معرفی گنجور

گنجور پروژه‌ای با هدف فراهم کردن دسترسی آزاد و رایگان پارسی‌زبانان به آثار سخنسرایان پارسی‌گوست.

شما می‌توانید با دریافت برنامه‌های رایگان گنجور رومیزی یا ساغر و برخی برنامه‌های رایگان دیگر تهیه شده برای سکوهای دیگر از امکانات بیشتری جهت مطالعهٔ این آثار بهره‌مند شوید.

اخبار جدید راجع به پروژهٔ گنجور را در این نشانی مطالعه فرمایید:

https://blog.ganjoor.net

نظرات خود را به پست الکترونیکی ganjoor@ganjoor.net ارسال یا در صفحهٔ فیس‌بوک گنجور به نشانی https://www.facebook.com/ganjoor مطرح فرمایید.

دربارهٔ کوهی

«کوهی» شاعری متعلق به قرن نهم قمری به بعد است که دیوان وی به اشتباه به «باباکوهی شیرازی» عارف قرن چهار و پنج هجری قمری نسبت داده شده است (در این مورد مقالهٔ بررسی شخصیت ابن باکویهٔ شیرازی به قلم محمدعلی جانی‌پور را ببینید). وی در اشعار خود گاهی «کوهی» و گاهی «انسان» تخلص می‌کرده است. مطابق استقصای شادروان علامه قزوینی، کهن‌ترین نسخهٔ دیوان این شاعر در سال ۱۰۸۸ هجری قمری یعنی بیش از ۶۵۰ سال پس از ابن باکویه (باباکوهی شیرازی) نوشته شده و هم‌اکنون در موزهٔ بریتانیا نگهداری می‌شود. نخستین بار رضاقلی خان هدایت در ریاض العارفین که در سال ۱۲۶۰ هجری قمری گردآوری شده این اشعار را به باباکوهی عارف نسبت داده است، وگرنه تذکره‌نویسان پیشین هیچ‌کدام نه از او یاد کرده‌اند و نه ابن باکویه را دارای هوش سرایندگی می‌دانسته‌اند. دیوان کوهی از دید سبک و انشاء متناسب با آثار سرایندگان سدهٔ نهم و دهم است و برخی مضامین و حتی پاره‌ای از غزلیات حافظ را اقتباس و استقبال کرده‌است. این دیوان از روی نسخهٔ آماده شده به همت مرکز تحقیقات رایانه‌ای حوزه علمیه اصفهان در گنجور در دسترس قرار گرفته است و در حال حاضر فقط شامل غزلیات وی است.

