معرفی گنجور

گنجور پروژه‌ای با هدف فراهم کردن دسترسی آزاد و رایگان پارسی‌زبانان به آثار سخنسرایان پارسی‌گوست.

شما می‌توانید با دریافت برنامه‌های رایگان گنجور رومیزی یا ساغر و برخی برنامه‌های رایگان دیگر تهیه شده برای سکوهای دیگر از امکانات بیشتری جهت مطالعهٔ این آثار بهره‌مند شوید.

اخبار جدید راجع به پروژهٔ گنجور را در این نشانی مطالعه فرمایید:

https://blog.ganjoor.net

نظرات خود را به پست الکترونیکی ganjoor@ganjoor.net ارسال یا در صفحهٔ فیس‌بوک گنجور به نشانی https://www.facebook.com/ganjoor مطرح فرمایید.

دربارهٔ کاوه سوخک لاری (شکیب)

کاوه سوخک لاری، غزل سرای معاصر و متخلص به شکیب است. او متولد ۱۳۵۹ در اصفهان و در حال حاضر ساکن استرالیا است. از سن ١٣ سالگی به تشویق استاد دکتر محمد علی اسلامی ندوشن و بعدتر به توصیه و تشویق استاد دکتر حسین الهی قمشه ای در سبک کلاسیک عراقی طبع آزمایی نموده است که حاصل آن تا کنون نزدیک به صد غزل در اوزان شناخته شده و اصیل عروضی است. کاوه سوخک لاری دارای درجه دکتری در دینامیک سیالات (امپریال کالج لندن) بوده و در حال حاضر ساینتیست در پژوهشگاه ملی استرالیا و دانشیار دانشگاه است. او همچنین کاشف رابطه ای در فیزیک سیالات در سال ٢٠١٢ میلادی می باشد.

