معرفی گنجور

گنجور پروژه‌ای با هدف فراهم کردن دسترسی آزاد و رایگان پارسی‌زبانان به آثار سخنسرایان پارسی‌گوست.

شما می‌توانید با دریافت برنامه‌های رایگان گنجور رومیزی یا ساغر و برخی برنامه‌های رایگان دیگر تهیه شده برای سکوهای دیگر از امکانات بیشتری جهت مطالعهٔ این آثار بهره‌مند شوید.

اخبار جدید راجع به پروژهٔ گنجور را در این نشانی مطالعه فرمایید:

https://blog.ganjoor.net

نظرات خود را به پست الکترونیکی ganjoor@ganjoor.net ارسال یا در صفحهٔ فیس‌بوک گنجور به نشانی https://www.facebook.com/ganjoor مطرح فرمایید.

دربارهٔ میرداماد

میر برهان‌الدّین محمدباقر استرآبادی نامور به «میرداماد» و «معلم ثالث»، متخلّص به «اشراق» فیلسوف، متکلم و فقیه برجستهٔ دورهٔ صفویه و از ارکانِ مکتب فلسفی اصفهان است. میرداماد فرزند میر شمس الدین محمد استرآبادی مشهور به داماد و از سادات حسینی گرگان است. محمد استرآبادی با دختر علی بن عبد العالی معروف به محقق کرکی ازدواج نمود و به همین خاطر او را داماد نامیدند. میرداماد این لقب را از پدر خود به ارث برده‌است. وی از دوستان نزدیک شیخ بهایی بود. دربارهٔ سال تولد او، اطلاعات کافی در دست نیست ولی کتاب «نخبة المقال فی اسماء الرجال» تولد او را سال ۹۶۹ قمری ذکر کرده است. وی در کودکی به توس هجرت کرد و علوم دینی را نزد سید علی فرزند ابی‌الحسن موسوی عاملی و دیگر استادان آن دیار آموخت. همچنین علوم فلسفه و ریاضیات را در دوران حضورش در توس آموخت. میر محمدباقر سپس راه قزوین پیش گرفت. در سال ۹۸۸ قمری دوباره به خراسان آمد و تا سال ۹۹۳ قمری در آنجا ماندگار شد و سپس به کاشان مهاجرت کرد. میرداماد مانند بسیاری از حکما و عرفا، که ذوق شعر و شاعری داشته‌اند به سرودن شعر عربی و فارسی می‌پرداخته است. مجموعهٔ اشعار او بعدها به نام «دیوان میرداماد» یا «دیوان اشراق» گردآوری شده است. میرداماد در سال ۱۰۴۰ قمری در بین راه مسیر کربلا و نجف درگذشت و در حرم حضرت علی (ع) دفن شد.

قصاید

شمارهٔ ۱ : ای از سها ز عکس رخت کمتر آفتاب

شمارهٔ ۲ : شه ملک دانشم من به جنود آسمانی

شمارهٔ ۱

ای از سها ز عکس رخت کمتر آفتاب

میدان حسن از تو و بازیگر آفتاب

در روز طرح دفتر خوبی نوشته است

اول خراج حسن تو بر کشور آفتاب

طفلی ست حسن تو بپرورده دایه وار

گه در کنار ماهش و گه در بر آفتاب

لعلی ست شکر تو در او مدغم آرزو

ماهی ست چهره تو در او مضمر آفتاب

گر باده جمال تو آید به جام فکر

جای خوی از مسام چکد دیگر آفتاب

عکسی ز روی خویش به جام هلال بخش

تا جرم ماه باده شود ساغر آفتاب

آئینه خیال ز عکس رخت نوشت

صد نکته در دقایق خوبی بر آفتاب

عطری مگر ز زلف تو در عود بزم بود

کافکند خویش رادر مجمر آفتاب

در عرق خاک مردمک دیده یافته

بی تو خط شعاعی چون نشتر آفتاب

آنجا که عکس روی تو بر بوستان فتاد

گر خود بود چنار وی آرد بر آفتاب

آنکس که در خیال تو میرد عجب مدار

از خاک رویدش پس مردن گر آفتاب

از تابش جمال تو بر آسمان حسن

چون ماه منخسف شده در منظر آفتاب

آسودگی نداند گوئی چو چشم ما

دارد خسک ز عشق تو در بستر آفتاب

ای دست جور عشق ترا نایب آسمان

وی عکس نور روی ترا چاکر آفتاب

گفتی ز تاب عشق چنان گرم هم مشو

گز گرمی تو سوزد در خاور آفتاب

این باده گر رسد به خیال دماغ چرخ

چون پرنیان درفتد آتش در آفتاب

گر برق آه ما به خیال فلک رسد

بینی و لیک یک کف خاکستر آفتاب

چون من ز دود آه کنم تیره چرخ را

راه افق نیابد بی رهبر آفتاب

یکدم به ره خرام که تا حسن خویش را

بر سرکند ز شرم رخت معجر آفتاب

خاک ارخوئی چنین فکند با خیال تو

در ساغر افق چو می احمر آفتاب

گوئی خیال روی تو سوده جبین حسن

بر خاک بارگاه شه پیکر آفتاب

دریا نوال ابر کف روزگار حکم

کآن دستگاه جم سپه چاکر آفتاب

ابری ستاره گوهر بحری شعاع موج

چرخی زمانه مرکز و شاخی بر آفتاب

گفتش خرد سکندر ثانی و باز گفت

هرگز ز نور ماه کند زیور آفتاب

کی ساخت از بنان سخا ابرو کی فکند

بر جای قطره در صدف اسکندر آفتاب

مهتاب را روشنی دیده شب است

با قدر خود نسازد هم بستر آفتاب

ای خسروی که در رصد سیر صیت تو

تقدیر را صد آمد و ذوالمنظر آفتاب

سیمرغ دولت تو زمنقار در مسیر

افکنده نسر طایر و از شهپر آفتاب

نطقم در این مدیح مگر خواست گفتنت

کای رای روشنت را مدحتگر آفتاب

عقلش چه گفت گفت زهی ای خرد تباه

خفاش رابه دیده زند خنجر آفتاب

خود در مشیمه رحم چرخ نطفه ئیست

از صلب قدر شاه قدر کشور آفتاب

بر رسم باج و جزیه فرستد شعاع و نور

در تو عهد به ملک مه و گوهر آفتاب

در صلب ابر شعله شود نطفه مطر

از تف خشم تو که کند اخگر آفتاب

تیغ تو باه برد در صلب مفسدت

خشم تو تیره سازد طالع بر آفتاب

جاهت دهد دفینه در مرکز آسمان

رایت دهد ودیعت در اغبر آفتاب

گر در خیال رای تو تخم افکند به خاک

از خاک حاصل آرد برزیگر آفتاب

بر درگه نفاذ تو افلاک تند سیر

بنشسته چون به شارع پیغمبر آفتاب

روزی که بهر غیبت گردان جنگجوی

جرم شهاب تیره شود مغفر آفتاب

جای اشعه تیغ برون آیدش ز چشم

گر یاد معرکه کند این انور آفتاب

در بحر ژرف خون یلان غوطه می خورد

گر خود ز دور چرخ کند معبر آفتاب

محور سنان فتنه شود در ضمیر چرخ

مغفر به دست مرگ نهد بر سر آفتاب

حلق بقا ببرد در معرکه اجل

خون زمانه ریزد در ساغر آفتاب

ابری شود که بارد بر خاک معرکه

الماس سوده بسکه خورد خنجر آفتاب

در بحر معرکه به مسامیر فلک فتح

تضمین بود ثوابت در لنگر آفتاب

بهر ردیف مدح تو گوئی کنون فلک

هر صبحدم برآورد از خاور آفتاب

دهر از فروغ رای تو از نور خور غنی ست

زانروکه نیستش به ضیا در خور آفتاب

دزدد چو کودکان فلک از کیسه افق

این قرص را که نام نهد اختر آفتاب

معیار آفرینش اگر فیض رای تست

در کان نهد زمانه به جای زر آفتاب

تا در مسیر سرعت و بطی فلک بود

در دیده گاه فربه و گه لاغر آفتاب

بادا ز شرم معتکف مسجد سکون

با سیر صیت جاه تو تا محشر آفتاب

تا بر فلک حکایت مخروط ظل ارض

در دعوی ضیا نکند باور آفتاب

در نسبت ضمیر تو بادا چو ضل ارض

مخروطی شعاع ضیا کمتر آفتاب

کف الخضیب را به خلافت دعاهدر

برخصمت ازظفیره مکدرترآفتاب

درموج بحر خشم تو دلفین همی غریق

وز یاد هیبت تو همی اصفر آفتاب

شمارهٔ ۲

شه ملک دانشم من به جنود آسمانی

که بود ز فضل دیهیم سریرم از معانی

ز مداد من سوادی در چشم آفرینش

ز ظلال من کلاهی بر تارک معانی

در ارتقای فکرم خط استوا ز دانش

نطق میان نطقم افق درر فشانی

صدف محیط طبعم کنف در حقایق

محک نقود طرزم فلک رسوم دانی

نقط سواد خطم همه جیب قوس گردون

وترس قسی فضلم همه قطر آسمانی

شوس صواب بینم مجس مصاب دانی

رقم قضا نشانم حکم قدر بیانی

همه اختران طبعم فلک آورد به تحفه

همه دختران غیبم خرد آرد ارمغانی

ز ردای من کناغی بر دوش سعد اکبر

ز ثنای من کناغی در لوح عقل ثانی

لقب من است جز من به کسی سزا نباشد

چه ممهد حقایق چه مشید مبانی

دل مرده را بجز من نکند کسی مسیحی

تن حکمه رابجز من ندهد کسی روانی

پرن سمای عقلم مه چرخ نامجوئی

سقط نهاد پاکم نمط خرد فشانی

سر کوی دانش من عرفات راز گردون

حرم حریم فکرم در کعبه معانی

ز شفای من ارسطو شده بهره مند دانش

ز رموز من فلاطون زده گام در معانی

سخن از حدوث بی من به نوائب غرامت

خرد از وجود بی من به مضیق ایرمانی

خردم به عذر خواهی ز تقدم زمانه

فلکم به عفو جوئی ز تصدر مکانی

ز کمان فکر هر گه بکشم خدنگ برهان

چو فلک ز قامت خود خردم کند کمانی

(فکنم به جوی باغ سخن آبی از طراوت

که نمی ازان نیابی بر دجله جوانی)

ز ستاک باغ طبعم به غرامت است طوبی

ز نگار نقش فکرم به خجالت است مانی

در من چو کعبه سازد که خلیل فضل و دانش

دل من مطاف سازد که سروش آسمانی

ز هنر خراج گیرم ز خرد حمایت اما

به وفور فضل و دانش نه به زور حکم رانی

رسع شک آورم من ز دو پلک چشم بیرون

دعی خطا کنم من ز معراج فکر فانی

ببرم چو بر نشینم به تکاور فصاحت

وقراز صماخ جذر اصم از سبک عنانی

ز خرد به شرع دانش همه ساله جزیه گیرم

(چو نبی به زور دین از که زکیش باستانی)

