معرفی گنجور

گنجور پروژه‌ای با هدف فراهم کردن دسترسی آزاد و رایگان پارسی‌زبانان به آثار سخنسرایان پارسی‌گوست.

شما می‌توانید با دریافت برنامه‌های رایگان گنجور رومیزی یا ساغر و برخی برنامه‌های رایگان دیگر تهیه شده برای سکوهای دیگر از امکانات بیشتری جهت مطالعهٔ این آثار بهره‌مند شوید.

اخبار جدید راجع به پروژهٔ گنجور را در این نشانی مطالعه فرمایید:

https://blog.ganjoor.net

نظرات خود را به پست الکترونیکی ganjoor@ganjoor.net ارسال یا در صفحهٔ فیس‌بوک گنجور به نشانی https://www.facebook.com/ganjoor مطرح فرمایید.

دربارهٔ مهستی گنجوی

مهستی گنجوی از شاعران زن متقدم تاریخ ادبیات فارسی و همدوره با غزنویان بوده است. همسر وی را امیراحمد پسر خطیب گنجه و سال وفات وی را ۵۷۶ یا ۵۷۷ هجری قمری نوشته‌اند. از وی کتاب کامل و مستقلی باقی نمانده است. مجموعهٔ رباعیات مهستی به همت آقای علی پی‌سپار و از روی یک نسخهٔ چاپ شده در آذربایجان شوروی به گنجور اضافه شده است.