غزلیات

غزل اول : خرده سنگی که دل از شیشه فراوان شِکَنَد

غزل شماره ۲ : شبی در کوی ما سر کُن که قصدی تازه در کار است

غزل شماره ۳ : این پاره پاره دل چو به زیرِ لَحَد برند

غزل شماره ۴ : مَبادت شمعی افروزی که ما را خصمْ بسیار است

غزل شماره ۵ : کنون که بختْ هواخواه و باده ها ناب است

غزل شماره ۶ : نرم دستی، شاهدی، نازک قبا شوخی که مست

غزل شماره ۷ : ز شوقِ وصل اگر چاره جز شتاب نبود

غزل شماره ۸ : هر که را چرخِ فَلک دست زِ درمان می شُست

غزل شماره ۹ : مرا که بخت ندارد مگر نشانِ سیاه

غزل شماره ۱۰ : سروِ عریانِ تو را هر که قبا پوش کُنَد

غزل شماره ۱۱ : عید است و در حریفِ قدح نوش همّت است

غزل شماره ۱۲ : ترمه قبا دَهَن دَهن بوسۀ ناب می دهد

غزل شماره ۱۳ : فالِ ما عاقبت اندر کفِ دلدار فِتاد

غزل شماره ۱۴ : تهنیت گفت مرا بخت که مِی ارزان شد

غزل شماره ۱۵ : من اگر که عهد کردم به نمک بها گذارم

غزل شماره ۱۶ : به دو گوش اگر شنیدی سحری خطاب ما را

غزل شماره ۱۷ : آن زلفِ تابداده که در بندِ او دل است

غزل شماره ۱۸ : ما کارِ درس و مساله را ساده می کنــیم

غزل شماره ۱۹ : ای نوجوان، نهال شِکَر بارِ این چمن

غزل شماره ۲۰ : آفرین بادَت که ما را سینه پر خون کرده ای

غزل شماره ۲۱ : امروز عروسِ بخت رَدا از سحر کند

غزل شماره ۲۲ : هر شاهکارِ حُسن که در کارگاهِ اوست

غزل شماره ۲۳ : بِنشست عاقبت به بلندای قابِ صبح

غزل شماره ۲۴ : از یوسُفانِ حُسن چه میراث برده است

غزل شماره ۲۵ : کارَش تباه آنکه به صبر اقتدا کند

غزل شماره ۲۶ : هیچَت خبر زِ خلوتِ دلدار کرده اند؟

غزل شماره ۲۷ : ما را اگر مَدیحهٔ بسیار بر لب است

غزل شماره ۲۸ : ما را شتابِ فتنه دلدار کج کلاه

غزل شماره ۲۹ : از بختِ تیره دارد بر دیده توتیا را

غزل شماره ۳۰ : با لبی تشنه اگر چشم پر آب است مرا

غزل شماره ۳۱ : عمری اگر به حسرت دیدار طی شود

غزل شماره ۳۲ : ساعت که صفر می شود از راه می رسد

غزل شماره ۳۳ : از اعتصاب از بند خود امشب خطابش می کنم

غزل شماره ۳۴ : دوباره وحشت شبهای سرد می آید

غزل شماره ۳۵ : امشب اگر که ماه من نقره پاره آورد

غزل اول

خرده سنگی که دل از شیشه فراوان شِکَنَد

هم چنان است که این مُغ بچه پیمان شِکَنَد

خود نفرمود که بر عهدِ گران است هنوز؟

ساعتی بعد چرا عهدِ خود ارزان شکند؟

ناصحی گفت حذر دار از او کز سَرِ زُهد

گاه اربابِ طمع را بُنِ دندان شکند

گر عیار و شرفِ عهد نداند چه عجب

پدرش حرمتِ ممنوعهِ رضوان شکند

صبر می دار و توکّل که بر احوالِ قدیم

عاقبت یادِ گنه توبه ایشان شکند

طاق را آیِنه آرای که این فخرفروش

شانه برگیرد و گیسوی پریشان شکند

اسبِ نَر تازَد و تَردَست به میدانِ هنر

شیشهِ عمرِ غم از ضربتِ چوگان شکند

قامتِ لاله وشان گرچه بلند است شکیب

چون غرور از مَدَدِ وسوسه آسان شکند

غزل شماره ۲

شبی در کوی ما سر کُن که قصدی تازه در کار است

بنوشانم ز صهبایی که او را سالْ بسیار است

نمازِ صبحِ فردا را به گاهِ ظهر می خوانم

که فردا را سحرخیزی نه کارِِ مردِ هشیار است

سیه مویی و سیمین تن، بُتی غمّاز و تَر دامن

مرا آغازِ هر سال از شب یلدای دیدار است

نظربازانِ رسواییم و شب کارانِ این برزن

ز ما اصرار بر ماندن از او بسیار انکار است

مرا تاویلِ فالِ آخر به چشمِ دوست می افتد

به چشمانِ قدح نوشان غزل خواندن سزاوار است

دعای خیر درویشان به گوشم باز می پیچد

که یلدا بی سحر باشد در آغوشی که دلدار است

شکیبت شکر می گوید که دور از چشمِ بدخواهان

رعایای جوان بختیم و اینجا شاهْ خَمّار است

غزل شماره ۳

این پاره پاره دل چو به زیرِ لَحَد برند

نذر است سهمِ ما که به نزد اَحَد برند

اشکی که از دو دیده بی تاب می چکد

بس لاله های سرخ به رنگش حسد برند

زنهار چون زمانه یوسف ز نام ما

از آبرو هر آنچه زلیخا بَرَد برند

فردا چو بگذری عجب از گورِ ما مَدار

دزدان اگر شبانه کفن از جسد برند

مرغان ز شاخه های بلندم ثمر خورند

رندان هر آنچه دست بر او می رسد برند

هم سرمه را به حَنجر ِفرهاد کرده اند

هم خسروانه حَظّ ِ خود از باربَد برند

داغی که مُهر سینه اَحرار می کنند

نقشش بر استخوانِ سیه تا ابد برند

چرخِ هنر چو رامِ شکیب است ناکسان

هیهات گر خیال کُله زین نَمَد برند

غزل شماره ۴

مَبادت شمعی افروزی که ما را خصمْ بسیار است

حسودان را از این خلوت چو خارِ چشمْ آزار است

صبا را بی خبر بگذار اگر هم عافیت جویی

که این باد خبرکِش را ندانستن سزاوار است

بیاور جامِ مردافکن که از ترسِ خداترسان

به خلوت کامجو بودن نه کارِ مردِ هشیار است

چنان آهسته نوشانم که آه از جام بَر ناید

که حَدّ ِ شاد نوشی را تحمّل سخت دشوار است

بد اندیش است خوش نامی که عیب از رند می جوید

نظر باز است رُهبانی که از سالوس بیمار است

مرا تدریسِ استادان "الهی عفو" آموزَد

ولی در وقتِ تفسیرش سَری بر منبرِ دار است

شکیب از روی یکرنگی ثنا گوییِ جانان کن

که اینجا در هواداری هوای نفس معیار است

غزل شماره ۵

کنون که بختْ هواخواه و باده ها ناب است

به باغْ نوبرِ دلخواه و چهره ها شاب است

زهی سعادت آن کس که با عنایت چرخ

زِ نازِ شاهدِ نازک صداش بی تاب است

به درس بود و چو گفتم اساس توبه کجاست

بیاضِ روی به مِی شست و گفت بر آب است

هزار همچو شما هم هزار توبه شکست

چو دید خال نگاری که نیک آداب است

ندید کس که خردمندِ رند بگریزد

زِ خوابگاه جوانی که سخت جذّاب است

بیار جام صبوحی و کام جویی کن

که باز وقتِ ثواب است و شیخ در خواب است

ز صوفیان خداجو به روزگار شکیب

قبای زهد بِکندند و کارها باب است!