غزلیات

شمارهٔ ۱ : تخم هوس مکارید در خاکدان دنیا

شمارهٔ ۲ : در خفا و در ملا دیدم خدا

شمارهٔ ۳ : جان ها فدای دیدن دیدار بوالوفا

شمارهٔ ۴ : برای آنکه ظاهر گردد اسما

شمارهٔ ۵ : ما ذره‌ایم پیشت ای آفتاب جان‌ها

شمارهٔ ۶ : جهت مر جسم را باشد نه جان را

شمارهٔ ۷ : ما نمی بینیم جز ذات خدا

شمارهٔ ۸ : ازگلستان جنان آمد صبا

شمارهٔ ۹ : شب رفته ایم در سر زلف توچون صبا

شمارهٔ ۱۰ : سوختم پروانه سان از شمع رخسار شما

شمارهٔ ۱۱ : چون پریشان است زلف یار ما

شمارهٔ ۱۲ : از هر که گلبن بینند روی جان را

شمارهٔ ۱۳ : به یدین او سرشت چون گل ما

شمارهٔ ۱۴ : ایکه اندر ذات پاکت نیست چونی و چرا

شمارهٔ ۱۵ : دیده ام آن ماه را در نیم شب

شمارهٔ ۱۶ : دوشم از غیب میرسید خطاب

شمارهٔ ۱۷ : گر من از عشق جگر خوار بنالم چه عجب

شمارهٔ ۱۸ : دارم از خان وصال یار امید نصیب

شمارهٔ ۱۹ : هست آن آفتاب ماه نقاب

شمارهٔ ۲۰ : دوش می آمد بگوش جانم از حضرت خطاب

شمارهٔ ۲۱ : دل چو شستم ز غیر نقش ادب

شمارهٔ ۲۲ : هستم از لعل تو در آتش و آب

شمارهٔ ۲۳ : از شمع ماه روی تو پر زیور آفتاب

شمارهٔ ۲۴ : خوانده ام از عنده ام الکتاب

شمارهٔ ۲۵ : دیده دل بر گشادم همچو ماه و آفتاب

شمارهٔ ۲۶ : هر صبا از چرخ آمد آفتاب مه نقاب

شمارهٔ ۲۷ : ظل ممدود سر زلف تو چون بر سر ماست

شمارهٔ ۲۸ : شام معراجی که زلف یار ماست

شمارهٔ ۲۹ : دلم آئینه آن دلستان است

شمارهٔ ۳۰ : ماه رخسار شما خورشید پر انوار ما است

شمارهٔ ۳۱ : ذات و صفات در نظر عارفان یکی است

شمارهٔ ۳۲ : رندی و شب روی به دو عالم چکار ماست

شمارهٔ ۳۳ : دوش در میکده گلبانگ علالا می‌رفت

شمارهٔ ۳۴ : زلف بر دوش و به شب چون مه تابان می‌رفت

شمارهٔ ۳۵ : همسایه آفتاب ماه است

شمارهٔ ۳۶ : نیست گر بر سر زلفین توام سود انیست

شمارهٔ ۳۷ : مه و خورشید روی ما عیان است

شمارهٔ ۳۸ : به خدا پیش جمله ذرات

شمارهٔ ۳۹ : لوح محفوظ در جبین شما است

شمارهٔ ۴۰ : تا چو عکس چشم آن مه روشنی عین ماست

شمارهٔ ۴۱ : ذات حق از لا و الا برتر است

شمارهٔ ۴۲ : آن نازنین پسر که دل از ما ربود و رفت

شمارهٔ ۴۳ : از گل روی تو باغ دل ما خندان است

شمارهٔ ۴۴ : موج دریا نیست دریا عین ما است

شمارهٔ ۴۵ : بر رخ میان قطره دریا وجود ما است

شمارهٔ ۴۶ : جمالش را جلال آئینه دار است

شمارهٔ ۴۷ : تا ز رخ آن مه لقا زلفین مشکین برگرفت

شمارهٔ ۴۸ : ما بدانیم که خوبی چو تو در عالم نیست

شمارهٔ ۴۹ : کون جامع جسم و جان آدم است

شمارهٔ ۵۰ : جانرا ز عکس خال تو بر دل چو داغها است

شمارهٔ ۵۱ : زلف شبرنگ تو سر حلقه درویشان است

شمارهٔ ۵۲ : هر که دیوانه رخسار پریرویان نیست

شمارهٔ ۵۳ : آن مه ترک چون گل خنده زنان دی بدمست

شمارهٔ ۵۴ : دست عشق آمد گریبانم گرفت

شمارهٔ ۵۵ : دیده تا رخساره دلدار را دیدن گرفت

شمارهٔ ۵۶ : دیده خونبار را دیدار خوبان آرزوست

شمارهٔ ۵۷ : دوش در میخانه ما رفتیم مست و می پرست

شمارهٔ ۵۸ : دل من در بر دلدار چو گفت الله دوست

شمارهٔ ۵۹ : جانم از صبح ازل چون دیده بر دیدار داشت

شمارهٔ ۶۰ : مائیم بر صفات و صفات تو عین ما است

شمارهٔ ۶۱ : آن دلربا که در دو جهانش نظیر نیست

شمارهٔ ۶۲ : عکس لعل لبت ای دوست چو در جان من است

شمارهٔ ۶۳ : میان ما و او ره در میان است

شمارهٔ ۶۴ : سواد اعظم آن خال سیاه است

شمارهٔ ۶۵ : روشنی در چشم ما از روی آن مه پیکر است

شمارهٔ ۶۶ : ذات حق روشن است در آیات

شمارهٔ ۶۷ : درد جان داریم درمان الغیاث

شمارهٔ ۶۸ : دارم از ترک برسر خود تاج

شمارهٔ ۶۹ : تا رود جان بجانب معراج

شمارهٔ ۷۰ : ساقی بجام باده گلرنگ در صباح

شمارهٔ ۷۱ : برداشتیم از کف ساقی روح راح

شمارهٔ ۷۲ : تا نهادم بخاک آن کو رخ

شمارهٔ ۷۳ : اگر خدا بنماید جمال بی برزخ

شمارهٔ ۷۴ : شبی بودم چو مه پهلوی خورشید

شمارهٔ ۷۵ : چو دل ز آئینه جان زنگ بزدود

شمارهٔ ۷۶ : اهل دل در دیده روی دل‌ستان را دیده‌اند

شمارهٔ ۷۷ : عارفانی که با خدا باشند

شمارهٔ ۷۸ : تا غمزه شوخ تو بما جنگ برآورد

شمارهٔ ۷۹ : واجب و ممکن بهم پیوسته اند

شمارهٔ ۸۰ : چشم نیرنگ باز پی مرود

شمارهٔ ۸۱ : بنور پاک تو چشم دلم چو بینا شد

شمارهٔ ۸۲ : خوش حال آن کسانی کز دام تن رهیدند

شمارهٔ ۸۳ : چشمم از جور یار می گرید

شمارهٔ ۸۴ : به قامت گلرخان سرو روانند

شمارهٔ ۸۵ : دل من بی جگری کرد و بجانان نرسید

شمارهٔ ۸۶ : ز رویت ماه تابان آفریدند

شمارهٔ ۸۷ : صوت نقاره ونی و سرناو چنگ و عود

شمارهٔ ۸۸ : هر که را زلف چو زنجیر تو دیوانه کند

شمارهٔ ۸۹ : وحدت چو احد نمود واحد

شمارهٔ ۹۰ : عقل کل در کُنه ادراک تو ره گم می‌کند

شمارهٔ ۹۱ : بذات آنکه ما را جسم و جان داد

شمارهٔ ۹۲ : سرو گل چهره اگر بند قبا بگشاید

شمارهٔ ۹۳ : صفا در خانه دل را که یار صاف می‌آید

شمارهٔ ۹۴ : هر که شهوت بکشد روح مجرد باشد

شمارهٔ ۹۵ : از جیب عدم وجود سر زد

شمارهٔ ۹۶ : سحر که بوی گل کز جانب گلزار میآید

شمارهٔ ۹۷ : بیاد لعل تو خون دلم شراب شود

شمارهٔ ۹۸ : آن جگر گوشه دل از ما به لب میگون برد

شمارهٔ ۹۹ : از لعل یار باده ما خوشگوار شد

شمارهٔ ۱۰۰ : عدم ضد وجود آمد به بینید

شمارهٔ ۱۰۱ : ترک عشق رخ زیبا پسران نتوان کرد

شمارهٔ ۱۰۲ : در عدم پیوست اظهار وجود

شمارهٔ ۱۰۳ : ایدل عدم تملیک در سلک وجود آمد

شمارهٔ ۱۰۴ : بط حرصم بمرد و بلبلان شد

شمارهٔ ۱۰۵ : ماه روی تو مرا نور بصر میگردد

شمارهٔ ۱۰۶ : بفضل صانع کون فیکون شدم موجود

شمارهٔ ۱۰۷ : صبا که شام و سحر مشکبار می آید

شمارهٔ ۱۰۸ : بوسه می خواهم و لعلت چو شکر میخندد

شمارهٔ ۱۰۹ : زلف تو شب بدیده دیدار در رود

شمارهٔ ۱۱۰ : یحبهم و یحبونه چرا فرمود

شمارهٔ ۱۱۱ : شمع روی تو دلمرا چو بجان میسوزد

شمارهٔ ۱۱۲ : عارفان میخانه را فردوس اعلی گفته اند

شمارهٔ ۱۱۳ : دمید صبح سعادت بطالع مسعود

شمارهٔ ۱۱۴ : حبذا مستی که در میخانه ساغر میکشد

شمارهٔ ۱۱۵ : در شام صبح صادق دیدم که سر بر آورد

شمارهٔ ۱۱۶ : آن جام جهان جهان نماید

شمارهٔ ۱۱۷ : صبح صادق حجاب صانع شد

شمارهٔ ۱۱۸ : دل دهان در دهان او دارد

شمارهٔ ۱۱۹ : سرو از قد تو در باغ گل اندام آمد

شمارهٔ ۱۲۰ : دل که با درد غم عشق تو محرم گردد

شمارهٔ ۱۲۱ : کجا رفتند یارانی که بودند

شمارهٔ ۱۲۲ : مه و خورشید روی ذره پرور

شمارهٔ ۱۲۳ : ماه رویت آفتاب است ای پسر

شمارهٔ ۱۲۴ : از بدو نیک و نیک و بد بگذر

شمارهٔ ۱۲۵ : مژه ام شد قلم وچشم دوات ای دلبر

شمارهٔ ۱۲۶ : ای دل دیوانه از اندوه جانان غم مخور

شمارهٔ ۱۲۷ : دل از محبت دنیا و آخرت بردار

شمارهٔ ۱۲۸ : عنقای دلم بنوک منقار

شمارهٔ ۱۲۹ : خدا چون ظاهر و پیدا است امروز

شمارهٔ ۱۳۰ : شبی از غیر آن ماه دل افروز

شمارهٔ ۱۳۱ : کلوخ جسم را در آب انداز

شمارهٔ ۱۳۲ : حق دمید اندر تن آدم نفس

شمارهٔ ۱۳۳ : نیست جز ذات خدا پیدا و پنهان هیچکس

شمارهٔ ۱۳۴ : عشق داریم بدیدار تو ایجان بهوس

شمارهٔ ۱۳۵ : تا شدم از آه دل در عشق او آتش نفس

شمارهٔ ۱۳۶ : ختم قرآن خدا هست از این رو برناس

شمارهٔ ۱۳۷ : سر زلفین تو شد رشته جان همه کس

شمارهٔ ۱۳۸ : ایدل از درد و غم جانان مپرس

شمارهٔ ۱۳۹ : چون تو میدانی ز درد ما مپرس

شمارهٔ ۱۴۰ : ما نگردیم ز سودای پریرویان بس

شمارهٔ ۱۴۱ : جان که شد دیوانه دل تدبیر باید کردنش

شمارهٔ ۱۴۲ : عین یکدیگر بدیدم ابتدا و انتهاش

شمارهٔ ۱۴۳ : آمد آن دلبر قلندر روش

شمارهٔ ۱۴۴ : دارم از رنگ رخت در دل و در جان آتش

شمارهٔ ۱۴۵ : هر که جویای کریم آمد کرم می بایدش

شمارهٔ ۱۴۶ : او را بدو چشم او در ز دیده همی بینش

شمارهٔ ۱۴۷ : دلم در بند زلف تست ای دلبر مرنجانش

شمارهٔ ۱۴۸ : آن ماه در آمد از درم دوش

شمارهٔ ۱۴۹ : مگریز از بلا بجوی خلاص

شمارهٔ ۱۵۰ : از حجب های تعین دل اگر یافت خلاص

شمارهٔ ۱۵۱ : جوهر آمد جان و جسم ما عرض

شمارهٔ ۱۵۲ : از اضافات کرده ایم اسقاط

شمارهٔ ۱۵۳ : جمله توئی و من نیم نیست در این میان غلط

شمارهٔ ۱۵۴ : لوح محفوظ است اسم الحفیظ

شمارهٔ ۱۵۵ : سوختم از آتش رخسار مه رویان چو شمع

شمارهٔ ۱۵۶ : همچو روغن سوخت جانم تا شدی روشن چو شمع

شمارهٔ ۱۵۷ : هزاران آفرین بر صنع صانع

شمارهٔ ۱۵۸ : کار دنیا همه زرق است و فریب است صداع

شمارهٔ ۱۵۹ : صبح چون شعله خورشید برآورد شعاع

شمارهٔ ۱۶۰ : ما چو داریم بسرو قد دلدار طمع

شمارهٔ ۱۶۱ : دارم از زلف و خال تو در دل هزار داغ

شمارهٔ ۱۶۲ : باشد ز سرو قد تو خرم های باغ

شمارهٔ ۱۶۳ : دلم خود جان جان شد باده صاف

شمارهٔ ۱۶۴ : دوش بخواب دیده ام حضرت شحنة النجف

شمارهٔ ۱۶۵ : حیدر آسا جان کافر کیش در روز مصاف

شمارهٔ ۱۶۶ : هر که شد کشتهٔ شهوت نشود زندهٔ عشق

شمارهٔ ۱۶۷ : ما چو گشتیم به تیر مژه یار عاشق

شمارهٔ ۱۶۸ : بحسن خود شد او دلدار عاشق

شمارهٔ ۱۶۹ : بررخ جامع میان خلق و حق

شمارهٔ ۱۷۰ : هستم از علم نظر دانای حق

شمارهٔ ۱۷۱ : همچو مه دیدم شبی دیدار عشق

شمارهٔ ۱۷۲ : روحم از عالم امر است و تن از عالم حق

شمارهٔ ۱۷۳ : تا ببیند او خم ابروی آن مه یک به یک

شمارهٔ ۱۷۴ : دارد از جان و دل ما لعل او صد گونه رنگ

شمارهٔ ۱۷۵ : زمین وانجم و خورشید و ماه تا افلاک

شمارهٔ ۱۷۶ : نظر دارد بسوی ما شه عیار تنها یک

شمارهٔ ۱۷۷ : حله حور بود فصل بهاران کپنک

شمارهٔ ۱۷۸ : روح اگر از چاه تن افتاد بر اوج فلک

شمارهٔ ۱۷۹ : آتش و آبست و لعل و سیم و زر در جان سنگ

شمارهٔ ۱۸۰ : ای رخت شمع تابخانه دل

شمارهٔ ۱۸۱ : روی آن ماه چو خورشید عیانست ای دل

شمارهٔ ۱۸۲ : از روی حسن معنی جانرا بتی است مایل

شمارهٔ ۱۸۳ : خسبیده چند مانی در جامه خواب غافل

شمارهٔ ۱۸۴ : بیجان و تن دلم شد با وصل یار واصل

شمارهٔ ۱۸۵ : من درد کش باده صهبای الستم

شمارهٔ ۱۸۶ : دلبرا جانب ارباب وفا بگشا چشم

شمارهٔ ۱۸۷ : حرف اسرار ازل بر دل خود خوانا چشم

شمارهٔ ۱۸۸ : گرچه چون پروانه از شمع وصالت سوختم

شمارهٔ ۱۸۹ : ترک سودای دین و دنیا کن

شمارهٔ ۱۹۰ : بسته ام زنار کبری بر میان

شمارهٔ ۱۹۱ : کشف شد اسرار پیدا و نهان

شمارهٔ ۱۹۲ : چه حکمت بود ما را آفریدن

شمارهٔ ۱۹۳ : خط ریحان تو از نسترن آمد بیرون

شمارهٔ ۱۹۴ : سلام الله ای خورشید تابان

شمارهٔ ۱۹۵ : یار چون از زلف کج آویخت ما را سرنگون

شمارهٔ ۱۹۶ : او در اعیان ثابت و اعیان در او

شمارهٔ ۱۹۷ : دلا از خویش شو پنهان و میرو

شمارهٔ ۱۹۸ : مرکز عرش است دل خال سیه همتای او

شمارهٔ ۱۹۹ : لن تنالوا البر حتی تنفقوا

شمارهٔ ۲۰۰ : بیا ای دوست دیداری از این سو

شمارهٔ ۲۰۱ : کوته نمی شود سخن ما به گفتگو

شمارهٔ ۲۰۲ : تا به گرد گل ز سنبل زلف پیدا کرده‌ای

شمارهٔ ۲۰۳ : دیده ام در دل و جان روی تو را دزدیده

شمارهٔ ۲۰۴ : زلفت گشاده عنبر سارا گره گره

شمارهٔ ۲۰۵ : بگذر از فکر و ذکر و اندیشه

شمارهٔ ۲۰۶ : هست اوجان من وجان همه

شمارهٔ ۲۰۷ : بلبل و قمری و کبک و فاخته

شمارهٔ ۲۰۸ : مه ما هست چارده ساله

شمارهٔ ۲۰۹ : سلطان عشق خیمه چو در لامکان زده

شمارهٔ ۲۱۰ : دلم از درد تو فریاد برآورد که آه

شمارهٔ ۲۱۱ : آفتاب منی و ماه همه

شمارهٔ ۲۱۲ : برآمد آفتاب روی آن ماه

شمارهٔ ۲۱۳ : آتش عشق بتان هر دو جهان را سوخته

شمارهٔ ۲۱۴ : بر تو باد ای جان که دل داری نگاه

شمارهٔ ۲۱۵ : آفتاب لایزال است او و عالم همچو ماه

شمارهٔ ۲۱۶ : بر دوخت دلم ز ما سوالله

شمارهٔ ۲۱۷ : دلا چون محرم روز الستی

شمارهٔ ۲۱۸ : دوش از صومعه در میکده رفتم سحری

شمارهٔ ۲۱۹ : نعره زن مرغ سحر گفت بباد سحری

شمارهٔ ۲۲۰ : ز حد نه فلک تا گاه و ماهی

شمارهٔ ۲۲۱ : آشکارا و نهان ماتوئی

شمارهٔ ۲۲۲ : در تو حیرانم که چونم ساختی

شمارهٔ ۲۲۳ : آفتابی و ماه می طلبی

شمارهٔ ۲۲۴ : در فنای فقر دیرینم توئی

شمارهٔ ۲۲۵ : زلف را تا بر مه رو در نقاب انداختی

شمارهٔ ۲۲۶ : باده را نشأیست روحانی

شمارهٔ ۲۲۷ : گفت رحمان با حمد عربی

شمارهٔ ۲۲۸ : از قدم تا فرق زیبا آمدی

شمارهٔ ۲۲۹ : نمود صبح سعادت ز غیب دیداری

شمارهٔ ۲۳۰ : روی چو آفتاب و مه داری

شمارهٔ ۲۳۱ : هست گردانید ما را از جهان نیستی

شمارهٔ ۲۳۲ : گر شبی آنماه با زلف پریشان آمدی

شمارهٔ ۲۳۳ : هر دم بشکل دیگر دید ار مینمائی

شمارهٔ ۲۳۴ : ای که منظور و برخود ناظری

شمارهٔ ۲۳۵ : باد و گیسوی سیاه عنبری

شمارهٔ ۱

تخم هوس مکارید در خاکدان دنیا

نتوان عمارتی ساخت بر روی موج دریا

عالم همه سرابست بودی ندارد از خود

فانی شناسد او را چشمی که هست بینا

تا دیده برگشائی یک مشت خاک بینی

گر خانه ای بسازی بر روی سنگ خارا

کو خسرو و سکندر کو کیقباد و جمشید

کو خاتم سلیمان کو تخت و تاج دارا

بگذر ز باغ و بستان بگذر ز طاق و ایوان

ای کاروان مفلس بشناس آن سرا را

تا همچو خر نمانی اندر جلاب دنیی

چون عیسی مجرد آهنگ کن ببالا

غیر از وجوب واجب معدوم مطلق آمد

کونین اعتبار است هستی اوست پیدا

برخویش عاشقی تو نه بر خدای جاوید

وجهت چو یوسف آمد نفس تو شد زلیخا

کوهی ز خود فنا شو جویای کبریا شو

آنجا مبر تن وجان کان باد هست پیدا

شمارهٔ ۲

در خفا و در ملا دیدم خدا

در نشیب و در علا دیدم خدا

در بلاها دیدمش با خود ولی

در نعیم و در عطا دیدم خدا

چشم بگشادم به نور روی او

در میان دیده ها دیدم خدا

ذره ذره هر چه آمد در نظر

آفتاب مه لقا دیدم خدا

سوختم در آتشش مانند شمع

در میان شعله ها دیدم خدا

دیده ام خود را بچشم خود عیان

من هم از دید خدا دیدم خدا

لا یر الله گفت غیر الله گفت

من کیم پس تا کجا دیدم خدا

فانی مطلق شدم معدوم هم

در فنا عین بقا دیدم خدا

در بدر گشتم بشی الله او

در همه شاه و گدا دیدم خدا

در وفای عشق او کردم وفات

زنده گشتم بوالوفا دیدم خدا

در مقام لی مع الله وقتها

بی ملک بی انبیا دیدم خدا

از نوافل چون شدی سمع بصیر

هم به عین تو تو را دیدم خدا

در زبان وکام هر شیئی که هست

ربنا و ربنا دیدم خدا

در نماز و ورد و در تسبیح و ذکر

هم بشرع مصطفی دیدم خدا

نه عرض نه جسم نه جوهر نه جان

نه چه و چون و چرا دیدم خدا

صدر هم آن دلبر طناز گشت

زنده گشتم خون بها دیدم خدا

کل یوم هو فی الشأن گفته ای

از وصال تو چها دیدم خدا

گفت کوهی بر سر طور وصال

خر موسی صعقها دیدم خدا

شمارهٔ ۳

جان ها فدای دیدن دیدار بوالوفا

کردند انبیا همه در کار بوالوفا

دانسته اند قصه الله اشتری

چون یوسفند در سر بازار بوالوفا

حق در وفای بنده مدارا کند بسی

ناید ز بی وفائی ما عار بوالوفا

شب تا بروز ناله وافغان آه ماست

چون بلبلان مست بگلزار بوالوفا

مهر و وفاست کار خداوند لاینام

بنگر شبی بدیده دیدار بوالوفا

در ذره ذره بین رخ او را در آفتاب

کوهی مباش غافل از اسرار بوالوفا

شمارهٔ ۴

برای آنکه ظاهر گردد اسما

تجلی می کند حضرت باشیا

بجز ذات و صفاتش نیست موجود

من و اوئیم با هم هر دو تنها

منم خال سیاه روی ماهش

میان چین زلفین مسما

جز او معروف و عارف گونه بینی

یکی بنمایدت اسم مسما

دو عالم از وجود اوست موجود

چو ماه از مهر و خار از سنگ خارا

ز تقلیب ظهور آن ذات شارح

گهی پنهان نماید گاه پیدا

ز غیر خود تبرا در ازل کرد

بوصل خویشتن دارد تولا

منزه باشد او از نفی و اثبات

چه حاصل شد بگو از لا و الا

بیاد قد او از خویش انسان

چو حرف اولین میباش یکتا

شمارهٔ ۵

ما ذره‌ایم پیشت ای آفتاب جان‌ها

خوردم قسم به رؤیت و اللیل و الضحهیا

او را که علم قاصر از کنه ذات پاکست

سبحان من عرفنا ذکر زبان اشیا

خوانندگان قرآن جز لفظ می‌ندانند

عمری به سر دویدم اندر میان قرا

در مکتب خیالت خوانند ابجد عشق

گر فاضلند و کامل گر ناقصند و دانا

از آه ما سحرگاه آتش به عالم افتاد

مرغان کباب گشتند در باغ آشیان‌ها

در دیده‌ها نشینی تا روی خود ببینی

گفتی حکایت خود در کام و در زبان‌ها

تو جان جان جانی در منزل خیالت

چون آفتاب رفتی در جوف آسمان‌ها

گفتی به سوی ما آی بگذر ز دین و دنیا

از حضرت تو آید بر گوش و جان نداها

جانم بسوخت از غم ای پادشاه اعظم

کوهی خسته‌دل را دریاب یا الها

شمارهٔ ۶

جهت مر جسم را باشد نه جان را

مکن محبوس دریای روان را

مرکب کی بود ذات بسیطه

نظر بگشا ببین عین عیان را

به جز هستی واجب ممتنع دان

چو ممکن گفته‌ای هردو جهان را

به حسن خود شود عاشق به هر روی

به چشم او شناس آن دل‌ستان را

به غیر از آب صافی هیچ نشناس

گل سرخ و سفید و ارغوان را

در این بستان چو سر از یاد هو رفت

انا الحق دان نفیر بلبلان را

چو کوهی شد فنا از خود به کلی

نشان گم کرد و دید آن دل‌ستان را

شمارهٔ ۷

ما نمی بینیم جز ذات خدا

گر نمی بینی تو خود با ما بیا

ما و من جز اختیاری بیش نیست

صادق و کاذب بود صوت و ندا

بگذر از تقلید کانجا ظلمت است

هست در تحقیق صد نور و صفا

من انی گفت در سید نگر

تا شنیدم آیت ثم استوا

دیدمش چون ماه تابان نیمه شب

گفت آن سلطان که کوهی مرحبا

شمارهٔ ۸

ازگلستان جنان آمد صبا

جان هر سر در روان آمد صبا

بسکه می گوید ز گل گل در چمن

از نفیر بلبلان آمد صبا

سرو شد خرم بباغ اندر چمن

چون بصحن بوستان آمد صبا

تا گل و بلبل بهم شادی کنند

از برای دوستان آمد صبا

مشک بار آورد هر شاخ شجر

کز دو زلف گلرخان آمد صبا

در شب تاریک پیش زلف یار

رهنمای عاشقان آمد صبا

آتش اندر غنچه صد برگ زد

بر سر آب روان آمد صبا

از صبا بشنید کوهی بوی یار

چون سحر زان آستان آمد صبا

شمارهٔ ۹

شب رفته ایم در سر زلف توچون صبا

زلفت به تاب گفت که درویش مرحبا

چشمش بغمزه گفت چرا دیر آمدی

بکداختم چو آب ز الطاف بوالوفا

دیدم عیان بدیده او آن جمال را

او بدنهان نشسته چو مردم بچشم حا

جانرا بکشت چشمش و در حال زنده کرد

آخر بخنده های شکر بار جان فزا

لب بر لبم نهاد و زبان دردهان من

می خورد و مست از لب خود داد بوسها

شمارهٔ ۱۰

سوختم پروانه سان از شمع رخسار شما

باز گشتم زنده از لعل شکر بار شما

صدهزاران گل شکفت از باغ جانم هر طرف

تا بدیدم در چمن روی چو گلنار شما

آفتاب رویت ای مه کرد از جانم طلوع

ذره ذره هر چه دیدم بود دیدار شما

خود اناالحق گفتی و خود را بدار آویختی

فاش دیدند جمله بغداد اسرار شما

حسن رویت جلوه می کرد و چشمت میخرید

خود فروشی بود دیدم نقد بازار شما

خود الست ربکم گفتی و خود گفتی بلی

واحد القهار شد اثبات گفتار شما

خون چکید از دیده کوهی چو ابر نوبهار

می‌خورد خون جگر از لعل خونخوار شما

شمارهٔ ۱۱

چون پریشان است زلف یار ما

جز پریشانی نباشد کار ما

او بهر صورت که بنماید جمال

هم بدان معنی بود اظهار ما

گفت آن خورشید مه رویان به بین

در دل هر ذره ی دیدار ما

گفتم او را من نیم جمله توئی

گفت آری ماگل و تو خار ما

گفت دانی آفتاب و ماه چیست

لمعه ی از روی پر انوار ما

یک شبی میگفت آن شمع طراز

سوختی از عشق آتش بار ما

او بود خورشید و ما چون سایه ایم

این بود ابحار و ثم الدار ما

ساغر می داد و ما را مست کرد

گفت کوهی فاش کن اسرار ما

شمارهٔ ۱۲

از هر که گلبن بینند روی جان را

پنهان کجا توان کرد خورشید آسمانرا

اعیان ثابته هست اسمای حضرت حق

دیدم همه مسماست کردم عیان عیان را

روحی دمید در تن گفت او نفخته فیه

چون چشم جان گشادیم دیدم آن دهانرا

خورشید روی خود را آن ماه مینماید

همچون هلال می بین آن طاق ابروانرا

در احسن صور حق خود را نمود مطلق

گر دیده پاک داری بشناس گلرخان را

توجبه بدن را صد چاک زن که آن سرو

بند قبا چو بگشود بگشاد آن میان را

او در میانه ما ما در کنار اوئیم

عین الیقین شد آن سر بگذر تو کمانرا

حق دل رباید از ما اما به چشم خوبان

در جان نگاه میدار سودای دلبران را

دریای وحدت حق موج و حباب دارد

انسان حباب میدان در بحر مردمان را

شمارهٔ ۱۳

به یدین او سرشت چون گل ما

روح قدسی دمید در دل ما

جسم و جان زنده شد از او دردم

باز دیدیم اوست قاتل ما

برزخ جان نوشت طاعت و فسق