رباعیات

رباعی شمارۀ ۱ : دوشینه شبم بود شبیه یلدا

رباعی شمارۀ ۲ : حمامی را بگو گرت هست صواب

رباعی شمارۀ ۳ : گر باد پریر خود نرگس بفراخت

رباعی شمارۀ ۴ : آتش بوزید و جامهٔ شوم بسوخت

رباعی شمارۀ ۵ : باد آمد و گل بر سر میخواران ریخت

رباعی شمارۀ ۶ : لاله چو پریر آتش شور انگیخت

رباعی شمارۀ ۷ : چون دلبر من به نزد فصّاد نشست

رباعی شمارۀ ۸ : در مرو پریر لاله آتش انگیخت

رباعی شمارۀ ۹ : هرلحظه غمی به مستمندی رسدت

رباعی شمارۀ ۱۰ : خط بین که فلک بر رخ دلخواه نبشت

رباعی شمارۀ ۱۱ : هنگام صبوح گر بت حورسرشت

رباعی شمارۀ ۱۲ : با من لب تو چو زلف تو بسته چراست؟

رباعی شمارۀ ۱۳ : گفتی که بدین رخان زیبا که مراست

رباعی شمارۀ ۱۴ : بازار دلم با سر سودات خوش‌ست

رباعی شمارۀ ۱۵ : در میکده پیش بت تحیّات خوش است

رباعی شمارۀ ۱۶ : صحّاف پسر که شهرهٔ آفاق است

رباعی شمارۀ ۱۷ : ایام چو آتشکده از سینهٔ ماست

رباعی شمارۀ ۱۸ : افسوس که اطراف گلت خار گرفت

رباعی شمارۀ ۱۹ : گفتم که لبم به بوسه‌ای مهمان است

رباعی شمارۀ ۲۰ : دریای سرشک دیدهٔ پر نم ماست

رباعی شمارۀ ۲۱ : آن بت که رخش رشک گل و یاسمن است

رباعی شمارۀ ۲۲ : با خصم منت همیشه دمسازی‌هاست

رباعی شمارۀ ۲۳ : گیسو به سر زلف تو در خواهم بست

رباعی شمارۀ ۲۴ : آن کودک نعل‌بند داس اندر دست

رباعی شمارۀ ۲۵ : چون با دل تو نیست … در یک پوست

رباعی شمارۀ ۲۶ : جوله پسری که جان و دل خستهٔ اوست

رباعی شمارۀ ۲۷ : آتش‌روئی پریر در ما پیوست

رباعی شمارۀ ۲۸ : دل جای غم توست چنان تنگ که هست

رباعی شمارۀ ۲۹ : چندان که نخواهی غم و رنجوری هست

رباعی شمارۀ ۳۰ : در خانهٔ تو آن چه مرا شاید نیست

رباعی شمارۀ ۳۱ : امشب شب هجران و وداع و دوری‌ست

رباعی شمارۀ ۳۲ : در آتش دل پریر بودم بنهفت

رباعی شمارۀ ۳۳ : سرمایهٔ خرمی به جز روی تو نیست

رباعی شمارۀ ۳۴ : ما را به دم پیر نگه نتوان داشت

رباعی شمارۀ ۳۵ : شب‌ها که به ناز با تو خفتم همه رفت

رباعی شمارۀ ۳۶ : در عالم عشق تا دلم سلطان گشت

رباعی شمارۀ ۳۷ : چون شانه و سنگ اگر پذیرد رایت

رباعی شمارۀ ۳۸ : من برخی آبی که رود در جویت

رباعی شمارۀ ۳۹ : ای گشته خجل پری و حور از رویت

رباعی شمارۀ ۴۰ : در طاس فلک نقش قضا و قدر است

رباعی شمارۀ ۴۱ : سوگند به آفتاب یعنی رویت

رباعی شمارۀ ۴۲ : تیر ستم تو را دلم ترکش باد

رباعی شمارۀ ۴۳ : آن روز که مرکب فلک زین کردند

رباعی شمارۀ ۴۴ : در دهر مرا جز تو دل‌افروز مباد

رباعی شمارۀ ۴۵ : بی یاد تو در تنم نفس پیکان باد

رباعی شمارۀ ۴۶ : گر ملک تو مصر و روم و چین خواهد بود

رباعی شمارۀ ۴۷ : ای باد که جان فدای پیغام تو باد

رباعی شمارۀ ۴۸ : چشمم چو بر آن عارض گلگون افتاد

رباعی شمارۀ ۴۹ : کردی به سخن پریرم از هجر آزاد

رباعی شمارۀ ۵۰ : ز اندیشهٔ این دلم به خون می‌گردد

رباعی شمارۀ ۵۱ : غم با لطف تو شادمانی گردد

رباعی شمارۀ ۵۲ : مشکی که ز چین ختن آهو دارد

رباعی شمارۀ ۵۳ : جانانه هر آن کس که دلی خوش دارد

رباعی شمارۀ ۵۴ : جان در ره عاشقی خطر باید کرد

رباعی شمارۀ ۵۵ : شاها فلکت اسب سعادت زین کرد

رباعی شمارۀ ۵۶ : قصه چه کنم که اشتیاق تو چه کرد

رباعی شمارۀ ۵۷ : بگذشت پریر باد بر لاله و ورد

رباعی شمارۀ ۵۸ : هر کارد که از کشتهٔ خود برگیرد

رباعی شمارۀ ۵۹ : آن یار کله‌دوز چه شیرین دوزد

رباعی شمارۀ ۶۰ : چشم ترکت چون مست برمی‌خیزد

رباعی شمارۀ ۶۱ : چون زور کمان در بر و دوش تو رسد

رباعی شمارۀ ۶۲ : شاها ز منت مدح و ثنا بس باشد

رباعی شمارۀ ۶۳ : سرمایهٔ روزگارم از دست بشد

رباعی شمارۀ ۶۴ : گفتم نظری که عمر من فاسد شد

رباعی شمارۀ ۶۵ : این اشک عقیق رنگ من چون بچکد

رباعی شمارۀ ۶۶ : سودازدهٔ جمال تو باز آمد

رباعی شمارۀ ۶۷ : ایام بر آن است که تا بتواند

رباعی شمارۀ ۶۸ : تا از تف آب چرخ افراشته‌اند

رباعی شمارۀ ۶۹ : آن‌ها که هوای عشق موزون زده‌اند

رباعی شمارۀ ۷۰ : پیوسته خرابات ز رندان خوش باد

رباعی شمارۀ ۷۱ : گل ساخت ز شکل غنچه پیکانی چند

رباعی شمارۀ ۷۲ : شهری زن و مرد در رخت می‌نگرند

رباعی شمارۀ ۷۳ : شاهان چو به روز بزم ساغر گیرند

رباعی شمارۀ ۷۴ : بس جور کز آن غمزهٔ زیبات کشند

رباعی شمارۀ ۷۵ : شب را چه خبر که عاشقان می چه کشند

رباعی شمارۀ ۷۶ : با هر که دلم ز عشق تو راز کند

رباعی شمارۀ ۷۷ : کس چون تو به عقل زندگانی نکند

رباعی شمارۀ ۷۸ : تا سنبل تو غالیه‌سائی نکند

رباعی شمارۀ ۷۹ : آن کاتش مهر در دل ما افکند

رباعی شمارۀ ۸۰ : منگر به زمین که خاک و آبت بیند

رباعی شمارۀ ۸۱ : شوی زن نوجوان اگر پیر بود

رباعی شمارۀ ۸۲ : در غربت اگر چه بخت همره نبود

رباعی شمارۀ ۸۳ : در دل همه شرک روی بر خاک چه سود؟

رباعی شمارۀ ۸۴ : سهمی که مرا دلبر خباز دهد

رباعی شمارۀ ۸۵ : مه بر رخ تو گزیدنم دل ندهد

رباعی شمارۀ ۸۶ : زیبا بت کفشگر چو کفش آراید

رباعی شمارۀ ۸۷ : اشکم ز دو دیده متصل می‌آید

رباعی شمارۀ ۸۸ : چشمم چو به چشم خویش چشم تو بدید

رباعی شمارۀ ۸۹ : خطت چو بنفشه از گل آورد پدید

رباعی شمارۀ ۹۰ : بس غصه که از چشمهٔ نوش تو رسید

رباعی شمارۀ ۹۱ : هرگه که دلم فرصت آن دم جوید

رباعی شمارۀ ۹۲ : جانا تو ز دیده اشک بیهوده مبار

رباعی شمارۀ ۹۳ : گر بت رخ توست بت‌پرستی خوش‌تر

رباعی شمارۀ ۹۴ : ای لعل تو تالانهٔ بستان بهار

رباعی شمارۀ ۹۵ : از من صنما قرار مستان آخر

رباعی شمارۀ ۹۶ : نسرین تو زد پریر بر من آذر

رباعی شمارۀ ۹۷ : آهیخت پریر لاله ز آتش خنجر

رباعی شمارۀ ۹۸ : زد لاله پریر در نشابور آذر

رباعی شمارۀ ۹۹ : چندان بکنم تو را من ای طرفه پسر

رباعی شمارۀ ۱۰۰ : اشتربانا چو عزم کردی به سفر

رباعی شمارۀ ۱۰۱ : باید سه هزار سال کز چشمه‌ خور

رباعی شمارۀ ۱۰۲ : ای پور خطیب گنجه پندی بپذیر

رباعی شمارۀ ۱۰۳ : با لاله رخان باغ سرو از سر ناز

رباعی شمارۀ ۱۰۴ : از بس که کند زلف تو با روی تو ناز

رباعی شمارۀ ۱۰۵ : دلدار کله‌دوز من از روی هوس

رباعی شمارۀ ۱۰۶ : در یافتم آخر ز قضا را به شبش

رباعی شمارۀ ۱۰۷ : در رهگذری فتاده دیدم مستش

رباعی شمارۀ ۱۰۸ : من تازه‌گلی که او نباشد خارش

رباعی شمارۀ ۱۰۹ : آن دیده که دیدن تو بودی کارش

رباعی شمارۀ ۱۱۰ : در ره چو بداشتم به سوگندانش

رباعی شمارۀ ۱۱۱ : ترکم چو کمان کشید کردم نگهش

رباعی شمارۀ ۱۱۲ : ای عقرب زلفت زده برجانم نیش

رباعی شمارۀ ۱۱۳ : در بستان دوش از غم و شیون خویش

رباعی شمارۀ ۱۱۴ : من مهستی‌ام بر همه خوبان شده طاق

رباعی شمارۀ ۱۱۵ : تا کی ز غم تو رخ به خون شوید دل

رباعی شمارۀ ۱۱۶ : ای رنج غم تو برده و خوردهٔ دل

رباعی شمارۀ ۱۱۷ : زین سان که فتاد هجر در راه ای دل

رباعی شمارۀ ۱۱۸ : ای آروزی روان وای داروی دل

رباعی شمارۀ ۱۱۹ : ای فتنهٔ خاص ای بلای دل عام

رباعی شمارۀ ۱۲۰ : برخیز و بیا که حجره پرداخته‌ام

رباعی شمارۀ ۱۲۱ : هر جوی که از چهره به ناخن کندم

رباعی شمارهٔ ۱۲۲ : من عهد تو سخت سست می‌دانستم

رباعی شمارۀ ۱۲۳ : لعل تو مزیدن آرزو می‌کُنَدَم

رباعی شمارۀ ۱۲۴ : رفت آن که سری پر از خمارش دارم

رباعی شمارۀ ۱۲۵ : هر ناله که بر سر شتر می‌کردم

رباعی شمارۀ ۱۲۶ : ای فاخته مهر چون به تو درنگرم

رباعی شمارۀ ۱۲۷ : دل کو که به نامه شرح غم آغازم

رباعی شمارۀ ۱۲۸ : قصاب منی و در غمت می‌جوشم

رباعی شمارۀ ۱۲۹ : در کوی خرابات یکی درویشم

رباعی شمارۀ ۱۳۰ : چون مرغ ضعیف بی پر و بی بالم

رباعی شمارۀ ۱۳۱ : با ابر همیشه در عتابش بینم

رباعی شمارۀ ۱۳۲ : هر شب ز غمت تازه عذابی بینم

رباعی شمارۀ ۱۳۳ : تا ظن نبری کز پی جان می‌گریم

رباعی شمارۀ ۱۳۴ : نه مرد سجاده‌ایم و نه مرد گلیم

رباعی شمارۀ ۱۳۵ : ما بندگی آن رخ زیبات کنیم

رباعی شمارۀ ۱۳۶ : زرد است ز عشق خاکبیزی رویم

رباعی شمارۀ ۱۳۷ : زلفین تو سی زنگی و هر سی مستان

رباعی شمارۀ ۱۳۸ : چشم و دهن آن صنم لاله رخان

رباعی شمارۀ ۱۳۹ : از ضعف تن آنچنان توانم رفتن

رباعی شمارۀ ۱۴۰ : قلّاش و قلندری و عاشق بودن

رباعی شمارۀ ۱۴۱ : دی خوش پسری بدیدم اندر روزن

رباعی شمارۀ ۱۴۲ : بر هر دو طرف مزن تو بر یک سوزن

رباعی شمارۀ ۱۴۳ : دوش از غم هجرت ای بت عهدشکن

رباعی شمارۀ ۱۴۵ : ای یاد تو تسبیح زبان و لب من

رباعی شمارۀ ۱۴۴ : کو آن همه زینهار و عهدت با من

رباعی شمارۀ ۱۴۶ : از مهر خود و کین تو در تابم من

رباعی شمارۀ ۱۴۷ : در دام غم تو بسته‌ای هست چو من؟

رباعی شمارۀ ۱۴۹ : ای بی‌خبر از غایت دلداری من

رباعی شمارۀ ۱۴۸ : گر خون تو ای بوده پسندیدهٔ من

رباعی شمارۀ ۱۵۰ : افتاده ز محنت من آوازه برون

رباعی شمارۀ ۱۵۱ : ما را سر ناز دلبران نیست کنون

رباعی شمارۀ ۱۵۲ : ای زلف تو حلقه حلقه و چین بر چین

رباعی شمارۀ ۱۵۳ : عشق است که شیر نر زبون آید از او

رباعی شمارۀ ۱۵۴ : آب ارچه نمی‌رود به جویم با تو

رباعی شمارۀ ۱۵۵ : ابریست که خون دیده بارد غم تو

رباعی شمارۀ ۱۵۶ : ابریست که قطره نم فشاند غم تو

رباعی شمارۀ ۱۵۷ : دل در ازل آمد آشیان غم تو

رباعی شمارۀ ۱۵۸ : مؤذن پسری تازه‌تر از لالهٔ مرو

رباعی شمارۀ ۱۵۹ : چون نیست پدید در غمم بیرون شو

رباعی شمارۀ ۱۶۰ : ای روی تو از تازه گل بربر به

رباعی شمارۀ ۱۶۱ : معشوقه لطیف و چست و بازاری به

رباعی شمارۀ ۱۶۲ : ای دست تو دست من به دستان بسته

رباعی شمارۀ ۱۶۳ : اندر دل من ای بت عیار بچه

رباعی شمارۀ ۱۶۴ : ای روی تو ماه را شکست آورده

رباعی شمارۀ ۱۶۵ : می خورد به پاییز درخت از ژاله

رباعی شمارۀ ۱۶۶ : ای شمع رخت را دل من پروانه

رباعی شمارۀ ۱۶۷ : دلدار به من گفت که می بر کف نه

رباعی شمارۀ ۱۶۸ : تو مونس غم شبان تاریک نه‌ای

رباعی شمارۀ ۱۶۹ : زلف و رخ خود به هم برابر کردی

رباعی شمارۀ ۱۷۰ : ای رشته چو قصد لعل کانی کردی

رباعی شمارۀ ۱۷۱ : خندان بدو رخ گل بدیع آوردی

رباعی شمارۀ ۱۷۲ : هر گه که تو نعل اسب یکران بندی

رباعی شمارۀ ۱۷۳ : مر موی تو را چه بود بی آزاری

رباعی شمارۀ ۱۷۴ : چون اسب به میدان طرب می‌تازی

رباعی شمارۀ ۱۷۵ : مضراب ز زلف و نی ز قامت سازی

رباعی شمارۀ ۱۷۶ : گر زانکه چو خاک ره ستم‌کش باشی

رباعی شمارۀ ۱۷۷ : در سنگ اگر شوی چو نار ای ساقی

رباعی شمارۀ ۱۷۸ : گر من به مثل هزار جان داشتمی

رباعی شمارۀ ۱۷۹ : از دیده اگر نه خون روان داشتمی

رباعی شمارۀ ۱۸۰ : ای تُنگ شکر چون دهن تنگت نی

رباعی شمارۀ ۱۸۱ : بس خون که بدان دو چشم خونخواره کنی

رباعی شمارۀ ۱۸۲ : در وقت بهار جز لب جوی مجوی

رباعی شمارۀ ۱۸۳ : جسمی دارم دلی خراب اندر وی

رباعی شمارۀ ۱۸۴ : تا کی به هوای دل چنین خوار شوی

رباعی شمارۀ ۱۸۵ : در دل نگذارمت که افگار شوی

رباعی شمارۀ ۱۸۶ : چون بند ز نامهٔ تو بگشاد رهی

رباعی شمارۀ ۱۸۷ : شفتالوی آبدارت ای سرو سهی

رباعی شمارۀ ۱۸۸ : هر گه که به زلف عنبر تر سایی

رباعی شمارۀ ۱۸۹ : ای بت به سر مسیح اگر ترسایی

رباعی شمارۀ ۱۹۰ : هان تا به خرابات حجازی نائی

رباعی شمارۀ ۱۹۱ : با روی چو نوبهار و با خوی دئی

رباعی شمارۀ ۱

دوشینه شبم بود شبیه یلدا

آن مونس غمگسار نامد عمدا

شب تا به سحر ز دیده دُر می‌سفتم

می‌گفتم رب لاتذرنی فردا

رباعی شمارۀ ۲

حمامی را بگو گرت هست صواب

امشب تو بخسب و تون گرمابه متاب

تا من به سحرگهان بیایم به شتاب

از دل کنمش آتش وز دیده پر آب

رباعی شمارۀ ۳

گر باد پریر خود نرگس بفراخت

دی درع بنفشه نیز بر خاک انداخت

امروز کشید خنجر سوسن از آب

فردا سپر از آتش گل خواهد ساخت

رباعی شمارۀ ۴

آتش بوزید و جامهٔ شوم بسوخت

وز شومی شوم نیمهٔ روم بسوخت

بر پای بُدم که شمع را بنشانم

آتش ز سر شمع همه موم بسوخت

رباعی شمارۀ ۵

باد آمد و گل بر سر میخواران ریخت

یار آمد و می در قدح یاران ریخت

آن عنبر تر رونق عطاران بُرد

و آن نرگس مست خون هشیاران ریخت

رباعی شمارۀ ۶

لاله چو پریر آتش شور انگیخت

دی نرگس آب شرم از دیده بریخت

امروز بنفشه عطر با خاک آمیخت

فردا سحری باد سمن خواهد بیخت

رباعی شمارۀ ۷

چون دلبر من به نزد فصّاد نشست

فصّاد سبک دست سبک دستش بست

چون تیزی نیش در رگانش پیوست

از کان بلور شاخ مرجان برجست

رباعی شمارۀ ۸

در مرو پریر لاله آتش انگیخت

دی نیلوفر به بلخ در آب گریخت

در خاک نشابور گل امروز آمد

فردا به هری باد سمن خواهد ریخت

رباعی شمارۀ ۹

هرلحظه غمی به مستمندی رسدت

تیری به جفا به دردمندی رسدت

در کشتن عاشقان از این بیش مکوش

زنهار مبادا که گزندی رسدت

رباعی شمارۀ ۱۰

خط بین که فلک بر رخ دلخواه نبشت

بر برگ گل و بنفشه ناگاه نبشت

خورشید خطی به بندگیش می‌داد

کاغذ مگرش نبود بر ماه نبشت

رباعی شمارۀ ۱۱

هنگام صبوح گر بت حورسرشت

پُر می قدحی به من دهد بر لب کشت

هرچند که باشد این سخن از من زشت

سگ به ز من ار هیچ کنم یاد بهشت

رباعی شمارۀ ۱۲

با من لب تو چو زلف تو بسته چراست؟

چشم خوش تو خصم من خسته چراست؟

ابروی کمان مثالت اندر حق من

گر نیست جفای چرخ پیوسته چراست؟

رباعی شمارۀ ۱۳

گفتی که بدین رخان زیبا که مراست

چون خلد، وثاق تو بخواهم آراست

امروز در این زمانه آن زهره که راست؟

تا گوید کان خلاف گفتی با راست

رباعی شمارۀ ۱۴

بازار دلم با سر سودات خوش‌ست

شطرنج غمم با رخ زیبات خوش‌ست

دائم داری مرا تو در خانهٔ مات

ای جان و جهان مگر که با مات خوش‌ست

رباعی شمارۀ ۱۵

در میکده پیش بت تحیّات خوش است

با ساغر یک منی مناجات خوش است

تسبیح و مصلای ریائی خوش نیست

زنّار مغانه در خرابات خوش است

رباعی شمارۀ ۱۶

صحّاف پسر که شهرهٔ آفاق است

چون ابروی خویشتن به عالم طاق است

با سوزن مژگان بکند شیرازه

هر سینه که از دل غمش اوراق است

رباعی شمارۀ ۱۷

ایام چو آتشکده از سینهٔ ماست

عالم کهن از وجود دیرینهٔ ماست

اینک به مثل چو کوزه‌ای آب خوریم

از خاک برادران پیشینهٔ ماست

رباعی شمارۀ ۱۸

افسوس که اطراف گلت خار گرفت

زاغ آمد و لاله را به منقار گرفت

سیماب زنخدان تو آورد مداد

شنگرف لب لعل تو زنگار گرفت

رباعی شمارۀ ۱۹

گفتم که لبم به بوسه‌ای مهمان است

گفتا که بهای بوسهٔ من جان است

عقل آمد و در پهلوی من زد انگشت

یعنی که خموش، بیع … که ارزان است

رباعی شمارۀ ۲۰

دریای سرشک دیدهٔ پر نم ماست