ز دلم به فقر گنجور به خزاین معادن

ز ضمیر من به فاقه کف گنج شایگانی

ز پی حساب و دانش کنم آسمان چو دفتر

سزدم ز تیر کلکی و ز مشتری بنانی

چمن حریم دل را کنم از نفس صبائی

روض ریاض جان را کنم از دل (ایلوانی)

زقمر برم به دعوت کلف سیاه روئی

ز درر برم به حکمت برص سفید رانی

سوی شکل اول از من رود ار نخست اجازت

پس از آن نتیجه ریزد ز قیاس اقترانی

دل خسته را پس از من سخنم کند طبیبی

تن خاک را پس از من جسدم کند روانی

زجبین خاک تیره به نظر برم کریهی

ز روان کوه تهلان به نفس برم گرانی

دل من چو کان ولیکن نه به سقط نطفه خورده

همه همچو مریم آرد گهری بدان روانی

صدفی نیم که جایز بودم به دین همت

ز سخای ابرنیسان ز حموت تر دهانی

شده ام چو آب حیوان به نهاد پاک داری

شده ام چو کان گوهر به نژاد دودمانی

نپذیردم تصور شبهی زکینه شاید

گرم آب جوی فرهنگ و ضمیر عقل خوانی

سمرم چو آب باران به کتاب جرم شوئی

مثلم چو پیر دانش به حساب عفورانی

هنرم بر اوج گردون و منم چو خاک سفلی

سخنم خنیده چون هور و منم چو سر نهانی

پس از این به دوش دعوی فکنم ردای دانش

که خرد کند اطاعت به ردای وردخوانی

به فراق یار ای دل ز تو یک عطیه خواهم

که زابر دیده بر ما همه خون دل برانی

نه چنانکه دهر جانی بزید به حیله کردن

فلک نهم معلم فکند به بادبانی

چو اثیریم به طوف سر کوی اسطقسی

چو زمانیم به گرد در معرفت چو آنی

سخن من ار نباشد چکند خرد دبیری

خرد من ار نباشد چکند جهان جهانی

منم آنکه در خموشی سزدم زبان چو موئی

که چو موی برتن من همه تن کند زبانی

به حساب آفرینش چو به مرکزی نشایم

چه سفه بود که لافم ز محیط آسمانی

غزلیات

شمارهٔ ۱ : از سوز دل بسوخت گیاه وجود ما

شمارهٔ ۲ : ای به درگاه تو از قدس روان قافله‌ها

شمارهٔ ۳ : بر در دوست که قدر گهر پاک آنجا

شمارهٔ ۴ : چشم خراج عشق ستد خون ناب را

شمارهٔ ۵ : سوز غم تو کرد قضا سرنوشت ما

شمارهٔ ۶ : شعله ها در جان زدی این سینه غمناک را

شمارهٔ ۷ : فقیا بفیکا تفز بالعلا

شمارهٔ ۸ : ما شاه محنتیم و دهد عشق تاج ما

شمارهٔ ۹ : ای مه از رخ دور کن یک ره نقاب

شمارهٔ ۱۰ : آتش که شعله عاریت از جان ما گرفت

شمارهٔ ۱۱ : آنکه در آتش غم سوخت دل خام من است

شمارهٔ ۱۲ : از تو ما را آب در جوی تمنا آتش است

شمارهٔ ۱۳ : اشکم ز سوز سینه چو عمان آتش است

شمارهٔ ۱۴ : این زمینی ست که جولانگاه جانان بوده ست

شمارهٔ ۱۵ : بی غم عشق تو جان با هستی من دشمن است

شمارهٔ ۱۶ : چنین که شور تو در ساخت دماغ من است

شمارهٔ ۱۷ : گر زمهر بتی دل به قصد کین من است

شمارهٔ ۱۸ : عشق آتش در مذاقم آب حیوان کرده است

شمارهٔ ۱۹ : کافرم با دردم ار هرگز به درمان کار هست

شمارهٔ ۲۰ : کو سری کش سر فتراک تو یکچند نداشت

شمارهٔ ۲۱ : ما را به آل خیر نبیین توسل است

شمارهٔ ۲۲ : آفت تقوی ما جلوه کنان می آید

شمارهٔ ۲۳ : امشب این دل سوز عشقش بر سر جان کرده بود

شمارهٔ ۲۴ : شکر خجل از خنده پنهان توباشد

شمارهٔ ۲۵ : مپرس از من که خون دل شبت از دیده چون آید

شمارهٔ ۲۶ : مگر با هر گیاهی یا گلی کز خاک می‌روید

شمارهٔ ۲۷ : مگو که سوختن از عاشقی بتر باشد

شمارهٔ ۲۸ : هنوز از ناله‌ام بنیادِ جان نابود می‌گردد

شمارهٔ ۲۹ : نمیدانم چه سازم باز در بازیست چوگانش

شمارهٔ ۳۰ : حسنت کشید گرد مه از مشک ناب خط

شمارهٔ ۳۱ : ای که گویی ما به زهد از خود حجاب افکنده‌ایم

شمارهٔ ۳۲ : چنان ز آتش دل سینه مشتعل کردم

شمارهٔ ۳۳ : ما این سبوی باده که بر دوش کرده ایم

شمارهٔ ۳۴ : چه ریزد شعله غم جای می در جام من

شمارهٔ ۳۵ : گفتی که شد دردت فزون صبر است و بس درمان تو

شمارهٔ ۳۶ : دگرم زدست ماهی شده دل هزار پاره

شمارهٔ ۱

از سوز دل بسوخت گیاه وجود ما

بر آتش تو بر فلک امروز دود ما

مارا بخار مجمر گردون نه بس بود

مجمر بلای عشق و دل خسته عود ما

بر آستان دوست اگر سر توان نهاد

آنست بر مدارج دولت صعود ما

خون گردد از دریغ درون ستارگان

چون درغم تو بر فلک آید سرودما

در آتش فراق تو سوزیم یک نفس

بگذارد ار ستاره بخت حسود ما

شمارهٔ ۲

ای به درگاه تو از قدس روان قافله‌ها

پیش طوف سر کوی تو خجل نافله‌ها

هرکجا شاکله فضل تو در ذکر آمد

غیر تشویر نشد شاکله شاکله‌ها

مشکل آید همی اسناد تولد به تو زانک

زادن مثل تو نشنید کس از حامله‌ها

مجد ذات تو به حدی که محال آید از آنک

مدرک کنه کمال تو شود عاقله‌ها

آنکه بی‌یار و مطیع است همین اشراق است

دیگران هرکه شنیدیم بود راحله‌ها

شمارهٔ ۳

بر در دوست که قدر گهر پاک آنجا

خاک باشد چه بود قیمت این خاک آنجا

بر سر کوی غم او چه جگرها چاک است

شرمم اید که برم پیرهن چاک آنجا

ای دل آسیمه سر از کوی بلا می آئی

مگرت بار نداد آن بت بیباک آنجا

بر در دوست شنیدم که دوا میبخشند

درد ما عرضه نما ای دل غمناک آنجا

مجلس یار مرا جان ملائک عود است

که بر آتش نهد ای دل خس وخاشاک آنجا

خاک میخانه شو اشراق که از همت عشق

برگ کاهی نبود خرمن افلاک آنجا

شمارهٔ ۴

چشم خراج عشق ستد خون ناب را

معزول ساخت عامل دیوان خواب را

من جان حلال کردم اگر خود کند قبول

سلطان درد عشق تو ملک خراب را

ساقی میار باده کزین جام آتشین

ترسم جگر پر آبله گردد شراب را

ای کوثر مراد ندانم که چون کنم

گر بازگیری از من مستسقی آب را

شب کی رسد به صبح که اشراق از غمت

گل کرد ز آب دیده ره آفتاب را

شمارهٔ ۵

سوز غم تو کرد قضا سرنوشت ما

ای در غم تو شعله آتش بهشت ما

این ابر ناوک تو همانابه سینه داشت

کالماس جای سبزه بر آمد ز کشت ما

دوزخ به پشت گرمی ایام هجر تو

خویشی گرفت با گل و آب سرشت ما

زاهد به عشق کوش که محراب صومعه

افتد به سجده پیش زمین کنشت ما

اشراق بوی باده ملائک برد ز هوش

جائی اگر نهند بنائی ز خشت ما

شمارهٔ ۶

شعله ها در جان زدی این سینه غمناک را

خرمنی ز آتش چه حاجت بود یک خاشاک را

تا بکی در سینه تنگم نهان دارم چو راز

آتشی کز شعله خاکستر کند افلاک را

در ره عشق تو عمری شد که حیران مانده ام

من که اندر کوی دانش رهبرم ادراک را

هیچ صیادی به صید خسته در صحرا نتاخت

تیر مژگان تا به کی این سینه صد چاک را

هر دو عالم خار شد در چشم اشراق از غمت

هرکه آب خضر دارد خوار دارد خاک را

شمارهٔ ۷

فقیا بفیکا تفز بالعلا

معلماعلی قلبکا القیا

بیا زاهد از باده ما بشوی

دل و جان ز اوساخ زرق و ریا

از من می که در کیش اکسیریان

گدائی کند مهر از و کیمیا

به میخانه ما یکی برگذر

نه میخانه بل کعبه اصفیا

می از جام ما خور که تا روز حشر

زخاک تو خورشید روید گیا

الهی دلم بنگه مهر تست

که اقلیم نور است و صقع ضیا

شد اشراق خاک تو کز خاک او

کند دیده عقل کل توتیا

شمارهٔ ۸

ما شاه محنتیم و دهد عشق تاج ما

گردون ز جنس درد فرستد خراج ما

چون دم زنم ز صبح وصالت که روز حشر

بیعت گرفته است ز شبهای داج ما

ترسم که در دماغ وجود آتش افکند

ز ینسان که باز گرم جگر شد مزاج ما

گردون که صبح صحبت ما شام هجر کرد

گو روغن وجود مکن در سراج ما

اشراق ما و درد که دکان روزگار

زان نسخه مفلس است که دارد علاج ما

شمارهٔ ۹

ای مه از رخ دور کن یک ره نقاب

تا عرق گردد ز خجلت آفتاب

بی وصالت زندگانیها تلف

بی جمالت عشق رانیها عذاب

دیده مارا از آن عارض شکیب

ممتنع چون صبر مستسقی ز آب

چون بدست آرد ترا این عنکبوت

از کجا شد صید عنقا از لعاب

خون مارا در خورد دستت نیست لیک

می توان کردن سر انگشتان خضاب

مرغ و ماهی را بود در شب سکون

من شب آسایش نمی بینم به خواب

دوست را یک ره در آرید از درم

تا بگویم هر دو عالم را جواب

گفتی از من بر نگردی گرچه رفت

جور عشقم بر تو بیرون از حساب

تو توانی عهدها آسان شکست

نیست اندر دین اشراق این کتاب

شمارهٔ ۱۰

آتش که شعله عاریت از جان ما گرفت

چون برق عشق بود که در آشنا گرفت

ای بس که در فراق تو از بخت واژگون

نفرین خویش کردم و گردون دعا گرفت

هر جا که جان خسته به بیماری ئی فتاد

عشق تو رفت و بیعت درد از دوا گرفت

این دل که عنکبوت زوایای محنت است

یارب چسان به دام حیل این هماگرفت

ای بیوفا خیال تو چندان به روز هجر

پهلوی ما نشست که بوی وفا گرفت

روزی کتاب هستی ما می نوشت چرخ

تقدیر رفت نسخه اصل از بلا گرفت

شرمنده خیال توام کم قبول کرد

من خاک بودم او ز کرم توتیا گرفت

اشراق چون دو چشم تو در خشکسال هجر

چندان گریستم که کنارم گیا گرفت

شمارهٔ ۱۱

آنکه در آتش غم سوخت دل خام من است

وآنکه او را غم کس نیست دلارام من است

توکه ته جرعه جام تو بود کوثر عشق

چه خبر داری ازین شعله که آشام من است

گرمی آتش دوزخ خوی خجلت ریزد

بی تو پیش تف این جرعه که در جام من است

چهره افروخته بادت که خوش افروخته ای

شعله ها در بن هر مو که بر اندام من است

ای که گوئی ز چه دل کعبه غم ساخته ای

چکنم طوف بلا گرد در و بام من است

به فسون لب پر شهد تو شیرین نشود

تلخی زهر جفای تو که در کام من است

خبر از عیش کسم نیست همی میدانم

کآتش دل می و غم نقل و بلا جام من است

دوست شد دشمن و این بوالعجبی نیست ز دوست

بوالعجب بخت بد تیره سرانجام من است

عنکبوت غمم اشراق خیال رخ اوست

هیچ دانی تو چه عنقاست که در دام من است

شمارهٔ ۱۲

از تو ما را آب در جوی تمنا آتش است

عشق بازی چون مزاج باده گویا آتش است

ای معلم کشتی ما مشکل آید بر کنار

کاندر اقلیمی که مائیم آب دریا آتش است

ساغر از می بادت ای ساقی مرا معذور دار

در مذاق عشق بازان جام صهبا آتش است

دین زرتشتی مگرای دل که در تکریم تو

همچو کانون زور وشب در سینه ما آتش است

مردم چشم ترا اشراق اکنون جای خواب

آن هم آغوش که در خورداست شب‌ها آتش است

شمارهٔ ۱۳

اشکم ز سوز سینه چو عمان آتش است