غزل شماره ۶

نرم دستی، شاهدی، نازک قبا شوخی که مست

ساق عریان می نمود آنگه که بر بالا نشست

گفت زنهارت دهم گر چاره نندیشیده ای

شیشه خوشنامی ات با سنگِ رسوایی شکست

دوش رفتی بی خطر، باز از چه اینجا آمدی؟

رند را هوش است و ناید سوی آن دامی که رست

گفتم عیب از ما مگیر ای قطب میخواران شهر

راه باید بر مسیر خانه خَمّار بست

تا مرا دست است و تا بر پاست این تر دامنی

دست بر دامانِ تو گر باز هم می داد دست

گفت گفتی حال ما، تا چرخ گردون را بقاست

طبع گرم نازداران را هوس بسیار هست

کار آسان می شود گر منزلی سازد شکیب

در پناه شهریار شادنوش می پرست

غزل شماره ۷

ز شوقِ وصل اگر چاره جز شتاب نبود

به جز هوای تو میراثم از شباب نبود

حریصِ بوسه نقدیم تا ببخشایی

اگر سلامِ تو را فرصتِ جواب نبود

سپاس دارَمَت ای شاهِ بنده پرورِ من

وصالِ حورِ تو را حاجتِ ثواب نبود

نگار باده فروشی که وقت پیمودن

کریم بود و در اندیشه حساب نبود

به پاس صبر گر آیینه دار چشم تو ام

سزای بهتر از این خَمرِ بی شراب نبود

بر آسمانِ تو نایَد جز اخترانِ سعید

به مُلکِ حُسنِ تو یک خانه خراب نبود

شکیب و طبع زلالش رهین دولت دوست

که جز به نام تو اش نامه در کتاب نبود

غزل شماره ۸

هر که را چرخِ فَلک دست زِ درمان می شُست

آن پری زاده اش از چشمهٔ حیوان می شست

آب از کوزهٔ امّید بر ایوان می ریخت

دست از توبهٔ تزویر فراوان می شست

بخت بر کنگرهٔ کاخِ سلیمان می بست

خاک را از قدمِ هاتفِ یزدان می شست

زُهد را از مَدَدِ وسوسه درمان می کرد

ننگ را در شرفِ میکده دامان می شست

هوش بودش که شکایات زِ نادان می کرد

لطف بودش که مکافات به احسان می شست

حُسن را جلوه در آیینهٔ جانان می دید

موی را طُرّه در اندیشهٔ مهمان می شست

باز احوالِ شکیب از همه پنهان می خواست

باز هم نامِ خود از اوّلِ دیوان می شست

غزل شماره ۹

مرا که بخت ندارد مگر نشانِ سیاه

زِ نای حنجره خیزد به شب فغانِ سیاه

حریق سُرخ تو سوزد کفن به قامتِ من

مگر که رحم ندارد بر استخوانِ سیاه

مرا بهانه دیدن جمالِ مهرِ تو بود

به دیده بی تو چه حاجت در این جهانِ سیاه

دریغ و حسرت ما شد که رعیت از بَرِ شاه

به سالِ قحط ندارد مگر خزانِ سیاه

زِ دودِ آتشِ غم بود و هیزمِ تَرِ چشم

که رَختِ حُزن به تن دارد آسمان سیاه

مرا چه جای شکایت که بر مدارِ فلک

ز طاقِ چرخ سیاه است تا کرانِ سیاه

حدیث و نالهِ درد است بر لبانِ شکیب

دهان تلخ چه دارد مگر زبان سیاه

غزل شماره ۱۰

سروِ عریانِ تو را هر که قبا پوش کُنَد

لاف می بافد اگر داعیۀ هوش کند

صبح بر کنگرۀ مشرق و ایوانِ مرا

سایه نازکِ اندام تو مفروش کند

مرحمت باشد اگر ساعتی آن غنچه دهن

کار بگذارد و اغیار فراموش کند

گرچه در دیدۀ ما شوق تماشاست ولی

چشم کِی می کُنَد آن کار که آغوش کند

صبر می ورزم و امّید کز الطاف شما

صابر از سینۀ رَز نوبرِ مِی نوش کند

سِترِ خورشید نه با بستنِ چشمانِ من است

کو حجابی که تو را شَعشَعه خاموش کند