وان بار که کوه برنتابد غم ماست

در حسرت همدمی بشد عمر عزیز

ما در غم همدمیم و غم همدم ماست

رباعی شمارۀ ۲۱

آن بت که رخش رشک گل و یاسمن است

وز غمزهٔ شوخ فتنهٔ مرد و زن است

دیدم به رهش ز لطف چون آب روان

آن آب روان هنوز در چشم من است

رباعی شمارۀ ۲۲

با خصم منت همیشه دمسازی‌هاست

با ما سخنت ز روی طنازی‌هاست

بر عز خود و ذلت من بیش مناز

کاندر پس پردهٔ فلک بازی‌هاست

رباعی شمارۀ ۲۳

گیسو به سر زلف تو در خواهم بست

تا بنشینی چو دوش نگریزی مست

پیش از مستی هر آنچم اندر دل هست

میگویم تا باز نگوئی شد مست

رباعی شمارۀ ۲۴

آن کودک نعل‌بند داس اندر دست

چون نعل بر اسب بست از پای نشست

زین نادره‌تر که دید در عالم بست

بدری به سم اسب هلالی بربست

رباعی شمارۀ ۲۵

چون با دل تو نیست … در یک پوست

در چشم تو یکرنگ بود دشمن و دوست

بس بس که شکایت تو ناکرده بهست

رو رو که حکایت تو ناگفته نکوست

رباعی شمارۀ ۲۶

جوله پسری که جان و دل خستهٔ اوست

از تار دو زلفش تن من بستهٔ اوست

بی پود چو تار زلف در شانه کند

ز آن این تن زار گشته پیوستهٔ اوست

رباعی شمارۀ ۲۷

آتش‌روئی پریر در ما پیوست

دی آب رخم ببرد و عهدم بشکست

امروز اگر نه خاک پایش باشم

فردا برود، باد بماند در دست

رباعی شمارۀ ۲۸

دل جای غم توست چنان تنگ که هست

گل چاکر روی تو به هر رنگ که هست

از آب دو چشم من بگردد هر شب

جز سنگ دلت هر آسیا سنگ که هست

رباعی شمارۀ ۲۹

چندان که نخواهی غم و رنجوری هست

در دوستیت آفت مهجوری هست

هنگام وداع‌ست چه می‌فرمائی

یک ساعته دیدار تو دستوری هست

رباعی شمارۀ ۳۰

در خانهٔ تو آن چه مرا شاید نیست

بندی ز دل رمیده بگشاید نیست

گویی همه چیز دارم از مال و منال

آری همه هست آنچه می‌باید نیست

رباعی شمارۀ ۳۱

امشب شب هجران و وداع و دوری‌ست

فردا دل را بدین سبب رنجوری‌ست

ای دل تو همی سوز تو را فرمان‌ست

وای دیده تو خون‌گری تو را دستوری‌ست

رباعی شمارۀ ۳۲

در آتش دل پریر بودم بنهفت

دی باد صبا خوش سخنی با من گفت

کامروز هر آن که آبرویی دارد

فرداش به خاک تیره می‌باید خفت

رباعی شمارۀ ۳۳

سرمایهٔ خرمی به جز روی تو نیست

و آرامگه خلق به جز کوی تو نیست

آن جفت که طاق است قد و سایهٔ توست

وان طاق که جفت است جز ابروی تو نیست

رباعی شمارۀ ۳۴

ما را به دم پیر نگه نتوان داشت

در حجرهٔ دلگیر نگه نتوان داشت

آن را که سر زلف چو زنجیر بود

در خانه به زنجیر نگه نتوان داشت

رباعی شمارۀ ۳۵

شب‌ها که به ناز با تو خفتم همه رفت

دُرها که به نوک غمزه سفتم همه رفت

آرام دل و مونس جانم بودی

رفتی و هر آنچه با تو گفتم همه رفت

رباعی شمارۀ ۳۶

در عالم عشق تا دلم سلطان گشت

آزاد ز کفر و فارغ از ایمان گشت

اندر ره خود مشکل خود خود دیدم

از خود چو برون شدم رهم آسان گشت

رباعی شمارۀ ۳۷

چون شانه و سنگ اگر پذیرد رایت

تا فرمائی به لعل گوهرزایت

دستی به صد انگشت زنم در زلفت

بوسی به هزار لب نهم بر پایت

رباعی شمارۀ ۳۸

من برخی آبی که رود در جویت

من مردهٔ آتشی که دارد خویت

من چاکر خاکی که فتد در پایت

من بندهٔ بادی که رساند بویت

رباعی شمارۀ ۳۹

ای گشته خجل پری و حور از رویت

خورشید گرفته وام نور از رویت

در آرزوی روی تو داریم امروز

روئی و هزار اشک دور از رویت

رباعی شمارۀ ۴۰

در طاس فلک نقش قضا و قدر است

مشکل گرهیست خلق از این بی‌خبر است

پندار مدار کین گره بگشایی

دانستن این گره به قدر بشر است

رباعی شمارۀ ۴۱

سوگند به آفتاب یعنی رویت

و آنگاه به مشک ناب یعنی مویت

خواهم که ز دیده هر شبی آب زنم

مأوای دل خراب یعنی کویت

رباعی شمارۀ ۴۲

تیر ستم تو را دلم ترکش باد

صد سال بقای آن رخ مهوش باد

در خاک درِ تو مُرد خوش خوش دل من

یا رب که … که خاکش خوش باد

رباعی شمارۀ ۴۳

آن روز که مرکب فلک زین کردند

آرایش مشتری و پروین کردند

این بود نصیب ما زدیوان قضا

ما را چه گنه قسمت ما این کردند

رباعی شمارۀ ۴۴

در دهر مرا جز تو دل‌افروز مباد

بر لعل لبت زمانه فیروز مباد

و آن شب که مرا تو در کناری یا رب

تا صبح قیامت نشود روز مباد

رباعی شمارۀ ۴۵

بی یاد تو در تنم نفس پیکان باد

دل زنده باندهت چو تن بیجان باد

گر در تن من بهیج نوعی شادیست

الا به غمت پوست برو زندان باد

رباعی شمارۀ ۴۶

گر ملک تو مصر و روم و چین خواهد بود

آفاق تو را زیر نگین خواهد بود

خوش باش که عاقبت نصیب من و تو

ده گز کفن و سه گز زمین خواهد بود

رباعی شمارۀ ۴۷

ای باد که جان فدای پیغام تو باد

گر برگذری به کوی آن حورنژاد

گو در سر راه مهستی را دیدم

کز آرزوی تو جان شیرین می‌داد

رباعی شمارۀ ۴۸

چشمم چو بر آن عارض گلگون افتاد

دل نیز ز راه دیده بیرون افتاد

این گفت منم عاشق و آن گفت منم

فی‌الجمله میان چشم و دل خون افتاد

رباعی شمارۀ ۴۹

کردی به سخن پریرم از هجر آزاد

بر وعدهٔ بوسه دی دلم کردی شاد

گر ز آنچه پریر گفته‌ای ناری یاد

باری سخنان دینه بر یادت باد

رباعی شمارۀ ۵۰

ز اندیشهٔ این دلم به خون می‌گردد

کاخر کار من و تو چون می‌گردد

تا چند به من لطف تو می‌گردد کم

تا کی به تو مهر من فزون می‌گردد

رباعی شمارۀ ۵۱

غم با لطف تو شادمانی گردد

عمر از نظر تو جاودانی گردد

گر باد به دوزخ برد از کوی تو خاک

آتش همه آب زندگانی گردد

رباعی شمارۀ ۵۲

مشکی که ز چین ختن آهو دارد

از چینِ سرِ زلف تو آهو دارد

آن کس که شبی با غم تو یار بشد

تا وقت سحر ناله و آهو دارد

رباعی شمارۀ ۵۳

جانانه هر آن کس که دلی خوش دارد

جان همه بی‌دلان مشوش دارد

زنهار ز آه من بیندیش که آن

دوری‌ست که زیر دامن آتش دارد

رباعی شمارۀ ۵۴

جان در ره عاشقی خطر باید کرد

آسوده دلی زیر و زبر باید کرد

وانگه ز وصال باز نادیده اثر

با درد دل از جهان گذر باید کرد

رباعی شمارۀ ۵۵

شاها فلکت اسب سعادت زین کرد

وز جملهٔ خسروان تو را تحسین کرد

تا در حرکت سمند زرین نعلت

بر گل ننهد پای زمین سیمین کرد

رباعی شمارۀ ۵۶

قصه چه کنم که اشتیاق تو چه کرد

با من دل پر زرق و نفاق تو چه کرد

چون زلف دراز تو شبی می‌باید

تا با تو بگویم که فراق تو چه کرد

رباعی شمارۀ ۵۷

بگذشت پریر باد بر لاله و ورد

دی خاک چمن سنبل تر بار آورد

امروز خور آب شادمانی زیراک

فردا همی آتش غم باید خورد

رباعی شمارۀ ۵۸

هر کارد که از کشتهٔ خود برگیرد

و اندر لب و دندان چو شکر گیرد

گر باز نهد بر گلوی کشتهٔ خود

از ذوق لبش زندگی از سر گیرد

رباعی شمارۀ ۵۹

آن یار کله‌دوز چه شیرین دوزد

انواع کلاه از در تحسین دوزد

هر روز کلاه اطلس لعلی را

از گنبد سیمین‌زِهِ زرین دوزد

رباعی شمارۀ ۶۰

چشم ترکت چون مست برمی‌خیزد

شور از می و می‌پرست برمی‌خیزد

زلفت چو به رقص در میان می‌آید

صد فتنه به یک نشست بر‌می‌خیزد

رباعی شمارۀ ۶۱

چون زور کمان در بر و دوش تو رسد

تیرش به لب چشمهٔ نوش تو رسد

گوئی زهش از حدیث من تافته‌اند

زیرا که به صد حیله به گوش تو رسد

رباعی شمارۀ ۶۲

شاها ز منت مدح و ثنا بس باشد

وز پیرزنی تو را دعا بس باشد

گر گاو نیم شاخ نه در خورد منست

ور گاو شدم شاخ دو تا بس باشد

رباعی شمارۀ ۶۳

سرمایهٔ روزگارم از دست بشد

یعنی سر زلف یارم از دست بشد

بر دست حنا نهادم از بهر نگار

در خواب شدم نگارم از دست بشد

رباعی شمارۀ ۶۴

گفتم نظری که عمر من فاسد شد

گفتا ز حسد جهان پر از حاسد شد

گفتم بوسی به جان دهی گفت برو

بازار لب من اینچنین کاسد شد

رباعی شمارۀ ۶۵

این اشک عقیق رنگ من چون بچکد

آب از دل سنگ و چشم گردون بچکد

چشمم چو ز تو برید ازو خون بچکید

شک نیست که از بریدگی خون بچکد

رباعی شمارۀ ۶۶

سودازدهٔ جمال تو باز آمد

تشنه شدهٔ وصال تو باز آمد

نو کن قفس و دانهٔ لطفی تو بپاش

کان مرغ شکسته بال تو باز آمد

رباعی شمارۀ ۶۷

ایام بر آن است که تا بتواند

یک روز مرا به کام دل ننشاند

عهدی دارد فلک که تا گرد جهان

خود می‌گردد مرا همی گرداند

رباعی شمارۀ ۶۸

تا از تف آب چرخ افراشته‌اند

غم در دل من چو آتش انباشته‌اند

سرگشته چو باد می‌دوم در عالم

تا خاک من از چه جای برداشته‌اند

رباعی شمارۀ ۶۹

آن‌ها که هوای عشق موزون زده‌اند

هر نیم شبی سجاده در خون زده‌اند

نشنیدستی که عاشقان خیمهٔ عشق

از گردش هفت چرخ بیرون زده‌اند

رباعی شمارۀ ۷۰

پیوسته خرابات ز رندان خوش باد

در دامن زهد و زاهدی آتش باد

آن دلق به صد پاره و آن صوف کبود

افتاده به زیر پای دُردی‌کش باد

رباعی شمارۀ ۷۱

گل ساخت ز شکل غنچه پیکانی چند

تا حمله برد به حسن بر تو دلبند

خورشید رخت چو تیغ بنمود از دور

پیکان سپری کرد سپر هم افکند

رباعی شمارۀ ۷۲

شهری زن و مرد در رخت می‌نگرند

وز سوز غم عشق تو جان در خطرند

هر جامه که سالی پدرت بفروشد

از دست تو عاشقان به روزی بدرند

رباعی شمارۀ ۷۳

شاهان چو به روز بزم ساغر گیرند

بر باد سماع و چنگ چاکر گیرند

دست چو منی که پای بند طرب است

در چرم نگیرند که در زر گیرند

رباعی شمارۀ ۷۴

بس جور کز آن غمزهٔ زیبات کشند

بس درد کز آن قامت رعنات کشند

بر نطع وفا بیار شطرنج مراد

آخر روزی به خانهٔ مات کشند

رباعی شمارۀ ۷۵

شب را چه خبر که عاشقان می چه کشند

وز جام بلا چگونه می زهر چشند

ار راز نهان کنند غمشان بکشد

ور فاش کنند مردمانش بکشند

رباعی شمارۀ ۷۶

با هر که دلم ز عشق تو راز کند

اول سخن از هجر تو آغاز کند

از ناز دو چشم خود چنان باز کنی

کانده زده لب به خنده‌ای باز کند

رباعی شمارۀ ۷۷

کس چون تو به عقل زندگانی نکند

در شیوهٔ عشق مهربانی نکند

ای یار سبک روح ز وصلت امشب

شادم اگر این صبح گرانی نکند

رباعی شمارۀ ۷۸

تا سنبل تو غالیه‌سائی نکند

باد سحری نافه‌گشایی نکند

گر زاهد صد ساله ببیند دستت

بر گردن من که پارسایی نکند

رباعی شمارۀ ۷۹

آن کاتش مهر در دل ما افکند

در آب نظر بر رخ زیبا افکند

بند سر زلف خویش آشفته بدید

پنداشت که کار ماست در پا افکند

رباعی شمارۀ ۸۰

منگر به زمین که خاک و آبت بیند

منگر به فلک که آفتابت بیند

جانم بشود ز غیرت ای جان و جهان

گر زانکه شبی کسی به خوابت بیند

رباعی شمارۀ ۸۱

شوی زن نوجوان اگر پیر بود

تا پیر شود همیشه دلگیر بود

آری مثل است این که گویند زنان

در پهلوی زن تیر به از پیر بود

رباعی شمارۀ ۸۲

در غربت اگر چه بخت همره نبود

باری دشمن ز جانم آگه نبود

دانی که چرا گزیده‌ام رنج سفر

تا ماتم شیر پیش روبه نبود

رباعی شمارۀ ۸۳

در دل همه شرک روی بر خاک چه سود؟

زهری که به جان رسید تریاک چه سود؟

خود را به میان خلق زاهد کردن

با نفس پلید جامهٔ پاک چه سود؟

رباعی شمارۀ ۸۴

سهمی که مرا دلبر خباز دهد

نه از سر کیمخ کز سر ناز دهد

در چنگ غمش بمانده‌ام همچو خمیر

ترسم که بدست آتشم باز دهد

رباعی شمارۀ ۸۵

مه بر رخ تو گزیدنم دل ندهد

وز تو صنما بریدنم دل ندهد

تا از لب نوش تو چشیدم شکری

از هیچ شکر چشیدنم دل ندهد

رباعی شمارۀ ۸۶

زیبا بت کفشگر چو کفش آراید

هر لحظه لب لعل بر آن می‌ساید

کفشی که ز لعل و شکرش آراید

تاج سر خورشید فلک را شاید

رباعی شمارۀ ۸۷

اشکم ز دو دیده متصل می‌آید

از بهر تو ای مهرگسل می‌آید

زنهار بدار حرمت اشک مرا

کین قافله از کعبهٔ دل می‌آید

رباعی شمارۀ ۸۸

چشمم چو به چشم خویش چشم تو بدید

بی چشم تو خواب چشم از چشم رمید

ای چشم هم چشم به چشمت روشن

چون چشم تو چشم من دگر چشم ندید

رباعی شمارۀ ۸۹

خطت چو بنفشه از گل آورد پدید

آورد خطی که بر سر ماه کشید

پیوسته ز شب صبح دمیدی اکنون

آشوب دل مرا شب از صبح دمید

رباعی شمارۀ ۹۰

بس غصه که از چشمهٔ نوش تو رسید

تا دست من امروز به دوش تو رسید

در گوش تو دانه‌های دٌر می‌بینم

آب چشمم مگر به گوش تو رسید

رباعی شمارۀ ۹۱

هرگه که دلم فرصت آن دم جوید

کز صد غم دل با تو یکی برگوید

نامحرم و ناجنس در آن دم گوئی

از چرخ ببارد از زمین برروید

رباعی شمارۀ ۹۲

جانا تو ز دیده اشک بیهوده مبار

دلتنگی من بس است دل تنگ مدار

تو معشوقی گریستن کار تو نیست

کار من بیچاره به من باز گذار

رباعی شمارۀ ۹۳

گر بت رخ توست بت‌پرستی خوش‌تر

ور باده ز جام توست مستی خوش‌تر

در هستی عشق تو از آن نیست شوم

کین نیستی از هزار هستی خوشتر

رباعی شمارۀ ۹۴

ای لعل تو تالانهٔ بستان بهار

بادام تو هم ز آب رزان داده خمار

در حسرت شفتالویت ای سیب زنخ

رنگم چو به است و اشک چون دانه انار

رباعی شمارۀ ۹۵

از من صنما قرار مستان آخر

مشکن به جفا و جور پیمان آخر

گر نامهٔ من همی نیرزد به جواب

این .... و برخوان آخر

رباعی شمارۀ ۹۶

نسرین تو زد پریر بر من آذر

دی باد ز سنبلت مرا داد خبر

امروز در آبم از تو چون نیلوفر

فردا ز گل تو خاک ریزم بر سر

رباعی شمارۀ ۹۷

آهیخت پریر لاله ز آتش خنجر

دی نیلوفر فکند بر آب سپر

ای باد زره بر سمن امروز بدر

و ای خاک ز غنچه ساز فردا مغفر

رباعی شمارۀ ۹۸

زد لاله پریر در نشابور آذر

دی بر زد از آب ... نیلوفر سر

امروز چو شد باد هوا گل‌پرور

فردا همه خاک بلخ گرد عبهر

رباعی شمارۀ ۹۹

چندان بکنم تو را من ای طرفه پسر

خدمت که مگر رحم کنی بر چاکر

هرگز نکنم برون من ای جان جهان

پای از خط بندگی و از عهد تو سر

رباعی شمارۀ ۱۰۰

اشتربانا چو عزم کردی به سفر

مگذار مرا خسته و زاینجا مگذر

گر اشتر با تو از پی بارکشی‌ست

من بارکش غمم مرا نیز ببر

رباعی شمارۀ ۱۰۱

باید سه هزار سال کز چشمه‌ خور

یا کان گهر گردد یا معدن زر

شاها تو به یک سخن کنار و دهنم

هم معدن زر کردی و هم کان گهر

رباعی شمارۀ ۱۰۲

ای پور خطیب گنجه پندی بپذیر

بر تخت طرب نشین به کف ساغر گیر

از طاعت و معصیت خدا مستغنیست

باری تو مراد خود ز عالم برگیر

رباعی شمارۀ ۱۰۳

با لاله رخان باغ سرو از سر ناز

می‌کرد ز شرح قد خود قصه دراز

از باد صبا چو وصف قدت بشنید

ز آوازهٔ قامت تو آمد به نماز

رباعی شمارۀ ۱۰۴

از بس که کند زلف تو با روی تو ناز

بیم است که از رشک کنم کفر آغاز

من بندهٔ بادی شوم ای شمع طراز

کو زلف تو را ز روی بر دارد باز

رباعی شمارۀ ۱۰۵

دلدار کله‌دوز من از روی هوس

می‌دوخت کلاهی ز نسیج و اطلس

بر هر ترکی هزار زه می‌گفتم

با آنکه چهار تَرک را یک زه بس

رباعی شمارۀ ۱۰۶

در یافتم آخر ز قضا را به شبش