دریای شعله مایه باران آتش است

هر دم به جانبی ز دلم شعله سر زند

یاران در این خرابه مگر کان آتش است

شب هر نفس که بی تو کشیدم چنان نمود

کز سینه تا به لب همه پیکان آتش است

تو شب به ناز خفته و من خسته تا به روز

چون خار وخس که بر سر طوفان آتش است

مهمان تست جان ستمدیده روز وصل

مانند خشک همیه که مهمان آتش است

از دل مپرس سینه در سوز خفته را

این کوی را هزار خیابان آتش است

گفتم که جان خسته اشراق و درد عشق

گفتا گیاه خشک و بیابان آتش است

شمارهٔ ۱۴

این زمینی ست که جولانگاه جانان بوده ست

در تن از جلوه جانان منش جان بوده ست

این زمینی ست که از نور جمال ورخ دوست

آفتابش حجل از ریگ بیابان بوده ست

این مدینه ست همانا که حریم حرمش

کعبه حاجت این گنبد گردان بوده ست

این زمینی ست که از غیرت خاک چمنش

آتش اندر جگر چشمه حیوان بوده ست

این زمین داوری کشور امکان کرده ست

این زمین سجده گه روضه رضوان بوده ست

بارها پیش درش چرخ برین برده نماز

بارها عقل کلش نایب و دربان بوده ست

اندرین کوی گرد است که چون نور بصر

خانه افروز جلیدیه امکان بوده ست

ابر تا بر سر او سایه فکن گشته زشرم

زیرسیلاب عرق غرقه طوفان بوده ست

خجلت از ذره خاک حرمش برده سحاب

گر همه مهر و مهش قطره باران بوده ست

شمارهٔ ۱۵

بی غم عشق تو جان با هستی من دشمن است

هرکه با جان هم وثاقی کرد با تن دشمن است

ای که گفتی تیر باران است از او جوشن بپوش

دوست چون تیر افکندبر دوست جوشن دشمن است

بر جهانی می نیارستم گشودن چشم از آنک

خانه تاریک دل با نور روزن دشمن است

پیش چشمم بتگه دیر آید اکنون کالبد

آری آنکو بت شکن شد با برهمن دشمن است

ریزه الماس با زخم آنچنان دشمن مباد

کز فراقت خواب خوش بر دیده من دشمن است

نکته بین اشراق کز اطوار بخت واژگون

دوست با ما راست پنداری چو دشمن دشمن است

شمارهٔ ۱۶

چنین که شور تو در ساخت دماغ من است

ز شغل درد تو کی مرگ هم فراغ من است

مگو که شعله آهم نسوزد انجم را

که بر جبین مه اینک نشان داغ من است

رساند خواهی اگر جرعه ای به ما باری

کنون که آتش سوزنده در سراغ من است

خیال را دل و اندیشه را جگر سوزد

ازین شراب که در ساغر دماغ من است

به جای برگ کنون شعله بر دهد اشراق

از آن درخت که نشوش ز فرع باغ من است

شمارهٔ ۱۷

گر زمهر بتی دل به قصد کین من است

سپاه فتنه دگر باره در کمین من است

دلا بگو دگر این گرد راه جلوه کیست

که همچو نور فروزنده در جبین من است

به شرع عشق مسلمان نیم،تف دوزخ

اگر نه عاریت از آه آتشین من است

غمی که شادی عالم بدو خراج دهد

سریر سلطنتش خاطر حزین من است

رهین آه خودم کز فروغ شعله او

هزار دوزخ افروخته رهین من است

کنون به دست تو باری زمام دل دادم

اگر چه خون به دل عقل پیش بین من است

مرا به داغ غلامی نشانه کن هر چند

که داغ تو نه به اندازه جبین من است

تو از نصیحت من رنج خود مده اشراق

که در حقه دانش در آستین من است

شمارهٔ ۱۸

عشق آتش در مذاقم آب حیوان کرده است

می پرستی فارغم از کفر و ایمان کرده است

جان فدای آن کمان ابرو که از تیر جفا

هر سر مو بر تنم صد نوک پیکان کرده است

جز سر زلفش پریشانی مبیناد آنکه او

خاطر ماهم چو زلف خود پریشان کرده است

آنچه با جان اسیران کرد چشم مست او

کافرم گر هیچ کافربا مسلمان کرده است

هم مزاج روزگار آن خوی آتشناک او

خانه آسودگی با خاک یکسان کرده است

داده بر باد فنا پیدا و پنهان مرا

آنکه حسن و عشق را پیدا و پنهان کرده است

صد هزاران جان فدای خامه استاد صنع

کاین همه صورتگری بر لوح امکان کرده است

نرخ جام باده جان کرده ست پیر می فروش

مایه هستی ندانم از چه ارزان کرده است

شوخ چشمی کی غم ویرانه جانم خورد

کز سر مستی هزاران خانه ویران کرده است

گفتی اشراق از غم ماهیچ سامانیت هست

آری آری عشق کارم خوش به سامان کرده است

شمارهٔ ۱۹

کافرم با دردم ار هرگز به درمان کار هست

خاک عالم بر سر درمان چو درد یار هست

میوه نارد باغ عمرم ورنه در هر شاخ و برگ

صد هزاران نوک پیکان بهر من دربار هست

مگذر از خاکم مبادا شعله گیرد دامنت

کم هنوز آتش ته خاکستر این مقدار است

ای برهمن بگذر و ماراببین کز کفر زلف

چند طوق طاعتش در گردن زناز هست

چند گوئیدم که از عشق اینهمه لافت ز چیست

چون تو چندین نقطه اندر دور این پرگار هست

اندر آن مجلس که جای باده عشق آتش دهد

غیر اشراق ای عزیزان دیگری را بار هست

شمارهٔ ۲۰

کو سری کش سر فتراک تو یکچند نداشت

یا دلی کش شکن زلف تو در بند نداشت

دلم از بهر تو پیوند دو عالم بگسست

سر موئی سر زلفت سر پیوند نداشت

جز ز جوی غم عشقت دل من آب نخورد

چکنم در دو جهان حسن تو مانند نداشت

همه بر ساده دلی های دلم می خندند

ای عجب شهد لبت هیچ شکر خندند نداشت

دامن دیده همی داشت ز نادانی دل

کز بهار همدان دامن الوند نداشت

دلم از دولت عشق تو سلیمانی کرد

قدر یک مورچه در کوی تو هرچند نداشت

گفته بودی بخدا خون دلت خواهم ریخت

خون افسرده من اینهمه سوگند نداشت

علم و فضل و شرف و قدر دو عالم اشراق

داشت این‌ها همه لیکن دل خرسند نداشت

شمارهٔ ۲۱

ما را به آل خیر نبیین توسل است

بر ذات پاک خالق عالم توکل است

باما هر آنکه خصمی بیهوده میکند

از پا در آید آخر و ما را تحمل است

کم عمر باشد آنکه به ما دشمنی کند

دور بقای دشمن ما بی تسلسل است

آنکو بدید نیکی و آنگه بدی نمود

پرسش ز نطفه اش نمای که جای تامل است

اشراق غم مخور که نماند جهان چنین

عالم پر از صداست که وقت تبدل است

شمارهٔ ۲۲

آفت تقوی ما جلوه کنان می آید

خوش شراری به سر خرمن جان می آید

عمرها رفت پس از سوختن ما و هنوز

بوی مهر تو ز خاکسترمان می آید

روزی از دیده گذشتی تو و خون از مژه ام

آمد و عمر به سر رفت و همان می آید

سر مژگان تو گردم که به یادش همه شب

مژه در دیده من نوک سنان می آید

گریه زینسان نبود تلخ همانا امشب

جای خوناب دل از دیده روان می آید

دل به عشق تو سپردم به امانت لیکن

باورم نیست که دیگر به میان می آید

آب این بحر همه آتش سوزان کشتی

کی به افسون معلم به کران می آید

چند گوئی مکش از جور من اشراق نفس

شعله چون در کسی افتد به فغان می آید

شمارهٔ ۲۳

امشب این دل سوز عشقش بر سر جان کرده بود

دوزخی در یک گیاه خشک پنهان کرده بود

ماجرای شب چه می‌پرسی نصیب کس مباد

آنچه با جان من امشب روز هجران کرده بود

خواست غم کز خانه جانم رود نگذاشتم

گرچه این ویرانه را با خاک یکسان کرده بود

یاد آن آتش‌فروز دل که از بس سوختش

سینه ما را چو آتشگاه یزدان کرده بود

جانم آسود ار چه تیرش تا رسیدن بر دلم

هر سر موی مرا صد نوک پیکان کرده بود

قطره آبی روا بر کشت امیدم نداشت

آنکه از اشکم کنار دیده عمان کرده بود

بی تو با کشتی چشمم موج دریای بلا

کرد آن کاری که با خاشاک طوفان کرده بود

پرده اشراق مسکین را مدر کز اضطراب

شعله زیر خار و خس بیچاره پنهان کرده بود

شمارهٔ ۲۴

شکر خجل از خنده پنهان توباشد

دستور بلا عامل دیوان تو باشد

خونها همه از خنجر مژگان تو ریزد

دلها همه در زلف پریشان تو باشد

جان بسکه سپردند به پیکان تو عشاق

آب خضر امروز ز پیکان تو باشد

میدان به یکی جلوه بیارای که خورشید

چوگان زده گوی گریبان تو باشد

چوگان سر زلف به بازیگری آور

تاگوی فلک در خم چوگان تو باشد

ای روی تو و زلف تو چون روز و شب عید

جانهای عزیزان همه قربان تو باشد

در باغ دل اشراق حریفان غذی روح

در زمزمه بلبل الحان تو باشد

شمارهٔ ۲۵

مپرس از من که خون دل شبت از دیده چون آید

چه خون دل همه شب ریشه جانم برون آید

بدوز آخر به پیکان دیده ام تا کی توان دیدن

که هر سب صد بلا زین رخنه محنت برون آید

عزیز من شکر خواب صبوحی کرده کی داند

که بر بیدار غم پاسی شب از سالی فزون آید

به سر سودای خام ای دل که باور میکند کاکنون

به دام عنکبوت بخت ما عنقا درون آید

در این شبهای بیداری چنان نازک دلم از غم

که کاهی بر دل من همچو کوه بیستون آید

بیا تا آتش اندر خرمن سحر و فسون افتد

چو چشمت بهر جانم بر سر کار فسون آید

چو باران بارد از چشم همه شب شعله آتش

در این آتش بگو تا کی زمن صبر و سکون آید

غلط کردم ره کوی تو مهمان بلا گشتم

مبادا بخت بد یارب کسی رارهنمون آید

بجای اشک چشمم ریزه الماس می بارد

که آن پیکان مباد از دیده ام روزی برون آید

مگر اشراق را در کار این سودا زبون دیدم

زبون باشد بلی کاری که از بخت زبون آید

شمارهٔ ۲۶

مگر با هر گیاهی یا گلی کز خاک می‌روید

بلایی یا غمی بهر من غمناک می‌روید

نمی‌دانم چه طالع دارم این کز گلستان عشق

همه خلق جهان را گل مرا خاشاک می‌روید

بیا ای آنکه حسرت می‌بری بر کشت امیدم

تماشا کن که برق شعله چون از خاک می‌روید

مکن دعوی عشق ای آنکه چاک سینه می‌دوزی

که این تخم بلا از سینه‌های چاک می‌روید

وفاداری طمع اشراق از هرکس نمی‌دانی

که این داروی نایاب از نهاد پاک می‌روید

شمارهٔ ۲۷

مگو که سوختن از عاشقی بتر باشد

که سوز آتش عشاق بیشتر باشد

گر استخوان من از عشق دوست خاک شود

هنوز بر سر پیکان کارگر باشد

سنان حادثه خون ریزدش ز پرده چشم

که بال خیال تواش خواب در نظر باشد

به ملک عشق گرفتم سکون به اقلیمی

که خاک شعله کشد ابر را شرر باشد

دلم زگرمی سودای عشق دریائیست

که موج آن همه از آتش جگر باشد

کنون ز مردم چشم تو راضیم اشراق

که زخم نشتر آن راحت بصر باشد

شمارهٔ ۲۸

هنوز از ناله‌ام بنیادِ جان نابود می‌گردد

هنوز از آه من شب‌ها جهان پُر دود می‌گردد

هنوز از بس هجوم درد و غم در سینه تنگم

همه شب تا سحر راه نفس مسدود می‌گردد

بلای عشق طرح دوستی افکند و می‌دانم

که آخر دشمن این جانِ غم‌فرسود می‌گردد

ز غمزه چند بر هستی ما ناوک زنی؟ رحمی!