آشکار است شکیب از همه خوبان جهان

حلقۀ بندگی حُسنِ تو در گوش کند

غزل شماره ۱۱

عید است و در حریفِ قدح نوش همّت است

دادیم زحمتی و شنیدیم رحمت است

گفتیم دست و سیب زنخدانت ای کریم

فرمود بوسه از لب خندان غنیمت است

اربابِ زَرع حاتم و امسال خوشه چین

بِنشسته بر سریر و سراپاش نعمت است

بَستَست حُسن او ره غمّازِ کم فروش

عدل است در پیاله و خُرما به قیمت است

سهل است کار ما که چنین است یار ما

شاب است و پر شتاب به پاداشِ خدمت است

سُکر است در ارادت و ناب است کهنه اش

امن است در نهان و به اِفشاش زحمت است

گویند هر غزل که به نظم آوَرَد شکیب

حُسنش ز بایِ بِسمُکَ تا تایِ تَمَّت است

غزل شماره ۱۲

ترمه قبا دَهَن دَهن بوسۀ ناب می دهد

لعلِ لَبش کُهَن کُهَن بوی شراب می دهد

کار رسیده بر ثمر، میوۀ او شِکَر شِکَر

خوشه به خوشه حاصل از تاکِ شباب می دهد

کوی به کوی می بَرَد باد سلامِ لاله را

غنچه به غنچه بشکفد او که جواب می دهد

مُشک به مُشک بوی تَن، اطلسِ لطف بر بدن

خشت به خشت کوی او عِطرِ گلاب می دهد

چنگ به چنگ می زند مُطرب و طُرفه یار من

سرو قدش کَمَر کَمَر چرخش و تاب می دهد

می دهدم صَلا که من لب به لب از جوانی ام

گوش مرا هَوَس هَوَس پندِ شتاب می دهد

پردۀ شرم می دَرَد زُهدِ شکیب می بَرَد

وَه که گُنَه عسل عسل طعمِ ثَواب می دهد

غزل شماره ۱۳

فالِ ما عاقبت اندر کفِ دلدار فِتاد

وقتِ تعبیرِ شد و هِلهِله در کار فِتاد

سروِ آزاده بُتی طُرفه میانی که از او

نامِ رسوای من اندر سَرِ بازار فِتاد

ساعتِ عید شُد و قاصدِ نوروز رسید

تا که بر غنچۀ او خنده بسیار فِتاد

مژده دادند مرا کَز مَدَدِ ذِکرِ سحر

کارِ بدخواه دِگَر در رهِ دشوار فِتاد

جورِ دِی دیدم و مرداد طلب می کردم

بختِ مِی بود که رَز در خُمِ اِصرار فِتاد

عطرِ یاس است که در جامه ما می پیچد

از مُرادی که به دستِ شَهِ عَیّار فِتاد

شُکر با روی تو گفتم که در ایّامِ شکیب

یوسفِ مصر در آیینۀ تِکرار فِتاد

غزل شماره ۱۴

تهنیت گفت مرا بخت که مِی ارزان شد

تا که در خواب بُدی خانه غم ویران شد

صبح امید برآمد ز سراپرده شب

هوس آلوده بُتی مِی زده بر ایوان شد

تا مَهِ سیم تنان لافِ هنر بگذارد

جامه شرم درید و هنرش عریان شد

عهد فرمود دگر نازِ گران نفروشد

پرده دار حَرَمش شاهدِ بر پیمان شد

پای در آب زد و نرم چو بگذشت ز جو

جوی بر پسته رسید و لب او خندان شد

رسمِ سوغات شنید و چو به دیدار آمد

میوه سرخ لبش تُحفه تابستان شد

گفت با ما سخن از دوش اَگَرت هست بگو

گفتم آن شِکوِه که در دفتر دل پنهان شد

بختِ چشمانِ شکیب از غمِ خود بگشودی

نرگس باکره دیده که خون افشان شد

غزل شماره ۱۵

من اگر که عهد کردم به نمک بها گذارم

تو مرا نمک به زخمی قَدَمت به چشم دارم

به صلای شادنوشی بَرِ رند می نشستی

نظرت نبود با من که حریفِ تازه کارم

به شب آتشی فروزی که رُخَت تمام بینم

دگرم کجا شکایت چو بیفکنی به نارم

تو به سوگ اگر نشستی به سراغ من فرستی

من اگر به بزم باشم بِنشانمت کنارم