صد بوسه زدم بر لب همچون رطبش

او خواست که دشنام دهد حالی من

دشنام به بوسه در شکستم به لبش

رباعی شمارۀ ۱۰۷

در رهگذری فتاده دیدم مستش

در پاش فتادم و گرفتم دستش

امروز از آن هیچ نمی‌آید یاد

یعنی خبرم نیست ولیکن هستش

رباعی شمارۀ ۱۰۸

من تازه‌گلی که او نباشد خارش

یا بلبل خوش‌گو که بود غمخوارش

بازی که سر دست شهان جاش بود

در دام تو افتاد نکو می‌دارش

رباعی شمارۀ ۱۰۹

آن دیده که دیدن تو بودی کارش

از گریه تباه می‌شود مگذارش

وان دل که بتو بود همه بازارش

در حلقهٔ زلف توست نیکو دارش

رباعی شمارۀ ۱۱۰

در ره چو بداشتم به سوگندانش

از شرم عرق کرد رخ خندانش

پس بر رخ زرد من بخندید به لطف

عکس رخ من فتاد بر دندانش

رباعی شمارۀ ۱۱۱

ترکم چو کمان کشید کردم نگهش

دیدم مه و عقربی به زیر کلهش

مه بود رخش عقرب زلف سیهش

وز عقرب در قوس همی رفت مهش

رباعی شمارۀ ۱۱۲

ای عقرب زلفت زده برجانم نیش

تیر قد تو مرا برآورده ز کیش

شد خط تو توقیع سلاطین ز آن روی

سرخ است و توکلت علی الله معنیش

رباعی شمارۀ ۱۱۳

در بستان دوش از غم و شیون خویش

می‌گشتم و می‌گریستم بر تن خویش

آمد گل سرخ و چاک زد دامن خویش

و آلود به اشکم همه پیراهن خویش

رباعی شمارۀ ۱۱۴

من مهستی‌ام بر همه خوبان شده طاق

مشهور به حسن در خراسان و عراق

ای پور خطیب گنجه از بهر خدا

مگذار چنین بسوزم از درد فراق

رباعی شمارۀ ۱۱۵

تا کی ز غم تو رخ به خون شوید دل

و آزرم وصال تو به جان جوید دل

رحم آر کز آسمان نمی‌بارد جان

بخشای که از زمین نمی‌روید دل

رباعی شمارۀ ۱۱۶

ای رنج غم تو برده و خوردهٔ دل

اندیشهٔ تو به ناز پروردهٔ دل

یاد لب تو نقش نهان‌خانهٔ جان

نور رخ تو شمع سراپردهٔ دل

رباعی شمارۀ ۱۱۷

زین سان که فتاد هجر در راه ای دل

ترسم نبری جان ز غمش آه ای دل

باری چو نه‌ای غائب از آن ماه ای دل

عذر من مستمند می‌خواه ای دل

رباعی شمارۀ ۱۱۸

ای آروزی روان وای داروی دل

با گونهٔ تو گونهٔ گل شد باطل

نقش صنم چین به بر توست خجل

بُتگر نکند پیکر نقشت …ـل

رباعی شمارۀ ۱۱۹

ای فتنهٔ خاص ای بلای دل عام

خورشید فلک روی تو را گشته غلام

در بلخ اگر برآئی ای مه بر بام

در چاه رفو کند قصب کور به شام

رباعی شمارۀ ۱۲۰

برخیز و بیا که حجره پرداخته‌ام

وز بهر تو پردهٔ خوش انداخته‌ام

با من به شرابی و کبابی در ساز

کین هر دو ز دیده و ز دل ساخته‌ام

رباعی شمارۀ ۱۲۱

هر جوی که از چهره به ناخن کندم

از دیده کنون آب درو می‌بندم

بی‌آبی روی بود ار یک چندم

آب از مژه بر روی از آن می‌بندم

رباعی شمارهٔ ۱۲۲

من عهد تو سخت سست می‌دانستم

بشکستن آن درست می‌دانستم

این دشمنی ای دوست که با من ز جفا

آخر کردی نخست می‌دانستم

رباعی شمارۀ ۱۲۳

لعل تو مزیدن آرزو می‌کُنَدَم

می با تو کشیدن آرزو می‌کندم

در مستی و مخموری و در هشیاری

چنگ تو شنیدن آرزو می‌کندم

رباعی شمارۀ ۱۲۴

رفت آن که سری پر از خمارش دارم

چون جان دارم گهی که خوارش دارم

بر آمدنش چنان امیدم یارست

گوئی که هنوز در کنارش دارم

رباعی شمارۀ ۱۲۵

هر ناله که بر سر شتر می‌کردم

در پای شتر نثار دُر می‌کردم

هر چاه که کاروان تهی کرد ز آب

من باز به آب دیده پر می‌کردم

رباعی شمارۀ ۱۲۶

ای فاخته مهر چون به تو درنگرم

زیبائی طاوس به بازی شمرم

با خندهٔ کبک چون در آئی ز درم

دل همچو کبوتری بپرّد ز برم

رباعی شمارۀ ۱۲۷

دل کو که به نامه شرح غم آغازم

یا جان که  ز درد با سخن پردازم

از بی‌دلی و بی‌خبری کاغذ و کلک

می‌گیرم و می‌گریم و می‌اندازم

رباعی شمارۀ ۱۲۸

قصاب منی و در غمت می‌جوشم

تا کارد به استخوان رسد می‌کوشم

رسمی‌ست تو را که چون کشی بفروشی

از بهر خدا اگر کشی مفروشم

رباعی شمارۀ ۱۲۹

در کوی خرابات یکی درویشم

ز آن خم زکات بیاور پیشم

صوفی بچه‌ام ولی نه کافرکیشم

مولای کسی نیم غلام خویشم

رباعی شمارۀ ۱۳۰

چون مرغ ضعیف بی پر و بی بالم

افتاده به دام و کس نداند حالم

دردی به دلم سخت پدیدار آمد

امروز من خسته از آن می‌نالم

رباعی شمارۀ ۱۳۱

با ابر همیشه در عتابش بینم

جویندهٔ نور آفتابش بینم

گر مردمک دیدهٔ من نیست چرا

هرگه که طلب کنم در آبش بینم

رباعی شمارۀ ۱۳۲

هر شب ز غمت تازه عذابی بینم

در دیده به جای خواب آبی بینم

و آنگه که چو نرگس تو خوابم ببرد

آشفته‌تر از زلف تو خوابی بینم

رباعی شمارۀ ۱۳۳

تا ظن نبری کز پی جان می‌گریم

زین سان که پیداو نهان می‌گریم

از آب لطیف‌تر نمودی خود را

در چشم من آمدی از آن می‌گریم

رباعی شمارۀ ۱۳۴

نه مرد سجاده‌ایم و نه مرد گلیم

ما مرد می‌ایم در خرابات مقیم

قاضی نخورد می که از آن دارد بیم

دُردی خرابات به از مال یتیم

رباعی شمارۀ ۱۳۵

ما بندگی آن رخ زیبات کنیم

و آزادگی طرهٔ رعنات کنیم

شطرنج غمت مدام چون ما بازیم

باید که دلت نرنجد ار مات کنیم

رباعی شمارۀ ۱۳۶

زرد است ز عشق خاکبیزی رویم

وین نادره را به هر کسی چون گویم

این طرفه که خاکبیز زر جوید و من

زر در کف و خاکبیز را می‌جویم

رباعی شمارۀ ۱۳۷

زلفین تو سی زنگی و هر سی مستان

سی مستان‌اند خفته در سیمستان

عاج است بناگوش تو یا سیم است آن

ز آن سیمستان بوسه کم از سی مَستان

رباعی شمارۀ ۱۳۸

چشم و دهن آن صنم لاله رخان

از پسته و بادام گرفتست نشان

از بس تنگی که دارد آن چشم و دهان

نه خنده در این گنجد و نه گریه در آن

رباعی شمارۀ ۱۳۹

از ضعف تن آنچنان توانم رفتن

کز دیدهٔ خود نهان توانم رفتن

بگداخته‌ام چنان که گر آه زنم

با ناله بر آسمان توانم رفتن

رباعی شمارۀ ۱۴۰

قلّاش و قلندری و عاشق بودن

در مجمع رندان موافق بودن

انگشت‌نمای خلق و خالق بودن

به زانکه به خرقهٔ منافق بودن

رباعی شمارۀ ۱۴۱

دی خوش پسری بدیدم اندر روزن

گر لاف زنی ز خوبرویان رو زن

او بر دل من رحم نکرد و زن کرد

خود داد منش، همی ستاند زو زن

رباعی شمارۀ ۱۴۲

بر هر دو طرف مزن تو بر یک سوزن

و آن زلف شکسته را ز رخ یک سو زن

گر آتش عشق تو وزد یک سوزن

یک سو همه مرد سوزد و یک سو زن

رباعی شمارۀ ۱۴۳

دوش از غم هجرت ای بت عهدشکن

چون دوست همی گریست بر من دشمن

از بس که من از عشق تو می‌نالیدم

تا روز همی سوخت دل شمع به من

رباعی شمارۀ ۱۴۵

ای یاد تو تسبیح زبان و لب من

اندیشهٔ تو مونس روز و شب من

ای دوست مکن ستم که کاری بکند

دودِ دل و آهِ سحر و یا ربِ من

رباعی شمارۀ ۱۴۴

کو آن همه زینهار و عهدت با من

در بستن عهد آن همه جهدت با من

ناکرده جنایتی بگو از چه سبب

شد زهر سخن‌های چو شهدت با من

رباعی شمارۀ ۱۴۶

از مهر خود و کین تو در تابم من

در چشم تو گوئی به میان آبم من

یا من گنهی کردم و در خشمی تو

یا تو دگری داری و در خوابم من

رباعی شمارۀ ۱۴۷

در دام غم تو بسته‌ای هست چو من؟

وز جور تو دل شکسته‌ای هست چو من؟

برخاستگان عشق تو بسیارند

در عهد وفا نشسته‌ای هست چو من؟

رباعی شمارۀ ۱۴۹

ای بی‌خبر از غایت دلداری من

فارغ ز دل ستمکش و زاری من

خه خه ز شب کوته و شب خفتن تو

وه وه ز شب دراز و بیداری من

رباعی شمارۀ ۱۴۸

گر خون تو ای بوده پسندیدهٔ من

شد ریخته از اختر شوریدهٔ من

خون من مستمند شیدا به قصاص

تا دیدن تو بریخت از دیدهٔ من

رباعی شمارۀ ۱۵۰

افتاده ز محنت من آوازه برون

ای خانه مهر تو ز دروازه برون

ز اندازه برون است ز جور تو غمم

فریاد ازین غم ز اندازه برون

رباعی شمارۀ ۱۵۱

ما را سر ناز دلبران نیست کنون

آن رفت و گذشت و دل بر آن نیست کنون

آن حسن و طراوت که دل و دلبر داشت

دل نیست بر آن و دلبر آن نیست کنون

رباعی شمارۀ ۱۵۲

ای زلف تو حلقه حلقه و چین بر چین

طغرای خط تو برزده چین بر چین

حور از بر تو گریخت پرچین بر چین

زیور همه بر تو ریخت پرچین بر چین

رباعی شمارۀ ۱۵۳

عشق است که شیر نر زبون آید از او

بحری است که طرفه‌ها برون آید از او

گه دوستیی کند که روح افزاید

گه دشمنیی که بوی خون آید از او

رباعی شمارۀ ۱۵۴

آب ارچه نمی‌رود به جویم با تو

جز در ره مردمی نپویم با تو

گفتی که چه کرده‌ام نگوئی با من

آن چیست نکرده‌ای چه گویم با تو

رباعی شمارۀ ۱۵۵

ابریست که خون دیده بارد غم تو

زهریست که تریاک ندارد غم تو

در هر نفسی هزار محنت زده را

بی دل کند و ز جان بر آرد غم تو

رباعی شمارۀ ۱۵۶

ابریست که قطره نم فشاند غم تو

در بوالعجبی هم به تو ماند غم تو

هر چند بر آتشم نشاند غم تو

غمناک شوم گرم نماند غم تو

رباعی شمارۀ ۱۵۷

دل در ازل آمد آشیان غم تو

جان تا به ابد بود مکان غم تو

من جان و دل خویش از آن دارم دوست

کین داغ تو دارد آن نشان غم تو

رباعی شمارۀ ۱۵۸

مؤذن پسری تازه‌تر از لالهٔ مرو

رنگ رخش آب برده از خون تذرو

آوازهٔ قامت خوشش چون برخاست

در حال بباغ در نماز آمد سرو

رباعی شمارۀ ۱۵۹

چون نیست پدید در غمم بیرون شو

ای دیده تو خون گری و ای دل خون شو

ای دل تو نوآموز نه‌ای در غم عشق

حاجت نبود مرا که گویم چون شو

رباعی شمارۀ ۱۶۰

ای روی تو از تازه گل بربر به

وز چین و خطا و خلـَّخ و بربر به

صد بندهٔ بربری تو را بنده شود

بر بر برِ بنده نه که بر بر بر به

رباعی شمارۀ ۱۶۱

معشوقه لطیف و چست و بازاری به

عاشق همه با ناله و با زاری به

گفتا که دلت ببرده‌ام باز ببر

گفتم که تو برده‌ای تو باز آری به

رباعی شمارۀ ۱۶۲

ای دست تو دست من به دستان بسته

با زلف تو عهد بت‌پرستان بسته

وای نرگس مست تو به هنگام صبوح

هشیاران را به جای مستان بسته

رباعی شمارۀ ۱۶۳

اندر دل من ای بت عیار بچه

مرغ غم تو نهاده بسیار بچه

این پیچش و شورش دل از زلف تو زاد

از مار چه زاید به جز از مار بچه

رباعی شمارۀ ۱۶۴

ای روی تو ماه را شکست آورده

و ای قد تو سرو را به پست آورده

دانم به سر کار تو در خواهد شد

این جان به خون دل به دست آورده

رباعی شمارۀ ۱۶۵

می خورد به پاییز درخت از ژاله

شد مست و شکوفه می‌کند یک ساله

از بهر شکوفه کردنش بین که چمن

بنهاد هزار طشت لعل از لاله

رباعی شمارۀ ۱۶۶

ای شمع رخت را دل من پروانه

وی لطف ترا بهیچ کس پروا، نه

مستوفی عشقت به قلم خواهد داد

از خط لبت به عارضت پروانه

رباعی شمارۀ ۱۶۷

دلدار به من گفت که می بر کف نه

داد دل خود ز آب انگور بده

گفتم که به ناز  نقل یا شفتالو

سیب زنخش گفت که شفتالو به

رباعی شمارۀ ۱۶۸

تو مونس غم شبان تاریک نه‌ای

یا چون تن من چو موی باریک نه‌ای

عاشق نه‌ای و به عشق نزدیک نه‌ای

تو قیمت عاشقان چه دانی که نه‌ای

رباعی شمارۀ ۱۶۹

زلف و رخ خود به هم برابر کردی

امروز خرابات منور کردی

شاد آمدی ای خسرو خوبان جهان

ای آنکه شرف بر خور خاور کردی

رباعی شمارۀ ۱۷۰

ای رشته چو قصد لعل کانی کردی

با مرکب بار هم‌عنانی کردی

در سوزن او عمر تو کوتاه چراست

نه غسل به آب زندگانی کردی؟

رباعی شمارۀ ۱۷۱

خندان بدو رخ گل بدیع آوردی

واندر مه دی فصل ربیع آوردی

چون دانستی که دل به گل می‌‌ندهم

رفتی و بنفشه را شفیع آوردی

رباعی شمارۀ ۱۷۲

هر گه که تو نعل اسب یکران بندی

داغی دگرم بر دل حیران بندی

قربان شومت پیش چو بر …

وز کیش بر آیم چو تو قربان بندی

رباعی شمارۀ ۱۷۳

مر موی تو را چه بود بی آزاری

برخاستن از سر چو تو دلداری

من بنده اگر موی شوم در غم تو

هرگز ز سر تو برنخیزم باری

رباعی شمارۀ ۱۷۴

چون اسب به میدان طرب می‌تازی

از طبع لطیف سحرها می‌سازی

فرزین و شه و پیاده فیل و رخ و اسب

خوب و سره و طرفه و خوش می‌بازی

رباعی شمارۀ ۱۷۵

مضراب ز زلف و نی ز قامت سازی

در شهر تو را رسد کبوتربازی

دل‌ها چو کبوترند در سینه تپان

تا تو نیِ وصل در کدام اندازی

رباعی شمارۀ ۱۷۶

گر زانکه چو خاک ره ستم‌کش باشی

چون باد همیشه در کشاکش باشی

زنهار ز دست ناکسان آب حیات

بر لب مچکان گرچه در آتش باشی

رباعی شمارۀ ۱۷۷

در سنگ اگر شوی چو نار ای ساقی

هم آب اجل کند گذار ای ساقی

خاک است جهان صوت برآر ای مطرب

باد است نفس باده بیار ای ساقی

رباعی شمارۀ ۱۷۸

گر من به مثل هزار جان داشتمی

در پیش تو جمله بر میان داشتمی

گفتی دل هجر هیچ داری گفتم

گر داشتمی دل دل آن داشتمی

رباعی شمارۀ ۱۷۹

از دیده اگر نه خون روان داشتمی

رازت ز دل خسته نهان داشتمی

ور زانکه نبودی دم سرد و رخ زرد

رازت نه ز دل نهان ز جان داشتمی

رباعی شمارۀ ۱۸۰

ای تُنگ شکر چون دهن تنگت نی

رخسارهٔ گل چون رخ گلرنگت نی

از تیر مژه این دل صد پارهٔ من

میدوز و ز پاره دوختن ننگت نی

رباعی شمارۀ ۱۸۱

بس خون که بدان دو چشم خونخواره کنی

بس دل که بدان دو زلف آواره کنی

ایزد به دل تو رحمتی در فکناد

تا چارهٔ عاشقان بیچاره کنی

رباعی شمارۀ ۱۸۲

در وقت بهار جز لب جوی مجوی

جز وصف رخ یار سمن‌روی مگوی

جز بادهٔ گلرنگ به شبگیر مگیر

جز زلف بتان عنبرین بوی مبوی

رباعی شمارۀ ۱۸۳

جسمی دارم دلی خراب اندر وی

جانی دارم هزار تاب اندر وی

وز آرزوی روی تو دارم شب و روز

چشمی و هزار چشمه آب اندر وی

رباعی شمارۀ ۱۸۴

تا کی به هوای دل چنین خوار شوی

در دست ستمگری گرفتار شوی

آنگه دانی که دل چه کردست به تو

کز غفلت خواب عشق بیدار شوی

رباعی شمارۀ ۱۸۵

در دل نگذارمت که افگار شوی

در دیده ندارمت که بس خوار شوی

در جان کنمت جای نه در دیده و دل

تا با نفس باز پسین یار شوی

رباعی شمارۀ ۱۸۶

چون بند ز نامهٔ تو بگشاد رهی

بر دستخط تو بوسه‌ها داد رهی

شد شاد به وعدهٔ تو دلشاد رهی

دیدار تو را دو چشم بنهاد رهی

رباعی شمارۀ ۱۸۷

شفتالوی آبدارت ای سرو سهی

آمد ز ره بوسه به دندان رهی

سیب زنخت در دل من نار افکند

زین سوخته ناید پس از این بوی بهی

رباعی شمارۀ ۱۸۸

هر گه که به زلف عنبر تر سایی

بیم‌ست کزو تازه شود ترسایی

تو پای ز هفت چرخ برتر سایی

چون است که نزد بنده با ترس آیی

رباعی شمارۀ ۱۸۹

ای بت به سر مسیح اگر ترسایی

خواهم که به نزد ما تو بی‌ترس آیی

گه چشم ترم به آستین خشک کنی

گه بر لب خشک من لب تر سایی

رباعی شمارۀ ۱۹۰

هان تا به خرابات حجازی نائی

تا کار قلندری نسازی نائی

کینجا ره مردان سراندازان است

جانبازانند تا ببازی نائی

رباعی شمارۀ ۱۹۱

با روی چو نوبهار و با خوی دئی

با ما چو خمار و با دگر کس چو میی

بخت بد ما همی کند سست پیی

ور نه تو چنین سخت کمان نیز نه‌ای

رباعیات «نسخهٔ دوم»