که این صحرا پُر از پیکانِ زهرآلود می‌گردد

نگویم دل در این ویرانه تن دشمنی دارم

که هر روزم از آن بنیاد جان نابود می‌گردد

به دردی سر به سر کردی دو عالم شادباش ای دل

که در سودای عشق آخر زیان‌ها سود می‌گردد

ز زلف خویش زنجیری بیا بر گردن شب نِهْ

که باز امشب به رغم من فلک خوشرود می‌گردد

به طنز اشراق را گویی که خوشنودی ز ما یا نه

بلی از چون تو خونخواری کسی خشنود می‌گردد؟

شمارهٔ ۲۹

نمیدانم چه سازم باز در بازیست چوگانش

سری هر روز می بایست سازم گوی میدانش

بیا ایدل به درد عاشقی بفروش عالم را

زیانی گر کنی بر جان من بنویس تاوانش

به غارت رفت صبر این وصل را هجران مکن یارب

که جانم بر نمی آید دگر با درد هجرانش

بیا ای آنکه معذورم نمیداری تماشاکن

دراین رخنه که بر جان من است از نوک مژگانش

ز خاک من بجای سبزه پیکان بلا روید

ز بس ناوک که بر من زد به غمزه چشم فتانش

به صید جان من آن شهسوار آمد خجل گشتم

که جز صیدی چنین لاغر نکردم هیچ قربانش

سری کش داس چرخ از ملک تن خواهد درود آخر

همان بهتر که اندازم خود اندر پای یکرانش

مپرس از من که ابر عشق چون بارید بر کشتت

چه میدانم همه پیکان آتش بود بارانش

دلم را امشب اندر میزبانی غمت دیدم

چو خاشاکی که گردد دوزخ سوزنده مهمانش

گشودی بر دل اشراق دیگر شست کین آری

کمش بود اینهمه ناوک که پنهان بود در جانش

شمارهٔ ۳۰

حسنت کشید گرد مه از مشک ناب خط

یعنی کشم ز خوبی بر آفتاب خط

ز آشوب تار زلف تو در رستخیز حسن

شد بر رخ تو نسخه یو م الحساب خط

دود دلم که در سر زلف تو جا گرفت

گوئی که شد بر آن رخ خورشید تاب خط

شنجرف بر حوالی خط دیده ایم لیک

کس دیده بر حواشی لعل مذاب خط

در کیش تو حلال بود خون دل بریز

ای چهره تو علت حسن کتاب خط

نور فروغ حسن ترا خط حجاب نیست

کی برفروغ معنی گردد حجاب خط

در وجه جزیه زلف تو بستد ز نافه مشک

یا داد بر خراج رخت آفتاب خط

گفتی شراب ساغر خوبیست چهره ام

زلفم ببین که کرد رقم بر شراب خط

زلف تو گرد آتش رخسار خط نگاشت

بخت من است آنکه نگارد بر آب خط

بر آتش عذار تو تا خط کشید حسن

در جان خامه شعله زد از التهاب خط

شمارهٔ ۳۱

ای که گویی ما به زهد از خود حجاب افکنده‌ایم

رو که ما سجاده تقوی بر آب افکنده‌ایم

مردمان دیده را ما در شب آسودگی

بسترِ خارِ مغیلان وقت خواب افکنده‌ایم

بهر خونِ ما خدا را دل مرنجان غمزه را

ما کتان زندگی در ماهتاب افکنده‌ایم

ساغر تو باد پر می ما به جام آفتاب

جای می از شیشه دل خون ناب افکنده‌ایم

ز آتش دوزخ نگردد خشک و ما از سادگی

رخت خون‌آلود خود در آفتاب افکنده‌ایم

این خسیسان محرم عشاق صافی‌دل نیند

درپذیر اشراق اگر بر رخ نقاب افکنده‌ایم

شمارهٔ ۳۲

چنان ز آتش دل سینه مشتعل کردم

که جان آتش سوزنده را خجل کردم

بیا که بی تو دعایم به آسمان نرسد

ز بسکه راه فلک ز آب دیده گل کردم

مکن تأمل و در خانه دل آتش زن

به چند ارزد ویرانه جا بهل کردم

چنان ز درد دل امشب به دوست نالیدم

که درد را ز دل خویش منفعل کردم

هزار خرمن آتش فکندم اندر دل

بیا ببین که چه با روزگار دل کردم

دلی که مایه دکان عیش بود اشراق

منش نثار یکی شوخ دل گسل کردم

شمارهٔ ۳۳

ما این سبوی باده که بر دوش کرده ایم

تعویذ عقل و مائده هوش کرده ایم

شبهای هجر خار مغیلان بجای خواب

با مردمان دیده هم آغوش کرده ایم

در جام آفتاب شده باده خون دل

بر یاد این شراب که مانوش کرده ایم

عریانی است قسمت ماگر چه از جهان

جان را فدای یار قباپوش کرده ایم

اشراق زنده ایم همان بی وصال دوست

گوئی طریق عشق فراموش کرده ایم

شمارهٔ ۳۴

چه ریزد شعله غم جای می در جام من

ساقی آتش مزاج از بخت بد فرجام من

گل مچین ای بوالهوس از گلشن آغاز عشق

پند گیر ای ساده دل از آتش انجام من

خون دل با خاکم آمیزند تا بشناسد ار

بگذرد روزی بخاکم یار خون آشام من

بوالهوس در بزم عشرت با تو کی داند که شب

بر چه سان آید غم عشق از در و از بام من

ایکه در جامم بجای باده آتش ریختی

دور بادت صبح عیش از تیرگی شام من

یک سر مو از تو سر تا پایم آسایش ندید

گرچه موئی نیست بی مهر تو بر اندام من

دل چو بستم در تو دانستم که این صباغ عشق

خام بست از روز اول رنگ کار خام من

عنکبوت بختم آخر هرزه تاری می تند

تو به رخ خورشید حسنی نائی اندر دام من

راه اقلیم قبول خاطرت طی کردمی

سیر اگر چون مهر و مه بودی نصیب کام من

گفتی اشراق از غمش خواهم صبوری پیشه کرد

آری آری بر امید جان بی آرام من

شمارهٔ ۳۵

گفتی که شد دردت فزون صبر است و بس درمان تو

صبر از کجا و جان من ای جان ودل قربان تو

افتادم اندر چنگ غم چون خس که در آتش فتد

باری عجب درمانده ام دست من و دامان تو

دل بیخود و من بیخبر ترسم که آخر بر دهد

یکباره بر باد بلا خاکسترم هجران تو

گر خود شود در زیر گل خاک استخوانهای تنم

چون سبزه روید همچنان از خاک من پیکان تو

از درد یار ای دل کسی هرگز چنین افغان کند

حاشا که امشب درد را دل خون شد از افغان تو

اشراق در جان تا به کی بر رغم ما آتش زنی

ما را چه غم سیل بلا گو سر بنه در جان تو

شمارهٔ ۳۶

دگرم زدست ماهی شده دل هزار پاره

که گشاده باده بر من زقضا در نظاره

نزنی گرم به ناوک ز قضا چنان بنالم

که شود ز آه من خون به دل فلک ستاره

ز غمت چنان بربزم ز دو دیده بحر خونی

که نه آسمان نیابد ز شنا ره کناره

ز من ار دریغ داری تو سنان بجای خویش است

دل پاره چون کنم من به برتو در شماره

من و وصل دوست هر جا که شود میسر آن به

که به کار خیر حاجت نبود به استخاره

رباعیات

شمارهٔ ۱ : ای دل دو سه روزی بود این بستان‌ها

شمارهٔ ۲ : ای شهد لبت دوای بیماری‌ها

شمارهٔ ۳ : ای عشق توئی تو مایه پاکی ما

شمارهٔ ۴ : ای عشق چو اقبال بریدی از ما

شمارهٔ ۵ : اندر صدوبیست دوره چرخش‌ها

شمارهٔ ۶ : خالی ز می وفاست پیمانه ما

شمارهٔ ۷ : دل گشت به وادی غم عشق رها

شمارهٔ ۸ : ای از تو وجود و هستی و گوهر ما

شمارهٔ ۹ : تا کرد مرا بازوی وصلت به شتاب

شمارهٔ ۱۰ : چون ساقی عشق سر خوش افتاد امشب

شمارهٔ ۱۱ : چشمی دارم چو روی شیرین همه آب

شمارهٔ ۱۲ : مائیم و دلی به عشق جانانه خراب

شمارهٔ ۱۳ : آتش بجهان تفی ز تاب و تب ماست

شمارهٔ ۱۴ : آتش ز تو در هستی نابود من است

شمارهٔ ۱۵ : آن می که عصیر روح پاک است کجاست

شمارهٔ ۱۶ : آنیم که آتش تو قوت دل ماست

شمارهٔ ۱۷ : آنجا که قضا غم از در وصل تو رفت

شمارهٔ ۱۸ : آشی که به رشک افتدش آش بهشت

شمارهٔ ۱۹ : آن نصفه که از پشت تو ای شاه بکاست

شمارهٔ ۲۰ : ای ختم رسل دو کون پیرایه تست

شمارهٔ ۲۱ : ای ختم رسل فضل و شرف مایه تست

شمارهٔ ۲۲ : اسبم ز فراق جو چو نالی مانده ست

شمارهٔ ۲۳ : ای در همه حال روی دلها سویت

شمارهٔ ۲۴ : از خاک در تو آب کوثر حجل است

شمارهٔ ۲۵ : ای خاطر تو کتاب دین رافهرست

شمارهٔ ۲۶ : از دست تو در ساغر جانم خونهاست

شمارهٔ ۲۷ : اشراق متاع غم رهین دل تست

شمارهٔ ۲۸ : این منطقه فلک مدار غم تست

شمارهٔ ۲۹ : ای آنکه ترا حریم گردون حرم است

شمارهٔ ۳۰ : اشراق همه جهان پر افسانه ماست

شمارهٔ ۳۱ : این دیده که عامل خراج غم تست

شمارهٔ ۳۲ : از خاک من الماس جفا خواهد رست

شمارهٔ ۳۳ : ای دوست بیا که بی تو بودن عار است

شمارهٔ ۳۴ : با آنکه همیشه یار در کینه ماست