همه شُکر با تو گفتم که مرا پناه دادی

چو مرا نبود باور که به فتنه ات شکارم

سَرِ آبرو ندارم که سری بلند دارم

صنما چه باکِ گردن که به دار می سپارم

نَفَحاتِ عید شاید که شکیب زنده دارد

قَدِ لاله می شکافد مَهِ فرودین مزارم

غزل شماره ۱۶

به دو گوش اگر شنیدی سحری خطاب ما را

دِگَرَت روا نباشد نَدهی جوابِ ما را

قَدَمت به چشم دارم چو بیفکنی زِ رحمت

نظری زِ گوشه چشمی وطنِ خرابِ ما را

خَبَرت رِسد زِ اشکی که به خاک می سپارم

اَگَرَت به خواب بینی کفنِ پُر آبِ ما را

غمِ خود به لاله گفتم که زِخاک من بِروید

پذیر از او به مِنَّت سخنِ حسابِ ما را

چو به تُربَتَم گذشتی چه ملامَت است با کس

به تَبَرُّک اَر بخواهد کَفی از تُرابِ ما را

صَنَما سَبو شکستی همه نذرِ خاکِ ما کُن

که زلالِ باده شویَد رُخِ بی نقابِ ما را

زِ شکیب اگر هُمامی بِرِسانَدَت سلامی

به جوابِ ما زِ بَر خوان خَطی از کتابِ ما را

غزل شماره ۱۷

آن زلفِ تابداده که در بندِ او دل است

دام است بر جماعت و ما را چو منزل است

تا هست فصلِ غنچه شاداب روی یار

بهتر از آبِ گُل ز لبانش چه حاصل است

پولادِ زهد گرچه به پرهیز پرورند

جنسش میانِ دست تو انگار از گِل است

ما را هوای وصل تو در سینه می دوید

مِی در میانه هست که پیمانه قابل است

حاشا شبی ز کوی تو هشیار بگذریم

رِندی که وقت وسوسه مست است عاقل است

چشمم حدیثِ آینه در روبروی توست

چشمت چرا ز حُسنِ خداداد غافل است

جام از شکیب هر چه گرفتی سَبُک بگیر

ماهت چو قرصِ چهره برافروخت کامل است

غزل شماره ۱۸

ما کارِ درس و مساله را ساده می کنــیم

گر خون بهای زهدِ خود از باده می کنیم

شوخ است یار و باده چو ریزَد به فرشِ گُل

در لحظه نذرِ صاحبِ سجّاده می کنـیم

ما آن هنر که در رَهِ دلدار کرده ایم

در کارگاهِ وسوسه آماده می کنیم

وین رازِ سر به مُهر که عِطر از وصالِ اوست

پنهان به زیرِ جامه و لَبّاده می کنـیم

دل را غرورِ عشقِ تو بر چرخ می رِسَد

تقلید اگر زِ مردمِ افتاده می کنـیم

خَلقی صلاة بسته و در دینِ خود اسیر

ما اقتدا بر آن بُتِ آزاده می کـنیم

او را شکیب کارِ جدا گشت در نظر

صد شُکرِ اعتبارِ خداداده می کنیم

غزل شماره ۱۹

ای نوجوان، نهال شِکَر بارِ این چمن

ای قندِ سرخِ نامِ تو بنشسته در دهن

آوازِ حُسنِ چهره ات آفاق می گرفت

اخبارِ مُشک بوی تو می رفت تا خُتن

بر گونه سیبِ گُلرخ و دندان مثالِ دُر

بر لب انارِ خنده و بَر دست، دستِ من

شاید نمک به قامتِ طنّاز بسته ای

آخر حدیث قدّ ِ تو شور است در سخن

گیسوی تابدارِ تو یلدای بی سحر

اندام سیم سای تو موزون و بت شِکَن

در جمع گر حدیثِ خود انکار می کنم

ذکریست محرمانه و عهدیست از کهن

حاشا شکیب و ساعتِ دیدار جُز گُنه

در صلح سر به شانه و در جنگ، تن به تن

غزل شماره ۲۰

آفرین بادَت که ما را سینه پر خون کرده ای

حالِ ما را حسرتِ احوالِ مجنون کرده ای

آسمان آیینۀ چشمانِ نیشابوری ات

آبیِ فیروزه اش بر طاقِ گردون کرده ای

آرشِ چشمانت اَر کشورگشایی می کند