شمارهٔ ۱ : قصاب چنانکه عادت اوست مرا

شمارهٔ ۲ : دی گفتمش آن خوش پسر درزی را

شمارهٔ ۳ : ای ترک پسر به حرمتت ننگریا

شمارهٔ ۴ : حمامی را بگو گرت هست صواب

شمارهٔ ۵ : با خلق بداوری بود قاضی چرخ

شمارهٔ ۶ : گفتی که مرا بیتو بسی غمخواره است

شمارهٔ ۷ : چون نیست ز هر چه هست جز باد بدست

شمارهٔ ۸ : جانا دل مسکین من این کی پنداشت

شمارهٔ ۹ : خط بین که فلک بر رخ دلخواه نبشت

شمارهٔ ۱۰ : در طاس فلک نقش قضا و قدر است

شمارهٔ ۱۱ : در طاس فلک جرعه شادی و غم است

شمارهٔ ۱۲ : در دایره ایکه آمد و رفتن ماست

شمارهٔ ۱۳ : در عالم عشق تا دلم سلطان گشت

شمارهٔ ۱۴ : دریای سرشک دیده پر نم ماست

شمارهٔ ۱۵ : چون ابر به نوروز رخ سبزه بشست

شمارهٔ ۱۶ : هنگام صبوح، گر بت حور سرشت

شمارهٔ ۱۷ : چون با دل تو نیست وفا در یک پوست

شمارهٔ ۱۸ : در عالم جان خطبه بنام خط اوست

شمارهٔ ۱۹ : تا شاه رخت ملک بهاری بگرفت

شمارهٔ ۲۰ : این خوش پسران که اصلشان از چکل است

شمارهٔ ۲۱ : ما را بدم پیر نگه نتوان داشت

شمارهٔ ۲۲ : شبها که بناز با تو خفتم همه رفت

شمارهٔ ۲۳ : قصاب یکی دنبه برآورد ز پوست

شمارهٔ ۲۴ : آوازه گل در انجمن چیزی ماست

شمارهٔ ۲۵ : افسوس که اطراف گلت خار گرفت

شمارهٔ ۲۶ : کار از لب خشک و دیده تر بگذشت

شمارهٔ ۲۷ : در بتکده پیش بت تحیات خوش است

شمارهٔ ۲۸ : پیش در آنکودک قصاب گویست

شمارهٔ ۲۹ : چون دلبر من بنزد فصاد نشست

شمارهٔ ۳۰ : آتش بوزید و جامه شوم بسوخت

شمارهٔ ۳۱ : آن بت که رخش رشک گل یاسمن است

شمارهٔ ۳۲ : در مرو پریر لاله آتش انگیخت

شمارهٔ ۳۳ : در آتش دل پریر بودم بنهفت

شمارهٔ ۳۴ : لاله چو پریر آتش شور انگیخت

شمارهٔ ۳۵ : آتش چو زدی پریر، در ما پیوست

شمارهٔ ۳۶ : آن کودک قصاب دکان می آراست

شمارهٔ ۳۷ : آن کودک نعلبند و داس اندر دست

شمارهٔ ۳۸ : جوله پسری که جان و دل خسته اوست

شمارهٔ ۳۹ : نوشین لب او دوش بلا لا می گفت

شمارهٔ ۴۰ : ایام چو آتشکده در سینه ماست

شمارهٔ ۴۱ : ای چرخ و فلک خرابی از کینه تست

شمارهٔ ۴۲ : بر عارض یار من سپهر از انگشت

شمارهٔ ۴۳ : تا بر زنخ تو آشنا شد ریشت

شمارهٔ ۴۴ : قاضی چو زنش حامله شد زار گریست

شمارهٔ ۴۵ : . . . چاه عقیقیست پناهی دهدت

شمارهٔ ۴۶ : چشمم چو به چشم خویش چشم تو بدید

شمارهٔ ۴۷ : چون باد که هر زمان ز سوئی بجهد

شمارهٔ ۴۸ : در غربت اگر چه بخت همره نبود

شمارهٔ ۴۹ : گفتم می خوشگوار پیش آور زود

شمارهٔ ۵۰ : جان کو بتن آباد بود هیچ بود

شمارهٔ ۵۱ : چشمم چو بر آن عارض گلگون افتاد

شمارهٔ ۵۲ : جانا نه هر آنکس که دلی خوش دارد

شمارهٔ ۵۳ : جانا غم دل ز بینوائی خیزد

شمارهٔ ۵۴ : در راه خدا صبور می باید بود

شمارهٔ ۵۵ : آنروز که توسن فلک زین کردند

شمارهٔ ۵۶ : شاهان چو بروز بزم ساغر گیرند

شمارهٔ ۵۷ : از دیده من چو اشگ گلگون بچکد

شمارهٔ ۵۸ : زلف تو چو آه من درازی دارد

شمارهٔ ۵۹ : شاها فلکت اسب سعادت زین کرد

شمارهٔ ۶۰ : هر کارد که از کشته خود برگیرد

شمارهٔ ۶۱ : تا سنبل تو غالیه سائی نکند

شمارهٔ ۶۲ : قصه چکنم که اشتیاق تو چه کرد

شمارهٔ ۶۳ : ای باد که جان فدای پیغام تو باد

شمارهٔ ۶۴ : در دل همه شرک و روی بر خاک چه سود

شمارهٔ ۶۵ : پیوسته خرابات ز رندان خوش باد

شمارهٔ ۶۶ : سرمایه روزگارم از دست بشد

شمارهٔ ۶۷ : هر گه که دلم فرصت آن دم جوید

شمارهٔ ۶۸ : شاها ز منت مدح و ثنا بس باشد

شمارهٔ ۶۹ : گل ساخت ز شکل غنچه پیکانی چند

شمارهٔ ۷۰ : ایام بر آنست که تا بتواند

شمارهٔ ۷۱ : بگذشت پریر باد بر لاله و ورد

شمارهٔ ۷۲ : اشکم ز دو دیده متصل می آید

شمارهٔ ۷۳ : زیبا بت کفشگر چو کفش آراید

شمارهٔ ۷۴ : چون پوست کشد کارد بدندان گیرد

شمارهٔ ۷۵ : نجار که در پسته او خنده بود

شمارهٔ ۷۶ : سهمی که مرا دلبر خباز دهد

شمارهٔ ۷۷ : شهری زن و مرد در رُخَت می‌نگرند

شمارهٔ ۷۸ : هر تیر که آن ترک سبک سایه زند

شمارهٔ ۷۹ : بس جور کز آن غمزه زیبات کشند

شمارهٔ ۸۰ : انگشتری عدل تو ای دشمن بند

شمارهٔ ۸۱ : غم با لطف تو شادمانی گردد

شمارهٔ ۸۲ : مه بر رخ تو گزیدنم دل ندهد

شمارهٔ ۸۳ : هر شب دل من چنان بسوزد

شمارهٔ ۸۴ : ای لعل تو تا لاله بستان بهار

شمارهٔ ۸۵ : ای «پور خطیب گنجه» پندی بپذیر

شمارهٔ ۸۶ : آهیخت پریر، لاله ز آتش خنجر

شمارهٔ ۸۷ : نسرین تو زد پریر بر من آذر

شمارهٔ ۸۸ : زد لاله پریر در نشابور آذر

شمارهٔ ۸۹ : چندان بکنم ترا من ای طرفه پسر

شمارهٔ ۹۰ : دلدار کله دوز من از روی هوس

شمارهٔ ۹۱ : در رهگذری فتاده دیدم مستش

شمارهٔ ۹۲ : ای عقرب زلفت زده بر جانم نیش

شمارهٔ ۹۳ : آن تازه گلم من که نباشد خارش

شمارهٔ ۹۴ : دارم گه و بیگه ز که و مه کم و بیش

شمارهٔ ۹۵ : فصاد جهود بدرگ کافر کیش

شمارهٔ ۹۶ : در بستان دوش از غم و شیون خویش

شمارهٔ ۹۷ : جز زهره که را زهره که بوسد دستش

شمارهٔ ۹۸ : دیدم چو مه و مهر میان کویش

شمارهٔ ۹۹ : من «مهستی‌ام» از همه خوبان شده طاق

شمارهٔ ۱۰۰ : تا کی ز غم تو رخ به خون شوید دل

شمارهٔ ۱۰۱ : ای آرزوی روان و وی داروی دل

شمارهٔ ۱۰۲ : ای از تو مرا غصه سودا حاصل

شمارهٔ ۱۰۳ : تا حلقه بگوش لب چون نوش توام

شمارهٔ ۱۰۴ : جانا نفسی دور نه ای از یادم

شمارهٔ ۱۰۵ : هر جوی که از چهره بناخن کندم

شمارهٔ ۱۰۶ : چندانکه بکار خویش وا می بینم

شمارهٔ ۱۰۷ : تا در چشمی، برفت خواب از چشمم

شمارهٔ ۱۰۸ : شاگرد گره زنان موی تو منم

شمارهٔ ۱۰۹ : در وصف تو بسیار سخن رانده‌ایم

شمارهٔ ۱۱۰ : هر شب ز غمت تازه عذابی بینم

شمارهٔ ۱۱۱ : لعل تو مکیدن آرزو می کردم

شمارهٔ ۱۱۲ : من عهد تو سخت سست می‌دانستم

شمارهٔ ۱۱۳ : در کوی خرابات یکی درویشم

شمارهٔ ۱۱۴ : برخیز و بیا که حجره پرداخته ام

شمارهٔ ۱۱۵ : هم مستم و هم غلام سرمستانم

شمارهٔ ۱۱۶ : یک دست به مصحفیم و یک دست به جام

شمارهٔ ۱۱۷ : با ابر همیشه در عتابش بینم

شمارهٔ ۱۱۸ : زرد است ز عشق خاک بیزی رویم

شمارهٔ ۱۱۹ : قصاب منی و در غمت می‌جوشم

شمارهٔ ۱۲۰ : تن با تو به خواری ای صنم در ندهم

شمارهٔ ۱۲۱ : ما مرد مئیم و در خرابات مقیم

شمارهٔ ۱۲۲ : چون مرغ ضعیف بی پر و بی بالم

شمارهٔ ۱۲۳ : از مرگ تو ای شاه سیه شد روزم

شمارهٔ ۱۲۴ : با درد تو نیست روی درمان دیدن

شمارهٔ ۱۲۵ : قلاش و قلندران و عاشق بودن

شمارهٔ ۱۲۶ : از ضعف من آنچنان توانم رفتن

شمارهٔ ۱۲۷ : در دام غم تو خسته ای نیست چو من

شمارهٔ ۱۲۸ : دی خوش پسری بدیدم از سراجان

شمارهٔ ۱۲۹ : زلفین تو سی زنگی و هر سی مستان

شمارهٔ ۱۳۰ : ای زلف تو حلقه حلقه و چین بر چین

شمارهٔ ۱۳۱ : آن زلف شکسته را ز رخ یکسو زن

شمارهٔ ۱۳۲ : رفتی پسرا دوش بمی نوشیدن

شمارهٔ ۱۳۳ : در «گنجه» دو درزن گر استاد جوان

شمارهٔ ۱۳۴ : دی خوش پسری بدیدم اندر «روزن»