شمارهٔ ۳۵ : باد سحر از آه دم سرد من است

شمارهٔ ۳۶ : بتخانه نمک زان لب چون نوش گرفت

شمارهٔ ۳۷ : بوقلمونی و بایزیدی کفر است

شمارهٔ ۳۸ : برسید کاینات بی حد صلوات

شمارهٔ ۳۹ : برهان محبت نفس سرد من است

شمارهٔ ۴۰ : بی تو دو جهان بر دل من زندان است

شمارهٔ ۴۱ : تابان قدح از رخ دلارام من است

شمارهٔ ۴۲ : جانم در سینه بر رخ غم بسته ست

شمارهٔ ۴۳ : جز غم که ندیم دل سودائی ماست

شمارهٔ ۴۴ : جز صانع بی همال قیومی نیست

شمارهٔ ۴۵ : چندان فلک آن سنگ که آتش نگداخت

شمارهٔ ۴۶ : چشم فلک از دیدن دردم خیره ست

شمارهٔ ۴۷ : چرخی تو و نیکوئی یکی اختر تست

شمارهٔ ۴۸ : چوگان غمم من و بلاگوی من است

شمارهٔ ۴۹ : چوگان شده قامتم سرم گوی خوش است

شمارهٔ ۵۰ : خورشید که گرمی جهان را سبب است

شمارهٔ ۵۱ : خون در تن من ز شوق تو جوش گرفت

شمارهٔ ۵۲ : دل عادت چشم جنگجوی تو گرفت

شمارهٔ ۵۳ : دل درد تو جای جان در آغوش گرفت

شمارهٔ ۵۴ : دل در برم آن نگار سرکش بگداخت

شمارهٔ ۵۵ : در هجر تو پیمانه غم لبریز است

شمارهٔ ۵۶ : در کین کس این چه رخ بر افروختن است

شمارهٔ ۵۷ : دل بازدیده گوی چوگان بلاست

شمارهٔ ۵۸ : در سینه من که او شبستان وفاست

شمارهٔ ۵۹ : دریای بلاخوی جبین دل ماست

شمارهٔ ۶۰ : در قالب فطرت از تو جان دگر است

شمارهٔ ۶۱ : دی مرکب حکمت آنکه بر گردون تاخت

شمارهٔ ۶۲ : دستی که گرفتی سر آن زلف چو شست

شمارهٔ ۶۳ : دل بیهده ترک عشق دلدار گرفت

شمارهٔ ۶۴ : دوران که ز ظلم می نگنجید به پوست

شمارهٔ ۶۵ : روز از غم تو زهر بلا نوش من است

شمارهٔ ۶۶ : رسم شب ما ستاره پنهان شدن است

شمارهٔ ۶۷ : سر خیل نماز بودنم گرچه خطاست

شمارهٔ ۶۸ : صد شکر که کوچه عدم جای من است

شمارهٔ ۶۹ : عشق آمد و هستی مرا بیشه بسوخت

شمارهٔ ۷۰ : عشقی که زمن دود بر آورد این است

شمارهٔ ۷۱ : عشق چو توئی کجا توان پنهان داشت

شمارهٔ ۷۲ : عشق تو که از آتش غیرت افروخت

شمارهٔ ۷۳ : گر بر سر شهرت و هوی خواهی رفت

شمارهٔ ۷۴ : گل بود که در جهان رخ رنگین داشت

شمارهٔ ۷۵ : من پای برهنه دشت سنگستان است

شمارهٔ ۷۶ : من خسرو علم و آسمان گاه من است

شمارهٔ ۷۷ : مه ساغر و آسمان خم باده ماست

شمارهٔ ۷۸ : وصل تو بهشت جاودان دل ماست

شمارهٔ ۷۹ : ویرانه خاطرم که حکمت کده است

شمارهٔ ۸۰ : هر درد کزو دیده دوران خیره ست

شمارهٔ ۸۱ : یک نامه به من رسید از حضرت دوست

شمارهٔ ۸۲ : دیوانه عشق پیرو عاقل نیست

شمارهٔ ۸۳ : هر جا که توئی دین و دل ما آنجاست

شمارهٔ ۸۴ : هر بیش و کمی که هست مارا از تست

شمارهٔ ۸۵ : دانی ز جهان چه طرف بر بستم هیچ

شمارهٔ ۸۶ : دنیا همه هیچ و کار دنیا همه هیچ

شمارهٔ ۸۷ : هیچ است جهان و زندگی در آن هیچ

شمارهٔ ۸۸ : آوای تو بر دل حزین ما را راح

شمارهٔ ۸۹ : آن آفت خرمن سکون می آید

شمارهٔ ۹۰ : آن ماه که حسن را روان می بخشد

شمارهٔ ۹۱ : آهم رخ سیاره دگرگون سازد

شمارهٔ ۹۲ : ای حور نژاد دهر هر چه باداباد

شمارهٔ ۹۳ : این دیده به مسمار بلا دوخته باد

شمارهٔ ۹۴ : ای مایه آرایش دکان وجود

شمارهٔ ۹۵ : از دوریت ای تازه گل باغ مراد

شمارهٔ ۹۶ : امشب که بلا بدین ستمکش بارد

شمارهٔ ۹۷ : اشراق بر این طاق که چرخش خوانند

شمارهٔ ۹۸ : ای عشق تو برق مشت خاشاک وجود

شمارهٔ ۹۹ : از هر که دهد پند شنودن باید

شمارهٔ ۱۰۰ : ای گابن جان که باد وصلت به نهاد

شمارهٔ ۱۰۱ : از هر بن موی بی تو پیکان روید

شمارهٔ ۱۰۲ : از خاک عدم مرا چو ریحان روید

شمارهٔ ۱۰۳ : ای خاک در تو آب حیوان وجود

شمارهٔ ۱۰۴ : از دوری خدمتت که جان افزاید

شمارهٔ ۱۰۵ : این دنیی پیر را جوان خواهی کرد

شمارهٔ ۱۰۶ : ای ذات تو آرایش اقطار وجود

شمارهٔ ۱۰۷ : ای آنکه فلک همی غلامت شاید

شمارهٔ ۱۰۸ : ای جلوه تو زینت میدان وجود

شمارهٔ ۱۰۹ : ای منت خدمت تو بر جان وجود

شمارهٔ ۱۱۰ : ای درد تو خوشتر از حیات جاوید

شمارهٔ ۱۱۱ : از دست تو خون ز چشم احباب چکد

شمارهٔ ۱۱۲ : از لعل لب تو باده تاب چکد

شمارهٔ ۱۱۳ : بی عشق تو فضل ها و بالم باشد

شمارهٔ ۱۱۴ : با تیغ تو جنبش از جهان بر خیزد

شمارهٔ ۱۱۵ : بیچاره دلم هزار جانبازی کرد

شمارهٔ ۱۱۶ : با خون جگر خاک دل آمیخته باد

شمارهٔ ۱۱۷ : بوی تو ره قافله هوش زند

شمارهٔ ۱۱۸ : باتو شب تارم چو شهب می تابد

شمارهٔ ۱۱۹ : بی تو همه عیش ها و بالم باشد

شمارهٔ ۱۲۰ : بی عشق سرشکم آتش تیز نبود

شمارهٔ ۱۲۱ : با من نفسی بی تو دلم یار نبود

شمارهٔ ۱۲۲ : بر چرخ ز آه من سها می سوزد

شمارهٔ ۱۲۳ : جام می اگر چه غارت هوش کند

شمارهٔ ۱۲۴ : جز درد تو جان ما تمنا نکند

شمارهٔ ۱۲۵ : جان چیست که گویمت بقربان توباد

شمارهٔ ۱۲۶ : جان غاشیه غم تو بردوشش باد

شمارهٔ ۱۲۷ : جان بی تو چوهیزم اندر آتش سوزد

شمارهٔ ۱۲۸ : جان در غمت از جهان جدائی دارد

شمارهٔ ۱۲۹ : چشمم همه بی تو موج خوناب زند

شمارهٔ ۱۳۰ : چشمان تو آهوان آهو گیرند

شمارهٔ ۱۳۱ : خواهم فلکت دگر مساعد گردد

شمارهٔ ۱۳۲ : در عشق تو دل بخون من بازی کرد

شمارهٔ ۱۳۳ : در عشق تو خون ز چشم امید چکید

شمارهٔ ۱۳۴ : دی بی تو به چشمم مژه پیکانی کرد

شمارهٔ ۱۳۵ : در عهد کفت کزوسخا می بارد

شمارهٔ ۱۳۶ : در دام تو هیچ جان گرفتار مباد

شمارهٔ ۱۳۷ : در عهد غمت دل چه جوانیها کرد

شمارهٔ ۱۳۸ : در جام دل آن باده که دی دلبر کرد

شمارهٔ ۱۳۹ : دی چرخ که از بقا مبادش امید

شمارهٔ ۱۴۰ : در غیر دلم غم تو مأوا نکند

شمارهٔ ۱۴۱ : در خنده چو بر لعل تو شکر چسبد

شمارهٔ ۱۴۲ : در گلشن ما سمن مغیلان آید

شمارهٔ ۱۴۳ : در دشت وجودم که فلک می پوید

شمارهٔ ۱۴۴ : در باغ ز عشق تو چمن می سوزد

شمارهٔ ۱۴۵ : در کعبه قل تعالو از مام که زاد

شمارهٔ ۱۴۶ : روزی دلم از غم تو بگسسته شود

شمارهٔ ۱۴۷ : زان پیش که خاک ما فلک کوزه کند

شمارهٔ ۱۴۸ : زان پیش که جان ز نور بی مایه شود

شمارهٔ ۱۴۹ : زین باده که دل زجام غیرت نوشید

شمارهٔ ۱۵۰ : زین شعله که دل چو جانش در بر گیرد

شمارهٔ ۱۵۱ : ز آنروز که از سستی بخت ناشاد

شمارهٔ ۱۵۲ : شب بر دل من دوره غم می بیزد

شمارهٔ ۱۵۳ : شد تن همه دل دلستان می آید

شمارهٔ ۱۵۴ : عقل از خبر وصل تو از هوش رود

شمارهٔ ۱۵۵ : عشاق به تیغ عشق جز سر ندهند

شمارهٔ ۱۵۶ : کو عشق که باده سکونم ریزد

شمارهٔ ۱۵۷ : گفتی که فلان ز هجر ما چون باشد

شمارهٔ ۱۵۸ : کفتم که چو بخت هجر در خواب شود

شمارهٔ ۱۵۹ : گر بیخبری کز تو بدین دل چه رسید

شمارهٔ ۱۶۰ : گفتی شب هجرت از چه تب می زاید

شمارهٔ ۱۶۱ : گفتی شودت ز وصلم اقبال بلند

شمارهٔ ۱۶۲ : گر ابر نمی ز چشم من بردارد

شمارهٔ ۱۶۳ : مه پیش رخت به عذرخواهی آید

شمارهٔ ۱۶۴ : نتوان ز غم تودل به تدبیر برید

شمارهٔ ۱۶۵ : وقت آمده کاین جان و تنم پاک رود

شمارهٔ ۱۶۶ : هجران تو چون وصال جاوید شود

شمارهٔ ۱۶۷ : هرچند طریق خدمت ما بد بود

شمارهٔ ۱۶۸ : یا در چمن قدس وطن باید کرد

شمارهٔ ۱۶۹ : یکچند به کنج خلوتم جا دادند

شمارهٔ ۱۷۰ : یادم چو از آن عزم سفر می آید

شمارهٔ ۱۷۱ : جز یاد تو در سینه ما یاد مباد

شمارهٔ ۱۷۲ : آنکس که به یادت دل شیدا دارد

شمارهٔ ۱۷۳ : آن باده که آفتاب جام است بیار

شمارهٔ ۱۷۴ : از سور غم عشق توای ماه اگر

شمارهٔ ۱۷۵ : از شرم رخت چهره نهان دارد مهر

شمارهٔ ۱۷۶ : از عمر به تنگم چو خلافت ز . . .