او است پیوسته حق و باطل ما

در دل دل نشست و جان شد جان

دوست بگرفت جمله منزل ما

کرد کل را چل صباح خمیر

چل ما شد یکی یکی چل ما

ادب وعلم و معرفت آموخت

عشق بازی است عقل کامل ما

یفعل الله ما یشاء چه گفت

هست الله اسم فاعل ما

ما چو سایه فتاده در بر او

او چو خورشید درمقابل ما

جمله عالم ز وی نظر داریم

گشته چشمانش سحر باطل ما

دل در انگشت او است او در دل

وه ز تحصیل های حاصل ما

در دو چشمم نشست می بینم

گفت انسان مباش غافل ما

شمارهٔ ۱۴

ایکه اندر ذات پاکت نیست چونی و چرا

در صفات و ذات نبود هیچ ریبی و ریا

ذات پاکت قائم است و نبود او را ابتدای

نی ازل را ابتدا باشد تو رانی انتها

ابتداو انتهائی نیست در ذات و صفات

محض و هم است اینکه میگویند او را منتها

وصف ذاتت هست قائم در صفات واجبت

نیست در کنه ربوبیت تو را ریب و ریا

اقتضای ذات واجب باشد این کز ممکنات

خویش را بر بنده دارد گفتم این روشن ترا

عکس عکس ذات اسماء و صفاتت زین جهت

بر ملایک سجده واجب شد ز هستی عکس ما

مثل ما جز ما نباشد نیست ما را ضد وند

مظهر اسم صفات ذات باشد مصطفی

خواستم تا ذات اسماء و صفات خویش را

در مظاهر باز بینم دیدم اکنون با شما

کوهیا آندم که گفت الله الست ربکم

ابتدای مظهر است این مظهرش بی منتها

شمارهٔ ۱۵

دیده ام آن ماه را در نیم شب

گفته ام الله اکبر نیم شب

وه چه شب بود آنکه در یکدم رسول

رفت او از چرخ برترینم شب

خواند حق بر مصطفی از روی سر

مصحف و دیوان و دفتر نیم شب

هر که چون مه شد کدای آفتاب

یافت از خورشید زیور نیم شب

بود آنشب نه فلک از بوی عود

سینه پر آتش چو مجمر نیم شب

برتر از سدره نمی شد جبرئیل

گفت میسوزد مرا پر نیم شب

هر که را باشد مراد از روز وصل

می شود بی شک میسر نیم شب

حق چو او را گفت ما زاغ البصر

تا به حضرت رفت یکسر نیم شب

سر برآرد بر فلک چون ماه نو

آنکه بنهد بر زمین سر نیم شب

دید کوهی در اشک چشم خویش

دیده را دریای گوهی نیم شب

شمارهٔ ۱۶

دوشم از غیب میرسید خطاب

که ز درد درون بنوش شراب

گفتم ای جان جمله جانها

خوردن می کجا است رای ثواب

گفت هی هی غلط چرا کردی

نیست جز جام و باده روح حجاب

جزو کل چون شنید وصل دلم

ناله کردم که هی بیا به شتاب

آمد آن دلربا و پیش آورد

از لب لعل باده ی عناب

دل کوهی چو دید ساقی را

جاودان الست مست خراب

تو را ای مه سر ماه است امشب

که چشم دیده در راه است امشب

تنم محو است وجان و سینه سر نیز

که جانم پیش از آن شاه است امشب

بزلف خود برآور جانم از تن

که یوسف در تک چاه است امشب

شب بدر است و مهر و ماه قابل

مقام لی مع الله است امشب

از این نوری که امشب تافت بر ما

همه ذرات آگاه است امشب

چون نور از رخ خورشید گیرد

شب اللهست و بالله است امشب

چو کوهی لعل او را در دهان دید

دو عالم پیش او کاه است امشب

شمارهٔ ۱۷

گر من از عشق جگر خوار بنالم چه عجب

یا ز جور و ستم یار بنالم چه عجب

بهوای گل رخسار تو ای سرو بلند

گرچه بلبل بچمن زار بنالم چه عجب

جگرم خون شد و از دیده برویم افتاد

گر بجان از دل بیمار بنالم چه عجب

در خم زلف سیه کار تو چون دربندم

زار چون مرغ شب تار بنالم چه عجب

مینوازی چه نی و میکشی از ناز مرا

وه که از پرده ی پندار بنالم چه عجب

سوختم ز آتش هجران تو ای ماه اگر

بهر یکدیدن دیدار بنالم چه عجب

دید کوهی که خدا گریه و زاری طلبد

گفت گر بر در جبار بنالم چه عجب

شمارهٔ ۱۸

دارم از خان وصال یار امید نصیب

زانکه از گلزار میباید نصیب عندلیب

تا نکوئی نیست واقف یار از راز درون

نیک می داند دوای درد رنجوران طبیب

او است کز هر دیده می بیند جمال خویشرا

حسن خود می بیند و در خویش میماند عجیب

حق نکه میداردت در هر کجا باشی بحفظ

گر نمی دانی بخوان تو معنی اسم الرقیب

هردعائی را که می گوئی اجابت می کند

هین مشو نومید بر خوان در دعا اسم مجیب

اهل عالم چون مسافر آمدند و می روند

زخمها دارد خدا بر جان مسکین غریب

کوهیا وصف دهان یا رقوت روح تست

هر چه گوئی از لب جانبخش او باشد ربیب

شمارهٔ ۱۹

هست آن آفتاب ماه نقاب

مردم دیده ی اولوالالباب

دل و دلدار عین یک دگراند

جان چو کرد از وجود رفع حجاب

نظری کن به بین به دانه و بر

لب لب قشر قشر لب لباب

مدح و دم کو تفاوتت نکند

نیست فرقی میان آب و گلاب

آفتاب قدیم لا شرقی

کرد ذرات را بلطف خطاب

که منم در دل تو ای ذره

دل بدست آر و دلربا دریاب

چشم جان بر گشادم و دیدم

آفتاب منیر و در مهتاب

نقش غیر و خیال باطل رفت

نیست در بحر صاف موج و حباب

از لب لعل ساقی باقی

خورد کوهی مدام نقل و شراب

شمارهٔ ۲۰

دوش می آمد بگوش جانم از حضرت خطاب

گفت بی صبری تو اندر راه فانی باشتاب

زین خبر چون ذره میکشتم بسر تا حضرتش

آفتابی دیدمش در کف یکی جام شراب

شیوه ی دیدم دو عالم در بن دریا غریق

هفت گردون بر سر آن بحر بی کشتی حباب

دید آن سلطان که من فانی شدم از خویشتن

گفت یکسان شو بمن ای بخت بیداری بخواب

آن زمان کز قید تن بر خواستم یکبارگی

همچو گنج آمد روان بنشست بر جان خراب

روح کوهی را و جان جمله ذرات را

ذره دیدم عدم اندر مشاع آفتاب

شمارهٔ ۲۱

دل چو شستم ز غیر نقش ادب

گفت ما را ز لوح صاد طلب

چون ز اصل و نسب شدم فارغ

گفت لایق شدی بما فارغب

اولم باده داد و سرخوش کرد

بعد از آنهم نهاد لب بر لب

بوسها داد بر دهان دلم

با لب خویش داشت عیش و طرب

سحری بود دیدمش روشن

روی چون آفتاب مه منصب

گفت پرورده ام بشیر و شکر

گفتمش لطف کرده ی یارب

ساغری داد پر ز بدر منیر

می روح القدس نه آب عنب

در کشیدم همه خدا دیدم

خواند بر جانم آیت اقرب

چشم کوهی ندیده در شب و روز

جز رخ و زلف او بروز و به شب

شمارهٔ ۲۲

هستم از لعل تو در آتش و آب

مردم و سوختم مرا دریاب

از جلال و جمال و زلف و رخت

میکند در دلم خطاب خطاب

از دل و آب دیده در عشقت

میخورم روز و شب شراب و کباب

آه کز نفس قیس و طاعت جان

چند باشیم در خطا و ثواب

همه زنار کافری بستند

از دو زلف تو شیخ و طفل و شباب

ز آتشت سوختیم با دم سرد

تا مرا سوختی ز آب و تراب

تو محیطی و هر چه موجودند

غرقه در موج بحر بی پایاب

خاک در کاه تست هر دو جهان

ان هذا اقل ما فی الباب

ما به نسبت صفات فعل توئیم

خویشتن گفته فلا انساب

هم بچشم تو دیده ام روشن

شدت ذات تو است بر توحجاب

هست کوهی چو قشر و عشقت لب

عین یکدیگرند قشر و لباب

شمارهٔ ۲۳

از شمع ماه روی تو پر زیور آفتاب

در مشعل فلک بمثل اخگر آفتاب

خورشید لایزال ز لاشرق چون بتافت

گشتند ذره ها همه مه پیکر آفتاب

از آب و رنگ لعل لب آب دار تو

دارد بجام لعل می انور آفتاب

هر جا قدم نهد صنم مه لقا روان

از خاکپای دوست برآرد سر آفتاب

از پرتو جمال تو ای پرتو اله

ذرات کاینات بسوزد در آفتاب

عشقت چو در دو کون خروسی بود سفید

چون آسمان و بیضه دراو اصفر آفتاب

از رشک روی ماه تو ای آفتاب جان

بیرون کشد ز جسم بشر جان در آفتاب

از آفتاب روی تو کوهی چو ماه شد

بخشد به آفتاب اکرم زیور آفتاب

شمارهٔ ۲۴

خوانده ام از عنده ام الکتاب

آیه طوبی لهم حسن المآب

باز گشتم بسوی آن حضرت

چون شنودم ز حق الیه متاب

لمن الملک گفت حسن و رخش

کرد از خود سئوال و داد جواب

ماه و خورشید خاک آن کوبند

شد بر آن در اقل ما فی الباب

به کلام فصیح حضرت حق

میکند با حبیب خویش خطاب

تا به بخشد مرا وصال ابد

کرم و لطف اوست بی پایاب

مطلب گفت غیر ما از ما

چه عطا به ز دیدن وهاب

عشق در جان ما جمال نمود

چون بدرگاه دل شدم بواب

همچو خورشید صبحگاهی بود

آن مه بدر کرد رفع حجاب

شاهد غیب گوش دل ما لید

گفت بی ماجری شدی درخواب

چون رسیدی به آفتاب قدیم

برگذر کوهیا ز آب تراب

شمارهٔ ۲۵

دیده دل بر گشادم همچو ماه و آفتاب

تا بدیدم روز و شب درجان وصال آفتاب

پرتوی بخشید جان را آفتاب روی دوست

تا بچشم او بدیدیمش نه بیداری نه خواب

ز آتش و باد سبکرو برگذشتم تا بعرش

در نور دیدم بیکره منزل آب و تراب

عرش اعظم را بروی آب دیدم نور محض

عرش در آب دو چشم ماست مانند حباب

باز دیدم جان اشیا را که هر شب تا بروز

همچو شمعی سوختی در بزم این عالیجناب

در نمی یابد کسی او را بجز او آه آه

کی رسد در حضرت سیمرغ سالک را ذباب

واحد القهار میگوید خدا از روی لطف

غیر او باقی نباشد هیچکس از شیخ و شاب

کوهیا دیدی که در بحر بسیط لایزال

هست عقل و علم و هوش جمله جان‌ها سراب

شمارهٔ ۲۶

هر صبا از چرخ آمد آفتاب مه نقاب

روی بنماید که هستم نور آن عالیجناب

با همه ذرات عالم در حدیث آمد خموش

گوید ای اولاد من چون نی تو در آب و تراب

گل سؤال از بلبل شیدا کند کین ناله چیست

غنچه بگشاید دهن گوید سؤالش را جواب

در دهان بلبل ای گل صد زبان بگشاده

تا بگویی وصف حسن خویشتن با شیخ و شاب

وه که پیش شمع رخسار جمالش تا بروز

همچو پروانه دل سوزان ما می‌شد کباب

کوهی دیوانه دل شد مست و لایعقل بماند

چون کشید از جام ساقی باده با چنگ و رباب

شمارهٔ ۲۷

ظل ممدود سر زلف تو چون بر سر ماست

ز آفتاب رخت ای جان همه نور است و صفاست

غیر خورشید جمال تو نه بیند دگری

از مه روی تو چون دیده جان‌ها بیناست

تا بگویم صفت عشق تو را موی به موی

بر سر موی من از تن به زبانی گویاست

اختلافات بسی هست بصورت ای دل

هستی اوست به تحقیق که در من پیداست

همچو پرگار تو سرگشته چرا میگردی

نقطه از سرعت خود گرچه که دائر به نماست

به از آن نیست که بر هر چه نظر بگشائی

به یقین بازشناسی که همان ماه‌لقاست

سرخ و اسفید و کبود و سیه و زرد یکی است

گرچه در دیده ما چهره خوبان زیباست

کوهیا میل به اعلی و به اسفل چه کنی

چون همه اوست نه پستی بود و نه بالاست

شمارهٔ ۲۸

شام معراجی که زلف یار ماست

قاب قوسین ابروی آنمه لقا است

وهوه معکم گفت ای دل درنگر

تا نه پنداری که او از جان جدا است

نحن اقرب آیتی بس روشن است

یعنی او نزدیکتر از ما بما است

آفرینش ظل ممدودوی است

او بر اشیاء علی العرش استواست

اسم الهادی بدان ای راه رو

دوست ما را جانب خود رهنما است

از سرای امهانی شو برون

من رانی دان که قول مصطفی است

هیچ میدانی علی عینی چه بود

مردم چشم همه جانها خدا است

چون خدا پرورد کوهی را بلطف

روز و شب ذکر زبانش ربنا است

شمارهٔ ۲۹

دلم آئینه آن دلستان است

که او را آینه دایم عیان است

خود است آئینه خود در حقیقت

دل و جان و تنم هر سه نهان است

نفخت فیه من روحی بیان کرد

مثل بشنو همان لب در دهان است

حدیث کنت کنزا را فرو خوان

بدان سو شو عیان گنج روان است

چو گفت احببت گشتی آشکارا

چرا گفتی که آن دلبر نهان است

دو عالم از جمال اوست روشن

ببین روشن که خورشید جهان است

چو کبک مست کوهی بر سر سنگ

بصدا فغان انا الحق برزبان است

شمارهٔ ۳۰

ماه رخسار شما خورشید پر انوار ما است

روشن این کز هر دو روئی دیده دیدار ماست

چون گل روی تو را دیدیم و مژگان دو چشم

هر سر خاری که می بینم آن گلزار ما است

تا بهم بینیم اسماء صفات ذات را

در رخ و زلف صنم دایم تماشا کار ما است

عالم السری که پنهان نیست پیش او عیان

سر نگه دارید کان شه صاحب اسرار ما است

هر سر موئی ز زلف آن بت کافر بچه

بر میان چون گبر و ترسا بسته صد زنار ما است

چو سقیهم ربهم جامی کجا هی میفروخت

می پرستان مست می گفتند آنجا جای ماست

جام جان بر جان دلها کرد و خوش در میکشید

با صراحی گفت این قوت لب خونخوار ماست

تیر مژگان بر کمان ابروی مشکین او

ترک تیرانداز چشمش در پی آزار ما است

تاخت اندر صحن جانها شهسوار حسن او

جلوه ها میکرد در میدان که این مضمار ماست

مرغ دلرا به تیر و از هوا بگرفت و جست

بست بر فتراک خویش و گفت این اشکار ماست

همچو گوی افتاده بودم بر سر میدان عشق

زد بچوگانم که این از عاشقان زار ماست

خود انا الحق گفت و کرد انکار توحید آشکار

گفت منصوریم ما و هر دو عالم دار ماست

حق الست و ربکم گفت و بلی خود درجواب

منکر او کی توان شد چون گواه اقرار ماست

آب چشم ما بدان در باغ حسن گلرخان

در بهشت عدن تجری تحتها الانهار ما است

مردم چشم دل انسان نه بیند جز خدا

این سعادت در ازل از دولت دیدار ما است

شمارهٔ ۳۱

ذات و صفات در نظر عارفان یکی است

گر روشن است چشم دلت جسم و جان یکی است

معشوق و عشق و عاشق و ذرات کاینات

پنهان و آشکار و مکین و مکان یکی است

گر صد هزار شاهد رعنا نمود روی

بنگر بروی جمله که آن دلستان یکی است

هر شی بحمد حضر الله ناطق است

بشنو که جمله را دل وچشم و زبان یکی است

ما را به طفلیت خبری پیر عشق داد

منگر سیه سفید که پیرو جوان یکی است

گفتند با دواب روان عندلیب را

سرو سهی و باغ و گل و بوستان یکی است

کوهی چو شد فنا خبری دارد از بقا

دارد نشان که حضرت او جاودان یکی است

شمارهٔ ۳۲

رندی و شب روی به دو عالم چکار ماست

شکرخدا که دلبر عیار یار ماست

در شام زلف یار چه احیا کنیم شب

گوید بروز وصل که شب زنده دار ماست

بر ما چو خضر شد صفت و ذات و اسم و فعل

شد امن دل که ذات حقیقت حصار ماست

شمارهٔ ۳۳

دوش در میکده گلبانگ علالا می‌رفت

سخن از لعل لب ساقی جان‌ها می‌رفت

به هوای لب جان‌بخش برد مهر نقاب

کز تن هر دو جهان روح روان‌ها می‌رفت

باده می‌خورد ز لعل لب خود شام و سحر

مست از خلوت جان جانب صحرا می‌رفت

دیدم آن سرو روان را که به صد چالاکی

همچو خورشید فلک روشن و یکتا می‌رفت

هیچکس رفتن جان را چو ندیده است عیان

از همه خلق جهان نعره و غوغا می‌رفت

آن چه شب بود که چون ماه شب چارده باز

در دل شب بر ما آمد و بی‌ما می‌رفت

اشک کوهی ز پی رفتن آن سرو روان

همچو سیلاب ز کهسار به دریا می‌رفت

شمارهٔ ۳۴

زلف بر دوش و به شب چون مه تابان می‌رفت

اشکم از دیده چو استاره به عمان می‌رفت

همه ذرات جهان روشن و نورانی شد

گرچه خورشید نظرباز درخشان می‌رفت

آن حقیقت که دگر نیست جزا و موجودی

دیدمش زود که در صورت انسان می‌رفت

مردم چشم همه او است چو انسان العین

عین اعیان شده در دیده اعیان می‌رفت

مگر از هستی خود هیچ ندارد باقی

واجب الذات چو جان در دل امکان می‌رفت

مست و آشفته و جام می صافی بر کف

ساقی جان ز کرم جانب مستان می‌رفت

کوهی سوخته‌دل ذره‌صفت زیر و زبر

پیش خورشید رخش بی‌سر و سامان می‌رفت

شمارهٔ ۳۵

همسایه آفتاب ماه است

همسایه آدمی اله است

در جان و تن تو آب حیوان

چون مردم دیده در سیاه است

در ملک وجود غیر حق نیست

در دعوی ما خدا گواه است

دیدم به درون دیده او را

از دیده دیده در نگاه است

جسم تو ز خاک و جان ز خورشید

خورشید میان خاک راه است

زان سوخت ز آفتاب رویش

در سایه زلف او پناه است

کوهی همه شب چو شمع بر ما

در گریه زار و سوز و آه است

شمارهٔ ۳۶

نیست گر بر سر زلفین توام سود انیست

تا ز بد مستی چشمت به جهان غوغا نیست

روح بحری است که عالم همه غرقند در او

بس عجب دارم اگر جسم کف دریا نیست

قل هو الله احد گفت صمد می دانی

ذات او را بجز او هیچ کسی دانا نیست

و هو معکم چو بیان کرد خداوند ایدل

این بیان چیست اگر زانکه خدا با ما نیست

ظاهر و باطن ذرات جهان اوست همه

نیست اشیاء اگر او عین همه اشیا نیست

بوی توحید ز بستان خدا نشنیده است

خار و گل در نظر عارف اگر یکتا نیست

هست کوهی ز همه روی چو عنقا پنهان

نحن اقرب چو خدا گفت از او تنهانیست

شمارهٔ ۳۷

مه و خورشید روی ما عیان است

که میگوید که آن مه رو نهان است

نفخت فیه من روحی شنیدی

جهان جسم است و او مانند جان است

ز انوار رخ فیاض آن ماه

جهان اندر جهان اندر جهان است

زرنگ و بوی او امروز در باغ

گل سرخ و سفید و ارغوان است

اگر جانرا ندیدی چشم بگشای

نظر کن قد آن سر روان است

بفکر آن دهان جان در عدم شد

دلم گم شد در آن مو کومیان است

از آن شد شعر کوهی همچو شکر

که او را وصف او ورد زبان است

شمارهٔ ۳۸

به خدا پیش جمله ذرات

کرده ام همچو خاک راه حیات

دیده ام در روایت از همه رو

فعل اسماء وذات را بصفات

می نماید بعینه او روشن

ذات خود را به چشم خود ذرات

همه در چرخ سیر خویش بدام

یافتند از شراب حق حالات

هردو عالم بخوان که یک ورق است

دل انسان چو مصحف و آیات

به حدیث رسول و نص کلام

جای او نیست جان موجودات

مصحف وجه لاینام بخوان

دلت ار هست حافظ اوقات

می کند نفی غیر خود همه وقت

تا شود ذات خود بحق اثبات

میکند مرده زنده می بینم

اینکه میروید از جماد نبات

زنده زان شد که ریخت حق به کرم

بر سر خاک مرده آب حیات

بت پرستی آنچه غیر خدا است

وه که نقش هوا استلات و منات

نوک مژگان قلم کن و بنویس

کوهیا چونکه هست چشم دوات

شمارهٔ ۳۹

لوح محفوظ در جبین شما است

مهر و مه چشم پاک بین شما است

دل مؤمن در اصبعین خدا است

دست حق اندر آستین شما است

وحی وصلت بجان رسید ای دل

در دلم جبرئیل امین شما است

روح قدسی که نور اعظم شد

شرح آن اسم در نگین شما است

قوت روح من از خزانه غیب

خنده لعل شکرین شما است

قاب و قوسین در شب معراج

ابرو و زلف پر ز چین شما است

فتدلا مقام نزدیک است

شکر ایزد که جان قرین شما است

بت ترسا و مؤمن و کافر

مذهب این همه بدین شما است

آب حیوان که مرده زنده کند

لعل سیراب آتشین شما است

قرص خورشید هر صباح بصدق

روی اخلاص بر زمین شما است

منزل روح کوهی شبگرد

در خم زلف پر ز چین شما است

شمارهٔ ۴۰

تا چو عکس چشم آن مه روشنی عین ماست

خط و خال او سواد الوجه فی الدارین ماست

و هو معکم گفت ایدل چشم جان را برگشای

تا نپنداری که آن جان جهان از ما جداست

جمله ذرات انا الحق گوی چون منصور دان

در زمین و آسمان پیوسته این صوت و صداست

هر دو عالم سایه سر سرفراز من است

چند چون قمری توان گفتن که کوکو در کجاست

اعتبارات و تعینها حجاب راه نیست

هست این‌ها نیستی پیوسته هستی خداست

کل شی هالک الا وجهه دانی که چیست

یعنی جز هستی ذات پاک او دیگر فناست

آدمی دید است گر تو آدمی روشن ببین

آن حقیقت را که می‌جویند نور دیده‌هاست

حق الست و ربکم گفت و بلی گفتیم ما

زان بلی جان‌های مشتاقان او اندر بلاست

شیئی لله دارم از خورشید روی او چو ماه

وقت انعام است کوهی زانکه شاهم پیشواست

شمارهٔ ۴۱

ذات حق از لا و الا برتر است

هر ز اسفل هم ز اعلی برتر است

درک خورشید رخ آن مه لقا

کی توان کز چشم بینا برتر است

وه که اشک چشم خون افشا نما

در نظر از هفت دریا برتر است

گرد نعلینش که نور دیده ها است

در شرف از آسمانها برتر است

عقل کل کلی نکرد ادراک او

کز یقین او کمانها برتر است

در گلستان جمال او گلی است

گو ز باغ و بوستانها برتر است

جان ز عکس روی او شد پرتوی

ماه روی او ز جانها برتر است

گرچه یوسف را خریداری که هست

از همه عشق زلیخا برتر است

وصف شیرینی آن لبهای قند

هم ز شکر هم ز حلوا برتر است

کوهیا عنقای قاف معرفت

والله از پنهان و پیدا برتر است

شمارهٔ ۴۲

آن نازنین پسر که دل از ما ربود و رفت

خود را چو مه ز دور بهر جانمود و رفت

یک خنده کرد از لب لعل عقیق رنگ

خون دلم ز دیده گریان گشود و رفت

در فکر آن دهان که دل ما چو موی شد

ادراک و هوی و علم و خرد هر چه بود رفت

بیت الله است دل که در او غیر دوست نیست

جانم بیاد قامت او در سجود رفت

چندان بیاد شمع رخش سوختم که باز

تا آسمان ز سوز دلم آه و دود رفت

جانم چو دید بر رخ او خال عنبرین

در آتش فراق دلم همچو عود رفت

کوهی ز غیب رست و ز پندار وهم نیز

شکر خدا که جان و دلش در شهود رفت

شمارهٔ ۴۳

از گل روی تو باغ دل ما خندان است

بهر اندوه تو چشم و دل ما گریان است

عندلیب چمن از آه دل خسته ما

بر سر سرو سهی وقت سحر نالان است

خال ابروی تو محراب نشین است ایماه

سر زلفین تو سر حلقه عیاران است

چشم بر هم مزن ایدل شب تاریک بگشت

یار چون مردمک دیده بیداران است

کو بکو گشتم و از باد صبا پرسیدم

همه گفتند که دلدار تو هم در جان است

گفته بودی که دل جمله در انگشت من است