ای کمان ابرو هدف بر رودِ جیحون کرده ای

مردمان از قیمتِ شِکَّر شکایت می کنند

بوالهوس کانِ شِکَر در کامِ مِی گون کرده ای

شرح فرهادَت اگر با سنگ هم می گفتمی

می سُرود افسانه ها زان کَس که افسون کرده ای

مَدْرَسِ تزویر بَستی، مُهرِ مِی بُگشوده ای

زاهِدان را هم دگر از شهر بیرون کرده ای

سخت می تازَد شکیب اندر پیِ آهوی تو

نوجوان گر فتنه ها در کارِ مفتون کرده ای

غزل شماره ۲۱

امروز عروسِ بخت رَدا از سحر کند

دامادِ فَر جلیقه دیبا به بر کند

آنان که حُسن روی تو دیدند گفته اند

غمّاز را که غمزه خود مختصر کند

ما را جنون به دامِ گنه کار می کِشَد

مجنون کجا ز خلوتِ لیلا حَذَر کند

داعی که نقدِ مِی، سحر از دست می دهد

خام است و نابکار، بباید سفر کند

کو دستِ بی نمک که به زخمی دوا نَهَد

کو چشمِ بی نظر که به زیبا نظر کند

پرسیدم از سروش کز اسرارِ غیبِ خود

ما را ز حال توبه شکن ها خبر کند

فرمود با شکیب که احرارِ آسمان

تا روزِ حشر سجده بر اهلِ هنر کند

غزل شماره ۲۲

هر شاهکارِ حُسن که در کارگاهِ اوست

ناب است زان سلیقه که اندر نگاهِ اوست

دیریست آدمیم و عَدَن ترک کرده ایم

ما را تمامِ عُمر رضا در گناهِ اوست

شیرین نویدِ قند به کسری اگر دِهَد

بر مدعّای قند دهانش گواهِ اوست

بنیانِ صبر و چشم به راهی بَر اَفکنیم

بر مصرِ حُسن مژده که کنعان به راهِ اوست

جمشید را نَظَر همه بر جامِ چشمِ مست

بِلقیس بر جمال و سلیمان به جاهِ اوست

دکّانِ مِی اگر چه بِبَستَند بختِ ما

صدها دگر گُشود چو مِی در پناهِ اوست

وقت است روزه را که به پایان بَرَد شکیب

بر گوش اذانِ عید و به هر چشم ماهِ اوست

غزل شماره ۲۳

بِنشست عاقبت به بلندای قابِ صبح

خورشید بر اَریکۀ پُر التهابِ صبح

می چید پادشاهِ ظَفَرمندِ مُلکِ شرق

از گونه های سرخِ فَلَک سیبِ نابِ صبح

یک نیل ژاله بر رُخِ صحرا همی دوید

می شُست چشمِ او زِ تَمَنّای خوابِ صبح

دامادِ شوخ چشمِ صبا شانه می کشید

بر زُلفِ آب خوردۀ پُر پیچ و تابِ صبح

آوازِ دُختِ صبح به دلکش رسید و داد

ماهور در کِرِشمۀ نَرمَش جوابِ صبح

قَدقامتِ الصَلاةِ مرا لاله تا شنید

لاجُرعه سَر کشید چو کافَر شرابِ صبح

فرمود با شکیب در آیینِ قُدسیان

در عیبِ خَمر آیه ندارد کتابِ صبح

غزل شماره ۲۴

از یوسُفانِ حُسن چه میراث برده است

آن شوخ کز پیالۀ احساس خورده است

با طوطیانِ هند واگو که باغِبان

شهدی به کامِ دوست زِ خُرما فشرده است

بختی که بَست پرتوی حُسنش زِ لاله ها

بَستَست تا کلید به عَنقا سپرده است

گفتم به ماهِ عید که پُشتَت چه خَم نمود؟

گفتا که بارِ جِلوِۀ ایشان به گُرده است

یحیی اگر حدیثِ تو نشنید زنده نیست

خِضر اَر زِ جامِ بوسه ننوشید مُرده است

اردیبهشتِ مژدۀ دیدار زنده کرد

باغی که زَمهَریرِ فِراقش فِسُرده است

اِقبال بر جبینِ شکیب است زانکه او

ما را زِ صاحبانِ ارادت شمرده است

غزل شماره ۲۵

کارَش تباه آنکه به صبر اقتدا کند

او خود نمازِ ظهر دو رکعت ادا کند !