شمارهٔ ۱۷۷ : افتاد دلم درتک و پوئی دیگر

شمارهٔ ۱۷۸ : ای خدمت تو ز زندگانی خوشتر

شمارهٔ ۱۷۹ : ای درد تو جان عاشقان را افسر

شمارهٔ ۱۸۰ : ای دوست بیا و دل آواره ببر

شمارهٔ ۱۸۱ : ای مایه آرایش دکان هنر

شمارهٔ ۱۸۲ : ای مایه زیب زندگانی چو هنر

شمارهٔ ۱۸۳ : با عشق نشین دگر تو ای دل زنهار

شمارهٔ ۱۸۴ : در ساغر دل خون ز شراب اولیتر

شمارهٔ ۱۸۵ : آن جوهری جان که مرا عمر دراز

شمارهٔ ۱۸۶ : چون خواست مرا دور جهان شعبده باز

شمارهٔ ۱۸۷ : دل سیر نگردد از غم دوست چو آز

شمارهٔ ۱۸۸ : یاد شب وصل آن مه مهر افروز

شمارهٔ ۱۸۹ : بیروی تو آرام ندارم هرگز

شمارهٔ ۱۹۰ : ای سینه به آتش غم عشق بساز

شمارهٔ ۱۹۱ : ای دل به فراق یار بگداز و بسوز

شمارهٔ ۱۹۲ : در وصف تو خلق دو جهان از آغاز

شمارهٔ ۱۹۳ : ای داغ غم تو بر جبین‌ها که مپرس

شمارهٔ ۱۹۴ : ای ریخته خون‌ها به زمین‌ها که مپرس

شمارهٔ ۱۹۵ : خواهم شود این زمانه را در نفیس

شمارهٔ ۱۹۶ : سوز غم عشق تو به دل ما را بس

شمارهٔ ۱۹۷ : آن نامه که درد ماش چون در درگوش

شمارهٔ ۱۹۸ : ای از تو سرای دل پر افغان و خروش

شمارهٔ ۱۹۹ : چون گرد بلا خاست ز میدان وداع

شمارهٔ ۲۰۰ : ای در ولایت ترا کعبه صدف

شمارهٔ ۲۰۱ : خورشید همی هراسد از روزن عشق

شمارهٔ ۲۰۲ : دل گشته ز دوریت به مردن نزدیک

شمارهٔ ۲۰۳ : این کاخ هزار در که باشد صد رنگ

شمارهٔ ۲۰۴ : تا چند رخ از آز و شره پر آژنگ

شمارهٔ ۲۰۵ : از حسن تو ای فارس میدان جمال

شمارهٔ ۲۰۶ : ای دست شکوه تو قوی از اقبال

شمارهٔ ۲۰۷ : بگذار که در عشق بفرساید دل

شمارهٔ ۲۰۸ : دی قاصد نامه ای که از منزل دل

شمارهٔ ۲۰۹ : یاد نمک صحبتت ای مهر گسل

شمارهٔ ۲۱۰ : یارب به حق محمد آن ختم رسل

شمارهٔ ۲۱۱ : اعیان جهان نیست پسند عاقل

شمارهٔ ۲۱۲ : گردید الف قامت ما آخر دال

شمارهٔ ۲۱۳ : آیند ملائک سحر از عرش عظیم

شمارهٔ ۲۱۴ : آئینه به کف حسن پرستی دیدم

شمارهٔ ۲۱۵ : از شوق تو شاها به جهان آمده ام

شمارهٔ ۲۱۶ : از صحبت خلق دیده بر دوخته ام

شمارهٔ ۲۱۷ : از عشق تو در سر هوسی داشته ام

شمارهٔ ۲۱۸ : از نور رخ تو چون بیارایم چشم

شمارهٔ ۲۱۹ : افتاده به روزگار کارم چکنم

شمارهٔ ۲۲۰ : امشب به غم تو با قضا کوشیدم

شمارهٔ ۲۲۱ : اشراق یکی راه فلک ساز کنم

شمارهٔ ۲۲۲ : ای آنکه بجز رهت رهی نسپارم

شمارهٔ ۲۲۳ : ای وقف غمت سراچه تنگ دلم

شمارهٔ ۲۲۴ : ای بیهشی عشق تو فرهنگ دلم

شمارهٔ ۲۲۵ : این چرخ کدوئیست کهن باده منم

شمارهٔ ۲۲۶ : ای جان من از عشق تو پیمانه غم

شمارهٔ ۲۲۷ : ای عشق تو کرده غارت ایمانم

شمارهٔ ۲۲۸ : ای در ته دریای گناهان شده گم

شمارهٔ ۲۲۹ : با آتش دل به عشق همخوابه شدم

شمارهٔ ۲۳۰ : با خون جگر ز شوق جانان گریم

شمارهٔ ۲۳۱ : با خوی تو لاف آشنائی چه زنم

شمارهٔ ۲۳۲ : بر تیر تو دیده گفتم آماج کنم

شمارهٔ ۲۳۳ : بالعل تو تنگ های شکر چکنم

شمارهٔ ۲۳۴ : تا با سر زلفت آشنائی دارم

شمارهٔ ۲۳۵ : تاعشق تو در گشود بر روی دلم

شمارهٔ ۲۳۶ : تا با غم دوست عهد صحبت بستم

شمارهٔ ۲۳۷ : تا عهد وصال گنج عشقت بستم

شمارهٔ ۲۳۸ : تانیت صحبت وصالت بستم

شمارهٔ ۲۳۹ : تسخیر ممالک معانی کردم

شمارهٔ ۲۴۰ : خون شد جگرم که غرق خون باد دلم

شمارهٔ ۲۴۱ : خاکستر گلخن عدم باد دلم

شمارهٔ ۲۴۲ : خواهم هدف تیر عتابت باشم

شمارهٔ ۲۴۳ : در گلشن ایجادم اگر خار توام

شمارهٔ ۲۴۴ : دل مخزن اسرار الهی کردم

شمارهٔ ۲۴۵ : در خانه عشق تا که من بنشستم

شمارهٔ ۲۴۶ : دی با یاری بسوی گرمابه شدم

شمارهٔ ۲۴۷ : در دیده چو خار گشته خوابم چکنم

شمارهٔ ۲۴۸ : دلدار نشد به وصل یارم چکنم

شمارهٔ ۲۴۹ : رهبان کلیسیای دوران شده ام

شمارهٔ ۲۵۰ : رخت خود از اینسوی برون بربستم

شمارهٔ ۲۵۱ : کی باد ز شر تن اخسا برهیم

شمارهٔ ۲۵۲ : کو مرگ که مایه حیاتش گیرم

شمارهٔ ۲۵۳ : گفتم روم از عشق تو در معدن غم

شمارهٔ ۲۵۴ : گفتم به تو ای نورده روزن چشم

شمارهٔ ۲۵۵ : گاهی آتش از تف درون می سازم

شمارهٔ ۲۵۶ : ما سطح فلک قعر زمین می شمریم

شمارهٔ ۲۵۷ : مرغ چمن وصلم و چون اهرمنم

شمارهٔ ۲۵۸ : من علم گیاه حرم توحیدم

شمارهٔ ۲۵۹ : موسایم و در طور لقا می طلبم

شمارهٔ ۲۶۰ : مائیم که با فقر و فنا ساخته ایم

شمارهٔ ۲۶۱ : من خالق کن فکان ترا می دانم

شمارهٔ ۲۶۲ : نه در خور داغ تو جبینی دارم

شمارهٔ ۲۶۳ : یکباره بترک دار دنیاگفتم

شمارهٔ ۲۶۴ : دنیا نه به خاک نه به آبش میدان

شمارهٔ ۲۶۵ : آکنده به آتش دل بی حاصل من

شمارهٔ ۲۶۶ : آن نیستی اینکه نام داری انسان

شمارهٔ ۲۶۷ : ای زلف سیه کرده بلای دل من

شمارهٔ ۲۶۸ : ای کهتر فضل تو هزار افلاطون

شمارهٔ ۲۶۹ : ای وصل تو اختر مراد دل من

شمارهٔ ۲۷۰ : اکنون که شدی مه خرد برده من

شمارهٔ ۲۷۱ : ای زنگ غمت صیقل آئینه من

شمارهٔ ۲۷۲ : ای یاد تو سرمایه بیهوشی من

شمارهٔ ۲۷۳ : ای خون ز تو باده روان دل من

شمارهٔ ۲۷۴ : ای باد سلام من نومید رسان

شمارهٔ ۲۷۵ : ای خون دل از عشق تو در گردن من

شمارهٔ ۲۷۶ : ای وصل تو ناداشته پاس دل من

شمارهٔ ۲۷۷ : ای گلخن غم کرده سرای دل من

شمارهٔ ۲۷۸ : ای عشق تو فرخنده همای دل من

شمارهٔ ۲۷۹ : ای زلف تو جزیه گیر عود دل من

شمارهٔ ۲۸۰ : اشراق دل از غم بتان شاد مکن

شمارهٔ ۲۸۱ : ای ز آتش غم نهفته چاک دل من

شمارهٔ ۲۸۲ : ای عشق تو نور خانه سوز دل من

شمارهٔ ۲۸۳ : ای آتش تو مرهم داغ دل من

شمارهٔ ۲۸۴ : ای وهم تو از مزیفاتی بس کن

شمارهٔ ۲۸۵ : ای دیده عقل کلبه نقاشی کن

شمارهٔ ۲۸۶ : ای مرهم زخم اندرون دل من

شمارهٔ ۲۸۷ : این پند نگاهدار هموار ای تن

شمارهٔ ۲۸۸ : تا یافت شود مگر برای دل من

شمارهٔ ۲۸۹ : تا دور شدی ز چشم غمدیده من

شمارهٔ ۲۹۰ : تیغ از تو ولبیک نهانی از من

شمارهٔ ۲۹۱ : از جاهت صدرا گرفته باج از گردون

شمارهٔ ۲۹۲ : چندانکه نمود بیش کوشش دل من

شمارهٔ ۲۹۳ : چون جزر اصم گوش طبیب دوران

شمارهٔ ۲۹۴ : در سینه چودوزخ آتشی کردم من

شمارهٔ ۲۹۵ : شاها ز زمانه گم شد آسایش من

شمارهٔ ۲۹۶ : گر تیغ غمش ز جان کشد کینه من

شمارهٔ ۲۹۷ : می آمد دی بسان اقبال شهان

شمارهٔ ۲۹۸ : هر روز ز بهر دل بیحاصل من

شمارهٔ ۲۹۹ : یک چند دلافرامش از دنیا کن

شمارهٔ ۳۰۰ : یارب که بکوی خویش پابستم کن