شمارهٔ ۱۳۵ : مؤذن پسری تازه تر از لاله مرو

شمارهٔ ۱۳۶ : عشق است که شیر نر زبون آید از او

شمارهٔ ۱۳۷ : روز ازل آمدم نشان غم تو

شمارهٔ ۱۳۸ : معشوقه لطیف و چست و بازاری به

شمارهٔ ۱۳۹ : ای روی تو از تازه گل بربر به

شمارهٔ ۱۴۰ : اندر دل من ای بت عیار بچه

شمارهٔ ۱۴۱ : ای شمع رخت را دل من پروانه

شمارهٔ ۱۴۲ : گفتم که مرا از نظر انداخته

شمارهٔ ۱۴۳ : آن زلف نگر سر بسمن آورده

شمارهٔ ۱۴۴ : ای در طلب تو عمر من فرسوده

شمارهٔ ۱۴۵ : مستش دیدم، گرفته راه خانه

شمارهٔ ۱۴۶ : ای کرده جفا و جور آئین، بحلی

شمارهٔ ۱۴۷ : گه خصم شوی مرا و گه یار آئی

شمارهٔ ۱۴۸ : هر چند چو خاک راه خوارم گیری

شمارهٔ ۱۴۹ : هرگز کامم ز خفت و خوابم ندهی

شمارهٔ ۱۵۰ : چون در دلت آن بود که گیری یاری

شمارهٔ ۱۵۱ : خندان بدو رخ، گل بدیع آوردی

شمارهٔ ۱۵۲ : دلها تو بری و قصد جانها تو کنی

شمارهٔ ۱۵۳ : در ده می لعل لاله گون صافی

شمارهٔ ۱۵۴ : دل بی تو، بجز خون جگر بارد، نی

شمارهٔ ۱۵۵ : هر گه که به زلف عنبر ترسائی

شمارهٔ ۱۵۶ : آنی که به لطف تو سراسر نمکی

شمارهٔ ۱۵۷ : چون خاک زمین اگر عنان کش باشی

شمارهٔ ۱۵۸ : هان تا به خرابات مجازی نائی

شمارهٔ ۱۵۹ : چون اسب به میدان طرب می تازی

شمارهٔ ۱۶۰ : زلف و رخ خود بهم برابر کردی

شمارهٔ ۱۶۱ : مضراب ز زلف و نی ز قامت سازی

شمارهٔ ۱۶۲ : در سنگ اگر شوی چو پار ای ساقی

شمارهٔ ۱۶۳ : در وقت بهار جز لب جوی مجوی

شمارهٔ ۱۶۴ : ای تنگ شکر چون دهن تنگت نی

شمارهٔ ۱۶۵ : ای رشته چو قصد لعل کانی کردی

شمارهٔ ۱۶۶ : افتاد مرا با بت خود گفتاری

شمارهٔ ۱۶۷ : آنی که بهیچ کس تو چیزی ندهی

شمارهٔ ۱۶۸ : تن زود بخواری ای جلب بنهادی

شمارهٔ ۱۶۹ : با روی چو نوبهار و با خوی دئی

شمارهٔ ۱

قصاب چنانکه عادت اوست مرا

بفکند و بکشت و گفت کاین خوست مرا

سرباز بعذر می نهد در پایم

دم میدمدم تا بکند پوست مرا

شمارهٔ ۲

دی گفتمش آن خوش پسر درزی را

کز بهر خدا خوش ببرا، درزی را

گفتا که قبای وصل ما می نخری

گفتم که بجان همی خرم درزی را

شمارهٔ ۳

ای ترک پسر به حرمتت ننگریا

ما را به کنار خویش در ننگریا

بر بنده اگر کار چنین ننگریا

ای دیده تو زار زار بر ننگریا

شمارهٔ ۴

حمامی را بگو گرت هست صواب

امشب تو بخسب و تون گرمابه متاب

تا من بسحرگهان بیایم بشتاب

از دل کنمش آتش وز دیده پر آب

شمارهٔ ۵

با خلق بداوری بود قاضی چرخ

وز علم و عمل بری بود قاضی چرخ

بر مشته اگر می برید نیست عجب

ز آنروی که مشتری بود قاضی چرخ

شمارهٔ ۶

گفتی که مرا بیتو بسی غمخواره است

بی رشوت و پاره از توأم صد چاره است

گر رشوه طلب کنی مرا . . . رشوه است

ور پاره طلب کنی مرا . . . پاره است

شمارهٔ ۷

چون نیست ز هر چه هست جز باد بدست

چون هست ز هرچه نیست نقصان و شکست

پندار که هرچه هست در عالم نیست

وانگار که هر چه نیست در عالم هست

شمارهٔ ۸

جانا دل مسکین من این کی پنداشت

کز وصل توام امید بر باید داشت

آسوده بدم با تو فلک نپسندید

خوش بود مرا با تو زمانه نگذاشت

شمارهٔ ۹

خط بین که فلک بر رخ دلخواه نبشت

بر گل رقمی بنفشه بیگاه نبشت

خورشید به بندگیش می داد خطی

کاغذ مگرش نبود و بر ماه نبشت

شمارهٔ ۱۰

در طاس فلک نقش قضا و قدر است

مشکل گرهیست، خلق ازین بیخبر است

پندار مدار کین گره بگشائی

دانستن این گره بقدر بشر است

شمارهٔ ۱۱

در طاس فلک جرعه شادی و غم است

گه محنت و دولتست و گه بیش و کم است

آسوده دلی بود که هر جرعه چرخ

نوشید و ننالید اگر جمله دم است

شمارهٔ ۱۲

در دایره ایکه آمد و رفتن ماست

آنرا نه بدایت نه نهایت پیداست

کس می نزند در اینجهان یکدم راست

کین آمدن از کجا و رفتن بکجاست

شمارهٔ ۱۳

در عالم عشق تا دلم سلطان گشت

آزاد ز کفر و فارغ از ایمان گشت

اندر ره خود مشکل خود خود دیدم

از خود چو برون شدیم راه آسان گشت

شمارهٔ ۱۴

دریای سرشک دیده پر نم ماست

و آن بار که کوه بر نتابد غم ماست

در حسرت همدمی بشد عمر عزیز

ما در غم همدمیم و غم همدم ماست

شمارهٔ ۱۵

چون ابر به نوروز رخ سبزه بشست

با باده لعل کن سر عهد درست

کین سبزه که امروز تماشاگه توست

فردا همه از خاک تو برخواهد رست

شمارهٔ ۱۶

هنگام صبوح، گر بت حور سرشت

پر می قدحی بمن دهد بر لب کشت

هر چند که از من این سخن باشد زشت

سگ به ز من ار هیچ کنم یاد بهشت

شمارهٔ ۱۷

چون با دل تو نیست وفا در یک پوست

در چشم تو یکرنگ بود دشمن و دوست

بس بس که شکایت تو ناکرده بهست

رو رو که حکایت تو ناگفته نکوست

شمارهٔ ۱۸

در عالم جان خطبه بنام خط اوست

صبح دل عشاق ز شام خط اوست

تشبیه خطش بمشک می کردم، عقل

گفتا، غلطی، مشک غلام خط اوست

شمارهٔ ۱۹

تا شاه رخت ملک بهاری بگرفت

هر یک ز میانه پیشکاری بگرفت

شد غمزه وزیر و ابرویت حاجب خاص

لعلت ز میانه آبداری بگرفت

شمارهٔ ۲۰

این خوش پسران که اصلشان از چکل است

سبحان الله سرشتشان از چه گل است

شیرین سخن و شکر لب و سیم برند

یارب که چنین آبحیات از چکل است

شمارهٔ ۲۱

ما را بدم پیر نگه نتوان داشت

در حجره دلگیر نگه نتوان داشت

آنرا که سر زلف چو زنجیر بود

در خانه بزنجیر نگه نتوان داشت

شمارهٔ ۲۲

شبها که بناز با تو خفتم همه رفت

درها که بنوک مژه سفتم همه رفت

آرام دل و مونس جانم بودی

رفتی و هر آنچه با تو گفتم همه رفت

شمارهٔ ۲۳

قصاب یکی دنبه برآورد ز پوست

در دست گرفت و گفت وه وه چه نکوست

با خود گفتم که غایت حرصش بین

با اینهمه دنبه، دنبه میدارد دوست

شمارهٔ ۲۴

آوازه گل در انجمن چیزی ماست

طفل است و دریده پیرهن چیزی ماست

خوی کرده و سرخ گشته و شرم زده

مشتی زر خورده در دهن چیزی ماست

شمارهٔ ۲۵

افسوس که اطراف گلت خار گرفت

زاغ آمد و لاله را بمنقار گرفت

سیماب زنخدان تو آورد مداد

شنگرف لب لعل تو زنگار گرفت

شمارهٔ ۲۶

کار از لب خشک و دیده تر بگذشت

تیر ستمت ز جان و دل بر بگذشت

آبیم نمود بس تنک آتش عشق

چون پای بر آن نهادم از سر بگذشت

شمارهٔ ۲۷

در بتکده پیش بت تحیات خوش است

با ساغر یکمنی مناجات خوش است

تسبیح مصلای ریائی خوش نیست

زنار نیاز در خرابات خوش است

شمارهٔ ۲۸

پیش در آنکودک قصاب گویست

هر لحظه بتازگی در او خون نویست

خون چو منی کجا برش دارد قدر

جائیکه هزار خون ناحق بجویست

شمارهٔ ۲۹

چون دلبر من بنزد فصاد نشست

فصاد سبک بجست و دستش در بست

چون تیزی نیش بر رگ او پیوست

از کان بلور شاخ مرجان برجست

شمارهٔ ۳۰

آتش بوزید و جامه شوم بسوخت

وز جامه شوم نیمه روم بسوخت

بر پای بدم که شمع را بنشانم

آتش ز سر شمع همه موم بسوخت

شمارهٔ ۳۱

آن بت که رخش رشک گل یاسمن است

وز غمزه شوخ فتنه مرد و زن است

دیدم برهش لطیف چون آب روان

آن آب روان هنوز در چشم من است

شمارهٔ ۳۲

در مرو پریر لاله آتش انگیخت

دی نیلوفر، ببلخ در آب گریخت

در خاک نشابور گل امروز آمد

فردا به هری، باد سمن خواهد ریخت

شمارهٔ ۳۳

در آتش دل پریر بودم بنهفت

دی باد صبا خوش سخنی با من گفت

کامروز هر آنکه آبروئی دارد

فرداش بخاک تیره می باید خفت

شمارهٔ ۳۴

لاله چو پریر آتش شور انگیخت

دی نرگس، آب شرم از دیده بریخت

امروز بنفشه عطر با خاک آمیخت

فردا سحری باد سمن خواهد بیخت

شمارهٔ ۳۵

آتش چو زدی پریر، در ما پیوست

دی آب رخم ببرد و عهدم بشکست

امروز اگر نه خاک پایش باشم

فردا برود باز نماند در دست

شمارهٔ ۳۶

آن کودک قصاب دکان می آراست

استاده بدند مردمان از چپ و راست

دستی بکفل زد و خوش و خوش میگفت

احسنت زهی دنبه فربه که مراست

شمارهٔ ۳۷

آن کودک نعلبند و داس اندر دست

چون نعل بر اسب بست از پای نشست

زین نادره تر که دید، در عالم پست

بدری بسم اسب هلالی بر بست

شمارهٔ ۳۸

جوله پسری که جان و دل خسته اوست

از تار دو زلفش تن من بسته اوست

بی پود چو تار زلف در شانه کند

ز آن این تن زار گشته پیوسته اوست

شمارهٔ ۳۹

نوشین لب او دوش بلا لا می گفت

صد نکته به از لؤلؤ لالا می گفت

گفتا ندهم کام فلان بیچاره

لالاش که لال باد لالا می گفت

شمارهٔ ۴۰

ایام چو آتشکده در سینه ماست

عالم همه در فسانه از کینه ماست

اینک بمثل چو کوزه آبخوریم

از خاک برادران پیشینه ماست

شمارهٔ ۴۱

ای چرخ و فلک خرابی از کینه تست

بیدادگری عادت دیرینه تست

ای خاک اگر سینه تو بشکافند

بس دانه قیمتی که در سینه تست

شمارهٔ ۴۲

بر عارض یار من سپهر از انگشت

منشور زوال حسن او خواست نوشت

پیش اندیشی نمود آن حور سرشت

ز آن پیش که دوزخی شود، شد ببهشت

شمارهٔ ۴۳

تا بر زنخ تو آشنا شد ریشت

بر روی تو انگشت نما شد ریشت

ریش آوردی و کنده ای میدانم

ور زانکه نکنده ای کجا شد ریشت

شمارهٔ ۴۴

قاضی چو زنش حامله شد زار گریست

گفتا ز سر قهر که اینواقعه چیست

من پیرم و . . . من نمی خیزد هیچ

وین قحبه نه مریم است، این بچه کیست

شمارهٔ ۴۵

. . . چاه عقیقیست پناهی دهدت

رز بالش نقره تکیه گاهی دهدت

نه نقطه سیماب چو ریزی در وی

نه ماه شود چهارده ماهی دهدت

شمارهٔ ۴۶

چشمم چو به چشم خویش چشم تو بدید

نی چشم تو خواب چشم از چشم رمید

ای چشم همه چشم به چشمت روشن

چون چشم تو چشم من دگر چشم ندید

شمارهٔ ۴۷

چون باد که هر زمان ز سوئی بجهد

هر دم ز تو بیدلی ز کوئی بجهد

خورشید رخا ز رشک رویت هر مه

چون من ز غمت ماه بموئی بجهد

شمارهٔ ۴۸

در غربت اگر چه بخت همره نبود

باری، دشمن ز حالم آگه نبود

دانی که چرا گزیده ام رنج سفر

تا ماتم شیر، پیش روبه نبود

شمارهٔ ۴۹

گفتم می خوشگوار پیش آور زود

گفتا شب آدینه نخواهی آسود

گفتم نه که گل سال دگر باز آید

و آدینه بهر هفته یکی خواهد بود

شمارهٔ ۵۰

جان کو بتن آباد بود هیچ بود

دل گر بجهان شاد بود هیچ بود

بادیست نفس کاساس عمر تو بود

بنیاد که بر باد بود هیچ بود

شمارهٔ ۵۱

چشمم چو بر آن عارض گلگون افتاد

دل نیز ز راه دیده بیرون افتاد

این گفت منم عاشق و آن گفت منم

فی الجمله میان چشم و دل خون افتاد

شمارهٔ ۵۲

جانا نه هر آنکس که دلی خوش دارد

حال دل بیدلان مشوش دارد

زنهار ز آه من بیندیش که آن

دودیست که زیر دامن آتش دارد

شمارهٔ ۵۳

جانا غم دل ز بینوائی خیزد

وین دود ز آتش جدائی خیزد

بگری مگرت روشنئی پیش آید

کز گریه شمع روشنائی خیزد

شمارهٔ ۵۴

در راه خدا صبور می باید بود

وز غیر خدا بدور می باید بود

از ظلمت حبس نفس میباید جست

مستغرق بحر نور می باید بود

شمارهٔ ۵۵

آنروز که توسن فلک زین کردند

آرایش مشتری و پروین کردند

این بود نصیب ما ز دیوان قضا

ما را چه گنه قسمت ما این کردند

شمارهٔ ۵۶

شاهان چو بروز بزم ساغر گیرند

بر ساز و نوای چنگ چاکر گیرند

دست چو منی که پای بند طربست

در خام ندوزند که در زر گیرند

شمارهٔ ۵۷

از دیده من چو اشگ گلگون بچکد

هر لحظه هزار قطره افزون بچکد

بر آتش عشق تو کبابست دلم

چون گرم شود کباب ازو خون بچکد

شمارهٔ ۵۸

زلف تو چو آه من درازی دارد

خلق خوش تو بنده نوازی دارد

چشم خوش تو دوست از آن میدارم

کز منت سرمه بی نیازی دارد

شمارهٔ ۵۹

شاها فلکت اسب سعادت زین کرد

وز جمله خسروان تو را تحسین کرد

تا در حرکت سمند زرین نعلت

بر گل ننهد پای زمین سیمین کرد

شمارهٔ ۶۰

هر کارد که از کشته خود برگیرد

و اندر لب و دندان چو شکر گیرد

گر بار دگر بر گلوی کشته نهد

از ذوق لبش زندگی از سرگیرد

شمارهٔ ۶۱

تا سنبل تو غالیه سائی نکند