دل از این روی چو زلف تو چه سرگردان است

کوهی از جمله ذرات گواهی دارد

گفت پیش همه درویشی درویشان است

شمارهٔ ۴۴

موج دریا نیست دریا عین ما است

همچو خورشیدیکه عین ذره ها است

دیده دل درگشا و درنگر

در دل هر قطره صد بحر از هوا است

کل یوم هو فی شانش کلام

گاه سلطان است و گه رند و گداست

ماه رویش روشنی عالم است

چشم جانرا خاک پایش توتیا است

بحر وحدت را نمی باشد گران

نه فلک با هر دو عالم موج ها است

کل شیئی هالک الا وجهه

جمله عالم فانی و باقی خدا است

همچو کوهی باش خرمن سوخته

هر دو کون از عشق آن درکهرباست

شمارهٔ ۴۵

بر رخ میان قطره دریا وجود ما است

فرقی مکن که قطره ز دریا کجا جدا است

هستی یکی است هر چه جز او نیستی بود

زانرو که اعتبار تعین همه بپا است

آن مه لقا چو مردم چشم است دیده را

مانند آفتاب که او عین ذره ها است

ذات و صفات نقطه واحد بود بدان

وان نقطه هم ز سرعت خود دایره نماست

عرش خدا دل است از آن منقلب بود

آنجا بدانکه رمز علی العرش استوا است

ز انرو که انفکار سران جمال را

جسمت که ظلمت آمد و جان تو در صفا است

چون باطل است ظاهر کوهی ز روی صدق

از هر چه دید اول و آخر همه خدا است

شمارهٔ ۴۶

جمالش را جلال آئینه دار است

جلالش را جمال آئینه دار است

خود است آئینه خود در حقیقت

بهر صورت از این رو آشکار است

یکی گردد دو صدر ره می شماری

یکی باشد عددها بی شمار است

سفید و سرخ و زرد و سبز و اسود

ز یکدست است ونقش یک نگار است

سواد الوجه دل شد خال آن ماه

ز زلف و روی او لیل و نهار است

ز یک آب است بستان سبز و خرم

صباحی گفت گلها عین خار است

چو گفت او کل یوم هو فی الشان

نمی دانم که کوهی در چه کار است

شمارهٔ ۴۷

تا ز رخ آن مه لقا زلفین مشکین برگرفت

نور خورشید رخش هر دو جهان یکسر گرفت

آتش تر را در آب خشک ساقی چون بریخت

شعله زد آتش در آب و جمله خشک و تر گرفت

جز کباب آتشین نقلی نخوردم در شراب

روح من قوت از لب جانبخش آندلبر گرفت

دید در آئینه روی خویش و آمد در سخن

طوطی روحم که از لعل لبش شکرگرفت

تا ابد مست می وصلش بماند بی خمار

در ازل جامی که جام از ساقی کوثر گرفت

روز گم شد در دل شب تا سحر گه بی حجاب

هندوی زلفش بشب خورشید را در برگرفت

مست بیرون آمد از صحن چمن بگشاد لب

زلف و روی کفر و دین و مؤمن و کافر گرفت

ذره ذره آفتاب آمد ز حیرت مه نقاب

هر شبی کو برقع از خورشید درخشان برگرفت

خواستم پنهان کنم مهر رخش را در جگر

آفتابی بود لاشرقی که بام و در گرفت

گفته کوهی چو بلبل خواند بر سرو سهی

نرگس از مستی آن در بزم گل ساغر گرفت

شمارهٔ ۴۸

ما بدانیم که خوبی چو تو در عالم نیست

در پری و ملک و نسل بنی آدم نیست

هر که نشناخت ترا گوهری هر دو جهان

همه دانند که در علم نظر اعلم نیست

در حریم حرم وصل نمی گنجد غیر

جز که خال سیهش با لب او همدم نیست

ماجرائی که میان گل و بلبل می رفت

غنچه با مرغ سحر گفت صبا محرم نیست

نیست عاقل بر ارباب کرم می دانم

هر که دیوانه آن زلف خم اندر خم نیست

خرم از گریه کوهی است گل و باغ و چمن

در چه و چشمه ابرو و دل دریا نم نیست

شمارهٔ ۴۹

کون جامع جسم و جان آدم است

اوست جان وجان جسمش عالم است

جان او مرآت حسن لایزال

قلب او میدان که عرش اعظم است

علم الاسما چو حق کردش عیان

زان بر اسماء مسمی اعلم است

از تجلی جمال او جلال

گاه غمگین است و گاهی خرم است

تا بود مجموعه هر دو جهان

نور و ظلمت کفر و ایمان درهم است

هیچ نوعی بعد آدم نافرید

زین جهت بر جنس آدم خاتم است

همچو کوهی خود ز خورشید جمال

گاه افزون میشود گاهی کم است

شمارهٔ ۵۰

جانرا ز عکس خال تو بر دل چو داغها است

در دیده هم ز روی تو بینم چراغها است

چشمت بغمزه گشت مرا بارها ولی

دل زنده شد که خنده لعل تو جان فزا است

از عرش تا بفرش فروغ رخت گرفت

روشن شد اینکه پرتو خورشید از کجاست

در اصبعین او است دل منقلب بدان

شکرخدا که منزل دلدار جان ما است

بگذشته ایم از بد و از نیک فارغیم

چون هر چه غیر هستی او هست او فنا است

در شام زلف او همه سرگشته مانده ایم

ما را بوصل شمع رخت یار رهنما است

کوهی دو بوسه جستی و دلداردم نزد

میبوس پای یار که خاموشی از رضا است

شمارهٔ ۵۱

زلف شبرنگ تو سر حلقه درویشان است

مردم چشم خوشت پیر سیه پوشان است

درخرابات مغان رفتم و دیدم خندان

لعل سیراب لبش ساقی میخواران است

قبله هر دو جهان روی چو خورشید شماست

طاق ابروی تو محراب دل رندان است

چشم جان از رخ او روشن و نورانی شد

زانکه محراب خداوند دل انسان است

یار از دیده ی من در رخ خود مینگرد

او است کز دیده ما در دل خود حیران است

نحن اقرب که بیان کرد مقام قرب است

در دلم یار شکر لب بحقیقت جان است

از دوئی چون بگذشتی بحقیقت جانست

کفر و ایمان و بد و نیک همه انسان است

شمارهٔ ۵۲

هر که دیوانه رخسار پریرویان نیست

آدمی زاده مگوئید که او حیوان نیست

هر که چون شمع نسوزد نشود روشن دل

محرم وصل حریم حرم جانان نیست

کو بکو قرب در آن کوی که بارش ندهند

پیش عید مه رخسارش اگر قربان نیست

بوی توحید ز بستان خدا نشنیده است

خار و گل در نظر عارف اگر یکسان نیست

غنچه از حجله بگلزار نخیزد از خواب

بلبل سوخته در باغ اگر نالان نیست

شب نشینان بوصالت نرسیدی روزی

چشم پرخواب تو گر رهزن بیداران نیست

کو هیا تا نه نشینی تو بمقصد نرسی

زانکه بوسیدن پای سگ او آسان نیست

شمارهٔ ۵۳

آن مه ترک چون گل خنده زنان دی بدمست

قدح باده چو لعل لب خونخوار بدست

از دل سوخته پیشش چو کباب آوردیم

کام او سوخت لبش گفت کبابی گرم است

گفتم ای جان جهان سوختم از هجر تو من

گفت بی ما منشین با توام از روز الست

تاحدیث از لب آن ساقی جان بشنیدم

روح من مست شد و شیشه دلدار شکست

دید ساقی که شکستم قدح از شوق لبش

گفت دیوانه شدی عاشق و معشوق پرست

قصد کردم که بگیرم شکن طره او

هم بزنجیر سر زلف مرا در هم بست

دید کوهی که بزنجیر وفا در بند است

در خم جعد سیه رفت بخلوت بنشست

شمارهٔ ۵۴

دست عشق آمد گریبانم گرفت

دست دیگر رشته جانم گرفت

کش کشانم برد تا درگاه خویش

در دلم بنشست و ایمانم گرفت

آفتاب روی لاشرقی او

شرق و غرب و طاق و ایوانم گرفت

اول و آخر ندیدم غیر او

ظاهر و باطن چو یکسانم گرفت

نیم شب از آفت ریب المنون

در خم زلف پریشانم گرفت

از طفیل من دو عالم آفرید

نوع دیگر خواند وانسانم گرفت

دانه خال رخ خود را نمود

وز بهشت عدن آسانم گرفت

گشتم از ایمن چو تو در کار چرخ

در پناه خود چو سلطانم گرفت

باز کوهی چشم مست آن غزال

همچو آهو در بیابانم گرفت

شمارهٔ ۵۵

دیده تا رخساره دلدار را دیدن گرفت

جان ز فیض روی آن مه روی پروردن گرفت

آفتاب لایزالی برد پی در شرق و غرب

دل که در آغوش جان این ماه پروردن گرفت

بسکه در خودعاشق است آن آفتاب مه لقا

بوسه از لعل لب و رخسار او چیدن گرفت

از میان برخواستم تا آمدم اندر کنار

شب دلم با او یکی شد ترک ما و من گرفت

جان درآمد در خم زلفش بعیاری شبی

دل دلیری کرد در شب ترک ترسیدن گرفت

تا بدیدم خنده لعل لب یاقوت رنگ

جن برای قوت روح از دیده خونخوردن گرفت

سوختم در پیش شمع روی او پروانه وار

کز دم ما آتش اندر جان مرد و زن گرفت

از فغان و آه ما دوشینه در صحن چمن

مرغ شبخوان از درخت خویش نالیدن گرفت

یوسف روحم که در زندان جسم افتاده بود

شد بتخت مصر دل خوش ترک چاه تن گرفت

چون نسیم آنگل رو یافتم در بوستان

بلبل روحم روان در باغ پریدن گرفت

کوهیا پرواز کن بر آسمان چون آفتاب

تا نگویندت که او در خاکدان مسکن گرفت

شمارهٔ ۵۶

دیده خونبار را دیدار خوبان آرزوست

ذره سرگشته را خورشید تابان آرزوست

تا نسیم آن گل رو یافتم از باد صبح

بلبل روح مرا صحن گلستان آرزوست

باغ حسن گلرخان خرم ز جوی چشم ما است

لعل سیراب بتان را چشم گریان آرزوست

از لب جان بخش ساقی جرعه ای میبایدم

تشنه لب مردیم جانرا آب حیوان آرزوست

تا به بیند ذات و اسماء صفات خویش را

حضرت بیمثل را مرآت انسان آرزوست

تا به بینم صورت جانرا بچشم دل عیان

زان سهی بالا مرا قدی خرامان آرزوست

در هوای دیدن لعل لب یاقوت رنگ

کوهی دیوانه دل را کندن کان آرزوست

شمارهٔ ۵۷

دوش در میخانه ما رفتیم مست و می پرست

گرد استقبال ساقی ساغری پر می بدست

در سجود افتاد جانم پیش روی خویشتن

خنده زد ساقی که ای دیوانه روز الست

ساغری پر کرد و گفت ای مست هشیاری هنوز

در کشیدن از کفش روحم ز ننگو نام رست

نحن اقرب خواند آن حضرت دل خود را بدید

جان مجرد شد ز تن در قرب او ادنی نشست

مجلس حق دیده صف حق تعالی پیش پس

روی ساقی بود چون خورشید در بالا و پست

گفت ساقی دم مزن در آینه در کش شراب

دم نزد ساقی از این رو پردلان مشمار مست

پرتو نور تجلی طوی موسی را بسوخت

آتش دل شعله زد نور تجلی را بسوخت

آه آتش بار عالم سوز ما در نیم شب

شعله زد از سینه و فردوس اعلی را بسوخت

در اشکم شد یتیم و آتشین در طفلیت

امهات سفلی و آباء علوی را بسوخت

نقش میبستم که در معنی به بینم صورتش

پرتو شمع رخش دعوی و معنی را بسوخت

زلف زنار تو را زاهد چو دید از صومعه

عاشق زنار کشت و زهد و تقوی را بسوخت

مفتی صد ساله را شوق رخت در مدرسه

آتشی زد آنچنان کو درس و فتوی را بسوخت

بت پرستی کرد کوهی سالها در سومنات

مهر رویت سومنات و لات و عزی را بسوخت

شمارهٔ ۵۸

دل من در بر دلدار چو گفت الله دوست

یار دانست که این عاشق دیرینه اوست

در برویم بگشاد و برخویشم بنشاند

با گدا پادشه هر دو جهان روی بر اوست

ساغر می ز لب لعل مرا گفت بگیر

نه از آن باده که در خم و صراحی و سبوست

عکس رخساره او در قدحی می‌دیدم

روشنم شد که می لعل و بت شاهد اوست

ما که قشریم در این باغ تویی لب لباب

پوست از مغز برون آمده و مغز از پوست

ذات اسماء و صفات تو به تحقیق یکی است

چه درخت است که پر سیب و انارست و کدوست

کوهیا شعر تو اسرا ازل کرد بیان

تا نگویند حریفان که چرا بیهده‌گوست

شمارهٔ ۵۹

جانم از صبح ازل چون دیده بر دیدار داشت

تا ابد هم دل تمنای رخ دلدار داشت

یار باری دان دل و جان ابد را تا ازل

پادشاه لامکان چون از مکانها عار داشت

تا که هست از کفر و ایمان چشم کافر کیش او

بر میان پیر مغان از زلف او زنار داشت

تا که معنی هو فی شان بدانستم که چیست

لحظه لحظه جعد او با زلف او در کار داشت

از سقیهم ربهم در داد ساقی دمبدم

نقل می را در دهان عارفان اسرار داشت

چونکه کرد اسرار خود او را انا الحق گفت خویش

پس چرا منصور از این گفتگو بردار داشت

ساعد و دستش ببد مستی جهانی را بکشت

ساغر پرخون خود را بر لب خونخوار داشت

با وجود آنکه عالم مست جام حیرت است

جمله ی جانها لب ساقی بمی هشیار داشت

ذره چون آفتاب آن ماه روی خود نمود

دیدمش روی چو خورشیدش بصد انوار داشت

بر ندارد دیده از دیدار دلبر صبح و شام

هر که چونکوهی ز حضرت دولت بیدار داشت

شمارهٔ ۶۰

مائیم بر صفات و صفات تو عین ما است

دیدم بعینه ای که توئی عین کاینات

در عین کاینات عیانی چو آفتاب

ذرات او به پیش تو نه صبر و نه ثبات

شد ممتنع ز غیر وجود تو هر چه هست

ای واجب الوجود توئی جان ممکنات

شد لایزال اسم تو و لم یزل صفت

اسمت ترقی است نه اسم تنزلات

ما غرق بحر وحدتت ای حی لایموت

در جان خویش یافته سرچشمه حیات

باقی است جان صالح و فانی نمی شود

یعنی بر آفتاب بود جان ممکنات

علم الیقین هر آینه عین الیقین شود

کوهی بچشم دوست چو دیدی صفات ذات

شمارهٔ ۶۱

آن دلربا که در دو جهانش نظیر نیست

خود ذات ساز چیست که او را ظهیر نیست

ازلامکان ز غیب هویت نمود رو

آن حضرتی که غیروی اندر ضمیر نیست

کی نور مستطیل کشیدی بشرق و غرب

چون آفتاب روشن اگر مستنیر نیست

کی می وزید باد صبا صبح مشکبار

گر بوی زلف یار بمشک و عبیر نیست

دانسته ایم اسم صفاتش که عین ما است

لیکن ز کنه ذات کبیر و صغیر نیست

طفل ره است نزد جوانان پاکباز

پیری که ساده دل ز ازل همچو پیر نیست

تا نقش عقل و علم نشوئی ز لوح دل

کوهی تو را ز باده صافی گزیر نیست

شمارهٔ ۶۲

عکس لعل لبت ای دوست چو در جان من است

اشکم از دیده خونبار عقین یمن است

دل من کرد قبا جامه جانرا صد چاک

روح بر قامت دلجوی لب پیرهن است

یار با ما است شب و روز نمیداند غیر

خلوت ما نشناسد که در انجمن است

هر کجا هست بدلدار قرینم از جان

دل ما در طلب دوست اویس قرن است

خواجه در باز دل و دین همه در باز و ببین

که حجاب است تو را راه در این چاه تن است

چاره کار من بی سرو پا میدانم

ز آتش مهر رخت سوختن و ساختن است

همچو بلبل به چمن ناله کند با کی نیست

روی چون نسترن و زلف برو یار من است

شمارهٔ ۶۳

میان ما و او ره در میان است

مقام او بجز در عین جان است

مراد از نحن اقرب قرب جان است

مقرب شو که این قرب مکان است

نباشد در جهان یکذره موجود

اگر چون آفتاب آن مه عیان است

عدم دان جز وجود ذات بیچون

در این حضرت زمین و آسمان است

نه اشیا باشد و نه نطق اشیا

اگر در نطق اشیا او زبان است

به ذات پاک او دیدیم روشن

بحمد الله که کوهی در میان است

شمارهٔ ۶۴

سواد اعظم آن خال سیاه است

سواد الوجه او آنجا گواه است

ز عکس خال آن خورشید رخسار

فراوان داغها در جان ما هست

بر آن دانه و آن خط و خالش

ز سوز سینه ما دود آه است

لبش از خون دلها می خورد می

از این دو چشم مستش در نگاه است

ز خورشید جمالش سوخت جانها

ولی در سایه زلفش پناه است

به اسماء و صفات ذات بیچون

که آدم مظهر سر اله است

بسوزان خرمن پندار کوهی

تعین با یقین چون باد و کاه است

شمارهٔ ۶۵

روشنی در چشم ما از روی آن مه پیکر است

چونکه آن زهره جبین خود آفتاب اظهر است

روی خود می بیند او از چشمهای روشنش

روی او در چشم خود دیدم بجانم مظهر است

ما ره اسم و صفات و فعل را دانسته ایم

ذات پاک حق ز درک ما بسی بالاتر است

دل سقیهم ربهم حق گفت جانرا داد می

هر دو عالم از خم وحدت بدان یکساغر است

آنچه موجودند از پیدا و پنهان فی المثل

بر رخ آنمه لقا چون زلف و خال و عنبر است

هست از دریای وحدت قطره ی در بحر غرق

گو مسلمانست ترسا گر جهود و کافر است

یافت انسان در وجود خویش بر و بحر خود

در کتاب حق تعالی خوانده ام خشک و تر است

شمارهٔ ۶۶

ذات حق روشن است در آیات

دار زایات روشنی از ذات

هست در جان جمله موجودات

حق به افعال اسم ذات و صفات

یخرج المیت من الحی گفت

درد و لب دارد او حیات و ممات

لب سلطان حسن را آدم

بوسه داد و گفت آب حیات

کوهیا زلف یار بگذار

تا بیا بی ز عمر خود برکات

شمارهٔ ۶۷

درد جان داریم درمان الغیاث

داد خواهانیم سلطان الغیاث

از تطاول های زلف سرکشت

صبح وصل و شام هجران الغیاث

راند ما را همچو سگ از در بدر

پیش شاه از جور سلطان الغیاث

همچو مور لنگ از جور سپاه

گفت دل پیش سلیمان الغیاث

دوش میگفتی که دادت میدهم

تا نگردی زو پشیمان الغیاث

دل ز حلم نفس شوم بدخصال

گفت نزد جان جانان الغیاث

ذره ها چون سوخت اندر آفتاب

ماه گفت ای مهر تابان الغیاث

پیش زلف و رویت اندر روز و شب

گفت دایم کفر و ایمان الغیاث

آدمی بار امانت بر گرفت

با خدازان گفت انسان الغیاث

شمارهٔ ۶۸

دارم از ترک برسر خود تاج

به فقیری ستانم از شه باج

سلطنت را ببین که در شب و روز

دارم از ماه و آفتاب سراج

شستم از غیر لوح باطل را

دارم ای جان دلی چو تخته عاج

هر چه او خواست آنچنان کردم

نه بطبع خود و برأی مزاج

همه مرغان سبق ز گل گیرند

بلبل و کبک و قمری و دراج

حضرت حق محیط بر اشیاست

دارد این بحربی عدد امواج

کعبه وصل حق دل است ای دوست

ما از این رو شدیم مسیر به حاج

یار دانست درد کوهی را

کرد از این رو به بوسه ایش علاج

شمارهٔ ۶۹

تا رود جان بجانب معراج

نیست جز شرع مصطفی منهاج

در ره انبیاء بسر رفتی

دلدل درد دل بود هملاج

عشق در جان و دل علم می زد

که در آندم که جسم بود امشاج

سدره ای بود آدم و ابلیس

هر دو را از بهشت کرد اخراج

چون به طبع هوای شیطا ن رفت

آدم آندم ندید برسرتاج

کرد افشای سر حضرت حق

بر سردار شد سر حلاج

بحر وحدت محیط بر اشیاست

آسمان و زمین کف امواج

بسکه با خود تنید تار خیال

عقل، چون عنکبوت شد نساج

کوهیا میرسی به عالم فوق

گر نمانی به تخت طبع مزاج

شمارهٔ ۷۰

ساقی بجام باده گلرنگ در صباح

در صحن بوستان ز کرم گفت الصلاح

تا آفتاب طلعت ساقی طلوع کرد

کردیم دیده بر رخ خورشید افتتاح

با روح او که گفت الست بربکم

جانم چشید از لب ساقی روح راح

تا طفل جام لعل لبش شیر گیر شد

من یافتم ز چنگ سگ نفس بدفلاح

در باغ وراغ آمد و کوهی چو مشت کاه

مشکات را بسوزان از شعله‌ها صباح

شمارهٔ ۷۱

برداشتیم از کف ساقی روح راح

درجام آفتاب می لعل هر صباح

شادیم وخرمیم ز صبح ازل مدام

چونکرده ایم دیده بروی تو افتتاح

ساقی ز روی ما و منی همچو آفتاب

میگوید از کرم دو جهانرا که الصلاح

از بطن آفتاب بزدایم ما همه

خورشید را چو ماه در آورد در نکاح

کوهی بروح قدس شدی جمله جاودان

از فعل شوم خویش اگر یافتی فلاح

شمارهٔ ۷۲

تا نهادم بخاک آن کو رخ

یار بنمود از همه سورخ

وه که در جان هر دل افکاری

مینماید نگار دل جورخ

در شب تار همچو بدر منیر

بنمود از سواد گیسو رخ

روترش کرد یار شیرین لب

چون نمود آن رقیب بد خورخ

عارفان دیده اند واجب را

که نماید ز ممکنات اورخ

در چمن دیدمش صباح چو گل

که گشود آن بت سمن بورخ

زلف و رویش بهم چو دید انسان

داشت بر روی نرگس او رخ

شمارهٔ ۷۳

اگر خدا بنماید جمال بی برزخ

بسوز سینه بسوزیم چنگل هر شخ

حدیث دنیی و عقبی بنزد اهل وصال

نگر که هست بسرد فسرده تر از یخ

بجام باده صافی به بین جمال حبیب

ز دست ساقی گلگونعذار سیب زنخ

بجای مردم چشم است یار دردیده

میان ما و صنم کرده او دو صد فرسخ

دلم چو مطبخ طباخ جان بپخت دراو

بغیر پختن سودای او در این مطبخ

هزار شکر که سلطان عاقبت محمود

به میهمانی ما آمد اندر این کو نخ

چو مور لنگ کشیدم بخدمتش دل وجان

بخنده گفت چه حاصلشود ز پای ملخ

چو مؤمنان همه اخوان یکدیگر باشند

خداست مؤمن و با مؤمنان بود اواخ

بزلف خویش ببالا کشد مرا روزی

اگر بچاه ذقن اوفتاد از سروخ

همه بعجز اسیران ما عرفنا کند

اگر چه ساخته اند عارفان هزار نسخ

بید قدرت خود ساخت خم جسم تو را

بسان کوزه فخار ساخت از گل شخ

خدای در گل آدم بچل صبوح سرشت

هزار ناله و افغان و صد هزار آوخ

ز بسکه دیده انسانگریست از غم و درد

ز اشک بر رخش افتاد بیعدد رخ رخ

شمارهٔ ۷۴

شبی بودم چو مه پهلوی خورشید

نهادم روی دل بر روی خورشید

مه و خورشید دیدم روی در روی

ندیدم جز قمر در کوی خورشید

فتادم در خم چوگان زلفش

همی رفتم بسر چون گوی خورشید

رسیدم در مقام قاب قوسین

نمود از ماه نو بر روی خورشید

در آن شب اجتماع مهر و مه بود

زحل پرتاب چون گیسوی خورشید

چو ترک روز برقع را برافکند

شب تاریک شد هندوی خورشید

فرو پوشید چشم جمله را نور

که تا هر کس نه بیند روی خورشید

کمان چرخ نرم از آفتاب است

ندارد هیچکس تا بوی خورشید

سحرگه چون برآمد خسرو چرخ

جهان پرشد زهای و هوی خورشید

ز مشرق تا به مغرب زوانا الشمس

که یکتایست دایم خوی خورشید

چمن شد آسمان گلها ستاره

ز باغ عرش آمد بوی خورشید

بمه رویان نظر کردم بپا کی

بدیدم طلعت دلجوی خورشید

بذلت برد کوهی قرص مه را

چو دعواهاست اندر طوی خورشید

شمارهٔ ۷۵

چو دل ز آئینه جان زنگ بزدود

در این آئینه حق دیدار بنمود

نباشد غیر حق آئینه حق

که جز او چیز دیگر نیست موجود

بذات خویش دارد عشق بازی

ایاز آمد دراینجا سر محمود

وجود ار عابد و معبود باشد

دل ما عابد و دلدار معبود

همه ذرات درجان در سجودند

چو آن خورشید جانها هست مسجود

چو شیطان هر که خود را غره می دید

بلعنت در فتاد و گشت مردود

بر آند آفتابی در دل شب

چو زلف از روی خود آن ماه بگشود

جمال خویشتن بنمود و می گفت

به بین ما را بچشم ما عیان زود

اگر حق را نه بینی درمحمد (ص)