شمارهٔ ۳۰۱ : یارب به که گویم اندرین دیر کهن

شمارهٔ ۳۰۲ : بر پهنه دهر خنگ بیداد مران

شمارهٔ ۳۰۳ : یک عمر اسیر درد پنهان بودن

شمارهٔ ۳۰۴ : یاد آور روی دوست را گل می دان

شمارهٔ ۳۰۵ : ای دوست منم ز جرم شرمنده تو

شمارهٔ ۳۰۶ : ای دیده زکات گیر نظاره تو

شمارهٔ ۳۰۷ : ای راحت سینه سینه رنجور از تو

شمارهٔ ۳۰۸ : ای صبح خجل ز روی فرخنده تو

شمارهٔ ۳۰۹ : جان چون تن و تن چو جان کند قدرت تو

شمارهٔ ۳۱۰ : در بزم محبت امشب از دولت تو

شمارهٔ ۳۱۱ : شد غرفه به خون جگر آواره تو

شمارهٔ ۳۱۲ : کو عمر که داد عیش بستانم ازو

شمارهٔ ۳۱۳ : هرتن که سرشت بد بود محضر او

شمارهٔ ۳۱۴ : مستیم و خراب کنج میخانه تو

شمارهٔ ۳۱۵ : ای دل نشدی تا به ره عشق آگاه

شمارهٔ ۳۱۶ : در راه تو دیوانه شدن ما را به

شمارهٔ ۳۱۷ : ای سرو ز بالای تو پست افتاده

شمارهٔ ۳۱۸ : دل در غمت از دو کون برداشته به

شمارهٔ ۳۱۹ : جز راه صفا بهیچ ره پای منه

شمارهٔ ۳۲۰ : سر گشتگی دور زمان یعنی چه

شمارهٔ ۳۲۱ : ای عشق مگر مایه بود آمده ای

شمارهٔ ۳۲۲ : من کیستم از خویش به تنگ آمده ای

شمارهٔ ۳۲۳ : من کیستم ای شوخ دل از کف شده ای

شمارهٔ ۳۲۴ : ای تیره شب فراق آخر به سر آی

شمارهٔ ۳۲۵ : از گردش نه مدار غافل نشوی

شمارهٔ ۳۲۶ : اشراق تو هستی ثمر بید کنی

شمارهٔ ۳۲۷ : ای دل تا کی به هرزه تدبیر کنی

شمارهٔ ۳۲۸ : ای دل ز چه از علم وسیطی نکنی

شمارهٔ ۳۲۹ : ای دیده ز اشک بی متاعم نکنی

شمارهٔ ۳۳۰ : ای دیده دگر خرد تباهی نکنی

شمارهٔ ۳۳۱ : ای دیده به آتش آشنائی نکنی

شمارهٔ ۳۳۲ : ای دیده به روشنی چو اختر بادی

شمارهٔ ۳۳۳ : تا روز رخت شد چو شراب عنبی

شمارهٔ ۳۳۴ : تاراج متاع اختیارم کردی

شمارهٔ ۳۳۵ : دل پیش غمت جزیه برد غمناکی

شمارهٔ ۳۳۶ : در ده می لعل لاله گون صافی

شمارهٔ ۳۳۷ : عمری بگذشت از آنکه در خواب شبی

شمارهٔ ۳۳۸ : گرد دل من ز غم حصاری کردی

شمارهٔ ۳۳۹ : هستی بتو قائم است و موجود توئی

شمارهٔ ۳۴۰ : یکدم ز دل فکار بیرون نروی

شمارهٔ ۱

ای دل دو سه روزی بود این بستان‌ها

در باغ هنر چو بلبلان خوش بسرا

با گردن ظلم خصم داند چکند

بازوی عدالت علی اعلا

شمارهٔ ۲

ای شهد لبت دوای بیماری‌ها

وی دیده دل از زلف تو دلداری‌ها

آسان تو کنی مگر که در راه غمت

افتاده دلم به دام دشواری‌ها

شمارهٔ ۳

ای عشق توئی تو مایه پاکی ما

دور از بر ما مشو ز غمناکی ما

آی آتش عشق دوست از پا بنشین

در شعله کشی ز ننگ خاشاکی ما

شمارهٔ ۴

ای عشق چو اقبال بریدی از ما

چون آدمی از دیو رمیدی از ما

مانند وفا ز خلق و دانش زجهان

ای کاش بگوئی که چه دیدی از ما

شمارهٔ ۵

اندر صدوبیست دوره چرخش‌ها

کز درگه جدت شه اقلیم رضا

دورم نکشیدم آن ستم کز دو سه روز

از دوری خدمت تو دیدم ز قضا

شمارهٔ ۶

خالی ز می وفاست پیمانه ما

عاری ز صفا و مهر میخانه ما

جز خال لب و زلف نداریم هوس

هرچند که آن دام بود دانه ما

شمارهٔ ۷

دل گشت به وادی غم عشق رها

در خویش فرورفته و دور از من وما

بی مهر تو هرکه شد ورا قدر کجا

زیرا نبود غیر تو را قدر و بها

شمارهٔ ۸

ای از تو وجود و هستی و گوهر ما

وی نام تو نقش و زینت دفتر ما

کمتر ز غبار خاک راهیم ای دوست

گر سایه مهرت نبود بر سر ما

شمارهٔ ۹

تا کرد مرا بازوی وصلت به شتاب

چون دلو همی به چاه هجران پر تاب

اجرای وجودم همه پرداخته شد

چون موم در آتش و چو شکر در آب

شمارهٔ ۱۰

چون ساقی عشق سر خوش افتاد امشب

کرد از قفس وجودم آزاد امشب

تا صبح ابد مایه بیهوشی بود

هر جام نگاهی که به من داد امشب

شمارهٔ ۱۱

چشمی دارم چو روی شیرین همه آب

بختی دارم چو چشم خسرو همه خواب

جسمی دارم چو جان مجنون همه درد

جانی دارم چو زلف لیلی همه تاب

شمارهٔ ۱۲

مائیم و دلی به عشق جانانه خراب

یک سینه در آتش جنون پر تب و تاب

انبانه ای از توشه محشر خالی

چشمی همه چون ابر بهاران پر آب

شمارهٔ ۱۳

آتش بجهان تفی ز تاب و تب ماست

خورشید مثال ساغر مصطب ماست

از روز و شب زمانه محنت نکشیم

تا زلف تو و رخ تو روز و شب ماست

شمارهٔ ۱۴

آتش ز تو در هستی نابود من است

وین جرم شفق اخگر و شب دود من است

آن شعله آتشم که خورشید فلک

گرم از تف آه آتش آلود من است

شمارهٔ ۱۵

آن می که عصیر روح پاک است کجاست

وان باده کش آفتاب تاک است کجاست

آن چشمه زندگی که در عالم قدس

در نسبتش آب خضر خاک است کجاست

شمارهٔ ۱۶

آنیم که آتش تو قوت دل ماست

مستی و سرود می قنوت دل ماست

عنقای غم تو کآشیانش فلک است

در دام لعاب عنکبوت دل ماست

شمارهٔ ۱۷

آنجا که قضا غم از در وصل تو رفت

در ذات تو آسودگی دهر نهفت

چون رنج زمانه شد به بیماری جفت

صحت ز چه در بستر بیماری خفت

شمارهٔ ۱۸

آشی که به رشک افتدش آش بهشت

از آب حیاتش کف طباخ سرشت

گرم است بسی مگر که دهقان قضا

هیمه اش به دشت فرقت یار بکشت

شمارهٔ ۱۹

آن نصفه که از پشت تو ای شاه بکاست

شاخی ست که پشت تو بدو گردد راست

چون روی زمین خصم بگیرد چپ وراست

پشت تو کسی بود از پشت تو خاست

شمارهٔ ۲۰

ای ختم رسل دو کون پیرایه تست

افلاک یکی منبر نه پایه تست

گر شخصی ترا سایه نباشد چه عجب

تو نوری و آفتاب در سایه تست

شمارهٔ ۲۱

ای ختم رسل فضل و شرف مایه تست

تو اصلی و هر دو کون پیرایه تست

کی سایه بود ترا که خود نور توئی

وین نیر اعظم فلک سایه تست

شمارهٔ ۲۲

اسبم ز فراق جو چو نالی مانده ست

از پیکر اصلیش مثالی مانده ست

بیچاره ز خرمن خیالیست جوش

ز آنروست کزو همی خیالی مانده ست

شمارهٔ ۲۳

ای در همه حال روی دلها سویت

محراب نماز قبله ابرویت

از بوی شراب عشق در هر قدمی

افتاده روان خردی در کویت

شمارهٔ ۲۴

از خاک در تو آب کوثر حجل است

وز بخت تو اقبال سکندر خجل است

وز خلق خوشت صبای ایام بهار

گردید خجل چنانکه عنبر خجل است

شمارهٔ ۲۵

ای خاطر تو کتاب دین رافهرست

اندر غم هجر چشم جانم بگرست

اوراق مرا که داده بودم آنروز

ای نور رخ کوکب دانش بفرست

شمارهٔ ۲۶

از دست تو در ساغر جانم خونهاست

وز عشق تو دل چو پرده قانونهاست

گویند که این باده افیون زهر است

زهر است و لیک حسرت افسونهاست

شمارهٔ ۲۷

اشراق متاع غم رهین دل تست

الماس بلا کشت زمین دل تست

امروز به رقص جان فشان بر سر وصل