باد سحری نافه گشائی نکند

گر زاهد صد ساله ببیند دستت

در گردن من که پارسائی نکند

شمارهٔ ۶۲

قصه چکنم که اشتیاق تو چه کرد

با من دل پر زرق و نفاق تو چه کرد

چون زلف دراز تو شبی می باید

تا با تو بگویم که فراق تو چه کرد

شمارهٔ ۶۳

ای باد که جان فدای پیغام تو باد

گر بر گذری بکوی آن حور نژاد

گو در سر راه «مهستی» را دیدم

کز آرزوی تو جان شیرین میداد

شمارهٔ ۶۴

در دل همه شرک و روی بر خاک چه سود

زهری که بجان رسید تریاک چه سود

خود را بمیان خلق زاهد کردن

با نفس پلید و جامه پاک چه سود

شمارهٔ ۶۵

پیوسته خرابات ز رندان خوش باد

در دامن زهد زاهدان آتش باد

آن دلق دو صد پاره و آن صوف کبود

افتاده بزیر پای دردی کش باد

شمارهٔ ۶۶

سرمایه روزگارم از دست بشد

یعنی سر زلف یارم از دست بشد

بس دست حنا نهادم از بهر نگار

در خواب شدم نگارم از دست بشد

شمارهٔ ۶۷

هر گه که دلم فرصت آن دم جوید

کز صد غم دل با تو یکی برگوید

نامحرم و ناجنس در آندم گوئی

از چرخ ببارد از زمین بر روید

شمارهٔ ۶۸

شاها ز منت مدح و ثنا بس باشد

زین عورت بیچاره دعا بس باشد

من گاو نیم نه شاخ در خورد من است

ور گاو شوم شاخ دو تا بس باشد

شمارهٔ ۶۹

گل ساخت ز شکل غنچه پیکانی چند

تا حمله برد بحسن بر تو دلبند

خورشید رخت چو تیغ بنمود از دور

پیکان سپری کرد، سپر هم افکند

شمارهٔ ۷۰

ایام بر آنست که تا بتواند

یک روز مرا بکام دل ننشاند

عهدی دارد فلک که تا گرد جهان

خود می گردد، مرا همی گرداند

شمارهٔ ۷۱

بگذشت پریر باد بر لاله و ورد

دی خاک چمن سنبل تر بار آورد

امروز خور آب زندگانی زیراک

فردا همی آتش ز غمش خواهی خورد

شمارهٔ ۷۲

اشکم ز دو دیده متصل می آید

از بهر تو ای مهر گسل می آید

زنهار بدار حرمت اشک مرا

کاین قافله از کعبه دل می آید

شمارهٔ ۷۳

زیبا بت کفشگر چو کفش آراید

هر لحظه لب لعل بر آن می ساید

کفشی که ز لعل شکرش آراید

تاج سر خورشید فلک را شاید

شمارهٔ ۷۴

چون پوست کشد کارد بدندان گیرد

آهن ز لبش قیمت مرجان گیرد

او کارد بدست خویش میزان گیرد

تا جان گیرد هر آنچه با جان گیرد

شمارهٔ ۷۵

نجار که در پسته او خنده بود

عکس رخ او چو مهر تابنده بود

باز از سر تیشه چون کند، کنده گری

حقا که اگر نظیر او کنده بود

شمارهٔ ۷۶

سهمی که مرا دلبر خباز دهد

نه از سر کینه از سر ناز دهد

در چنگ غمش نمانده ام، همچو خمیر

ترسم که بدست آتشم باز دهد

شمارهٔ ۷۷

شهری زن و مرد در رُخَت می‌نگرند

وز سوز غم عشق تو جان در خطرند

هر جامه که سالی پدرت بفروشد

از دست تو عاشقان به روزی بدرند

شمارهٔ ۷۸

هر تیر که آن ترک سبک سایه زند

بر سینه عاشقان بی مایه زند

ترکی است که از غایت چابکدستی

اندر شب تیره جفته بر خایه زند

شمارهٔ ۷۹

بس جور کز آن غمزه زیبات کشند

بس درد کز آن قامت رعنات کشند

بر نطع وفا ببار شطرنج مراد

آخر روزی بخانه مات کشند

شمارهٔ ۸۰

انگشتری عدل تو ای دشمن بند

شد پره نردبان بر این چرخ بلند

عالم بسریش حکم درهم پیوند

کایشان چو خرند و حکم تو پشماگند

شمارهٔ ۸۱

غم با لطف تو شادمانی گردد

عمر از نظر تو جاودانی گردد

آباد بدوزخ برد از کوی تو خاک

آتش همه آب زندگانی گردد

شمارهٔ ۸۲

مه بر رخ تو گزیدنم دل ندهد

وز تو، صنما، بریدنم دل ندهد

تا از لب نوش تو چشیدم شکری

از هیچ شکر چشیدنم دل ندهد

شمارهٔ ۸۳

هر شب دل من چنان بسوزد

در ناله او جهان بسوزد

تو هم ز دلم نمی کنی یاد

ترسی که ترا زبان بسوزد

شمارهٔ ۸۴

ای لعل تو تا لاله بستان بهار

بادام توام، ز آب رزان داده خمار

در حسرت شفتالویت ای سیب زنخ

رنگم چو بهست و اشک چون دانه نار

شمارهٔ ۸۵

ای «پور خطیب گنجه» پندی بپذیر

بر تخت طرب نشین به کف ساغر گیر

از طاعت و معصیت خدا مستغنی است

داد دل خود تو از می و دلبر گیر

شمارهٔ ۸۶

آهیخت پریر، لاله ز آتش خنجر

دی نیلوفر، فکند بر آب سپر

ای باد، زره بر سمن امروز بدر

وی خاک، ز غنچه ساز فردا مغفر

شمارهٔ ۸۷

نسرین تو زد پریر بر من آذر

دی باد ز سنبلت، مرا داد خبر

امروز در آبم از تو چون نیلوفر

فردا ز گل تو خاک ریزم بر سر

شمارهٔ ۸۸

زد لاله پریر در نشابور آذر

دی بر زد از آب مرو نیلوفر سر

امروز چو شد باد هری جان پرور

فردا همه خاک بلخ گردد عنبر

شمارهٔ ۸۹

چندان بکنم ترا من ای طرفه پسر

خدمت که مگر رحم کنی بر چاکر

هرگز نکنم برون من ایجان جهان

پای از خط بندگی وز عهد تو سر

شمارهٔ ۹۰

دلدار کله دوز من از روی هوس

میدوخت کلاهی ز نسیج اطلس

بر هر ترکی هزار زه می گفتم

با آنکه چهار ترک را یک زه بس

شمارهٔ ۹۱

در رهگذری فتاده دیدم مستش

در پاش فتادم و گرفتم دستش

امروزش از آن هیچ نمی آید یاد

یعنی خبرم نیست، ولیکن هستش

شمارهٔ ۹۲

ای عقرب زلفت زده بر جانم نیش

تیر قد تو مرا بر آورده ز کیش

شد خط تو توقیع سلاطین ز آنروی

شرحست توکلت علی الله معنیش

شمارهٔ ۹۳

آن تازه گلم من که نباشد خارش

با بلبل خوشگوی بود غمخوارش

بازی که سر دست شهان جایش بود

در دام تو افتاد نکو میدارش

شمارهٔ ۹۴

دارم گه و بیگه ز که و مه کم و بیش

نفع و ضرر و خیر ز بیگانه و خویش

اینطرفه که آندوست چو دشمن مه و سال

گوید بد و نیکم شب و روز از پس و پیش

شمارهٔ ۹۵

فصاد جهود بدرگ کافر کیش

آن کند زبان که تند دارد سر نیش

گفتم که رگم تنگ بزن همچو . . .

نشنید و فراخ زد، چو . . . زن خویش

شمارهٔ ۹۶

در بستان دوش از غم و شیون خویش

میگشتم و میگریستم بر تن خویش

آمد گل سرخ و چاک زد دامن خویش

والود باشکم همه پیراهن خویش

شمارهٔ ۹۷

جز زهره که را زهره که بوسد دستش

جز یاره که را یاره که گیرد دستش

. . .

. . .د دستش

شمارهٔ ۹۸

دیدم چو مه و مهر میان کویش

گرمابه زده آبچکان از مویش

گفتم که یکی بوسه دهم بر رویش

زینسو زن من رسید وز آنسو شویش

شمارهٔ ۹۹

من «مهستی‌ام» از همه خوبان شده طاق

مشهور به حسن در خراسان و عراق

ای «پور خطیب گنجه» از بهر خدا

مگذار چنین بسوزم از درد فراق

شمارهٔ ۱۰۰

تا کی ز غم تو رخ به خون شوید دل

و آزرم وصال تو به جان جوید دل

رحم آر کز آسمان نمی‌بارد جان

بخشای که از زمین نمی‌روید دل

شمارهٔ ۱۰۱

ای آرزوی روان و وی داروی دل

با گونه تو گونه گل شد باطل

نقش صنم چین ببر تست خجل

بتگر نکند پیکر نقشت به چکل

شمارهٔ ۱۰۲

ای از تو مرا غصه سودا حاصل

هجرانک قاتلی و نعم القاتل

در وصف مصور جمال تو سزد

سبحانک ما خلقت هذا باطل

شمارهٔ ۱۰۳

تا حلقه بگوش لب چون نوش توام

ای رشک پری، عاجز و مدهوش توام

تو مردم چشم مردم چشم منی

من حلقه بگوش حلقه گوش توام

شمارهٔ ۱۰۴

جانا نفسی دور نه ای از یادم

دلتنگ مشو گر ز تو دور افتادم

گر آب شود جهان و آتش گیرد

من خاک شوم تا بتو آرد بادم

شمارهٔ ۱۰۵

هر جوی که از چهره بناخن کندم

از دیده کنون آب در او می بندم

بی آبی روی بود ار یکچندم

آب از مژه بر روی از آن می بندم

شمارهٔ ۱۰۶

چندانکه بکار خویش وا می بینم

خود را بغم تو مبتلا می بینم

این طرفه، که در آینه دل، شب و روز

من مینگرم ولی ترا می بینم

شمارهٔ ۱۰۷

تا در چشمی، برفت خواب از چشمم

اشکی نرود بهیچ باب از چشمم

لیکن ز پی آنکه تو در چشم منی

ازتری آن می چکد آب از چشمم

شمارهٔ ۱۰۸

شاگرد گره زنان موی تو منم

مولای مشاطگان روی تو منم

از بسکه ز دیدگان همی ریزم آب

سقای مجاوران کوی تو منم

شمارهٔ ۱۰۹

در وصف تو بسیار سخن رانده‌ایم

بسیار کُتُب ساخته و خوانده‌ایم

حسنت نه چنان است که کس وصف کند

در پیش تو جملگی فرو مانده‌ایم

شمارهٔ ۱۱۰

هر شب ز غمت تازه عذابی بینم

در دیده بجای خواب آبی بینم

وانگه که چو نرگس تو خوابم ببرد

آشفته تر از زلف تو خوابی بینم

شمارهٔ ۱۱۱

لعل تو مکیدن آرزو می کردم

می با تو کشیدن آرزو می کردم

در مستی و در جنون و در هشیاری

چنگ تو شنیدن آرزو می کردم

شمارهٔ ۱۱۲

من عهد تو سخت سست می‌دانستم

بشکستن آن درست می‌دانستم

این دشمنی ای دوست که با من ز جفا

آخر کردی، نخست می‌دانستم

شمارهٔ ۱۱۳

در کوی خرابات یکی درویشم

ز آن خم زکوة می بیاور پیشم

صوفی بچه ام ولی نه کافرکیشم

مولای کسی نیم، غلام خویشم

شمارهٔ ۱۱۴

برخیز و بیا که حجره پرداخته ام

وز بهر تو پرده ای خوش انداخته ام

با من بشرابی و کبابی در ساز

کاین هر دو ز دیده و ز دل ساخته ام

شمارهٔ ۱۱۵

هم مستم و هم غلام سرمستانم

بیزار ز زهد و بنده ایمانم

من بنده آن دمم که ساقی گوید

یک جام دگر بگیر و من نستانم

شمارهٔ ۱۱۶

یک دست به مصحفیم و یک دست به جام

گه نزد حلالیم و گهی نزد حرام

ماییم در این گنبد ناپخته خام

نه کافر مطلق نه مسلمان تمام

شمارهٔ ۱۱۷

با ابر همیشه در عتابش بینم

جوینده نور آفتابش بینم

گر مردمک دیده من نیست چرا

هر گه که نظر کنم در آبش بینم

شمارهٔ ۱۱۸

زرد است ز عشق خاک بیزی رویم

وین نادره را بهر کسی چون گویم

این طرفه که خاک بیز زر جوید و من

زر در کف و خاک بیز را می جویم

شمارهٔ ۱۱۹

قصاب منی و در غمت می‌جوشم

تا کارد به استخوان رسد می‌کوشم

رسم است ترا که چون کشی بفروشی

از بهر خدا اگر کشی مفروشم

شمارهٔ ۱۲۰

تن با تو به خواری ای صنم در ندهم

با آنکه ز تو به است هم در ندهم

یک تار سر زلف به خم در ندهم

بر آب بخسبم خوش و نم در ندهم

شمارهٔ ۱۲۱

ما مرد مئیم و در خرابات مقیم

نه مردم سجاده و نه مرد گلیم

قاضی نخورد می که از آن دارد بیم

دزدی خرابات به از مال یتیم

شمارهٔ ۱۲۲

چون مرغ ضعیف بی پر و بی بالم

افتاده بدام و کس نداند حالم

دردی بدلم سخت پدید آمده است

امروز من خسته از آن مینالم

شمارهٔ ۱۲۳

از مرگ تو ای شاه سیه شد روزم

بی روی تو دیدگان خود بردوزم

تیغ تو کجاست ای دریغا تا من

خون ریختن از دیده در او آموزم

شمارهٔ ۱۲۴

با درد تو نیست روی درمان دیدن

دشوار بود وصل تو آسان دیدن

من دوش بخواب دیده ام زلف ترا

گوئی چه بود خواب پریشان دیدن؟

شمارهٔ ۱۲۵

قلاش و قلندران و عاشق بودن

انگشت نما جمله خلایق بودن

در مجمع رندان موافق بودن

به زانکه بجرگه منافق بودن

شمارهٔ ۱۲۶

از ضعف من آنچنان توانم رفتن

کز دیده خود نهان توانم رفتن

بگداخته ام چنانکه گر آه کشم

با آه بر آسمان توانم رفتن

شمارهٔ ۱۲۷

در دام غم تو خسته ای نیست چو من

وز جور تو دلشکسته ای نیست چو من

برخاستگان عشق تو بسیارند

لیکن بوفا نشسته ای نیست چو من

شمارهٔ ۱۲۸

دی خوش پسری بدیدم از سراجان

شایسته و بایسته تر از سراجان

از دست غمش همیشه در ضرا انس

در عشق رخش همیشه در سراجان

شمارهٔ ۱۲۹

زلفین تو سی زنگی و هر سی مستان

سی مستانند خفته در سیمستان

عاج است بناگوش تو با سیم است آن

زین سیمستان بوسه کم از سر مستان

شمارهٔ ۱۳۰

ای زلف تو حلقه حلقه و چین بر چین

طغرای خط تو بر زده چین بر چین

حور از بر تو گریخت برچین برچین

زیور همه بر تو ریخت برچین برچین

شمارهٔ ۱۳۱

آن زلف شکسته را ز رخ یکسو زن

بر هر دو طرف مزن تو بر یکسو زن

گر آتش عشق تو فتد یکسو زن

یکسو همه مرد و سوزد و یکسو زن

شمارهٔ ۱۳۲

رفتی پسرا دوش بمی نوشیدن

بودت هوس یار اگر ورزیدن

روی تو بکنده اند معلومم شد

من روی نو کنده چون توانم دیدن

شمارهٔ ۱۳۳

در «گنجه» دو درزن گر استاد جوان

رفتند تظلم ببر شاه جهان

فرمود ملک به درزنان «اران»

گه درزن این برید، گه درزن آن

شمارهٔ ۱۳۴

دی خوش پسری بدیدم اندر «روزن»