محمد من رانی از چه فرمود

انا الحق جمله ذرات گفتند

که او در جان اشیا جان جان بود

مراد جان انسان جز خدا نیست

ز وصل حق رسیده او بمقصود

شمارهٔ ۷۶

اهل دل در دیده روی دل‌ستان را دیده‌اند

در میان جان شیرین جان جان را دیده‌اند

دیده‌اند در ذره خورشیدی که لاشرقی بود

در دل یک قطره بحر بیکران را دیده‌اند

گرچه مخلوقند ایشان را وجود خویش بود

هم به چشم ذات خلّاق جهان را دیده‌اند

آفرین بر خرده‌بینانی که پیدا و نهان

ذره بر خورشید رویش آن دهان را دیده‌اند

هست مرآت جمالی و جلالی از ازل

مظهر اسمای حسن گل‌رخان را دیده‌اند

حبّذا قومی که ایشان جز خدا نشناختند

نی یقین دانسته‌اند و نی گمان را دیده‌اند

حق چو یک دم نیست خاموش از بیان معرفت

در دهان جمله اشیا آن زبان را دیده‌اند

کرده‌اند اهل نظر جان را تماشای حجاب

در چمن با هر که آن سرو روان را دیده‌اند

می‌شناسندش که جز او نیست موجودی دگر

گر به صورت‌های او سرو روان را دیده‌اند

آن جماعت کز مکان و لامکان نگذشته‌اند

همچو کوهی پادشاه لامکان را دیده‌اند

شمارهٔ ۷۷

عارفانی که با خدا باشند

از تن و جان و دل جدا باشند

غرقه بحر لایزال شدند

پس چه دربند قطره ها باشند

چون گذشتند از بد و از نیک

همدم یار جان فزا باشند

صائم الدهر و قائم اللیل اند

تابع شرع مصطفی باشند

پادشان ملک معنوی اند

گر بصورت بسی گدا باشند

چون گدایان کبریا شده اند

فارغ از کبر و از ریا باشند

یک نفس بی حبیب دم نزنند

با خدایند هر کجا باشند

فانی اندر خود و بحق باقی

بقضای خدا رضا باشند

همچو خورشید روز تابانند

بشب تار مه لقا باشند

این جماعت که وصف کوهی کرد

در همه غار و کوهها باشند

شمارهٔ ۷۸

تا غمزه شوخ تو بما جنگ برآورد

لعل لبت از خون دلم رنگ برآورد

برگریه و زاری و فغان من درویش

صد ناله زار از دل چون چنگ برآورد

با یاد گل روی تو ای سرو گلندام

با بلبل شوریده دل آهنگ برآورد

تا غیر تو در خلوت جان راه نیابد

بام و در خود را دل ما تنگ برآورد

از دود دل سوخت کوهی بسحرگاه

آئینه رخسار فلک زنگ برآورد

شمارهٔ ۷۹

واجب و ممکن بهم پیوسته اند

خار و گل از شاخ واحد رسته اند

نیست بی واجب وجود ممکنات

واجب الذات این چنین پیوسته اند

وهم و پندار و خیال و اعتبار

جمله را از لوح باطن شسته اند

نیست موجودی بجز واجب بدان

اهل عالم از تعین جسته اند

گر بدانند آسمان ها و زمین

از درخت عشق یک گلدسته اند

روح کوهی گشت بیرون تا بدید

جمله یارانش قفس بشکسته اند

شمارهٔ ۸۰

چشم نیرنگ باز پی مرود

شد سیه در ازل بکحل ابد

دست کحال غیب سرمه کشید

دیده ها را برای رفع رمد

مردم چشم جمله جانها شد

دید خود را عیان بدیده خود

بتماشای خویش مشغول است

شاهد جان که هست فرد واحد

تا نه بیند بغیر او، او را

مشت خاکی بچشم کژبین زد

بشناسد صفات اسماء را

که کند ذات کردگار مدد

مرد عشق خدا خدا باشد

به خداها لکند نیک از بد

جان چو در شش جهة مقید شد

حق منزه بود ز جهد و زجد

بی جهة درمقام او ادنی

جز محمد دگر کسی نرسد

بسرا پرده وصال رسید

او چو برکند از دوکان سرمد

همه در مکتب رسول خدا

طفل راهند مانده در ابجد

خاصه اوست سر علم لدن

بی حروف مرکب و مفرد

گفت و بشنود در شب معراج

دید آنماه بدر را امرد

چون مسمی خویش را بشناخت

شد درانجیل اسم او احمد

هرکه با مصطفی خلاف کند

حق فکندش بیدحبل مسد

شارع شرع احمدی مگذار

تا نگردی ز راه دین مرتد

هرکه شد خاکپای پیغمبر

در طلب اوست سالک سرمد

کوهیا نور پاک سید را

همچو خورشید دان ببرج اسد

شمارهٔ ۸۱

بنور پاک تو چشم دلم چو بینا شد

ز آفتاب رخت هر دو کون پیدا شد

بهر چه کرد نظر دوست غیر خویش ندید

بحسن خویش از این روی یار شیدا شد

در آن مقام که معلوم علم و عالم اوست

صفات ذات شده ذات عین اسما شد

بیک نظر که خدا کرد از سر قدرت

زمین و انجم وخورشید ومه هویدا شد

بدانکه علت غائی است آدم خاکی

از آن به معرفت کردگار دانا شد

بغیر هستی حق هیچ روی ننماید

تو را که دیده دل روشن و مصفا شد

دل شکسته کوهی بیاد آن دلدار

زهر دو کون چو خورشید پاک و یکتا شد

شمارهٔ ۸۲

خوش حال آن کسانی کز دام تن رهیدند

چون شاهباز قدسی در لامکان رسیدند

آن سالکان وحدت دانی کی اند ایدل

آری جنید و شبلی معروف بایزیدند

بحر محیط وحدت موج و حباب دارد

امواج بحر بودند در بحر آرمیدند

جاوید زنده گشتند در بحر لایزالی

چون ازید خداوند جام وفا چشیدند

از ممکن تعین یکباره در گذشتند

حق را بچشم واجب بی واسطه بدیدند

ذرات و سایه هر دو بود اعتبار وهمی

در آفتاب مطلق جاوید ناپدیدند

خلق جدید بشنید کوهی و زنده گردید

چون دید او که یاران بار دیگر چودیدند

شمارهٔ ۸۳

چشمم از جور یار می گرید

همچو ابر بهار می گرید

از فغان و نفیر بلبل مست

باغ و گلزار و خار می گرید

بهوای قد دل افروزش

سرو در جویبار می گرید

می کند یاد خال مشکینش

لاله داغدار می گرید

صبح و شام از غم رخ و زلفش

دل من زار زار می گرید

هر چه دیدیم از بدو و از نیک

همه از بهر یار می گرید

دل کوهی بجان رسید از غم

ز غمش کوهسار می گرید

شمارهٔ ۸۴

به قامت گلرخان سرو روانند

همه شکر لب و شیرین دهانند

بغمزه جان و دلها می ربایند

بعشوه دل ز عاشق می ستانند

به تیر غمزه جان ها صید کردند

سیه چشمان همه ابرو کمانند

ز اول درد بر عاشق گمارند

به آخر خود دوای بی دلانند

دل از رفتار خوبان بیقرار است

چو بنشینند خود آرام جانند

شب از هجر بتان کوهی چه نالی

بصبح وصلت آخر میرسانند

شمارهٔ ۸۵

دل من بی جگری کرد و بجانان نرسید

درد هجران من از درد بدرمان نرسید

سالها در ره مقصود بسر میرفتیم

عمرم آخر شد و این راه بپایان نرسید

غرقه بحر تحیر دل من با لب خشک

در عطش هر دو بسر چشمه حیوان نرسید

گریه چشم من از ابر گهر بار گذشت

مرهم ریش دلم زان لب خندان نرسید

خار خوردیم و همه خون جگر پالودیم

هیچ بوئی بشامم ز گلستان نرسید

این همه گریه و زاری که تو کردی کوهی

هیچ رحمی بتو از حضرت رحمان نرسید

شمارهٔ ۸۶

ز رویت ماه تابان آفریدند

دلمرا چرخ گردان آفریدند

چو لعلت از تبسم نکته ای گفت

از آن لب جوهرجان آفریدند

ز خاک کوی او گردی چو برخاست

بهشت و حور و رضوان آفریدند

ز زلف وروی تو بردند بوئی

به جنت صد گلستان آفریدند

لعا بی از لبت بر خاک انداخت

بغربت آب حیوان آفریدند

مه رویت ز شام زلف بنمود

سحر خورشید رخشان آفریدند

چو ختم آفرینش آدمی بود

به آخر نوع انسان آفریدند

ز عکس دانه خال سیاهت

به هفتم چرخ کیوان آفریدند

چو از سیب زنخ زلفت برآمد

ز حیرت گوی و چوگان آفریدند

بحیرانی چو وی را میتوان دید

مرا زین روی حیران آفریدند

چو روحم یوسف مصر دل آمد

تنم را چاه زندان آفریدند

زلیخا نفس و یوسف روح قدسی

خرد را پیر کنعان آفریدند

مجو شادی دلا در خانه دهر

جهان را بیت احزان آفریدند

چو مه را از برای گلشن وصل

مرا باچشم گریان آفریدند

به پیش شمع روی ماه شبگرد

مرا گریان و بریان آفریدند

ز خار هجر چون بگریستم خون

ز خون گل های خندان آفریدند

پری رویا تو را چون روح قدسی

ز چشم خلق پنهان آفریدند

ز اشک سرخ کوهی و لب یار

به کان لعل بدخشان آفریدند

شمارهٔ ۸۷

صوت نقاره ونی و سرناو چنگ و عود

گلبانگ میزنند که هستیم در شهود

ممکن بوقت هستی خود واجب الوجود

آری بود چو هستی او هست در وجود

عاشق شد ار بحسن خود از روی دلبران

خود را مگر بدیده خود باز می نمود

اجیب گفت حضرت و آنگاه آفرید

از جان جمله نعره بر آورد در شهود

آتش زد آفتاب جمالش بچشم ما

اعیان ممکنات برفتند همچو دود

کوهی بدید پرتو انوار آن جمال

او را چو جذبهای خداوند در ربود

شمارهٔ ۸۸

هر که را زلف چو زنجیر تو دیوانه کند

از دل و عقل و جهانش همه بیگانه کند

از خم زلف سیاه تو بریزد جانها

گر صبا زلف سمن سای تو را شانه کند

چشم صیاد تو تا مرغ دلم را گیرد

دام از زلف هم از خال در او دانه کند

بهوای لب لعل تو که جان می بخشد

دلم از خون جگر ساغر وپیمانه کند

تا دل خلق جهان را ببرد ز دیده

چشم و ابرو و لبت عشوه مستانه کند

آفتاب رخ ماهت که نگنجد بدو کون

در میان دل هر ذره ما خانه کند

دل ز کوهی ببرد باز و به آتش فکند

یار با چشم سیه دعوی شکرانه کند

شمارهٔ ۸۹

وحدت چو احد نمود واحد

مشهود چو بودعین شاهد

چون لیس کمثله شنیدی

یعنی که نبود ذات زائد

ذرات به آفتاب پیدا است

کردیم بیان اسم ماجد

محمود چه عاشق ایاز است

معبود ببود خویش عابد

چون غیر وجود در عدم نیست

با هستی او است نیستی ضد

از غیب هویت او نظر کرد

از غیب شد این شهود وارد

چون هست یقین که غیر او نیست

بگذر تو هم از خیال فاسد

سیمرغ صفت چو جانکوهی

بر قاف قناعت است قاصد

شمارهٔ ۹۰

عقل کل در کُنه ادراک تو ره گم می‌کند

گر به سویت رهنمایی‌های مردم می‌کند

تا نبخشد حق به لطف خود کسی را چاره نیست

گرچه بر امت رسول او ترحم می‌کند

اول آمرزید آدم را و آنگه آفرید

رحمتش عام است بر مردم تقدّم می‌کند

می‌نماید روی چون گل باز در صحن چمن

بلبل روحم به وصل گل ترنم می‌کند

لطف او بر ظالمان رحمی نکرد از وصل خویش

می‌دهد تصدیع خود هر کو تظلم می‌کند

تا ننوشم دانهٔ آدم‌فریب از قول دیو

سینه را زین غم دلم صد چاک گندم می‌کند

بر براق دلم نشینم کو به هنگام عروج

چار عنصر نه فلک در زیر یک سم می‌کند

کوزه گردیدیم شخصی را که از چرخ او مدام

کاسه می‌سازد سر و از جسم‌ها خُم می‌کند

هر که را یکسان نماید قهر و لطف ذالمنن

همچو کوهی در بلای حق تنعم می‌کند

شمارهٔ ۹۱

بذات آنکه ما را جسم و جان داد

برای حمد خود گفتن زبان داد

بذات آنکه عقل و علم و ادراک

دل وجان را خدای غیب دانداد

بذات آنکه از غیب هویت

ظهوری کرد و آدم را نشان داد

بذات آنکه از یک قطره آب

قد سرو روان گلرخان داد

بذات آنکه از مژگان و ابرو

دو چشم ترک را تیر و کمان داد

بذات آنکه مرغان چمن را

گل سرخ و سفید و ارغوان داد

بذات آنکه لعل و ذر و گوهر

ز بحر و کان بشاهان جهان داد

بذات آنکه از زلف و رخ خویش

شب و روزی برای مردمان داد

بذات آنکه از یک قطره آب

کتاب حرف و صوت بیگران داد

بذات آنکه از آب خضر را

چشانید و حیات جاودان داد

بذات آنکه از می های وحدت

نبی خویش را رطل گران داد

بذات آنکه از خلطی و خونی

بت لب شکر و شیرین دهان داد

بذات آنکه در پیدا و پنهان

به محبوبان دل موی میان داد

بذات آنکه تا روشن شود ملک

مه و خورشید و چرخ و اختران داد

بذات آنکه او صیف و شتا را

بهاران کرد و در آخر خزان داد

بذات آنکه تا دیوانه شد عقل

برنگ آتشین آب روان داد

بذات آنکه اشیا را به حکمت

ز خاک و باد و آتش آب و نان داد

بذات آنکه آمد در مکانها

نشان خویش را در لامکان داد

بذات آنکه در ایجاد عالم

ز غیب الغیب خود در یک زمان داد

بذات آنکه هر ساعت جمالی

ز حسن خود بچشم عارفان داد

بذات آنکه اول نقطه را ساخت

غذای نقطه را خون روان داد

بذات آنکه بی چون و چگونه

به علم خود یقین بی گمان داد

بذات آنکه او خود شد مصور

بطفلان صورت پیر و جوان داد

بذات آنکه تن را چون زمین کرد

دل و جان را برفعت آسمان داد

بذات آنکه قرب قاب قوسین

محمد را شبی اندر میان داد

بذات آنکه نه مرد از فلک ساخت

بدان نه تن ز چار عنصر زمان داد

بذات آنکه باز روح را خواند

جهان جیفه را با کرکسان داد

بذات آنکه بخشد پشه را پیل

همایون جهانرا استخوان داد

بذات آنکه هر چه داد بستد

بفانی و چه باقی کی توان داد

بذات آنکه با خود باشدش کار

فریب گریه این و گریه آن داد

بذات آنکه انسانرا به فطرت

غم و درد و بلای ناگهان داد

شمارهٔ ۹۲

سرو گل چهره اگر بند قبا بگشاید

دل پرخون مرا نشود و نما بگشاید

یار اگر کاکل مشکین بگشاید بسحر

مشک از نافه آهوی ختا بگشاید

صبح صادق بدمد هر طرف از شش جهتم

گر شبی زلف تو را باد صبا بگشاید

دارم امید به الطاف خداوند که باز

دوست بر روی دلم چشم رضا بگشاید

از کمان خانه ابروی بت ترک چکل

کار درویش من بی سر و پا بگشاید

در مقصود که بر زاهد و عابد بستند

مگر از آه دل خسته ما بگشاید

از ازل تا به ابد روزه کوهی نگشاد

روزه داری است که از خوان شما بگشاید

شمارهٔ ۹۳

صفا در خانه دل را که یار صاف می‌آید

منزه از بد و نیک همه اوصاف می‌آید

دلا در بوته عشقش چو زر بگداز و صافی شو

وگرنه قلب می‌مانی و آن صراف می‌آید

به لطف خویش خاکی را کند خورشید آن مه‌رو

از او در دنیی و عقبی همه الطاف می‌آید

ز چشم او بیاموزند خود علم نظربازی

که از هر غمزهٔ شوخش دو صد کشاف می‌آید

به هر جانب که رو آری نبینی روی نیکو را

گهی از شرق و گه از غرب و از اطراف می‌آید

چو عنقا شد نهان کوهی ز مردم بر سر کوهی

ولی آوازه سیمرغ هم از قاف می‌آید

شمارهٔ ۹۴

هر که شهوت بکشد روح مجرد باشد

وانکه دیوانه شود سالک سرمد باشد

آن دل آئینه حق است که از هر دو جهان

همچو خورشید فلک روشن و بی بد باشد

هر که دیوانه و عاشق بدر دوست نرفت

در قیامت که شود پیش خدا رد باشد

در دل تست خدا در نکر و در حق باش

سالک آن است که سرش همه با خود باشد

روز محشر که بجویند دل ریش مرا

تیر مژگان تو در سینه ما صد باشد

پیرو شرع نبی شو که به منزل برسی

رهبر هر دو جهان نور محمد باشد

پادشاها بکرم جانب کوهی بنگر

از عطاهای تو حیف است که در کد باشد

شمارهٔ ۹۵

از جیب عدم وجود سر زد

جان را غم دوست بر جگر زد

خورشید رخش نمود روشن

ز آن شعله که ماه در سحر زد

هر چیز که بود زد اناالحق

هستی چو ز جمله سر بدر زد

جان همه شد چو قند وشکر

زان خنده که یار لب شکر زد

در کتم عدم بدیم خفته

ناگه غم شاه عشق در زد

خورشید رخش چو دید کوهی

صد بوسه ز دور بر قمر زد

شمارهٔ ۹۶

سحر که بوی گل کز جانب گلزار میآید

ز چین طره مشکین آن دلدار میآید

بدستی باده ی احمر بدستی مصحف فتوی

زهی ساقی گلرویان که صوفی وا میآید

جهان شد روشن از ظلمت چو آن رو گشاید زلف

که از روی چو خورشیدش هزار انوار میآید

ز آب دیده در کویش که آن خلد برین باشد

دلم جنات تجری تحت الانهار میآید

زهر شام سر زلفش هزاران کوه میپوشد

که چون خورشید آنمه رو بصد اظهار میآید

ز عالم گوشه گیر ای جان بیاد آن خم ابرو

نشین در غار دل کوهی که یار غار میآید

شمارهٔ ۹۷

بیاد لعل تو خون دلم شراب شود

چو باده چشم تو نو شد جگر کباب شود

ز خوندل که دو چشم تو باده می نوشد

فغان و ناله ز خون چون نی و رباب شود

در آن شبی که شراب از لب حبیب خورم

ز عکس ساعد او ساغر آفتاب شود

ز نور طلعت او سوخت هر چه موجود است

بغیر زلف که بر روی او نقاب شود

چو هر چه هست همه اوست ظاهرو باطن

بیا بگو که برای چه در حجاب شود

به بین بآدم خاکی که هست گرد آلود

به بین که آینه ذات او تراب شود

بعالم جبروت است جان کوهی محو

چو دید خانه تن عاقبت خراب شود

شمارهٔ ۹۸

آن جگر گوشه دل از ما به لب میگون برد

رونق باغ و چمن را برخ گلگون برد

لب او باده ز خون دل ما می نوشد

چشم آن شوخ کباب از جگر پرخون برد

غیر حق هیچکسی چون نبرد دل از دست

دل خود ذات خداوند جهان بیچون برد

چارچوب تنم از آتش دل پاک بسوخت

تا از این شش جهتم بخت مرا بیرون برد

برده بود او ز ازل جان و دل مشتاقان

نتوان گفت که این حضرت او اکنون برد

در خم زلف تو پیوسته بخلوت بنشست

کوهی از هر دو جهان بادل خود یکسون برد

شمارهٔ ۹۹

از لعل یار باده ما خوشگوار شد

شکر خدا که مستی جان بیخمار شد

روز ازل که گفت الست و بربکم

گفتیم ما بلی و خدا آشکار شد

تا دل شنید زمزمه یار را ز جان

افغان و ناله اش بیکی صد هزار شد

بر باد رفت آن گل سیراب سرو قد

عالم ز اشک و گریه ما نوبهار شد

از بسکه خونگریست دل عاشقان بدرد

صحرا و کوه و دشت همه لاله زار شد

کوهی ز کف دل نرود یک نفس زدن

چون در دیار در دل او یار غار شد

ذات و اسماء و صفاتش را در انسان دیده اند

پرتو خورشید را در ماه تابان دیده اند

در مقام لی مع الله بدر را ایام بیض

ز اول شب تا سحر خورشید رخشان دیده اند

از سقیهم ربهم جم طهوری بی خمار

باده نوشان هر صباح از بزم سبحان دیده اند

از شراب لعل غنچه هر سحر در بوستان

بلبل دیوانه را مست و غزلخوان دیده اند

در خم زلف سیاه او که واللیل آمده است

والضحی را فی المثل شمع شبستان دیده اند

تیر ما زاغ البصر کو جز خدا چیزی نماند

در سیاهی های چشم تنگ ترکان دیده اند

حبذا قومی که ایشان در مقام نیستی

فقر را در هر دو عالم شاه و سلطان دیده اند

کرده اند از حق گدائی انبیا و اولیا

زانکه محسن را بمعنی عین احسان دیده اند

برده اند گوی از ملایک در سجود ابرویش

تیز بینانی که واجب را در امکان دیده اند

حی جاویدند رندانی که بوسی از لبش

خورده اند و زندگی از آب حیوان دیده اند

در میان گریه ارباب نظر چون آفتاب

لعل او در حقه یاقوت خندان دیده اند

کوهیا شکل دهانش را که گوئی ذره است

در دل خورشید رویش خورده بینان دیده اند

شمارهٔ ۱۰۰

عدم ضد وجود آمد به بینید

بنوری عکس بود آمد به بینید

از این دریای پرآتش که آهست

تعین ها چو دود آمد به بینید

چو شاهد روی خود بنمود از غیب

کنون وقت شهود آمد به بینید

چو آدم علت غائی است پیشش

ملایک در سجود آمد به بینید

چنین گنجی که مخفی بود از خلق

بخود او در گشود آمد به بینید

سیه چشمی چو آهو اندر این شب

دل کوهی ربود آمد به بینید

پاکبازان جهان از دو جهان بیزارند

فارغند از همه و منتظر دیدارند

بسکه از پرتو خورشید رخش سوخته اند

همچو چشمان سیه مست بتان عیارند

چون نسیم سحری کرد چمن سیر کنان

بلبلانند که دیوانه این گلزارند

دل کبابند و جگر سوخته و جان افشان

بسکه بر یاد لب لعل لبش خون خوارند

تا بجانان برسند و نفسی در یابند

دل بفکر تن واندیشه ز جان بردارند

لاینام است خداوند از این روز و شب

از ازل تا به ابد اهل نظر بیدارند

حافظان دل خویشند شب و روز بجان

در دل و دیده خود غیر خدا نگذارند

و هو معکم چو خدا گفت و شنودند همه

جاودان بی من و ما در نظر دلدارند

برهنه پا و سرو تن همه چون خورشیدند

ذره سان رقص کنان بی سرو بی دستارند

این حریفان که زخمخانه وحدت مستند

همه با کوهی دیوانه در ایندم یارند

شمارهٔ ۱۰۱

ترک عشق رخ زیبا پسران نتوان کرد

جز حدیث لب شکر دهنان نتوان کرد

نقد این عمر گرانمایه که جان جوهر اوست

غیر صرف قدم سیمبران نتوان کرد

تا چو موئی نشود در غم آن موی میان

چون گهر دست در آن موی میان نتوان کرد

عاشق است آن بت عیار بصدق از همه رو

دیگران را برخ خود نگران نتوان کرد

کوهیا لعل بتان خون جگر می نوشد

این سخن در نظر بی جگران نتوان کرد

شمارهٔ ۱۰۲

در عدم پیوست اظهار وجود

آنکه از غیب هویت در شهود

نیستی آئینه هستی بود

خیر وشر از بنده یکدیگر نمود

اعتبارات تعین نسبت است

گو مرکب میشود از فضل جود

هست آن شه در صلواة دائمون

پیش طاق ابروی خود در سجود

شد غنی هر ذره از خورشید غیب

چون در گنج هویت را گشود

کوهیا دیدی که مهر مه نقاب

هست با هر ذره در گفت و شنود

شمارهٔ ۱۰۳

ایدل عدم تملیک در سلک وجود آمد

اسقاط و اضافت را توحید و درود آمد

از آتش روی او کو سوخت دو عالم را

در مجمر دل جانها سوزنده چو عود آمد

چون نیست جز او غیری در حاضر و در غائب

خود شاهد و خود مشهود در عین شهود آمد

تا جلوه دهد آنمه خود را بهمه صورت

از دیده هر ذره خورشید نمود آمد

یک عین که جز او نیست در ظاهر و در باطن

هفتاد و دو ملت شد ترسا و یهود آمد

کوهی چو به عشقی زد نابود شد از فطرت

جاوید بود باقی هر چیز که بود آمد

شمارهٔ ۱۰۴

بط حرصم بمرد و بلبلان شد

خروس شهوتم باز جنان شد

ز زاغ امنیت در خوف بودم

بگشتم زاغ و خوفم در امان شد

پر از طاوس مال و جاه کندم

چو عیسی جان من بر آسمان شد

بدانکه چارمرغ این چار طبع است

که اندر چار طبع ارکان عیان شد

ز خون و بلغم و صفرا و سودا

شتا صیف و بهار آمد خزان شد

بسیط روح را اینها نباشند

مرکب داند این کزخاکدان شد

ز طبع تن چو کوهی شست دل پاک

بدریای محیط بیکران شد

دل که وصف دهان او گوید

در دهان از زبان او گوید

هر چه از قاب گوید و قوسین

از خم ابروان او گوید

گر کند شرح روح سالک را

هم ز قدر روان او گوید

رمز خیر الامور او سطها

جان من از میان او گوید

بر سر سرو جسم بلبل روح

قصه گلستان او گوید

کوهی خسته هر سحر غم دل

با سگ آستان او گوید

شمارهٔ ۱۰۵

ماه روی تو مرا نور بصر میگردد

حسن آن یار هم افزون ز نظر میگردد

بهوای لب و دندان تو ای جوهر جان

اشکم از دیده دل نور بصر میگردد

تا حدیث لبت ایماه گرفتم بزبان

کام وجانم همه پر شهد و شکر می گردد

دل دیوانه ما ذره صفت بی سروپا

پیش خورشید رخش زیرو زبر میگردد

سالکان ره تحقیق نخوانندش مرد

هر که در بادیه عشق بسر میگردد

تا نهادی تو سر زلف چو چوگان بر دوش

دل چو گو در خم آن ترک پسر میگردد

از لب لعل روان بخش بتان ای کوهی

کام آن یافت که در خون جگر میگردد

شمارهٔ ۱۰۶

بفضل صانع کون فیکون شدم موجود

وجود یافت بیک امر عابد معبود

بشکر آنکه خدا شد مصور آدم

سری نهاد ملک پیش آدم او بسجود

بطاق ابروی آنماه جلوه ها کردم

که او ز غیب هویت نمود رخ بشهود

کنون ز شهد و شکر می شویم شیرین کام

که غیر حضرت او نیست شاهد و مشهود

ز تاب آتش رویش بسوخت هر دو جهان

تعینات گذشتند از جهان چون دود

بصد زبان همه اقرار نیستی کردند

شنو ز چنگ و رباب و نی ز بربط ورود

بدید کوهی دیوانه صبغة الله را

نه ابیض است و نه اسود نه سرخ و زرد و کبود

شمارهٔ ۱۰۷

صبا که شام و سحر مشکبار می آید

ز چین طره آن گلعذار می آید

در آمدم بچمن چون نسیم در گلزار

ز باغ سرو چمن بوی یار می آید

حبیب از دل ما همچو ماه سر بر زد

بسان گل که هم از جان خار می آید

گلی است کز لب آن عندلیب مینالد

اگر چه ناله بلبل هزار می آید

ز عین ما نظری کرد روی خود را دید

به خویش گفت که غیرم چکار می آید

به پیش طلعت خورشید چونکه لاشرقیست

غبار چشم برد سرمه وار می آید

هزار پرده اگر هست روی آن مه را

چو آفتاب عیان در کنار می آید

ز غار سینه کوهی برون مشو جانا

نشین که همدمت آن یار غار می آید

شمارهٔ ۱۰۸

بوسه می خواهم و لعلت چو شکر میخندد

همچو خورشید که بر روی قمر میخندد

چشمم از گریه درو لعل بریزد همه شب

لب و دندان تو بر لعل و گهر میخندد

ذره سان میل بخورشید لبت کرد دلم

بخت بر حال من زیر و زبر میخندد

می کند گریه و افغان بچمن بلبل مست

غنچه بگشاده لب از شاخ شجر میخندد

عاقبت سیل سرشکم ببرد بنیادش

هرکه بر گریه ارباب نظر میخندد

ماه رخسار تو ازمشرق جان کوهی

آفتابی است که هر شام و سحر میخندد

شمارهٔ ۱۰۹

زلف تو شب بدیده دیدار در رود

عشقت بجان مردم هشیار در رود

چشمت به تیغ غمزه چو عشاق را بکشت

در خون کشته آن لب خونخوار در رود

در پیش ماه روی تو مانند ذره ها

بر گردد آفتاب بر انوار در رود

عکس سواد خال تو ایماه گلعذار

در جان پاک لاله کهسار در رود

تا پیش پای یار بیفتد بخاک راه

در چشم من به اشک چو گلنار در رود

همچون نسیم کوهی سرگشته نیم شب

در چین زلف آن بت عیار در رود

شمارهٔ ۱۱۰

یحبهم و یحبونه چرا فرمود

بغیر او چو دکر نیست شاهد و مشهود

نظر بباطن خود کرد ظاهر خود دید

بذات خویش بود این خطاب و گفت و شنود

بهر چه کرد نظر غیر خویشتن چو ندید

ز کام خود همه تسبیح بر زبان بگشود

