، سرگردان، ز سر سامی به سر سام؟

فریاد... فریاد...

فریاد از این شام سیه کام سیه فام

فریاد از این شهر... فریاد از این دهر

فریاد از این دوران تار تیره فرجام؟

این تیره دورانی که خورشید از پس ابر

خون می فشاند، جای می، بر جام ایام

فریاد... فریاد...

آری بدین سان تلخ و طوفان زا و مرموز...

هر جا و هر روز...

پیچیده وحشت گستر این فریاد جانسوز

لیکن شما، تک شاعران پنبه در گوش

بازیگران نیمه شب‌های گنه پوش...

محبوب افیون آفریده، تنگ آغوش...

در انعکاس شکوه‌ها، خاموش مُردید؟

آخر... خداوندان افسون‌های مطرود

سرگشتگان وادی دل‌های مفقود...

تا کی اسیر "خاطرات عشق دیرین"؟

مجنون صدها لیلی وهم آفریده....

فرهاد افسون تیشهٔ افیون لیلی؟

تا کی چنین کوبیده روح و منگ و مفقود

بی قد و بی عار

در خلوت تار خرابات تبهکار

اعصابتان محکوم تخدیر موقت

احساس صاحب مرده‌تان بازیچهٔ یاد...

افکارتان سر گشته در تاریکی محض

در حسرت آلوده پستانی هوس باز؟

زیباست گر پستان دلداری که دارید...

دلدار از دلداده بیزاری که دارید...

آخر، چه ربطی با هزاران طفل بی شیر

یا صد هزاران عصمت آواره دارد؟

ای خاک عالم بر سر آن قلب شاعر...!

آن شاعر قلب...

کاندر بسیط این جهان بی کرانه....

دل بر خم ابروی دلداری سپارد

شاعر؟ چرا شاعر چه شاعر هرزه گویان

کور است و بیگانه ست با این ملک و ملت

جانی ست هر کس، کاندرین شام تبهکار

این تیره قبرستان انسان‌های محروم...

با علم بر بدبختی این ملک بدبخت...

بر پیکر ناکامی این قوم ناکام

رقصان به افسون می و مسحور افیون

گیرد ز یاری کام و بر یاری دهد کام

من شاعر عصیان انسان‌های عاصی

افسون شکن ناقوس دنیای فسانه

درد کش می‌خانهٔ آزرده بختان

مطرود درگاه خدایان زمانه...

تا ظلمت افکن صبح فردا زای فردا

در خدمت این شکوه‌های بیکرانه...

چون آسمانی، طایری، ابر آشیانه...

با هر کلام و هر طنین و هر ترانه

دل می‌زنم، در تنگ شب، صحرا به صحرا....

تا جویم از فردای انسانی نشانه....

فریاد... فریاد...

خاطرات گذشته...

تا بدانند سرنوشتش را

در چه مایه

بر چه پایه باید نهاد

تصمیم گرفت خاطرات گذشته‌اش را بنگارد

و به خدمت سرنوشت سازانش بگمارد...

عجبا دید که در کلبهٔ نگون بختش

حتی برای نمونه

یک مداد هم ندارد

از انبار یک تاجر لوازم التحریر

شبانه، یک میلیون مداد به سرقت برد

و تمامی یک میلیون مداد را تراشید

چرا که می‌خواست خاطرات گذشته را

بلاوقفه، بنگارد...

چرا که نمی‌خواست خاطرات گذشته را

ناتمام، بگذارد...

غرق در دریای پرواز تفکراتی فاقد فرودگاه

با سرکشیدن جرعه شرابی از آه

آغاز به نوشتن کرد...

"خاطرات گذشته" اش در یک جمله پایان یافت

و آن جمله این بود

تمامی عمرم را، تراشیدن مدادها به هدر دادند...

و سرنوشت سازان....

سرنوشت او را

با مایه گرفتن از سرگذشت او

بر پایه "هدر" نهادند...

روز تولد

شبی که او را به گردش برده بودم

ز سر حد جنون می خورده بودم

ز ترس مرگ من، مُرد و ندانست

که من از روز تولد مرده بودم

طبال

طبال بزن، بزن که نابود شدم

بر "تار" غروب زندگی "پود" شدم

عمرم همه رفت در کورهٔ مرگ

آتش زده استخوان بی دود شدم

بد خط

خدایا چون نوشتی سرنوشتم

که بخت از من رمید از بس که زشتم

زبانم لال، اگر خط تو بد بود

تو می‌گفتی خود من می‌نوشتم

آغوش

به آغوشم فشردم! گفت مُردم

چه لذت‌ها که از آغوش تو بُردم!

شبی دیگر در آغوش دگر بود

خدایا کاش کمتر می‌فشردم

کارو

شکست سکوت

دیگر اشعار