گر لاف زنی ز خوبروئی رو، زن

او بر دل من رحم نکرد یک سوزن

خود دود دل منش ستاند روزن

شمارهٔ ۱۳۵

مؤذن پسری تازه تر از لاله مرو

رنگ رخش آب برده از خون تذرو

آوازه قامت خوشش چون برخاست

در حال بباغ در نماز آمد سرو

شمارهٔ ۱۳۶

عشق است که شیر نر زبون آید از او

بحریست که طرفه ها برون آید از او

گه دوستئی کند که روح افزاید

گه دشمنئی که بوی خون آید از او

شمارهٔ ۱۳۷

روز ازل آمدم نشان غم تو

جان تا بابد بود مکان غم تو

من جان و دل خویش از آن دارم دوست

این داغ تو دارد آن نشان غم تو

شمارهٔ ۱۳۸

معشوقه لطیف و چست و بازاری به

عاشق همه با ناله و با زاری به

گفتا که دلت ببرده ام باز ببر

گفتم که تو برده ای تو باز آری به

شمارهٔ ۱۳۹

ای روی تو از تازه گل بربر به

وز چین و خط از خلخ و از بربر به

صد بنده بربری تو را بنده شده

بر بربر بنده نه که بر بربر به

شمارهٔ ۱۴۰

اندر دل من ای بت عیار بچه

مرغ غم تو نهاده بسیار بچه

این پیچش و شورش دل از زلفت زاد

از مار چه زاید بجز از مار بچه

شمارهٔ ۱۴۱

ای شمع رخت را دل من پروانه

وی لطف ترا بهیچ کس پروا، نه

مستوفی عشقت به قلم خواهد داد

از خط لبت به عارضت پروانه

شمارهٔ ۱۴۲

گفتم که مرا از نظر انداخته

گفتا که به مهر دگران ساخته

گفتم که ترا شناختم بی مهری

گفتا که مرا هنوز نشناخته

شمارهٔ ۱۴۳

آن زلف نگر سر بسمن آورده

بر گرد سمن مشک ختن آورده

گویند خطی است آنکه گرد رخ اوست

خطیست ولی به خون من آورده

شمارهٔ ۱۴۴

ای در طلب تو عمر من فرسوده

نابوده شده با تو دمی تا بوده

بر سفره انتظار خون جگرم

شد از پی حلوای لبت پالوده

شمارهٔ ۱۴۵

مستش دیدم، گرفته راه خانه

خلقی با او، ز خویش و از بیگانه

خود را بستم برو زدم مستانه

ز آنگونه که با شمع کند پروانه

شمارهٔ ۱۴۶

ای کرده جفا و جور آئین، بحلی

و آورده بجای مهر من کین، بحلی

در بندگیت هر چه بگویم خجلم

وز هر چه کنی زین دل مسکین، بحلی

شمارهٔ ۱۴۷

گه خصم شوی مرا و گه یار آئی

روزی بهزار گونه در کار آئی

ایدوست نترسی که بخون دل من

روزی به چنین شبی گرفتار آئی

شمارهٔ ۱۴۸

هر چند چو خاک راه خوارم گیری

خاک توام، ارچه خاکسارم گیری

در بحر غمم ز اشک شاید که بلطف

نزدیک لب آئی، بکنارم گیری

شمارهٔ ۱۴۹

هرگز کامم ز خفت و خوابم ندهی

شب با تو سخن کنم جوابم ندهی

من تشنه لب و تو خضر وقتم گوئی

از بهر خدا چه شد که آبم ندهی

شمارهٔ ۱۵۰

چون در دلت آن بود که گیری یاری

برگردی ازین دل شده بی آزاری

چون روز وداع بود بایستی گفت

تا سیر ترت دیده بدیدی باری

شمارهٔ ۱۵۱

خندان بدو رخ، گل بدیع آوردی

کاندر مه دی، فصل ربیع آوردی

چون دانستی، که دل بگل می ندهم

رفتی و بنفشه را شفیع آوردی

شمارهٔ ۱۵۲

دلها تو بری و قصد جانها تو کنی

بر چهره ز خون دل نشانها تو کنی

ما را گوئی، که عهد ما بشکستی

آنها ز تو آمد، این چنین ها تو کنی

شمارهٔ ۱۵۳

در ده می لعل لاله گون صافی

بگشای ز حلق شیشه خون صافی

کامروز برون ز جام می نیست ترا

یک دوست که دارد اندرون صافی

شمارهٔ ۱۵۴

دل بی تو، بجز خون جگر بارد، نی

مانند تو، بی وفا فلک آرد، نی

نی نی ز فلک چه عیب، تو عمر منی

از عمر کسی وفا طمع دارد، نی

شمارهٔ ۱۵۵

هر گه که به زلف عنبر ترسائی

بینمت کز او تازه شود ترسائی

تو پای ز هفت چرخ برتر، سائی

چونست که نزد بنده ای برسائی

شمارهٔ ۱۵۶

آنی که به لطف تو سراسر نمکی

چون بر گل تازه برچکیده نمکی

چون شیر ز پستان لطافت نمکی

پیغمبری ای دوست ولیکن نه مکی

شمارهٔ ۱۵۷

چون خاک زمین اگر عنان کش باشی

وز باد جفای دهر ناخوش باشی

زنهار ز دست ناکسان آب حیات

بر لب مچکان اگر در آتش باشی

شمارهٔ ۱۵۸

هان تا به خرابات مجازی نائی

تا کار قلندری نسازی نائی

این جا، ره رندان سراندازانست

جانبازانند تا نبازی نائی

شمارهٔ ۱۵۹

چون اسب به میدان طرب می تازی

از طبع لطیف سحرها می سازی

فرزین و شه و پیاده، فیل و رخ و اسب

خوب و سره و طرفه و خوش می بازی

شمارهٔ ۱۶۰

زلف و رخ خود بهم برابر کردی

امروز خرابات منور کردی

شاد آمدی ای خسرو خوبان جهان

ای آنکه شرف بر خور و خاور کردی

شمارهٔ ۱۶۱

مضراب ز زلف و نی ز قامت سازی

در شهر تو را رسد کبوتر بازی

دلها چو کبوترند در سینه طپان

تا تو، نی وصل در کدام اندازی

شمارهٔ ۱۶۲

در سنگ اگر شوی چو پار ای ساقی

بر آب اجل کنی گذار ای ساقی

خاک است جهان صوت بر آر ای مطرب

باد است زمان باده بیار ای ساقی

شمارهٔ ۱۶۳

در وقت بهار جز لب جوی مجوی

جز وصف رخ یار سمن روی مگوی

جز باده گلرنگ به شبگیر مگیر

جز زلف بنان عنبرین بوی مبوی

شمارهٔ ۱۶۴

ای تنگ شکر چون دهن تنگت نی

رخساره گل چون رخ گلرنگت نی

از تیر مژه این دل صد پاره من

میدوز و ز پاره دوختن ننگت نی

شمارهٔ ۱۶۵

ای رشته چو قصد لعل کانی کردی

با مرکب باد همعنانی کردی

چون سوزن او عمر تو کوتاه است چرا

نه غسل به آب زندگانی کردی

شمارهٔ ۱۶۶

افتاد مرا با بت خود گفتاری

گفتم که ز من سیر شدی؟ گفت آری؟

گفتا که ببار آن چه را اول اوست

گفتم که دگر چیست بمن گفت آری

شمارهٔ ۱۶۷

آنی که بهیچ کس تو چیزی ندهی

صد چوب مغل خوری پشیزی ندهی

سنگی که بدان روغن بزرک گیرند

گر بر شکمت نهند تیزی ندهی

شمارهٔ ۱۶۸

تن زود بخواری ای جلب بنهادی

وز گفته خویش نیک باز استادی

گفتی خسبم در آب و نم در ندهم

بر خاک بخفتی و نم اندر دادی

شمارهٔ ۱۶۹

با روی چو نوبهار و با خوی دئی

با ما چو خمار و با دگر کس چو مئی

بخت بد ما همی کند سست پئی

ورنه تو چنین سخت کمان نیز نئی

غزلیات

شمارهٔ ۱ : چون اشتیاق من به تو افزون ز شرح بود

شمارهٔ ۲ : جام را در کف دست تو نشست دگر است

شمارهٔ ۳ : طفل اشکم مدام در نظر است

شمارهٔ ۴ : در فغانم از دل دیرآشنای خویشتن

شمارهٔ ۵ : آن خال عنبرین که نگارم به رو زده

شمارهٔ ۶ : ای دل از عشق گر دمی یابی

شمارهٔ ۷ : از من طمع وصال داری

شمارهٔ ۸ : کاشکی انگشتوانش بودمی

شمارهٔ ۹ : شبی در برت گر بیاسودمی

شمارهٔ ۱

چون اشتیاق من به تو افزون ز شرح بود

ممکن نشد که شرح دهم اشتیاق را

از تلخی فراق تو تلخ است عیش من

اندازه نیست تلخی روز فراق را

شمارهٔ ۲

جام را در کف دست تو نشست دگر است

ید بیضا دگر و دست تو دست دگر است

شمارهٔ ۳

طفل اشکم مدام در نظر است

چه توان کرد‌؟ پارهٔ جگر است

می‌رود یار و مدعی از پی

خوب و زشت زمانه در گذر است

شمارهٔ ۴

در فغانم از دل دیرآشنای خویشتن

خو گرفتم همچو نی با ناله‌های خویشتن

جز غم و دردی که دارد دوستی‌ها با دلم

یار دلسوزی ندیدم در سرای خویشتن

من کیم؟ دیوانه‌ای کز جان خریدار غم است

راحتی را مرگ می‌داند برای خویشتن

شمع بزم دوستانم زنده‌ام از سوختن

در ورای روشنی بینم فنای خویشتن

آن حبابم کز حیات خویش دل برکنده‌ام

زان که خود بر آب می‌بینم بنای خویشتن

غنچه پژمرده‌ای هستم که از کف داده‌ام

در بهار زندگی عطر و صفای خویشتن

آرزوهای جوانی همچو گل بر باد رفت

آرزوی مرگ دارم از خدای خویشتن

همدمی دلسوز نبود «مهستی» را همچو شمع

خود بباید اشک ریزد در عزای خویشتن

شمارهٔ ۵

آن خال عنبرین که نگارم به رو زده

دل می‌برد از آنکه به وجه نکو زده

قصاب‌وار مردم چشمم به چابکی

مژگان قناره کرده و دل‌ها بر او زده

در کوزه آب پیش لبش در چکی چکیست

ورنه ز دسته دست چرا در گلو زده

عشاق سربه‌سر همه دیوانه گشته‌اند

تا او گره به سلسله مشکبو زده

شمارهٔ ۶

ای دل از عشق گر دمی یابی

بر کف خاک آدمی یابی

گر دمی خفته عشق در دیده

از ازل تا ابد دمی یابی

پادشاهی کنی سلیمان وار

اگر از عشق خاتمی یابی

شمارهٔ ۷

از من طمع وصال داری

الحق هوس محال داری

وصلم نتوان به خواب دیدن

این چیست که در خیال داری

جائی که صبا گذر ندارد

آیا تو کجا مجال داری

شمارهٔ ۸

کاشکی انگشتوانش بودمی

تا در انگشتش همی فرسودمی

تا هر آنگاهی که تیر انداختی

خویشتن را کج بدو بنمودمی

تا به دندان راست کردی او مرا

بوسه‌ای چند از لبش بربودمی

شمارهٔ ۹

شبی در برت گر بیاسودمی

سر فخر بر آسمان سودمی

جمال تو گر زانکه من دارمی

بجای تو گر زانکه من بودمی

به بیچارگان رحمت آوردمی

برافتادگان بر ببخشودمی

قطعات

شمارهٔ ۱ : در این زمانه عطا و کرم مخواه از کس

شمارهٔ ۲ : صابرا نامه گرامی تو

شمارهٔ ۳ - لغز از مهستی : آن دزد چون بود که به خانه درون شود

شمارهٔ ۴ : آخر زمان که طبع حکیمان نگون شود

شمارهٔ ۵ : باید سه هزار سال کز چشمه حور

شمارهٔ ۶ : چون خواهم رفت بی تو چندین منزل

شمارهٔ ۷ - مناظره ادبی : مؤلف تذکره آفتاب عالمتاب درباره مهستی میگوید: در م ...

شمارهٔ ۸ : شبی به طنز گفتم به خواجه پور خطیب

شمارهٔ ۹ : از جماع نره خر بر ماده خر

شمارهٔ ۱۰ : گر بیفتد یک سر مویی ز خاتون زمان

شمارهٔ ۱۱ : بس سپوزید خواجه خاتون را

شمارهٔ ۱۲ : طیبتی نیک گویمت بشنو

شمارهٔ ۱۳ : از رسول بزرگ، واعظ شهر

شمارهٔ ۱۴ : ندانم ترا «تاج دین» یاد هست

شمارهٔ ۱۵ : در آن شه ره دیو کز پس نهیب

شمارهٔ ۱۶ : صحبت بی‌خرد، سخندان را

شمارهٔ ۱۷ : پوستینی بخواستم از تو

شمارهٔ ۱۸ : بخدائی که . . . ن

شمارهٔ ۱۹ : درد هجران تو خون کرد دلم

شمارهٔ ۲۰ : . . . آلوده بیاری و نهی بر . . .س من

شمارهٔ ۱

در این زمانه عطا و کرم مخواه از کس

چرا که نقش کرم بی ثبات شد چون یخ

نشان جود چو سیمرغ و کیمیا گردید

به کشتزارِ سخاوت، کنون فتاد ملخ

اگر سراسر این ملک را بگردی نیست

نه از طعام نشانی نه دود از مطبخ

شمارهٔ ۲

صابرا نامه گرامی تو

روح افسرده را روان بخشد

مسرع کلک تو به فن ادب

روشنی بر ظلام جان بخشد

«مهستی» را کلام شیوایت

راحت جسم ناتوان بخشد

با شمیم چکامه و غزلت

دین گل را به باغبان بخشد

به هوای مصاحبات تو دل

صابری را به این و آن بخشد

شمارهٔ ۳ - لغز از مهستی

آن دزد چون بود که به خانه درون شود

خانه ز بیم دزد ز روزن برون شود

خانه روان و دزد طلبکار خانگی

چون خانه رفت خانگی او را زبون شود

شمارهٔ ۴

آخر زمان که طبع حکیمان نگون شود

سه صد حکیم مر جلبی را زبون شود

آن دزد دام دان که طلبکار ماهی است

و آن خانه آب دان که ز روزن برون شود

شمارهٔ ۵

باید سه هزار سال کز چشمه حور

تا کان گهر گردد و یا معدن زر

شاها تو به یک سخن کنار و دهنم

هم معدن زر کردی و هم کان گهر

شمارهٔ ۶

چون خواهم رفت بی تو چندین منزل

کز دست شدم هم به نخستین منزل

شمارهٔ ۷ - مناظره ادبی

مؤلف تذکره آفتاب عالمتاب درباره مهستی میگوید: در موزونی طبیعت و قد و قامت و تناسب اعضا و لفظ و معنی و حسن صورت و محبت سرآمد اقران و سرخیل لولیان زمان بود. سلطان سنجر سلجوقی و بنظر بعضی بابر پادشاه فریفته حسن و جمال و شیفته غنج و دلال آن بدیعه الجمال گردید بنابرآن بحضوری مجلس خاص سلطانی اجازت تمام داشت و در آن بزم با شعرا و ادبائی مانند امیر احمد و غیره طریقه مطارحه و معارضه می پیمود، روزی سلطان به مهستی چنین گفت:

«چیست پنهان زیر دامان تو ای سیمین بدن »

مهستی پاسخ داد:

«نقش سم آهوی چین است بر برگ سمن »

شمارهٔ ۸

شبی به طنز گفتم به خواجه پور خطیب

نس فراخ چو بینی ز خشک و تر بفرست

اگر ز علت پیری ز مردی افتادی

به عاریت بر خاتون ز . . . خر بفرست

ور این دو جنس که گفتم نیافتی آنگه

بده به غیر و ستان مزد خویش زر بفرست

شمارهٔ ۹

از جماع نره خر بر ماده خر

رغبتی بر طبع خاتون اوفتاد

با عمود شوهرش در نیمه شب

از جلو آویخت در . . .ون اوفتاد

گفت از بیراهه بیرون کن سمند

گفت سرکش هست و مجنون اوفتاد

شمارهٔ ۱۰

گر بیفتد یک سر مویی ز خاتون زمان

بس گنه آویزه دارد بی ریا و ریب و شک

آنچه حیوان است از تأثیر او . . . شود

روسپی زاید میان آب دریاها سمک

شمارهٔ ۱۱

بس سپوزید خواجه خاتون را

اول روز تا به آخر شام

دیو شهوت به لب گزید انگشت

ته کشید آب غسل در حمام

شمارهٔ ۱۲

طیبتی نیک گویمت بشنو

رسم مردی مجوی از معنون

هر چه تنگ است دست بخشش او

به همان حد گشاد دارد کون

شمارهٔ ۱۳

از رسول بزرگ، واعظ شهر

گفت روزی حکایتی خندان

که به روز قیام حی قدیم

چون دهد امتزاج چار ارکان

هر چه از کافر و مسلمان هست

جمع گردند با تن عریان

می‌کند جبرئیل از مخلوق

رده‌هایی جدا ز پیر و جوان

هرچه پیر است سوی نار برد

هرچه باشد جوان برد به جنان

پیره زالی کریه و بد منظر

گفت با واعظ ای خجسته‌بیان

این حدیثی که نقل فرمودی

ز آن رسول بزرگ هر دو جهان

شامل حال ما اگر باشد

تیز بر ریش مردم نادان

شمارهٔ ۱۴

ندانم ترا «تاج دین» یاد هست

که بر خط تو ماه سر می‌نهاد

ملک خسرو خاندان رسول

که قیمت ترا صد گهر می‌نهاد

تو چون تخت زیر ملک چارپای

ملک بر زبر تاج بر می‌نهاد

شمارهٔ ۱۵

در آن شه ره دیو کز پس نهیب

فرشته چو طاوس پر می‌نهاد

غلامان مخدوم فردوس را

از اسبی که پی بر قمر می‌نهاد

به هر یک دو فرسنگ صد بار بیش

فرو می‌گرفتند و بر می‌نهاد

شمارهٔ ۱۶

صحبت بی‌خرد، سخندان را

هم به کردار گاو بد باشد

گرچه بسیار شیر دوشی از او

آخر کار او لگد باشد

شمارهٔ ۱۷

پوستینی بخواستم از تو

تا زمستان به سر بریم در آن

حرمت ما بر تو بود چنانک

حرمت پوستین بر تابستان

بده ای خواجه پوستینم هین

بیشتر زانک پوستینت هان

شمارهٔ ۱۸

بخدائی که . . . ن

فرض کردست بندگی کردن

که مرا مرگ خوشتر از آنک

این چنین با تو زندگی کردن

شمارهٔ ۱۹

درد هجران تو خون کرد دلم

ثم اجری الدم من آماقی

ساقی‌ام داد از آن درد خلاص

احسن الله جزاء الساقی

شمارهٔ ۲۰

. . . آلوده بیاری و نهی بر . . .س من

بوسه‌ای چند به تزویر دهی بر نس من

دیوان اشعار

رباعیات «نسخهٔ دوم»

غزلیات

قطعات

مهستی گنجوی

رباعیات

دیوان اشعار