بعین آمد و آنگاه کنت کنزا گفت

نمود شاهد جانها ز غیب رخ بشهود

که بود آدم و نوح و خلیل و ابراهیم

که بود یوسف و یحیی که بود صالح و هود

هم او ۳ است احمد و عیسی هم اوست شیث و شعیب

هم او ۴ ست یونس و الیاس و موسی و داود

بطاق ابروی او سجده کرد کوهی و دید

که غیر حضرت او نیست ساجد و مسجود

شمارهٔ ۱۱۱

شمع روی تو دلمرا چو بجان میسوزد

آفتاب از دم آتش نفسان می سوزد

بحر از کریه ما در بصدف کرد آورد

لعل از یاد لبت در دل کان می سوزد

کام دل هیچکس از لعل تو هرگز نگرفت

نام آن لب همه را کام و زبان می سوزد

عکس خورشید رخش در دل دریا افتاد

از حرارت جگر آب روان می سوزد

پیش رخسار تو ای شمع سراپرده جان

همچو پروانه بیکدم دو جهان می سوزد

آتش روی تو تنها نه دل گل را سوخت

جان بلبل ز غمت نعره زنان می سوزد

گرچه رخسار تو در سنگ چو آتش جا کرد

تا نگویند که او چون دیگران می سوزد

شمارهٔ ۱۱۲

عارفان میخانه را فردوس اعلی گفته اند

اهل معنی داند این کز روی معنی گفته اند

چون سقیهم ربهم فرمود ایزد در کلام

حسن ساقی گفته اند و وجه باقی گفته اند

شب نشینان محبت در مناجات خدا

روح را موسی و دل طور تجلی گفته اند

پاکبازان مجرد بهر دیدار خدا

قطع دنیا کرده اند و ترک عقبی گفته اند

جز فنای محض هر کودم زند در کوی دوست

خورده بینانش همه پندار و دعوی گفته اند

دم مزن در آینه کوهی چو می بینی عیان

آنچه موجودات در سفلی و علوی گفته اند

شمارهٔ ۱۱۳

دمید صبح سعادت بطالع مسعود

بداد طالع خورشید غیب رو بشهود

ز روی لطف سحرگه مفتح الابواب

دری ز وصل برویم چو آفتاب گشود

چو طاق ابروی آنماه مهربان دیدم

نبود چاره جانم بجز رکوع و سجود

بطاق ابروی خوبان چه سجده ها می کرد

که عین یکدیگر افتاد عابد و معبود

دلم چو دید جمالی که جان ز پرتو اوست

یقین شدنش که همین است عاقبت محمود

شمارهٔ ۱۱۴

حبذا مستی که در میخانه ساغر میکشد

نقد جان از نفی و از اثبات بر سر میکشد

نیست مثل او بخم و ساغر و جام و شراب

باده جان بخش چون از لعل دلبر میکشد

فیض اقدس باشد این گر ذات فایض میشود

همچو مه کو نور از خورشید انور میکشد

نقش اغیار و خیال یار از دل بر تراش

کین تجلی را دل پاک قلندر میکشد

مینماید روی چون خورشید از هر سو جمال

شاهد جان گر ز تن بر روی چادر میکشد

کوهیا گردن جانست زانرو زلف خویش

دل کجائی برد از وی او اگر سر میکشد

شمارهٔ ۱۱۵

در شام صبح صادق دیدم که سر بر آورد

ماه دو هفته روئی چون مهر خاور آورد

شام سحر ندیدم جز آفتاب رویش

کان ماه روی خود را اندر برابر آورد

در روی ما بخندید دلبر چو صبح صادق

کان خنده لب او صد قند و شکر آورد

آنمه چو روی بنمود شد هر دو کون روشن

هر ذره از جمالش خورشید دیگر آورد

شاه دو عالم آمد در کلبه فقیران

شمع و شراب و شاهد با خویشتن آورد

شاهد جمال او بود می لعل آبدارش

روی چو آتش او شمع معنبر آورد

در داد ساغری می چون آفتاب روشن

در کام من بمستی لعل لبش برآورد

چون شیر و شهد و شکر بودیم هر دو آن شب

اما شب طویلش چون صبح محشر آورد

از پرتو جمالش کان آفتاب جانهاست

کوهی ز سنگ خارا گه لعل و گه زر آورد

شمارهٔ ۱۱۶

آن جام جهان جهان نماید

خورشید صفت عیان نماید

از غایت شدت ظهور او

از دیده ما نهان نماید

دیدم بهزار صورتش من

در کسوت این و آن نماید

هر لحظه برآید او به شکلی

گه پیر و گهی جوان نماید

در باغ پریر دیدم او را

سرو گل و ارغوان نماید

جان را ببرد به قاب قوسین

ابروی کجش کمان نماید

هر لحظه بچشم پاک انسان

از روی مه بتان نماید

شمارهٔ ۱۱۷

صبح صادق حجاب صانع شد

زلف بر روی یار مانع شد

شرح زلف و رخش بدانستم

دل درویش کان جامع شد

به مسمی کجا رسد هرگز

هر که از وی باسم قانع شد

در دل آفتاب و ماه نگر

لمعه ای زان جمال لامع شد

هم ز جان بشنود اناالحق را

دل که بگشاد گوش سامع شد

گفت قل یا عبادی آن حضرت

وصل او را دو کون طامع شد

دید کوهی حقیقت دل را

شرع را چون بجان مطامع شد

شمارهٔ ۱۱۸

دل دهان در دهان او دارد

در دهان جان زبان او دارد

فارغ آمد دلم ز فکر معاش

قوت روح لبان او دارد

جانم اندر نماز پیوسته

سجده بر ابروان او دارد

عقل و ادراک و هوش با کم برد

طره دلستان او دارد

همچو موسی به باریکی

هر که فکر میان او دارد

جوهر جان جمله ذرات

لعل شکر فشان او دارد

پای کوهی ز آسمان بگذشت

سر چو بر آستان او دارد

شمارهٔ ۱۱۹

سرو از قد تو در باغ گل اندام آمد

باده از رنگ لب لعل تو در جام آمد

هست این نقطه پاکیزه به آخر پیوست

گر همه صید شد و دانه شد و دام آمد

جام خورشید بدور تو کشد هر ذره

رحمت خاص تو بر هر دو جهان عام آمد

رفت کوهی ز ابد غایت اسرار ازل

در دل از دلبر جان بخش چو الهام آمد

شمارهٔ ۱۲۰

دل که با درد غم عشق تو محرم گردد

جانم از خوردن غمهای تو خرم گردد

فعل و اسماء و صفات تو که عین ذاتند

به کمالات یقین رهبر آدم گردد

بخلافت بنشیند بسر صدر جلال

ملک وصل تو کسی را که مسلم گردد

اسم جامع که در او اسم مضل شد واصل

آدمی زاد از این اسم معظم گردد

کوهیا هر که قدم ساخت ز سر در ره عشق

بر همه سالک مجذوب مقدم گردد

شمارهٔ ۱۲۱

کجا رفتند یارانی که بودند

چنان رفتند پنداری نبودند

چو خورشید و قمر در روز و در شب

جمال خویشتن را می ستودند

ز چشم ما نهان گشتند و رفتند

ندای ارجعی کزحق شنودند

نصیب اندرون کز غیب بودند

در آن حضرت کنون اندر شهودند

به اصل خویشتن گشتند راجع

بباغ وصل جانان در خلودند

همه جسمی نهادند از من و تو

عدم رفتند و در عین وجودند

تو هم کوهی بر افشان نیم جانرا

چو از رخ جعد مشکین را گشودند

شمارهٔ ۱۲۲

مه و خورشید روی ذره پرور

زانوار رخت شد سنگ گوهر

بقد و روی تو دیدیم در باغ

گل سرخ و سفید و سبز و عصفر

نسیمی از سر زلفت صبا برد

جهان شد سر بسر پر مشک و عنبر

تو را دیدم بهر روئی گه دیدم

توئی ما را بجای دیده در سر

دو عالم پیش عیداوست قربان

بگشت او جمله را الله اکبر

تقاضای وجود این است آری

که نبود غیر او موجود دیگر

دل کوهی بجوش آمد چو دریا

ز حیرت خشک لب با دیده تر

شمارهٔ ۱۲۳

ماه رویت آفتاب است ای پسر

آفتاب مه نقاب است ای پسر

عکس رخسار شما در جسم و جان

همچو خورشید در آبست ای پسر

بر سر دریای چشمم تا ابد

هر دو عالم یک حباب است ای پسر

دولت دیدار وصلت را ندید

هر کرا در دیده خوابست ای پسر

چشم مست و لعل میگونت مدام

شاهد و شمع و شراب است ای پسر

سر عشقت در دل ویران ما

همچو گنج اندر خرابست ای پسر

تا گل روی تودیدم چشم و دل

شیشهای پرگلاب است ای پسر

از صدای بلبل و قمری به باغ

در چمن چنگ و ربابست ای پسر

طفل راه تو مرید عشق نیست

صد جهان گر شیخ و شابست ای پسر

هست دریای وصالت بیکران

جمله عالم سراب است ای پسر

کوهی درویش را یکبوسه بخش

چو نرخت صاحب نصابست ای پسر

شمارهٔ ۱۲۴

از بدو نیک و نیک و بد بگذر

بکن از عقل و نفس خویش حذر

مردم چشم و دیده دل شو

تا به بینی نگار را به نظر

شو مسافر به عالم جبروت

ملکوت است ملک بحر و بر

جز لب خشک و چشم خون افشان

ما نداریم هیچ زاد سفر

در عطش سوختیم و باکی نیست

لب او هست ساقی کوثر

شمع جان شد بتی و او شاهد

حبذا شمع و شاهد و دلبر

وه چو حسن است اینکه در دو جهان

همه را هست عشق او در سر

ناید از رفته های آن عالم

بر ما کس بغیر پیغمبر

شد بدان عالم و درون آمد

همه دیدند مؤمن و کافر

غرض این بود آمدن اینجا

که شود خلق را بحق رهبر

جبرئیل امین بدو نرسید

که از او درگذشت بالاتر

اوست محبوب حضرت عزت

بهمه انبیا بحق سرور

همه طفلان مکتب اویند

از صغار و کبار و خیر و ز شر

او چو گنج وصال حق را یافت

میل او کی بود به سیم و به زر

کوهیا عیب هیچ کس نکنی

تا قبولت کنند اهل نظر

شمارهٔ ۱۲۵

مژه ام شد قلم وچشم دوات ای دلبر

تا نوشتند بلعل تو زکوة ای دلبر

زنده شد جان من سوخته در وقت سحر

هست از لعل لبت آب حیات ای دلبر

بنما وصل که جانم ز غم آمد بر لب

تا بیابیم ز هجر تو نجات ای دلبر

طوطی روح من از شکر لعلت گویا است

تا ز قند لب تو رسته نبات ای دلبر

پیش خورشید رخت ذره صفت می گردم

نیست ما را بغمت صبر و ثبات ای دلبر

هست کوهی ز مقیمان درت میدانی

کند آخر بوفای تو وفات ای دلبر

شمارهٔ ۱۲۶

ای دل دیوانه از اندوه جانان غم مخور

وصل خواهی دید زود از درد هجران غم مخور

خوش به سودای دو چشم آهوی سرگشته‌ای

با صبا میگرد در کوه و بیابان غم مخور

ماه روی یار میخواهی چو بلبل بیقرار

نعره زن مستانه در صحن گلستان غم مخور

چشم چون خواهی بروی ماه تابان برگشای

همچو ابراز گریه خونبار گریان غم مخور

همچو مور لنگ بر جانم چو خواهی شد سوار

از سپاه و لشکر نوح و سلیمان غم مخور

کوهیا در حلقه زلف مه و خورشید او

تا به حال خود رسی از ضرب چوگان غم مخور

شمارهٔ ۱۲۷

دل از محبت دنیا و آخرت بردار

بشو باشک نیاز و به بین بطلعت یار

تا چو زلف از رخ زیبای تو سر بر گردیم

صفت از ذات تو هرگز نشود مایل یار

بهوای قد سرو تو چو در خاک رویم

سر برآریم بمهر تو چو گل از گل یار

فاعل مطلق ما او است عیان می بینم

هر چه خواهد بکند خاطر آن فاعل یار

آن امانت که خدا عرض باشیا میکرد

هالک آمد همه خود بود بر آن حایل یار

شمارهٔ ۱۲۸

عنقای دلم بنوک منقار

بال و پر خویش کرده طیار

از قاف وجود کرد پرواز

آمد ز هوا بسوی منقار

شمس و قمر است هر دو بالش

در هر پر او هزار انوار

باشد ز دو بال او شب قدر

ماننده ی زلف و روی دلدار

هر ذره ز روی اوست خورشید

خورشید ز ذره شد پدیدار

چون دید که غیر او کسی نیست

ایمان آورد و کرد اقرار

کوهی چو عروس طبع خود را

انکار نموده ای ز ابکار

شمارهٔ ۱۲۹

خدا چون ظاهر و پیدا است امروز

چرا پس وعده فرداست امروز

مراد از روز روی اوست ما را

سیه زلف کجش شبها است امروز

خدا بالذات بر اشیا محیط است

دو عالم غرق این دریا است امروز

تمامی صفات و ذات انشاه

نظر میکن که عین ما است امروز

نفخت و فیه من روحی بیان کرد

لب لعلش چو روح افزا است امروز

زمین و آسمان گفتند هر روز

که در پستی و در بالا است امروز

ز چشم و روی او در مسجد و دیر

هزاران شورش و غوغا است امروز

ما به درگاهت نیاز آورده ایم ای بی نیاز

چاره ما را بساز ای کردگار چاره ساز

سالها چون شمع میسوزیم از سر تا بپای

چند بگذاری مرا یک شب بوصل خود گداز

قبله جانها است ابرویت ز هر روئیکه هست

پیش محراب دو ابروی خودی اندر نماز

در هوای ماه رخسار تو شبها تا بروز

همچو شمع استاده ام از گریه و سوز و گداز

گه بقهرم می کشی گه زنده میسازی مرا

همچو آهو ما اسیرانیم در چنگال باز

در جمال مهوشان دیدم تو را چون آفتاب

مینماید روی یار و از حقیقت در مجاز

تا نمودی قامت خود را خرامان درچمن

ما شدیم از سایه قد تو سرو سرفراز

راز دل می گویم ایجان با تو هر شب تا بروز

عالم سری که جز تو نیست کس دانا یراز

تا بدیدار تو کوهی دین و دنیا را بساخت

عارفان گفتند آنجا ای حریف پاکباز

شمارهٔ ۱۳۰

شبی از غیر آن ماه دل افروز

رخی بنمود چون خورشید در روز

مراد از روز و شب زلف و رخ اوست

مه و خورشید را این شیوه آموز

به پیش شمع رخسارش در آن شب

چو پروانه بسر گشتم بصد سوز

خطاب آمد که از دنیی و عقبی

چو گشتی محرم ما دیده بر دوز

چه کوهی در بهاران فضل او دید

بیان کرد این غزل در روز نوروز

شمارهٔ ۱۳۱

کلوخ جسم را در آب انداز

مکن مهمل بصد اشتاب انداز

چو اسمعیل شوقر بان و سررا

به پیش تیغ آن قصاب انداز

پس آنکه ذره سان جانی که داری

بر خورشید عالم تاب انداز

بخور می از کف ده ساله طفلی

فغان در جان شیخ و شاب انداز

نگارا تا ببوسم آن کف پای

چو مستان خویشرا در خواب انداز

زخورشید رخت در جان کوهی

که آن نور است در مهتاب انداز

شمارهٔ ۱۳۲

حق دمید اندر تن آدم نفس

زین جهت آدم بحق شد هم نفس

از ملایک سر آدم را نهفت

کی زند حق پیش نامحرم نفس

حق از آن نفسی که در آدم دمید

زد ز جان عیسی مریم نفس

بنده شد عالم بیکدم بیدرنگ

صبح چون زد نیر اعظم نفس

باغ از باد صبا شد مشکبار

چون زد اندر زلف خم در خم نفس

گفت درجان دوش حی لایموت

هست از ما زنده خرم نفس

کوهیا تا چند از این قیل و مقال

پس مزن در پیش لا اعلم نفس

شمارهٔ ۱۳۳

نیست جز ذات خدا پیدا و پنهان هیچکس

حق شناسان دو عالمرا همه یکحرف بس

همچو نی بنواخت جانرا صبح یار لب شکر

از لب جان بخش نائی می زند جانها نفس

آمد از امکان و واجب کاروان سالار غیب

ناله اشیا بود در کاروان بانگ جرس

دوش در شهر دل ما دزد رو آورده بود

دیدم آن شه را که هم خود زد بود و هم عسس

گفتمش دزدی چرا ای پادشاه انس و جان

گفت گوهر را ز چشم غیب میپوشم نه خس

با دوزخ شهمات خواهم کردنش در عرصه گاه

کز دو زلف خویش طرحش داده پیل و فرس

شش جهة غرق است در دریای وحدت خشک لب

قطره ها را در محیط عشق نبود پیش و پس

فاذکر و نی گفت اول یاد کرد آخر ز ما

بیش از این ما را از آن حضرت نباشد ملتمس

کوهیا بر چرخ چارم رفت چون عیسی بدم

دل که بگذشت از خیال شهوت و حرص و هوس

شمارهٔ ۱۳۴

عشق داریم بدیدار تو ایجان بهوس

نکنم از غم دیدار تو جاویدان بس

مردم دیده عشاق تو را می بینم

روشن است از مه رخسار تو چشم همه کس

عشق دریاست بر او هر دو جهان کف باشد

جان ما بحر محیط است و تن خاک چو خس

روی از آینه هر دو جهان است ایدل

دم فروبند و در آئینه نگهدار نفس

بسکه کوهی بهوای تو بگرید چون ابر

رود از دیده او دجله جیحون و ارس

شمارهٔ ۱۳۵

تا شدم از آه دل در عشق او آتش نفس

شد روان از دیده من بحر عمان و ارس

هر طرف کردم نظر او بود پیدا و نهان

آفتاب روی لاشرقی ندارد پیش و پس

کل شیئی هالک الا وجهه تفسیر چیست

یعنی جز او نیست باقی در دو عالم هیچکس

وه چه سراست اینکه در شهر دل ما روز و شب

زلف او دزد آمد و چشم سیه کارش عسس

کردم از دزد و عسس فریاد پیش خال او

لعل او خندان شد و گفتا منم فریاد رس

همچو مرغ نیم بسمل پر زدم درخاک و خون

گفت خود را بگذران از هر چه مستی بوالهوس

گفتمش چشمم چو محرم نیست بر روی شما

گرد حلوای لب لعلت چرا پردمگس

گفت خورشیدم من وکونین ذرات منند

کی کنند از ذره ها خورشید روی خود قبس

کوهیا سر بر زد از جان تو ماه روی دوست

همچو گل کو سر برآرد فی المثل از خار و خس

شمارهٔ ۱۳۶

ختم قرآن خدا هست از این رو برناس

زانکه تعبیر کلامش ز ازل کرد نیاس

مصحف حضرت حق را تو معبر باشی

گر دلت جمع کنی از غم و شر وسواس

کرد تعلیم خدا اعلم لدنی جان را

بی سیاهی دوات و قلم و بی قرطاس

علم توحید بدان علم نظر می باشد

که جز او هیچ نه بینی تو بادراک و قیاس

وقت آن شد که بجان از دو جهان فرد شوی

بدردل به نشینی همه عمر بپاس

بخوری آب حیاتی که ز جان شد جاری

تا شوی زنده جاوید بخضر و الیاس

تاج شاهی مطلب بنده درویشی باش

کوهیا شکر کن و شاه شو از فقر و پلاس

شمارهٔ ۱۳۷

سر زلفین تو شد رشته جان همه کس

لعل و یاقوت لبت قوت روان همه کس

تا تو آب دهن انداخته ای در دل خاک

پر شد از شهد و شکر کاسه وخوان همه کس

بسکه ذکر دهن و فکر لبانش کردی

گمشد از هر دو جهان نام و نشان همه کس

گر رقیب تو مرا راند از این در بجفا

گشته ام خاک کف پای سگان همه کس

چون تو داری نظری جانب کوهی به یقین

هست اندر حق او فکر و گمان همه کس

شمارهٔ ۱۳۸

ایدل از درد و غم جانان مپرس

بر امید وصل از هجران مپرس

نوحه میکن همچو نوح از درد دل

در سرشک خویش از طوفان مپرس

همچو ابراهیم در آتش نشین

پس چو اسمعیل از قربان مپرس

باش چون ایوب در رنج و بلا

صبر کن درویش از کرمان مپرس

هر دو عالم غرق بحر رحمت است

در میان رحمت عالم مپرس

آیت لاتقنطوا را یاد دار

از فریب و حیله شیطان مپرس

سابق آمد رحمتش بر قهر او

لطف شد از قهر آن رحمان مپرس

در رخ و زلفش که او روز و شب است

محو شد از کفر و از ایمان مپرس

حق به مهمانیت آورد از عدم

بر سر خوان خدا مهمان مپرس

طفل می ترسد زو هم خود مدام

پیر گشتی از دم مردان مپرس

مخلصانرا در رهش باشد خطر

رحمتش عام است ای نادان مپرس

کشته تیغ بتان شو همچو ما

وز خدنگ غمزه خوبان مپرس

دل بزلف و عارض آنماه بند

در میان لاله و ریحان مپرس

در دل او شین و دیدارش ببین

در بهشت عدن جاویدان مپرس

روح انسانی است مرآت خدا

پیر گشتی صاف شو انسان مپرس

شمارهٔ ۱۳۹

چون تو میدانی ز درد ما مپرس

حاضری از ناله شبها مپرس

گردن جانها بزلفت بسته ای

از جنون و شورش و سودا مپرس

مردم چشم منی در چشم خون

وز سرشک دیده دریا مپرس

چون بدیدی چشم و روی زلف یار

دم مزن از فتنه و غوغا مپرس

قل هو الله احد وصف خدا است

آه آه از شاهد یکتا مپرس

یار سرنائی وجان سر نای اوست

همچو نی بنواز و از سرنا مپرس

درد و لعل اوست یحیی و یمیت

جان بده وز یحیی الموتی مپرس

ابروی او قاب قوسین وی است

در شب زلفش تو از اسری مپرس

مصطفی را بین چو ماه چارده

گفته شد تفسیر از طه مپرس

لا نشد الا و الالا نشد

محو شد از لا و از الا مپرس

دان نفخت فیه من روحی که چیست

در حکایتهای روز افزا مپرس

کوهیا در جان جمالش را به بین

پس چونا بینا مرو هر جا مپرس

شمارهٔ ۱۴۰

ما نگردیم ز سودای پریرویان بس

نکند دل ز تمنای رخ جانان بس

بلبل روح مرا در چمن باغ جنان

روی او نسترن و خط خوش ریحان بس

عندلیب سحری گریه کنان میگوید

که دلم را بسحرگاه گل خندان بس

تا به بیند همه اسماء و صفات خود را

پیش دیدار خداوند دل انسان بس

شمارهٔ ۱۴۱

جان که شد دیوانه دل تدبیر باید کردنش

در سر زلف بتان زنجیر باید کردنش

هر که خواهد آفتاب روی او بیند صباح

در دل شب همچو مه زنجیر باید کردنش

رویت ایمه آفتاب و زلف شبرنگ زحل

تا به کی باشد که او تاثیر باید کردنش

پیر اگر خواهد که باید کام خود از نوجوان

خدمت آن لب شکر در شیر باید کردنش

هر که قربان شد ز تیر کیش آن ابرو کمان

دیده را آماج گاه تیر باید کردنش

دل که در علم نظر کامل نشد از چشم حبیب

آیتی از روی او تفسیر باید کردنش

کوهی سرگشته از بهر دو چشم آن غزال

گشت در کهسار چون نخجیر باید کردنش

شمارهٔ ۱۴۲

عین یکدیگر بدیدم ابتدا و انتهاش

جان عارف فارغ آمد از لباس و از معاش

و هو معکم گفت از این رو فاش میگویم بدان

درمقام وحدت از خود من نه می بینم جداش

حق الست و ربکم گفت وهمه جانها بلی

زان کشند اهل وفا پیوسته در عالم بلاش

رحمتش عام است از این رو خاص را باشد خطر

انبیاء و اولیاء افتاده اندر ابتلاش

روز رویش روشنی آفتاب وماه شد

سرمه چشم جهان بین همه شد خاکپاش

حاضر است آن یار در دل همچو جان روشن بتن

از چنین حضرت که می بیند تو را غافل مباش

مهوشان خورشید را چون ذره در رقص آورند

کوهیا جان باز پیش دلبر و مردانه باش

شمارهٔ ۱۴۳

آمد آن دلبر قلندر روش

فارغ از مصحف و عمامه وفش

سوخت ادراک علم و فتوی را

بمی ارغوان چون آتش

ساغری پرشراب احمد کرد

لب او گفت بی دهان در کش

تا بدیدم جمال ساقی را

شدم از چشمهای او سرخوش

دید ساقی که خورده شد جامی

گفت کوهی تو می کنی خوش خوش

شمارهٔ ۱۴۴

دارم از رنگ رخت در دل و در جان آتش

نیست در شعله خورشید از اینسان آتش

هم از آنشمع که روشن شد از هر دو جهان

دید از شاخ شجر موسی عمران آتش

دیدم از نور رخ ماه تو ای سرو بلند

هست در سینه خورشید درخشان آتش

آتش مهر تو تنها نه دل سنگ بسوخت

دارد از رنگ لبت لعل بدخشان آتش

بهوای گل روی تو بدیدم در باغ

بود اندر جگر غنچه خندان آتش

از فروغ رخ خورشید جهان آرایت

کفر زلفین تو زد در دل ایمان آتش

بسکه از نور رخت سوخت درون کوهی

برد از آه دلش شمع شبستان آتش

شمارهٔ ۱۴۵

هر که جویای کریم آمد کرم می بایدش

در ره رزق خدا از سر قدم می بایدش

هر که قانع شد بدرد عشق جانان همچو ما

ترک سوداهای فکر بیش وکم می بایدش

تا سواد الوجه فی الدارین او باشد درست

از سر زلف سیاه خود علم می بایدش

بهر یاقوت لب دلجوی جان بخش حبیب

قوت جان از آه و اشک و درد و غم می بایدش

با غم جانان بباید ساخت در دنیا و دین

دل که او را جاودان ناز و نعم می بایدش

دم نمی باید زدن بی یاد آن دلبر دمی

گر از آن لب ساغر می دمبدم می بایدش

وانکه چون کوهی بفقر و فاقه می سازد مدام

صبر همچون کوهی در جبر و ستم می بایدش

شمارهٔ ۱۴۶

او را بدو چشم او در ز دیده همی بینش

تا لذت جان یابی از شیوه شیرینش

در گلشن روی او چون باد صبا هر دم

میبوی و بهم میچین از سنبل و نسرینش

در آینه جانها آنمه رخ خود بیند

ما نیز عیان دیدیم در آینه آئینش

جان همچو نسیمی شد ز اندیشه زلف او

تا همچو صبا رفتم در بستر و بالینش

جامی بکفم بنهاد خورشید صفت روشن

مستیم مدام ای دوست از باده دوشینش

از کتم عدم انشاه بخشید وجود ما

یار آر اگر مردی زان بخشش پیشینش

خون از مژه می بارد کوهی چو عقیق ایدوست

تا دید که می خندد لعل لب رنگینش

در ره عشقش دلا دیوانه و غافل مباش

تابد و واصل شوی در قید وجان و دل مباش

مرگ حق است ای پسر گر از حقیقت واقفی

باطل آمد زندگی در فکر این باطل مباش

علم الاسماء ندانستی بدان علم نظر

ذات را می بین بچشم ذات پس جاهل مباش

سرما زاع البصر دریاب و منکر هر طرف

در چنین حضرت بفکر این و آن غافل مباش

عالم لاهوت ای دل منزل و مأوای ماست

رو بدام نفس ناسوتی و آب و گل مباش

کی بشد مد خدا از موی پیشانی تو را

بر صراط مستقیم از هر طرف مایل مباش

جان بجانان واصل آمد هست تن فرسنگ راه

کوهیا برخیز از ره در میان حایل مباش

شمارهٔ ۱۴۷

دلم در بند زلف تست ای دلبر مرنجانش

بخوان وصل خود بنشان پس ایمه همچو مهمانش

بمهمانی دل ما را نداری جز جگر خواری

چو پروانه از او کردی به شمع چهره بریانش

بیک حالت نه می بینم دل صد پاره را هر دم

چو زلف و خال خودداری کنی جمع پریشانش

چو خورشید از گریبان همه ذرات سر برزد

بغیر از او که می گردد بگرداگرد دامانش

بدزدی زلف او دلرا سحر بگرفت و درهم بست

چو کوهی با صبا شد دوش در صحن گلستانش

شمارهٔ ۱۴۸

آن ماه در آمد از درم دوش

از زلف دو حلقه کرده درگوش

گفتا که نمیکنم سلامت

اما چو تو کرده ای فراموش

این گفت و نقاب را برانداخت

از روی چو ماه و زلف مه پوش

بر خاک فتادم و طپیدم

از باده وصل گشته بیهوش

گفتم بنمایمت بعالم

گفتا که مرا به خلق مفروش

آنگاه سرم ز خاک برداشت

لب بر لب من نهاد و خاموش

کوهی چوبشب کشید زلفش

خورشید نمود از مه روش

شمارهٔ ۱۴۹

مگریز از بلا بجوی خلاص

حق چه فرمود لات حین مناص

هرکه راگشت عشق مردم خوار

بکشد خویش را به پای قصاص

به پرند عاقبت به گلشن وصل

جمله مرغان روح او اقصاص

رحمت کردکار چون عام است

عام را رحمتی است خاص الخاص

قرص خورشید در سماع آمد

زهره قوال و ماه شد رقاص

مصحف روی او به مکتب عشق

خواند کوهی به صد هزار اخلاص

شمارهٔ ۱۵۰

از حجب های تعین دل اگر یافت خلاص

در حرم عشق شود خاص الخاص

ذره وصلش بکف آور که جهان پرتو او است

جان که در بحر دل و دیده خود شد غواص

پیش خورشید جمالش که همه پرتو اوست

بهوایش همه ذرات ز جان شد رقاص

همه راکشت به تیغ مژه آن ترک چکل

هیچکس را ندهد آن بت قتال قصاص

نص حکمت بود اندر دل آدم ای جان

نام خود را به نگین مهر کند آن قصاص

اشک کوهی زر سرخ است روان بر رخ زرد

قلب اگر بود ز اول به مثل همچو رصاص

شمارهٔ ۱۵۱

جوهر آمد جان و جسم ما عرض

عشق جوهر جمله اشیاء عرض