آن قدر اسب شوق تو را سخت تازَمی

تا تازیانه بند زِ بندش جدا کند

نامَت چنان به گنبدِ دَوّار بر کِشَم

تا چرخ هم به بانگِ بلندت صدا کند

حاشا قیاسِ زلفِ تو با تاجِ خسرَوی

ابله خطابِ شاه به هر کدخدا کند

خامَست زاهدی که به آتش نشسته را

صد نکته در تفاوتِ جهل از هدی کند

بس ماجرا به مطلعِ شُکر است در غزل

رسم است تا که حَمد، کتاب ابتدا کند

لیکن مرا طریقتِ شُکر است تا ابد

عهد است با شکیب و تو را مقتدی کند

غزل شماره ۲۶

هیچَت خبر زِ خلوتِ دلدار کرده اند؟

یا بَر حَذَر زِ حیلتِ اَغیار کرده اند؟

دیدی دو دستِ غیر به کف رویِ او گرفت؟

آه از گلوی لاله که بَر دار کرده اند

هر چند لافِ صدق و وفا سخت می زنند

دائِم فریب و وسوسه در کار کرده اند

ظُهر اَر به زُهدِ نافله اِصرار می کنند

شامَش نِشاط و هِلهِله بِسیار کرده اند

ما را همیشه حسرتِ آب از سرابِ او

ایشان نَبیدِ کهنه اَش اَنبار کرده اند

صَد مصرِ تِشنه در صفِ اِنفاقِ نیلِ او

وَصفَش به کارِ رونقِ بازار کرده اند

حاشا اگر شکیب تَمَنّای وی کُنَد

ما را عزیزِ مَحضَرِ اَحرار کرده اند

غزل شماره ۲۷

ما را اگر مَدیحهٔ بسیار بر لب است

گاهی ریا زِ ساکنِ دربار‌، اوجب است

چَشمَم به پیچ و تابِ تَمَنّا همی بَرَد

دستم زِ رَگ به گَردَنَش اِنگار اَقرب است

در گفتگو اگرچه سلام است و سرخوشی

ما را طَمَع به بَسترِ تب دار اَغلب است

با بی خبر چه فایده اِنشای حُسنِ او

وصفش چنان عجیب و تماشایش اَعجَب است

داغ است کارِ او زِ تَقَلّای داغِ ما

گویا طَبیبِ حاذِقَش این بار در تَب است

او را اگر چه چرخِ بُلند است، بختِ ما

در آسمانِ هفتمِ دلدار، کوکب است

هر عصر رختِ تازه به تن کرده ایم اگر

در نزدِ او شکیب، شرفیابِ هر شب است

غزل شماره ۲۸

ما را شتابِ فتنه دلدار کج کلاه

هیهات از ملامت پیران توبه خواه

در کار بخت ما به غزل های چشم او

فالی نشسته در یک و در دیگری گواه

او خشم می فروشد و ما را بر او درود

او چشم می ستاند و ابصارنا فِداه

او را نشاط از مِی و ما را نشاط از او

او را گناه در مِی و ما را در او گناه

هرچند مکر کهنه خود بر ملا کند

ما قصد کرده ایم به تکرار اشتباه

صیدی که او ز حیلت صیّاد با خبر

سوداگری که رهزن خود را دهد پناه

عذر است با شکیب اگر آزادگی کند

هرگز ندیده فایده در کار شیخ و شاه

غزل شماره ۲۹

از بختِ تیره دارد بر دیده توتیا را

مسکین نمی شناسد آداب اغنیا را

ما بوسه نسیه بردیم او جانِ نقد خواهد

شاید حلال داند اندر ربا ریا را

سیماب چهره ها را هرچند زَر نماید

لاف است گر بگوید اسرار کیمیا را

صدها بهانه باشد در دام لاله رویان

حوّا فریبد آدم، سر خِیل انبیا را

کرمانِ دست ما را قابل نمی شناسد

امّا پسند دارد از غیر بوریا را

ما را چه حاصل است از شب ها وضو نمودن

گر دست ما نگیرد دامان کبریا را

پند از شکیب اگر کس بر گوش او بخواند

شاید که ترک گوید کردار اشقیا را

غزل شماره ۳۰

با لبی تشنه اگر چشم پر آب است مرا

جانِ بی تاب و دلی غرق عتاب است مرا

رنگ رخساره ما بارِ امانت ببرد

گونه سرخ از لت و ریشی ز خضاب است مرا

بخت ناپاک مرا غالیه مشکین نکند

خضر اگر آب دهد آب سراب است مرا

شهره زانم که مرا قاطبه انکار کند