بحر جان را بی سرو پا یافتم

بحر جوهر دان کف دریا عرض

نقد الا جوهر آمد جان پاک

کی توان گفتن که جوهر یا عرض

کی عرض قائم بود در یک زمان

گر نباشد ذات جوهر ها عرض

کوهیا دانی که جوهر ظاهر است

هر زمان پنهان و پیدا با عرض

شمارهٔ ۱۵۲

از اضافات کرده ایم اسقاط

که نداریم در دو کون قراط

درجهان ساختم بنان جوی

فارغ از سبزه ایم و از جفزاط

جامه روح را بدوخت خدا

نه بمقراض و سوزن خیاط

موی پیشانیم چو حق بگرفت

در پی یار می روم به سباط

در ره وصل سالکان گفتند

هست دوزخ پل و بهشت صراط

همه پیغمبران بر این بودند

نوح ویعقوب و یوسف و اسباط

سوخت بر آتش فنا عارف

چوب مسواک و خرقه امشاط

به بهشتی فروخت یک گندم

هست شیطان ازین جهت خطاط

هر که او رفت در پی شیطان

در خطرها فتد از این خطواط

چون درآید بخانه دل دوست

نیست جانرا بغیر دوست بساط

پدر ماست آدم واحد

از حواز اد این همه اسباط

بسکه بستی خیال خال و خطش

کوهیا بی قلم شدی خطاط

شمارهٔ ۱۵۳

جمله توئی و من نیم نیست در این میان غلط

بر رخ تست دیده ام هر دو جهان چو خال و خط

نیست تو را کرانه ی تا که کنار گیرمت

هست بسیط را بگو طرف و کنار یا وسط

در دل ما خدا بود هم بمیان بحر جان

جسم چو زورقی بودجان تو شدبسان شط

باز سفید روح بین در برو بحر میپرد

نفس بود رفیق تو در تر و خشک همچو بط

گوش گشا و دیده ها شرح غمش شنو بیا

تا که بیان کنم بسی پیش شما از این نمط

درتن آفتاب جان پخته شد ایدل حزین

خام ممان که می شوی در نظر خدا سقط

کوهی خسته دل بجان گشت مجرد از جهان

تاکه بدید بی جهت ذات و صفات ما فقط

شمارهٔ ۱۵۴

لوح محفوظ است اسم الحفیظ

حافظ اسم است اسم الحفیظ

داشت از مه تا بماهی را نگاه

در پناه خویش اسم الحفیظ

در بلا و عافیت محفوظ شد

هر که دعوت کرد اسم الحفیظ

یک شب ازریب المنون بگریختم

درخواص الخاص اسم الحفیظ

معنی جف القلم شد کشف دل

بسکه جان را خواند اسم الحفیظ

نار نمرود از محبت بر خلیل

گشت گلشن هم باسم الحفیظ

یونس وایوب و یحیی در بلا

درس ایشان بود اسم الحفیظ

یوسف اندر چاه و عیسی پایدار

خواند او از صدق اسم الحفیظ

چون محمد شد بغار اندر نهان

پرده دارش بود اسم الحفیظ

عرش و کرسی و زمین و آسمان

برقرار آمد ز اسم الحفیظ

اسم شد عین مسما کوهیا

در صفات وذات اسم الحفیظ

شمارهٔ ۱۵۵

سوختم از آتش رخسار مه رویان چو شمع

در میان آتشم با دیده گریان چو شمع

آفرین بر سوز و ساز ما که شبها تا بروز

شمع گریان است و ما را دولت خندان چو شمع

خانه روشن گردد و جانم شود روشن چو ماه

گردرائی از در تاریک درویشان چو شمع

راه وصلت بازیابم در شب زلف سیاه

گر کند بر من شبی روی تو نور افشان چو شمع

کوهیا وقت است کز ماه رخش روشن شوی

چند خواهی سوختن از آتش هجران چو شمع

شمارهٔ ۱۵۶

همچو روغن سوخت جانم تا شدی روشن چو شمع

بر سر ما هر شبی تا صبحدم در پیش جمع

گر تمنای وصال یار داری همچو ما

باید از دنیی و عقبی برگذشت از چشم جمع

از نوافل می شود حق بنده را بشنو حدیث

هم تکلم هم بشر هم بطش سبع آنگاه شمع

کوهیا شکر خدا باری که از روز ازل

تافت از خورشید روی ماه برجان تو لمع

شمارهٔ ۱۵۷

هزاران آفرین بر صنع صانع

که کرد از نور وظلمت نور جامع

منم مجموعه ارض و سموات

که روح قدسیم اصل تبایع

میان چار عنصر آفتاب است

چو شمع از چرخ چارم گشت لامع

چو عکس آفتاب آن جمالم

از آن گشتم بوصل یار طامع

ندارد عقل درک ذات پاکش

باسماء و صفاتش کرد قانع

جلا ده آینه دل را که از حق

تجلی می شود بر بنده واقع

انا الحق می زند در دل خداوند

چو انسان گوش جانرا کرد سامع

شمارهٔ ۱۵۸

کار دنیا همه زرق است و فریب است صداع

عارفان بر سر اینها نکنند ایچ نزاع

مفلسانیم که عالم بجوی نستانیم

نیست ما را بجهان جز غم عشاق متاع

زاهد از زهد و ریا دور که رندان صبوح

بوی تزویر شنیدند همه زین اوضاع

مو کشانش بخرابات درآریم چو چنگ

هر که ما را ز می لعل تو باشد مناع

بوصالت نرسد هرگز و واصل نشود

هر که از جان نکند با غم عشق تو وداع

ظالم از درد تو هر دم بعدم نیست شود

می کند غمزه خونخوار تو بازش ابداع

همچو کوهی بجهان روشن و فردیم همه

تا گرفتیم زخورشید تو چون ماه شعاع

شمارهٔ ۱۵۹

صبح چون شعله خورشید برآورد شعاع

گشت روشن که جهان است رخت را اقطاع

زاهد و عابد و صوفی بلبت مست شدند

باده خوردند و نگشتند کسی را مناع

لمن الملک تو گفتی و زخود نشنودی

جز تو گر بود ز ملک تو چنان کرد وداع

کوهیا ناله مکن بر سرهر سنگ چو کبک

کوه را هست ز افغان تو بسیار صداع

شمارهٔ ۱۶۰

ما چو داریم بسرو قد دلدار طمع

بلبل از حضرت ما کرد بگلزار طمع

دل هر ذره که داریم بصد دلبازی

دارد از طلعت خورشید تو انوار طمع

من دیوانه بیدل که ندارم زر و سیم

کرده ام از لب جان بخش تو صد بار طمع

زاهد اندر هوس لعل لب میگونت

کرده از صومعه ها باده خمار طمع

تا کند کحل بصر مردمک دیده ما

کرد از خاک رهت چشم گهربار طمع

یار ماخنده کند با رخ مه تا شب و روز

دارد از عاشق خود دیده خونبار طمع

گر کسی راز کرم های تو چشم طمع است

داشت کوهی ز عطاهای تو صد بار طمع

شمارهٔ ۱۶۱

دارم از زلف و خال تو در دل هزار داغ

جانم بسوخت ز آتش روی تو چون چراغ

بر آستان خاک تو ای سرو گلعذار

ما را فراغت است ز گلهای صحن باغ

پرورده ام بساعد شه باز روح را

تا برکند دو دیده این نفس بدکلاغ

ای دل بقول سید کونین کار کن

زانرو که بر رسول نباشد بجز کلاغ

بر یاد چشم آهوی سرمست آن غزال

کوهی تو را رسد که نهی سر بباغ وراغ

شمارهٔ ۱۶۲

باشد ز سرو قد تو خرم های باغ

در گلستان ز روز تو برگ و نوای باغ

چون خاک آستان تو فردوس جنت است

بخشد نسیم از سر کویت عطای باغ

تا داد غنچه زر بصبا و گره گشاد

قمری و عندلیب چمن شد گدای باغ

از وصل خویش تا گل صد برگ جانبداد

آمد بگوش جمله مرغان صلای باغ

باغ دل است گلشن مستان صبحدم

باشد ز جام باده صافی صفای باغ

کوهی اگر چه از چمن و باغ فارغ است

گفت این غزل چو بلبل دستان سرای باغ

شمارهٔ ۱۶۳

دلم خود جان جان شد باده صاف

خدا شد ساقی جانها بانصاف

لبالب میدهد جام طهورا

سقیهم ربهم خود کرد اوصاف

ملک میشد برای نقد جانها

نیابی قلب ایدل پیش صراف

بدور نقطه چشم تو راه است

نمی بینی همه پرگار بر ناف

ز امر کاف و نون موجود گشتم

از آن شد کرسی ذات خدا کاف

بغیر از علم توحید خداوند

هر آن علمی که می دانی بود لاف

چوعنقا شو نهان کوهی ز مردم

که سیمرغ است روح و جسم چون قاف

شمارهٔ ۱۶۴

دوش بخواب دیده ام حضرت شحنة النجف

گفت بدان تو نفس خود تا برسی بمن عرف

شمع صفت بسوختی شب همه شب برای حق

بهر چه کرده ای بگو عمر شریف خود تلف

هست غذای روح تو ذکر خدا میان جان

چون حیوان چه می دوی درپی خوردن علف

ایمن اگر شود دلت از سگ نفس بدسیر

لطف خدا بگویدت پیش بیا و لاتخف

کوهی خسته دل چو شد خام لباس در طلب

از رخ آفتاب جان چون که رسید بر تو تف

شمارهٔ ۱۶۵

حیدر آسا جان کافر کیش در روز مصاف

ذوالفقار روح را ایدل برآور از غلاف

همچو کرم پیله بر خود می تنی از حرص و آز

عنکبوتی نیستی در خانه دنیا مباف

باده صافی بنوش ای ساقیان صاف بین

تا شود آئینه دل از کدورت صاف صاف

آفتاب روی ساقی بین که جام می بکف

همچو خورشید است گرد بزم مستان در طواف

وه چه لطف است اینکه خاص و عام را ساقی روح

تا ننوشد از کف او می نمیدارد معاف

ایدل دیوانه تا یابی ز وصل او خبر

سینه را از درد جانان شرحه شرحه کن شکاف

کوهیا طاقت نداری تا به بینی آنجمال

در پس دیوار تا کی می‌زنی لاف و گزاف

شمارهٔ ۱۶۶

هر که شد کشتهٔ شهوت نشود زندهٔ عشق

نرسد هیچ بوی دولت پایندهٔ عشق

عاشق آن است که او شهوت خود را بکشد

تا چه خورشید شود زنده و تابندهٔ عشق

چشم حق‌بین به جز از وجه خدا هیچ ندید

هر که را داد خدا دیدهٔ بینندهٔ عشق

دیده بر دور ز شهوت بگشا چشم خیال

بر حذر باش تو از غیرت پایندهٔ عشق

شهوت و خواب و خورش قسم بهایم آمد

روح یک جانب از این‌هاست چو شد بندهٔ عشق

جمع چون خال به کنج لب خوبان نشود

دل که چون زلف بتان نیست پراکندهٔ عشق

کوهی از شمع رخ یار چو پروانه بسوز

تا نگویند تو را عاشقِ ترسندهٔ عشق

شمارهٔ ۱۶۷

ما چو گشتیم به تیر مژه یار عاشق

شد دل سوخته پر درد و جگر خوار عاشق

دو جهان را همه بر آتش سوزان فکند

هر که شد از دل و جان بر رخ دلدار عاشق

یار ما روی چو خورشید بعالم بنمود

همه ذرات جهانند بدیدار عاشق

محرم روی تو جز چشم تو نتواند بود

چون شود بررخ زیبای تو اغیار عاشق

بلبل از عشق گل ار ناله کند خوش باشد

هست بر ناله بلبل دل گلزار عاشق

کوهی از دیده خونبار فغان کن که خدا

هست بر آه تو و گریه خونبار عاشق

خط رخسار یار شد تعلیق

تا دلم شد بعشق دوست رفیق

مؤمنان خدا چو اخوانند

منم و درد او نگار شفیق

پیش یاقوت او دو لب دیده

یافتم در میان بحر عمیق

زد رقیب تو بر دلم سنگی

بشکست او چو پرده ایست دقیق

بحر دل موج خون باوج رساند

که دو عالم در او شدند غریق

تا ابد ما و عشق همراهیم

از دل و جان رفیق شد توفیق

رفتم از وادی هوس بیرون

تا رسیدم به منزل تحقیق

هست در غار سینه کوهی

روح چون مصطفی و دل صدیق

شمارهٔ ۱۶۸

بحسن خود شد او دلدار عاشق

که آنرا نیست جز او یار عاشق

گهی لیلی شدی و گاه مجنون

گهی عذرا شدی و گاه وامق

چه اول قل هو الله و احد خواند

بوحدت در نمی گنجد خلایق

ز زلف و روی او بشکفت در باغ

گل صد برگ و ریحان و شقایق

دلیل راه ما شد آفرینش

بخالق راه بردیم از خلایق

چه کوهی آفتابی داشت در جان

برآمد از دل او صبح صادق

شمارهٔ ۱۶۹

بررخ جامع میان خلق و حق

جز محمد نیست بر خوان این سبق

قبله واحد بود موجود و او

زان بفرمانش همی شد ماه شق

شاهد لولاک آمد رحمة للعالمین

تا امور شرع دین بنهاد با چندین سبق

در مقام لی مع الله تربیت کردش کریم

یابد از وی تربیت آنکس که باشد مستحق

کرد تعلیمش بدان علم لدنی بی سواد

نی سیاهی و دواتی بود آنجا نه ورق

کوهیا در مکتب عشق خدا تعلیم گیر

جز دل بریان منه پیش معلم بر طبق

شمارهٔ ۱۷۰

هستم از علم نظر دانای حق

چون بچشم حق شدم بینای حق

جسم چون داراست و جان منصور باز

زان اناالحق گفت و شد گویای حق

هر چه موجودند از بالا و پست

قطره محوند در دریای حق

معنی کفوا احد دانی که چیست

نیست جز حق هیچکس همتای حق

هم بگوش جان شنیدم صبحدم

هست کوهی جان انسان جای حق

شمارهٔ ۱۷۱

همچو مه دیدم شبی دیدار عشق

بود خورشید و فلک ز انوار عشق

مصطفی الجار ثم الدار گفت

جمله ذرات از این شد جار عشق

کل یوم هو فی شأن آیتی است

هست ذات پاک او در کار عشق

خنده زد بر گریه ام مانند برق

تا بدیدم چشم گوهر بار عشق

هفت دوزخ یک شرر باشد بدان

از دم سوزان آتش بار عشق

هشت جنت بوستانی بیش نیست

از رخ و زلفین عنبر بار عشق

عشق از اعلی و اسفل برتر است

دارد از پستی و بالا عار عشق

کوهیا در غار دل میباش خوش

حسن خوبان است یار غار عشق

شمارهٔ ۱۷۲

روحم از عالم امر است و تن از عالم حق

جان ز لاهوت بود جسم ز ناسوت الحق

نکند درک حدیث من مجنون عاقل

زانکه باشد سخن سر معانی مطلق

جان چو نوح است ز طوفان بدن گریه کنان

هست در بحر حقیقت دل پرخون زورق

همه ذرات چو منصور اناالحق گویند

گرچه حلاج تو از گوش برآری زیبق

چون ترا معرفت علم نظر کشف نشد

ماند در علم نظر عقل تو جاهل احمق

در طریق نبوی سر حقیقت دریاب

نیست جز شرع نبی خانه دل را رونق

حکمت حضرت حق بین که جهانرا یکسر

کرد قایم به قضا منشی جانشان به نسق

باش در بحر وصال ازلی و ابدی

همچو کوهی ز وجود دو جهان مستغرق

شمارهٔ ۱۷۳

تا ببیند او خم ابروی آن مه یک به یک

در سجود افتاد هردم جمله جان‌ها ملک

ما بیاد آن دهان در کنج خلوت شسته ایم

تا بیابیم از لب جان بخش او دلبر حنک

دیک سودای تو را پختیم ما از آب چشم

نیست اندر مطبخ ما هیچ جز آب و نمک

شمع رویت تا منور کرد عالم را هنوز

ماه و خورشیدند روشن از تو بر اوج فلک

من که در دریای وحدت غوطه خوردم در ازل

جان ما چون یونس آمد جسم مانند سمک

رست کوهی ازمن و ما تا جمال حق بدید

نیست آنرا همچو خلق این زمانه ریب وشک

شمارهٔ ۱۷۴

دارد از جان و دل ما لعل او صد گونه رنگ

بسکه از چشم سیه با ما کند مستانه جنگ

چون ز تیر چشم او گشتیم آخر کشته باز

دوستان تابوت ما سازند از چون خدنگ

چون سواد الوجه فی الدارین ماگردیدختم

نیست دل را در دو عالم هیچ فکرنام و ننگ

عشق چوندریاست در وی هفتگردون قطره ایست

در کشد کشتی عالم را دم او چون نهنگ

گفتمش کوهی ز پا افتاد شاها دست گیر

گفت چون سر می رود در راه ما باری ملنگ

شمارهٔ ۱۷۵

زمین وانجم و خورشید و ماه تا افلاک

براق شاهد لولاک بسته بر فتراک

شنو حدیث محمد رایت و ربی گفت

خدای را بجز او هیچکس نکرد ادراک

بشکل اعور دجال کور شد ابلیس

چه زد بدیده شیطان رسول رمح سماک

وجود داد خداوند هر چه موجودند

ز نور ظاهر لولاک و خطه افلاک

ز فیض قدسی حق هر دو کون موجودند

وگرنه در عدم محض بوده اند هلاک

ز نقش غیر جهان را که عکس هستی اوست

به آب دیده آدم بشست هر دم پاک

بدان هوا که رسد جان من بگلشن وصل

چو غنچه پیرهن جسم کرده ام صد چاک

ز لعل ساقی باقی مدام سرمستیم

نخورده ایم شرابی که هست دختر تاک

نگفته است و نگوید زبان دل هرگز

بغیر گفتن توحید ذات حق حاشاک

گذشته است ز اثبات و نفی چون کوهی

ولیک در ره توحید میرود چالاک

شمارهٔ ۱۷۶

نظر دارد بسوی ما شه عیار تنها یک

نمود از هر طرف روئی بصد اظهار تنها یک

بروز او آفتاب است و بشب چونماه میتابد

همه ذرات می بینند او رخسار تنها یک

حدیث ما سوالله را نمی گوید بدرویشان

همه توحید میگویند آن رخسار تنها یک

شدیم از باده لعلش همه مست از می وحدت

ز لب می میدهد جانرا بت عیار تنها یک

درون خانه دل را صفا ده گوش جان بگشای

انا الحق میزند پیدا درو دیوار تنها یک

ندارد دیده او طاقت که بیند روی نیکو را

ز یک یک ذره می بینیم و او دیدار تنها یک

ز کهف دل برون رفتن نمی شاید نشین کوهی

تو را در غار دل چون هست یار غار تنها یک

شمارهٔ ۱۷۷

حله حور بود فصل بهاران کپنک

چتر درویش بود موسم باران کپنک

پادشاهان جهان جمله نمد می پوشند

گرچه پوشند ز عشق تو گدایان کپنک

گر نشد حلقه بگوش در درویش به صدق

از چه پوشید بگو شاه سواران کپنک

چون بزنا رد و زلف تو میان دربندد

خرقه فقر بود در بر مردان کپنک

آدم از جنت فردوس چو برخاک افتاد

موی شد بر بدن آدم گریان کپنک

چونکه بر سحره فرعون عصا شد ثعبان

داشت از دلبر خود موسی عمران کپنک

پیش سید که بگو سر حقیقت آورد

جبرئیل از نظر رحمت رحمان کپنک

در میان همه مرغان چمن از سر صدق

داشت بر گردن خود قمری نالان کپنک

بلبل از بال و پر خود چو قبا در پوشید

کرد از اطلس گل غنچه خندان کپنک

تا بگیرد سر گوشی بر ارباب طریق

از صدف ساخته در در دل عمان کپنک

اطلس و صوف و سقرلات شهان میپوشند

نزد درویش به از ملک سلیمان کپنک

من نه تنها نمد فقر و فنا می پوشم

دیده ام بر کتف خسرو دوران کپنک

پیش دیوانه دلان هست ادیم حلبی

ز آتش عشق تو در کوه و بیابان کپنک

پوست پوشیده به نظاره لیلی مجنون

کردم از موی سر خود من عریان کپنک

گفتمش جامه جان بر قد زیبای شما است

گفت پوشیم بیک رنگی رندان کپنک

پاکبازان جهان نیز نمد می پوشند

بود این پاک نظر جامه پاکان کپنک

نمد و پشم ز قربانی اسمعیل است

سبب این بود که شد پیش محبان کپنک

کوهیا هر که کفن از کپنک خواهد کرد

بگذراند ز صراطش بحق آسان کپنک

شمارهٔ ۱۷۸

روح اگر از چاه تن افتاد بر اوج فلک

رحم کرد ایزد بر او گفتند الله معک

هیچ نقصان نیست یوسف را ز چه دانسته ایم

سالمش آرد برون چون یونس از بطن سمک

هم برنگ خود برآرد صبغت الله عاقبت

شد نمک هر چیز می افتد بدریای نمک

جز وجود حق عدم باشد یقین دانسته ام

در تعین عارفان هرگز نباشد هیچ شک

همچو زر بگداز ز آتش زانکه در بازار عشق

کوهیا صراف دارد در نظر سنگ محک

شمارهٔ ۱۷۹

آتش و آبست و لعل و سیم و زر در جان سنگ

جوهری بشناسد ایدل گوهر پنهان سنگ

سنگ چون در فطرت خود قابل دیدار بود

نقد جان را بر محک زد این بود بنیان سنگ

خانه ی دارد خدا از سنگ بر روی زمین

حاجیان گردند هر عیدی از آن مهمان سنگ

قاف و القرآن مراد از کوه مرا دوست را

هست عالم کوهیا چون کاسه ی بر خوان سنگ

آتشی دارد دل سنگ از محبت در نهاد

داغ دارد لاله بر جان از دل بریان سنگ

بر معادن دست یابد زر سرخ آرد بدست

هر که چونکوهی نشیند معتکف درکان سنگ

شمارهٔ ۱۸۰

ای رخت شمع تابخانه دل

خلوت خاص تو میانه دل

دل چو در اصبعین تست بچرخ

پس مکن چرخ دل بهانه دل

وه که سیمرغ قاف قربت حق

گشته پنهان در آشیانه دل

عرش و کرسی و آسمان و زمین

غرقه در بحر بیکرانه دل

بهمه دل چوبی نشان شده اند

ندهد هیچکس نشانه دل

غیر معشوق کس نمی داند

راز پنهان عاشقانه دل

چنگ و عود و رباب و بربط و نی

پیش مستان بود ترانه دل

از ازل تا ابد که میگویند

باشد اوصاف یکزمانه دل

روح کوهی بدیده جان تو را

در بیانهای عارفانه دل

شمارهٔ ۱۸۱

روی آن ماه چو خورشید عیانست ای دل

تا نگویی که ز ذرات نهانست ای دل

معنی هست که گفتند علی صورته

در جهان صورت حق جان جهانست ای دل

کنت کنزا که بیان کرد چه معنی دارد

یعنی انسان شد و خود گنج روانست ای دل

کل یوم هو فی شأن بیانی است بدان

گاه او پیر بود گاه جوانست ای دل

گل رخسار وی از باغ دل ما بشکفت

قد آن سرو روان راحت جانست ای دل

کوهیا وصف دهان بت عیار مگوی

زان که در وصف خود آن ماه زبانست ای دل

شمارهٔ ۱۸۲

از روی حسن معنی جانرا بتی است مایل

زانرو نگشت هرگز از روی حسن زایل

نزد توجمله خوبان چون ذره پیش خورشید

بر عجز خویش هستند ذرات جمله قایل

تا چشم بد نبیند روی نکوی او را

طومار زلف گردید درگردنش حمایل

رمز رأیت ربی در احسن صور بود

خورشید و ماه از آن شد حیران آن شمایل

سیر یحبهم را آخر بیان همین است

بود او بخویش عاشق دیدیم در اوایل

زانرو که نقش ادراک با قطره نیست فرقی

ادراک و درک ادراک می باشد از فضایل

شیئی الله است کوهی بر خاک آستانش

محروم چون رود باز ازدرگه تو سایل

شمارهٔ ۱۸۳

خسبیده چند مانی در جامه خواب غافل

بر تو بخواند حضرت یا ایها المزمل

از خواب و خور حذر کن در جسم و جان گذر کن

باید همیشه باشی با وصل یار واصل

ازگفتگو چه حاصل کردار باید اینجا

بگذر ز علم و دعوی میباش مرد عاقل

قربان راه حق شو تا عید وصل یابی

هر لحظه نفس خود را بی تیغ ساز بسمل

شد حاصل حقیقت جان تو در دو عالم

یعنی صفات حق را هستی بذات حاصل

برداشتی امانت نفست خیانتی کرد

ز انرو خدای گفتت هم ظالمی و جاهل

سبحان من عرفناک ورد زبان اشیا است

دیوانه کی شناسد یا عقل و هیچ عاقل

چندانکه سیر کردیم در حکم حرف الله

جز حلقه دو زلفش روحم نساخت منزل

در سیر شام اسری ما زاغ می شنیدیم

جانم بهر دو عالم زانرو بگشت مایل

بگذشتم از دو عالم در قید خویش ماندم

آمدند از حضرت کز غیر ما چه حاصل

فعل و صفات و اسما در کوهی است ظاهر

انسان کسی بود او کز ذات هست کامل

شمارهٔ ۱۸۴

بیجان و تن دلم شد با وصل یار واصل

تحصیل یار کردیم علمی بود که حاصل

گه گه ز روی باطل حق مینماید ای دوست

فرقی نمیتوان کرد ما بین حق و باطل

او شه بدیده خود بیند جمال خود را

چشمی دیگر نباشد بر روی دوست قابل

خود عاشقست و معشوق بر خویش عشق بازد

بر خوان یحبهم را گر بایدت دلایل

دارد غنای مطلق در غار فقر کوهی

جاوید شد مجرد از جان و از تن و دل

شمارهٔ ۱۸۵

من درد کش باده صهبای الستم

تا شام ابد نیز نه مخمور و نه مستم

تا ساقی وحدت می عشقم بقدح ریخت

از کشمکش دنیی و از خویش پرستم

شیدائی عشقم من و رسوائی جانان

با حور و بهشت و ورع و زهد به بستم

درمدرسه و صومعه بس عمر بشد صرف

جائی نرسیدم من و آن بوده که هستم

گر ناری و گر نوری و گر رند خرابات

از قسمت او راضیم این است که هستم

بر خاک ره درد کشان سر بنهادم

دادند حریفان ازل باده بدستم

دیدم چو مسلمانی عالم همه کوهی

در کنج خرابات به آهنگ نشستم

شمارهٔ ۱۸۶

دلبرا جانب ارباب وفا بگشا چشم

که مرا از رخ زیبای تو شد بینا چشم

تا بر آریم ز وصل تو در از بحر وجود

دارد از گریه پنهان دل و هم دریا چشم

تا به بیند نظر پاک بصد دیده تو را

در تماشای تو گشتیم ز سر تا پا چشم

نظری کن که همه بر مه رویت دارند

آدم از پستی خاک و ملک از بالا چشم

یار چون مردمک دیده دل شد کوهی

باز کردند بدیدار خدا جانها چشم

شمارهٔ ۱۸۷

حرف اسرار ازل بر دل خود خوانا چشم

که خموش است مرا هر دو لب گویا چشم

از همه خلق جهان بر در دیری دیدیم

داشت بر عاشق خود او پسر ترسا چشم

شب معراج خداوند محمد راگفت

منکر هر طرف و دور مدار از ما چشم

دیده عقل بدیدار خدا چون نرسد

باز کردیم بعین و صفت و اسما چشم

چشم او با دل کوهی بسر صدق بگفت

نگشائی بجز از دیده ما هرجا چشم

شمارهٔ ۱۸۸

گرچه چون پروانه از شمع وصالت سوختم

شمع هم میسوزد از آه دل آتش فشان

ما ز لعل یار دندان طمع برکنده ایم

چون بکام دل نمی یابیم بوسی از گران

باسگان کوی او میباش شبها تا بروز

کوهیا می مال روی زرد خود بر آستان

شمارهٔ ۱۸۹

ترک سودای دین و دنیا کن

بعد از آن وصل حق تمنا کن

وجه باقی به بین و باقی شو

حسن ما را به ما تماشا کن

چونگذشتی زهر چه غیر خداست

گویدت حق که روی با ما کن

دوجهان قطره محیط خداست

قطره ها را محیط دریا کن

بی جهت هر طرف که دیدی اوست

بگذر از زیر و ترک دریا کن

چون تبرا کنی ز روح و ز نفس

به جناب خدا تولا کن

چشم حق بین طلب ز حضرت حق

دیده ها را بدوست بینا کن

این زبانیکه هست در دهنت

هم به ذکر حبیب گویا کن

چشم دل بر گشا و درجان بین

دیده بر روی یار زیبا کن

کوهیا چون شدی بمکتب عشق

همه اسرار شوق انشا کن

شمارهٔ ۱۹۰

بسته ام زنار کبری بر میان

در قبول خدمت پیر مغان

بردر دیری نشینم روز و شب

در سجودم روز و شب پیش بتان

طاعت و تسبیح و ذکر و فکر ما

نیست جز جام شراب ارغوان

کرده ام روز ازل در گوش جان

حلقه ای از زلف ترسا زادگان

دیدم اندر دیر ترسا زاده ای

جام برکف همچو ماه آسمان

خنده زد بر روی ما چون آفتاب

دیدمش روشن که شد او جان جان

برمثال ذره می کردم بسر

پیش خورشید جمال دلستان

ساغری پرکرد و گفت اینرا بنوش

تا به بینی در دلت حق را عیان

نوش کردم دیدم آنمعنی که گفت

حضرت حق بود پیدا و نهان

قطره ای زان باده تا کوهی چشید

محو شد در قعر بحر بیکران

شمارهٔ ۱۹۱

کشف شد اسرار پیدا و نهان

تا نهادم بر خم دل شمع جان

صد هزار آواز بشنیدم بدرد

در دل اول از خدای غیب دان

گفتمش در گوش و چشمم جز تو نیست

گفت بستم در دهانت هم زبان

من بکام دل رسیدم زین سخن

کو بیان میکرد پیدا و نهان

سر توحید ازل شد آشکار

دید حق را دیده پیر و جوان

بر همه ذرات همچون آفتاب

تافت این خورشید از هر سو عیان

گفت اگر خواهی به بینی ذات من

درنگر در روی ماه دلبران

گفتمش جانرا نمی دانم که چیست

گفت بنگر در قد سرو روان

چون نظر کردم بقد سرو ناز

زد اناالحق سرو باغ بوستان

این نه شعر است اینکه اسرار دل است

نیک می دانند این را عارفان

می شنیدم صبح در صحن چمن

سر توحید از زبان بلبلان

چون ز بلبل گل شنید این ماجرا

خون چکید از شاخ سرخ ارغوان