بسکه زنّارِ بر اصحاب کتاب است مرا

هر شب از بستر خود تا به سحر بگریزم

ترس کابوس دگر از پی خواب است مرا

کام تفدیده من جز غم حسرت نچشد

گرچه بر لب سخن از باده ناب است مرا

داغِ بسیارِ شکیب آتش دل تازه کند

تا ابد شعله ای از عهد شباب است مرا

غزل شماره ۳۱

عمری اگر به حسرت دیدار طی شود

ما را حذر ز یار گنه کار کی شود

ما در طریق خواهش و انکار رسم او

انگور خفته در خم اصرار مِی شود

عقلم به دارِ وسوسه صد بار می کشد

دل ناقه ای شریفه که صد بار پی شود

هر صبح چشم ما به امانت صبا برد

پرسد کجا برم به همانجا که وی شود

شهداد در نبود تو سردابِ می کنم

مرداد از فراق تو انگار دی شود

تارم حدیثِ زخمه اغیار می کند

نای از نفیرِ غصه دلدار نی شود

خرما مجو شکیب و حذر کن ز نانِ کس

وای از طمع که مقصد خونخوار ری شود

غزل شماره ۳۲

ساعت که صفر می شود از راه می رسد

با قامتی خمیده و کوتاه می رسد

نِخوت دوباره سینه جمشید می دَرَد

ضحّاک در مدیحه افواه می رسد

یک چشم گرم باده و یک چشم هم هوس

بنشسته بر سریرِ شهنشاه می رسد

مست است و لاف جلوه مهتاب میزند

شاید که ماه نخشبش از چاه می رسد

جهل آتشی به خرمن افکار می شود

چون رعد می خروشد و جانکاه می رسد

روزش ملخ به چهره خورشید می پرد

شامش هجوم آبله تا ماه می رسد

بیگاه می رود ره خود را شکیب اگر

رهزن همیشه راس بزنگاه می رسد

غزل شماره ۳۳

از اعتصاب از بند خود امشب خطابش می کنم

گر آب و نان از غیر او باشد جوابش میکنم

فرمود اگر هم تشنه لب تا پای ایوانش روم

تنها سبویم را پر از مشتی سرابش می کنم

هرگز خراسانم مجو چنگیزِ چشمانم مجو

آبادِ نیشابور اگر بینم خرابش میکنم

شبها که می بوسد یکی دلداده در رویای خود

تا بوسه بستانم از او من قصد خوابش می کنم

پرسد که نامم را چرا هر دم به اب می آوری

گویم گلو را تازه با جامی شرابش می کنم

در سینه دارم ماه دی، شیراز جان افروز وی

این سینه سردابی پر از صهبای نابش می کنم

با طعنه می پرسد شکیب از جان خود هم بگذری؟

می داند اندر پای او ارزان حسابش می کنم

غزل شماره ۳۴

دوباره وحشت شبهای سرد می آید

نفیر قافله هایی ز درد می آید

صدای قهقهه هایی غریب و غمگین از

عبور فاجعه ای دوره گرد می آید

ز ناسزای فلک فرش بخت می بافد

مخنّثی که به اطوار مرد می آید

نصیب سفره اگر حنظل است و خاکستر

ز کانِ سفله مگر لاجورد می آید

ز خون حنجره ضحّاک باده می نوشد

کسی که کودک ما مثله کرد می آید

برهنه دست نجیب است و تیغ بدنامی

صدای قهقهه ها از نبرد می آید

به چهره رنگ مِی افکند گر شکیب امشب

جلای باده به رخسار زرد می آید

غزل شماره ۳۵

امشب اگر که ماه من نقره پاره آورد

زهره خالِ بر لبش گر به اشاره آورد

رونق سکّه می بَرَد دختر سینه چاک شب

پولک گیسوان اگر هم به شماره آورد

ماه و پلنگ چشم او سبزه چشم یشم او

از کف سرمه سای شب باغ ستاره آورد

راه لبانش امشب از خلوتِ ژاله بگذرد

تا خنکای بوسه اش بار بهاره آورد

قافله های قمصرش بر همه جای پیکرش

غنچه پیاده می برد لاله سواره آورد

خلعت شاه مست شب، چرخ کبود و دست شب

جامه سرو قامتش تا به قواره آورد

دست شکیب و دست او، تا مِی چشم مست او

بر تن خفتگان شب جان دوباره آورد

کاوه سوخک لاری (شکیب)

غزلیات