قطره ای بودم ز بحر لایزال

هستم ایندم غرق بحر بیکران

اندر این دم انبیاء و اولیاء

جمله گفتند این بصد شرح و بیان

گرنمی دانی ز علم من لدن

زاهد اسرار کوهی را بخوان

شمارهٔ ۱۹۲

چه حکمت بود ما را آفریدن

چه بود این زندگی و باز مردن

نمیدانم چه سر است اینکه خواهد

بروز حشر دیگر زنده کردن

غرض این بد که او خود را به بیند

درون دیده هر دیده روشن

صباحی بود دیدیمش چو خورشید

در آمد آفتاب از بام و روزن

خوش آمد در دل و بنشست در جان

که انسان بود در تقویم احسن

خود آمد در دل کوهی و بنشست

بسان آتش اندر سنگ و آهن

شمارهٔ ۱۹۳

خط ریحان تو از نسترن آمد بیرون

در گل نسترنت یاسمن آمد بیرون

غنچه صد لخت قبا را به سحر گه زد چاک

تا گل اندام تو از پیرهن آمد بیرون

بهوای گل رویت دلم از کتم عدم

همچو بلبل بچمن نعره زن آمد بیرون

بوئی از سنبل زلف تو صبا برد به چین

از خطا آهوی مشکین ختن آمد بیرون

مصطفی گفت که از غیب هویت اول

بهر اظهار خدا نور من آمد بیرون

شاه لولاک ز خلوتگه خاص وحدت

با سر زلف شکن پرشکن آمد بیرون

لب دلدار چه فرمود نفخت فیه

روح من همچو شکر زان دهن آمد بیرون

روحم از لعل لبش خورد شرابی شیرین

آنکه از سینه ما در لبن آمد بیرون

چون بیاد لب لعلش دل ما خون بگریست

اشک از دیده عقیق یمن آمد بیرون

وه چه سر است که آن روز خدا در محشر

بهر یک دیدن اویس قرن آمد بیرون

کوهیا روح اضافی که شنیدی نطق است

کز خدا پیش محمد سخن آمد بیرون

شمارهٔ ۱۹۴

سلام الله ای خورشید تابان

که در شهری و در کوه و بیابان

سلام الله این ماه منور

که کردی جمله عالم نور افشان

سلام الله ای هستی مطلق

که جز تو نیست کس در جسم و درجان

سلام الله در هر روز و هر شام

که رویت روز وشب زلف پریشان

سلام الله ای الله و اکبر

که کردی جمله را بی تیغ بران

سلام الله در جان جز تو کس نیست

که دلبر میکنی نالان و گریان

سلام الله وصفت کی توان گفت

زبانها بر تو گنگ و لال حیران

سلام الله بر آدم خدا گفت

که خود را دید در مرآت انسان

سلام الله بر حوا بیان کرد

اگر چه بردیش از راه شیطان

سلام الله برشیث و بر ادریس

بجز جیس و بجان نوح و طوفان

سلام الله گو بر هود و صالح

بر ابراهیم شد آتش گلستان

سلام الله هم بر لوط واسحق

به یعقوب و به یوسف شاه کنعان

سلام الله به اسمعیل قربان

که قربی یافت اندر عید قربان

سلام الله بر شعیا و یوشع

دگر برحضرت موسی عمران

سلام الله بر خضر و به الیاس

که ایشانند غرق آب حیوان

سلام الله بریحیی معصوم

که سر ببریدنش در طشت غلطان

سلام الله از ما بر زکریا

که اره بر سرش بنهاد سبحان

سلام الله از ما بر عزیز است

دگر بر حکمت دانای لقمان

شمارهٔ ۱۹۵

یار چون از زلف کج آویخت ما را سرنگون

دارم از زنجیر زلف یار سودای جنون

خواستم بگریزم از دام بلا درعافیت

عشق او بگرفت سر تا پام بیرون و درون

عاشقان با عاقلان گفتند ای بیحاصلان

نیست جز دیوانگی در عشق ما فن وفنون

دوش می گشتم بسر درخاک آن در تا بروز

این ندا آمد بگوشم از رواق نیلگون

هاتفی میگفت راجع شو بیا با اصل خود

تعرج الروح الینا و الملایک اجمعون

سر قدم سازیم پیش از جمله پیشت آوریم

حق چو بفرستاد حرف السابقون السابقون

مهر او با شیر شد ای دوستان در جان ما

هست آن دلداردر رگها روان مانند خون

گرنه حق بودی با شیا در بطون و در ظهور

کی شدی از هر دو عالم از حروف کاف و نون

از چه رو فرمود الست و ربکم ای سالکان

امتحان می کرد ما را از برای آزمون

هر کرا پرسیدم از کنه صفات لم یزل

ما عرفناک است قول جمله لا یعقلون

کوهیا در صبر خواهی وصل جانان یافتن

کس نیابد وصل او را زود الا صابرون

شمارهٔ ۱۹۶

او در اعیان ثابت و اعیان در او

هست این آئینه را یک پشت و رو

غیر هستی نیستی باشد بلی

کل شیئی هالک الا وجه هو

دیدم او را هم بچشم او عیان

چون بخون دیده کردم شست و شو

راز خود با خویشتن گوید مدام

از زبان این و آن با گفتگو

دید کوهی ذات شارح را بذات

چون گذشت از اعتبار این و او

شمارهٔ ۱۹۷

دلا از خویش شو پنهان و میرو

درون دیده چون انسان و میرو

برآور سر ز خاک جمله ذرات

چو خورشید فلک تابان و میرو

چو آن یار سبک روح مجرد

در آورد چشم این خلقان و میرو

چوعشق ذات پاک حی بیچون

چو ما عاشق شو و حیران و میرو

نداند غیر او او را دیگر کس

خدا را با خدا میدان و میرو

در آور باغ همچون ابروانش

روان شو در گل و ریحان و میرو

سحرگاهان حدیث درد خود را

چوبلبل پیش او میخوان و میرو

برا کوهی چو خورشید از پس کوه

حدیث من رانی خوان و میرو

شمارهٔ ۱۹۸

مرکز عرش است دل خال سیه همتای او

رشته زلف است جان عمر سمن فرسای او

عالمی را کشت و دردم زنده کرد آن جانفزا

یحیی الموتی است می بینم در لبهای او

می نگنجد در زمین وعرش و کرسی آه آه

جز دل پرخون نمی بینم یاران جای او

هست موجودات ظل او واو چون آفتاب

در دل هر ذرهٔ روی قمرفرسای او

بر لب دل گوش نه تا بشنوی بی واسطه

علم توحید خداوند از لب گویای او

کوهی دیوانه دل تا دید آن چشم سیاه

همچو آهو می دود پیوسته در صحرای او

شمارهٔ ۱۹۹

لن تنالوا البر حتی تنفقوا

یعنی جان در باز اندر راه او

نفقه کن جان و دل دنیا و دین

خویش را بر خاک افکن سر نکو

فانی مطلق شو معدوم شو

نیستی با هستی آمد روبرو

وجه باقی باشد و فانی شود

هم خیال و اعتبار و رنگ و بو

کیف مدالظل چه گفت انسرو قد

کوهیا غایب مشو پهلوی او

شمارهٔ ۲۰۰

بیا ای دوست دیداری از این سو

معزز کن شبی رخسار از این سو

وگرنه با نسیم صبح بفرست

رموی زلف خود یکتا از این سو

بگوشت می رسد هر صبح و شامی

فغان و ناله های زار از این سو

برای دفع مخموری صبحها

روان کن باده ی ابرار از این سو

گره دارد دلم از گریه بگشای

بخنده لعل شکربار از این سو

ز گلزار جمال خود نسیمی

بیاد صبحدم بگذار از این سو

چو بلبل بیقرارم هر سحرگاه

فکن برگی از آن گلزار از این سو

ایا ای دلبر عیار شب رو

بیا بر کوری اغیار از این سو

روا نبود که تنها می خوری می

بده یک ساغر خمار از این سو

قدح بر کف بکوهی گفت ساقی

بیا از جانب کهسار از این سو

شمارهٔ ۲۰۱

کوته نمی شود سخن ما به گفتگو

هرشب دو زلف یار شماریم مو بمو

یک ذره سایه نیست در آفاق دیده ام

جائیکه هست ماه به خورشید روبرو

سودای زلف آن گل سیراب سرو قد

مانند غنچه در دل ما هست تو بتو

تا سر نهد بپای جوانان گلعذار

اشکم رود زدیده بهر باغ جوبجو

از بهر یک شمامه ی زلفین عنبرین

چون باد صبح در بدر افتیم و کوبکو

گفتم گذشتم از طلب وصل دلبرا

آمد ندا که حضرت ما را بجو بجو

بگریستم ز درد که جانم بلب رسید

خندید لعل یار که کوهی بگو بگو

شمارهٔ ۲۰۲

تا به گرد گل ز سنبل زلف پیدا کرده‌ای

ماه تابان را نهان در نیم‌شب‌ها کرده‌ای

غنچه را تا در تبسم همچو گل بگشاده‌ای

بلبل روح مرا صد گونه گویا کرده‌ای

ای که از فرط بزرگی می‌نگنجی در جهان

در دلم کان قطرهٔ خونی است چون جا کرده‌ای

بر زمین انداختی در ره لعابی از دهان

خطه اموات را در یک دم احیا کرده‌ای

خیر و شر بنوشته‌ای در لوح جان‌ها از ازل

آنچه خود کردی چرا در گردن ما کرده‌ای

دانهٔ خال سیه در دام زلفت بسته‌ای

آدم و ابلیس را ز اینگونه احیا کرده‌ای

خالقا جز تو ندارد هیچ موجودی دگر

نفی و اثبات خود اندر لا و الا کرده‌ای

نزد ارباب نظر علم الیقین باشد همه

کوهیا اسرار توحیدی که انشا کرده‌ای

شمارهٔ ۲۰۳

دیده ام در دل و جان روی تو را دزدیده

کرده ام طوف سرکوی تو را دزدیده

جگرم خون شد و دزدیده و دل زین حسرت

تا صبا دید شبی موی تو را دزدیده

منم آن دزد که شب تا به سحر می گردم

هر دم از باد صبا بوی تو را دزدیده

میگدازد همه شب روز از این بیم چو شمع

که ز رخ خال چو هندوی تو را دزدیده

به چمن سرو سهی را به سحر گه دیدم

سایه ی قامت دلجوی تو را دزدیده

ماه و خورشید بدزدی برد از روی تو نور

بر فلک نیز ملک خوی تو را دزدیده

گفت کوهی به شب تار به آواز بلند

ذره ی حلقه گیسوی تو را دزدیده

شمارهٔ ۲۰۴

زلفت گشاده عنبر سارا گره گره

بر بست و داد باد صبا را گره گره

گل لخت لخت جامه بیاد تو چاک زد

بگشاد غنچه بند قبا را گره گره

می بست و می گشاد بهر جا که می رسید

سیلاب اشک دیده ما را گره گره

چون باد صبح خفته ز مردم شب دراز

روحم گشاده جعد شما را گره گره

بگشا بچشم مرحمت ای پادشاه حسن

از ابروان بسته خدا را گره گره

مانند قدما که چو چنگیم در رکوع

برهم بلند زلف دو تا را گره گره

در خدمت قبول تو جاروب وار جست

بر بسته ام میان صفا را گره گره

در چین زلف سرکشت ای سرو گلعذار

خالت به بست باد صبا را گره گره

زاهد بدانکه از زر و سیم جهانیان

مانند خواجه نیست گدا را گره گره

از بیم رسته ایم و ز امید فارغیم

کوهی ببست خوف و رجا را گره گره

شمارهٔ ۲۰۵

بگذر از فکر و ذکر و اندیشه

همه شیران مست در بیشه

عشق او آتشی است خرمن سوز

هر دو عالم بر او است یکخوشه

چشم عالم ز لمحه ی بصرت

چشم او تا که زد بهم گوشه

گر تفکر کنی تو در آیات

نیست در ذات پاک اندیشه

ماه شد پرده دار خورشیدش

روی او را به زلف می پوشه

بحر وحدت محیط حق باشد

هست کونین اندر او خوشه

عمر ما بس دراز خواهد بود

جان چو دارد ز زلف او ریشه

جان کوهی بیاد آن لب و لعل

همه برکان دل زند تیشه

شمارهٔ ۲۰۶

هست اوجان من وجان همه

جان چه باشد بلکه جانان همه

جامه جان را چو در پوشید یار

سربرآورد از گریبان همه

با رخ و زلف خود آن بت روز و شب

تازه دارد کفر و ایمان همه

آیت ایکو کثیرا را بخوان

خندد او بر چشم گریان همه

مهوشان از حسن او دزدیده اند

روی او خورشید تابان همه

جمله اشیا صوت و حزفی بیش نیست

حفظ او بردوستداران همه

ناله میکن کوهیا چون مست حق

در میان آه سوزان همه

شمارهٔ ۲۰۷

بلبل و قمری و کبک و فاخته

شرح اسما را ز حق آموخته

تا به خلوت با خدا گویند راز

وحش و طیر از آدمی بگریخته

لطف و قهر ایزدی در آب و خاک

آب و آتش را بهم آمیخته

کوهی از اندیشه خال رخش

همچو لاله داغ در دل سوخته

شمارهٔ ۲۰۸

مه ما هست چارده ساله

شد از او شیخ و شاب در ناله

آسمانسوخت ز آتش خورشید

هست در منقل جهان ناله

دل ز خال وصال او برداشت

محنت و درد عشق را ژاله

تا رسیدم بوصل آن مه دوش

بود خورشید و چرخ در ناله

کوهیا در سرای آن گل روی

آمد از سنگ و خاک او لاله

شمارهٔ ۲۰۹

سلطان عشق خیمه چو در لامکان زده

یک جلوه در جهان مکین و مکان زده

یک لمعه از لوامع خورشید روی او

بر ماه و بر ستاره و بر آسمان زده

تا برده باد بوی گل روی او به باغ

بلبل هزار نعره بهر بوستان زده

چون شد یقین که غیر تو کس نیست در جهان

اهل یقین نیند در این ره کمان زده

در جام آفتاب می لعل هر زمان

جانم بیاد لعل لب دلستان زده

وصف لبش چو روز و شب اندر زبان ماست

زانیم چه غم که درد و جهانم زبان زده

از هر دو کون خاطر کوهی چه فارغست

سر با سگان کوی تو بر آستان زده

شمارهٔ ۲۱۰

دلم از درد تو فریاد برآورد که آه

شده از حال دلم جمله ی ذرات گواه

تا سگ کوی تو بر دیده ما پای نهد

خاک گشتیم و فتادیم از این رو در راه

گفتم ای جان جهان جز تو ندارم در دل

گفت مائیم چوجان در دلت الله الله

تا ز خورشید رخش دیده ما روشن شد

روی او بود بهر ذره چو کردیم نگاه

بر در غیر خدا کوهی دیوانه نرفت

دارد از حضرت سلطان جهان شی الله

شمارهٔ ۲۱۱

آفتاب منی و ماه همه

چشم و زلفت شب سیاه همه

علم و ادراک را بتوره نیست

تو نمائی به لطف راه همه

ناله می گویدم ببانگ بلند

که توئی در میان آه همه

هو غنی و انتم الفقراء

ماگدائیم و او است شاه همه

ز آفتاب رخت چو کوهی سوخت

سایه زلف او پناه همه

شمارهٔ ۲۱۲

برآمد آفتاب روی آن ماه

شب تاریک روشن شد سحرگاه

بزلف و روی خود آن مه شب و روز

نه تنها عشق بازد گاه و بیگاه

شبی در بزم بودم پیش ترسا

بت و زنار می گفتند الله

نظر کردم بتا قولی و فعلی

همی گفتند از دلهای آگاه

چو شیر روح شد در بیشه وصل

خلاصی یافتم از نفس روباه

بدان کوهی که کفر و دین واسلام

بهم رستند همچون دانه وکاه

شمارهٔ ۲۱۳

آتش عشق بتان هر دو جهان را سوخته

شمع روی یار پیدا و نهان را سوخته

عکس رخسارش نه تنها سوخته گل در چمن

یاد آن رو هر سحر گه بلبلان را سوخته

وه چه سر است اینکه شوق وصل حی لایموت

در بهشت عدن دیدم مردمانرا سوخته

وصف شیرینی آن لب هر که دارد در دهان

شد یقینم اینکه او کام و زبانرا سوخته

لعل سیرابش که آتش پاره ای بود از ازل

در دو عالم دیده پیرو جوان را سوخته

اشک و آه گرم کوهی چونکه با هم ساختند

در زمان گفتند مردم انس و جانرا سوخته

شمارهٔ ۲۱۴

بر تو باد ای جان که دل داری نگاه

هیچ نگذاری زور دلا اله

غیر او خود نیست موجودی دگر

گر بچشم خود کنی بر حق نگاه

گر همی خواهی وصال جاودان

از خدا جز وصل او چیزی مخواه

همچو شمعی باش شب ها تا بروز

در میان سوز و اشک و دود و آه

باش همچون آسمان همت بلند

تا برآید از دلت خورشید و ماه

برمه رخسار آن خورشید بین

جمله موجودات یک خال سیاه

از دل هر ذره آن آفتاب

همچو گل بنمود از برگ گیاه

جان موجودات از او موجود شد

همچنانکه دانه روید قشر و گاه

شمارهٔ ۲۱۵

آفتاب لایزال است او و عالم همچو ماه

هست او شاه حقیقت کوهیا شام گواه

هر دو عالم سایه زلفین عنبر سای او

روی آن خورشید باشد آفتاب ملک و جاه

آه از این خورشید کز جان می کند روشن طلوع

باشد او را در دل هر ذره از هر جوی راه

هر که از ریب المنون آمد بجان از خاص و عام

در خلا و در ملا جز لطف او نبود پناه

جز رخ زلفش چو کوهی نقش او درجای نیست

هر که او را هست حرفی از سفید و از سیاه

شمارهٔ ۲۱۶

بر دوخت دلم ز ما سوالله

جان داد مقام لی مع الله

سلطان دو کون در دل تست

تن خیمه شناس و دل چو خرگاه

بنمود درون دیده روشن

در ظلمت و نورگاه و بیگاه

کوهی به هوای تابش نور

چون خاک فتاده بر سر راه

شمارهٔ ۲۱۷

دلا چون محرم روز الستی

ز ساقی ازل جاوید مستی

تو آن مستی که از می های دیرین

درون دیر جان ساقی پرستی

سقیهم ربهم چون ساغرت داد

ز مستی شیشه تن را شکستی

بسیط عالم جان را بدیدی

ز ترکیب تن خاکی برستی

بجز او کل شیئی هالک آمد

همیشه بوده باشد جان هستی

ز اعلی تا به اسفل دید کوهی

که جز او نیست در بالا و پستی

شمارهٔ ۲۱۸

دوش از صومعه در میکده رفتم سحری

تا بیابم ز خرابات نشان و خبری

بر در دیر مغان مغبچگان را دیدم

آن یکی بود چو خورشید و دگر چون قمری

از سر صدق و صفا دست در آغوشم کرد

سینه بر سینه من زد ز صفا سیم بری

بوسه ها بر لب من داد و قدح پیش آورد

گفت ما را به جز این نیست بعالم هنری

نوش کردم قدحی چند از آن جام طهور

دیدم از پرتو دیدار بجان در اثری

کشف شد سرازل تا به ابد در یکدم

بر من از عالم اسرار گشادند دری

گوش جانرا بگرفت و قدحی دیگر داد

گفت بشناس مرا از خود و از هر بشری

گفت کوهی که منم جمع به اسماء و صفات

هر چه بینی به جهان خشک و تری خیر و شری

شمارهٔ ۲۱۹

نعره زن مرغ سحر گفت بباد سحری

رو که از حسن گل و درد دلم بیخبری

همه فریاد و فغان تو برای دل تست

عاشقی بر دل خود در گل اگر می نگری

بلبلش گفت بلی در دل خویشم عاشق

زانکه در جان و دلم نیست بجز گل دگری

از میان غنچه سیراب لب خود بگشود

گفت ای باد صبا چند کنی پرده دری

که توئی بلبل باغ و گل سیراب چمن

گر کنی در دل خویش از ره معنی نظری

کوهی سوخته فریاد برآورد که آه

جز لب خشک نداریم بخون چشم تری

شمارهٔ ۲۲۰

ز حد نه فلک تا گاه و ماهی

دهد بر هست واجب گواهی

نظر در ظاهر و باطن چو کردیم

ظهور اوست در سر الهی

توئی آن شه که گلخن تا برادوش

صباحش آفتاب صبحگاهی

جمال خویش را بنموده گفتی

به بین ما را دگر از ما چه خواهی

چو کوهی یافت جان از وصل رویش

بدید آن ماه را پاک از مناهی

جسم وجان را از دو عالم سوختی

تا مرا علم نظر آموختی

خانه دل غیر الا در نظر

دیدم از جاروب لا می روفتی

بیش شمع روی او پروانه وار

آفتاب چرخ را می سوختی

تا می صافی شود خون دلم

همچو انگور از لگد میکوفتی

دید کوهی کز نسیم روی خود

لاله را چون شمع می افروختی

شمارهٔ ۲۲۱

آشکارا و نهان ماتوئی

جان جان و جسم جان ما توئی

از قدم تا فرق می بینم تو را

چشم بینا و زبان ما توئی

همچو طفلان در کنارت بیقرار

شیر ما در آب و نان ما توئی

بلبل روحم همی گوید بلند

باغ و سرو گلعذار ما توئی

کل یوم هو فی شان آیتی است

با تو مشغولیم شان ما توئی

جان ببوسی با تو سودا کرده ایم

نقد بازار دکان ما توئی

هر دو عالم هست خاک راه تو

هم زمین و آسمان ما توئی

از عطاهای تو شد کوهی غنی

آفتاب و بحر و کان ماتوئی

شمارهٔ ۲۲۲

در تو حیرانم که چونم ساختی

چار عنصر را بهم پرداختی

وز دل و ز دیده ی ما ای حبیب

خویشتن را دیده و بشناختی

قلب مؤمن گفته عرش من است

آمنی و عرش را بنواختی

خود شراب و شاهد و ساقی شدی

زان چو شمعم در میان بگداختی

کوهیا روزی که قالب ساختند

سگ شدی واسب را می تاختی

شمارهٔ ۲۲۳

آفتابی و ماه می طلبی

پادشاهی و شاه می طلبی

کل شیئی شهید آیت تست

اگر از ما گواه می طلبی

تا به بینی بدیده ها خود را

سرو چشم سیاه می طلبی

قوت جان تو اشک خونین است

ناله و درد و آه می طلبی

همچو خورشید در جهان فردی

تو نه مال و نه جاه می طلبی

رهنمای همه توئی از ما

چه طریق و چه راه می طلبی

کوهیا از جگر غذائی ساز

چند برگ گیاه می طلبی

شمارهٔ ۲۲۴

در فنای فقر دیرینم توئی

ملک و تاج و تخت و زرینم توئی

گر ندارم دین و دنیا باک نیست

خالق هم آن و هم اینم توئی

همچو گل بشکفتم از باد بهار

در چمن چون سرو سیمینم توئی

نون ابروی تو بینم در نظر

روشنی عین چون میمم توئی

گفتمش بعد از همه یادم کنی

گفت کوهی یار پیشینم توئی

شمارهٔ ۲۲۵

زلف را تا بر مه رو در نقاب انداختی

مردم چشم مرا در صد حجاب انداختی

غوطه خوردم در سرشک خویش تا بینم تو را

چون ز خورشید رخت تابی در آب انداختی

سوختی دلهای مشتاقان در آتش ساقیا

پیش مستان حقیقت زین کتاب انداختی

روز دیگر از دهانت بوسه ی کردم سؤال

گفت نادرویش واری در جواب انداختی

سوختی در آب و آتش باز انسان در چمن

ناله در جان نی و چنگ و رباب انداختی

شمارهٔ ۲۲۶

باده را نشأیست روحانی

جرعه ای نوش کن که تادانی

باده و شمع و شاهد و مجلس

هست اسرار سر ربانی

نوش کن جرعه ای بیخود شو

تا نه خیزد به پیش حیرانی

ساقی مست حضرت عزت

میدهد باده های سبحانی

شمع و نقل و شراب و شاهد داد

هست این جمله را اگر دانی

شمع خود را بسوخت در مجلس

خواند پروانه را به مهمانی

گفت کوهی که عینها مائیم

دیدم او را بشکل انسانی

شمارهٔ ۲۲۷

گفت رحمان با حمد عربی

سبقت رحمتی علی غضبی

ساخت کارش مسبب الاسباب

دل او ساخت پیشه بی سببی

باده روح را بجان مینوش

دل قدح دان چو شیشه حلبی

نور پاکت ز نور احمد دان

نفس کافر ز فعل بو لهبی

چون جگر شد کباب ز آتش عشق

خون دل خور چو باده عنبی

کوهیا در صفات و ذات قدیم

بوده‌ای پیشتر ز ام و ابی

شمارهٔ ۲۲۸

از قدم تا فرق زیبا آمدی

از برای چشم بینا آمدی

کردی از ظاهر بباطن التفات

از دل اندر دیده ما آمدی

آمدی بالذات بر اشیا محیط

بس عجب بر برج دریا آمدی

بودی اندر گوشها سامع بخود

در زبانها جمله گویا آمدی

دوش همچون ماه دیدم نیم شب

با سر زلف مطرا آمدی

روز دیگر مست و جام می بکف

با رباب و چنگ و غوغا آمدی

با لب یاقوت و زلف عنبری

از برای قوت جانها آمدی

تا به بینی حسن روز افزای را

با دو چشم مست شهلا آمدی

نی ازل باشد تو را و نی ابد

نه ز پستی نه ز بالا آمدی

چون سقیهم ربهم گفتی بلطف

ساقی روحی و سقا آمدی

مست رفتی از بر ما بیخبر

قاضی و مفتی و دانا آمدی

دیدم اندر دیروزی ناگهان

وه که با زلف چلیپا آمدی

غیر خود را از میان برداشتی

زین جهت دانم که تنها آمدی

یاد دارم آیت خلق جدید

گاه پیر و گاه برنا آمدی

بر سر قاف قناعت منقطع

کوهیا مانند عنقا آمدی

شمارهٔ ۲۲۹

نمود صبح سعادت ز غیب دیداری

طلوع کرد چو خورشید روی دلداری

بهر چه دیده جان دید روی دلبر را

ندیده ایم جز او هیچ یار و اغیاری

بدیر و صومعه دیدم بچشم او او را

گهیش زاهد و عابد گهیش خماری

مدام پیشه او عاشقی و معشوقی است

بحسن خود متعلق بخود گرفتاری

چو آفتاب رخ او نداشت مشرق و غرب

ز جان جمله ذرات سر زد انواری

درون سینه کوهی است منزل آن شاه

چنانکه احمد مرسل ز غیر در غاری

شمارهٔ ۲۳۰

روی چو آفتاب و مه داری

زلف و خال چو شب سیه داری

می بری صد هزار دل هر دم

چه شود گر یکی نگهداری

چون تو سلطان کشور حسنی

همه آفاق را سپه داری

در زنخدان خویش ای دلبر

یوسف روح را بچه داری

وحده لا شریک له گفتی

جمله ذرات را کوه داری

پیش عشقت که کبریای دل است

کوهی خسته را چو که داری

شمارهٔ ۲۳۱

هست گردانید ما را از جهان نیستی

کرد منزل مرغ جان در آشیان نیستی

خانه تن را که قصر پادشاه روح شد

خاک راهی یافتم در آستان نیستی

اعتبارات یقین در نیستی مطلق است

هستی واجب در آید در نهان نیستی

چون مرادت لا بود از گفتن لاریب فیه

گل شکفت از شاخ لا در بوستان نیستی

داده از یکدانه ارزن گفت نحن الزارعون

نعمت هستی او پرکرده جان نیستی

آتش هستی چو غیر خویشتن را پاک سوخت

نه فلک شد بر هوا همچون دخان نیستی

کوهیا گرچه الف شد مبدأ هستی ذات

در معاد خلق لام است ابروان نیستی

شمارهٔ ۲۳۲

گر شبی آنماه با زلف پریشان آمدی

ذره ذره از رخش خورشید تابان آمدی

گر نبودی آدم از آئینه ذات خدا

اینهمه نور و صفا در قلب انسان آمدی

آفتاب روی آنمه گر همی کردی طلوع

ازرخش سنگ سیه لعل بدخشان آمدی

دل نمی دانست او را در زمین و آسمان

یار اگر دامن کشان در صورت جان آمدی

گر نبودی گریه کوهی چو ابر نوبهار

بلبل بیدل چرا در باغ نالان آمدی

شمارهٔ ۲۳۳

هر دم بشکل دیگر دید ار مینمائی

روی چو ارغوانرا گلنار مینمائی

گه شاهد شکر لب گه بادهای رنگین

گاهی گلاب باشی گه خار مینمائی

گه یار دوست باشی اندر مقام وحدت

گه دشمنی بکثرت خونخوار مینمائی

اقرار مینمائی یعنی که نیست جز من

چون گویمت که هستی انکار مینمائی

چون آفتاب مطلق خود گفته ی اناالحق

هر ذره ی چو منصور بردار مینمائی

میخواستم به بینم یکبار رویت ای دوست

هر لمعه ی که دیدم صد بار مینمائی

با خویش عشقبازی با دیگری نسازی

از غیر خویش دیدم بیزار مینمائی

در جام جمله اشیا سایر توئی چو خورشید

سایر بذات خویشی ستار مینمائی

در غار سینه کوهی بنشست و دم فروبست

چون مصطفی حجابی در غار مینمائی

شمارهٔ ۲۳۴

ای که منظور و برخود ناظری

روی خود بینی به هرجا بنگری

ما به غیب آورده ایم ایمان بلی

هم تو در غیبی و هم تو حاضری

قوت روح جمله اشیا شدی

در سخن گفتن چه نقل شکری

صید تیر چشم مست او شدی

کوهیا گرچه به غایت لاغری

شمارهٔ ۲۳۵

باد و گیسوی سیاه عنبری

آمدی در صورت پیغمبری

شرح اسماء و صفات خویش را

خوانده‌ای بر جمله از جان آفری

بر همه اسرار غیب الغیب را

کردهٔ روشن چو ماه و مشتری

قبله موجود و واجب آمدی

می‌کنی جان را به جانان رهبری

انبیا و اولیا در راه دین

حلقه در گوش تواند از چاکری

گر نبودی تو نبودی عرش و فرش

نه ملک بودی نه آدم نه پری

کوهیا نعت نبی گفتی به نظم

ختم شد بر تو کمال شاعری

دیوان اشعار

غزلیات

کوهی

دیوان اشعار