کاینک شب هجر در کمین دل تست

شمارهٔ ۲۸

این منطقه فلک مدار غم تست

وین رشته چرخ پود و تار غم تست

هر روز و شب از دود دلم جزیه گرفت

تا دور معدل النهار غم تست

شمارهٔ ۲۹

ای آنکه ترا حریم گردون حرم است

گر خون خوری از ساغر گردون چه غم است

دنیا چو رحم دان و در او خود را طفل

خون است غذای طفل تا در رحم است

شمارهٔ ۳۰

اشراق همه جهان پر افسانه ماست

از ساغر عشق عقل دیوانه ماست

دیوان خرد کتابت خامه ماست

نه طاق فلک رواق کاشانه ماست

شمارهٔ ۳۱

این دیده که عامل خراج غم تست

خون از دل من ستد که باج غم تست

در خرمن هستی من از دیده فتاد

این برق بلا که هم مزاج غم تست

شمارهٔ ۳۲

از خاک من الماس جفا خواهد رست

وین شعله ز قبرم چو گیا خواهد رست

گر ابر غمت قطره چین خواهد ریخت

چون مو ز تنم خاک بلا خواهد رست

شمارهٔ ۳۳

ای دوست بیا که بی تو بودن عار است

جان بی تو ز من چو سایه دیوار است

صبح همه بی باده وصلت شام است

نور همه بی نور جمالت تار است

شمارهٔ ۳۴

با آنکه همیشه یار در کینه ماست

ز آن روی نتابیم که آئینه ماست

هرگز نرود خیال آن سرو سهی

زین شکل صنوبری که در سینه ماست

شمارهٔ ۳۵

باد سحر از آه دم سرد من است

مصر غم عشق جان پر درد من است

در دشت مصیبت و بیابان بلا

چندان که نگاه می کنی گرد من است

شمارهٔ ۳۶

بتخانه نمک زان لب چون نوش گرفت

بت کام از آن سرو قباپوش گرفت

خواهم که تمام عمر در برگیرم

آن بت که شبی ترا در آغوش گرفت

شمارهٔ ۳۷

بوقلمونی و بایزیدی کفر است

وین دلسیهی و مو سفیدی کفر است

دانم که نیم لایق رحمت لیکن

از درگه دوست ناامیدی کفر است

شمارهٔ ۳۸

برسید کاینات بی حد صلوات

بر زوج بتول و نفس احمد صلوات

بر هر سه خلیفه . . . . . .

بر هر دو نبیره محمد صلوات

شمارهٔ ۳۹

برهان محبت نفس سرد من است

عنوان نیاز چهره زرد من است

میدان وفا دل جوانمرد من است

درمان دل سوختگان درد من است

شمارهٔ ۴۰

بی تو دو جهان بر دل من زندان است

بی تو مژه در دیده من پیکان است

بی تو بمثل اشک من و چشم پر آب

طوفان بلا و بحر هندستان است

شمارهٔ ۴۱

تابان قدح از رخ دلارام من است

یا باده آفتاب در جام من است

نیرنگ تو یا منم که از دولت عشق

عنقای وصال دوست در دام من است

شمارهٔ ۴۲

جانم در سینه بر رخ غم بسته ست

در زاویه تن چو بلا بنشسته ست

گوئی که ز سنگ عشق پای دل من

چون پشت مراد از فلک بشکسته ست

شمارهٔ ۴۳

جز غم که ندیم دل سودائی ماست

کس نیست که او مونس تنهائی ماست

هر جرعه خون که ساقی دل ریزد

از جام جهان نمای بینائی ماست

شمارهٔ ۴۴

جز صانع بی همال قیومی نیست

مصموع بجز هالک معدومی نیست

در عالم حق که خود حقیقت همه اوست

عالم بمثل نقطه موهومی نیست

شمارهٔ ۴۵

چندان فلک آن سنگ که آتش نگداخت

بر من بفلاخن حوادث انداخت

کاعضای وجودم همه در هم بشکست

مغزم به میان استخوانهابگداخت

شمارهٔ ۴۶

چشم فلک از دیدن دردم خیره ست

روزم چو شب فراق یاران تیره ست

چون بیماران فتاده بختم از پای

کز زهر حوادثش بکام جیره ست

شمارهٔ ۴۷

چرخی تو و نیکوئی یکی اختر تست

مهری تو و آفتاب نیلوفر تست

مه نعل سمند و دلبری میدان کن

کاین چرخ کهن شعبده بازیگر تست

شمارهٔ ۴۸

چوگان غمم من و بلاگوی من است

خجلت زده آتش از تف روی من است

دهقان غم عشقم و خونابه چشم

چون آتش بگداخته در جوی من است

شمارهٔ ۴۹

چوگان شده قامتم سرم گوی خوش است

خوناب دل مرا جهان جوی خوش است

صد شعله مرا بر سر هر موی خوش است

میدان بلامرا ز هر سوی خوش است

شمارهٔ ۵۰

خورشید که گرمی جهان را سبب است

از شعله آه من گرفتار شب است

ز آتشکده سینه من می خیزد

این دود سیه که حاصل تاب و تب است

شمارهٔ ۵۱

خون در تن من ز شوق تو جوش گرفت

وز ناله تلخ من جهان نوش گرفت

از وصل تو عاقبت در آغوشم بود

رفتی و مرا بلا در آغوش گرفت

شمارهٔ ۵۲

دل عادت چشم جنگجوی تو گرفت

جان کرد هزیمت سر کوی تو گرفت

گفتم که خط تو جانب من گیرد

آن هم طرف روی نکوی تو گرفت

شمارهٔ ۵۳

دل درد تو جای جان در آغوش گرفت

جان زهر تو خوشگوار چون نوش گرفت

نظاره تو جزیه ام از دیده ستد

اندیشه تو خراجم از هوش گرفت

شمارهٔ ۵۴

دل در برم آن نگار سرکش بگداخت

جان در تن من چون می بیغش بگداخت

این خون جگر نیست مگر از تف دل

در بوته دیده من آتش بگداخت

شمارهٔ ۵۵

در هجر تو پیمانه غم لبریز است

پرویزن دیده بی تو محنت بیز است

شعله ز تنم بجای مو میروید

این شور زمین غم چه آتش خیز است

شمارهٔ ۵۶

در کین کس این چه رخ بر افروختن است

جانها خود از آتش تو سوختن است

خونریزی ما به غمزه تعلیم مکن

کی شعله کشی به آتش آموختن است

شمارهٔ ۵۷

دل بازدیده گوی چوگان بلاست

بازم مژه از تو نوک پیکان بلاست

آن جلوه جاودانه دیدم گفتم

جولان سمند عشق و میدان بلاست

شمارهٔ ۵۸

در سینه من که او شبستان وفاست

این دانه غم دل است یا تخم جفاست

این عمر من است یا شرر زار غم است

وین چشم من است یا کمینگاه بلاست

شمارهٔ ۵۹

دریای بلاخوی جبین دل ماست

خاکستر محنت از زمین دل ماست

بر تیغ تو چون دست نثار افشانیم

جان رقص کنان در آستین دل ماست

شمارهٔ ۶۰

در قالب فطرت از تو جان دگر است

در تن ز خیال تو روان دگر است

در محور آسمان استعدادت

هر نقطه محیط آسمان دگر است

شمارهٔ ۶۱

دی مرکب حکمت آنکه بر گردون تاخت

بنشست و برای بنده معجونی ساخت

گفتی که مگر به هیمه هجرش پخت

کآتش ز حرارت به درونم انداخت

شمارهٔ ۶۲

دستی که گرفتی سر آن زلف چو شست

پائی که ره وصل به سر می پیوست

زان دست کنون در غم دل دادم پای

زان پای کنون بر سر دل دادم دست

شمارهٔ ۶۳

دل بیهده ترک عشق دلدار گرفت

شادی جهان جای غم یار گرفت

اکنون خجل است از آنکه مرآت وجود

بی صیقل عشق دوست ز نگار گرفت

شمارهٔ ۶۴

دوران که ز ظلم می نگنجید به پوست

اکنون ز عدالت تو چون خلق نکوست

نبود عجب ار بود بعهد شباب

چون شادی روزگار پیش غم دوست

شمارهٔ ۶۵

روز از غم تو زهر بلا نوش من است

شب دور ز تو ناله هم آغوش من است

دل موج سرشک من ز خون دید بگفت

کاین قلزم شعله موج سرجوش من است

شمارهٔ ۶۶

رسم شب ما ستاره پنهان شدن است

راه دل ما بر سر پیکان شدن است

خود آنچه به دور ما همین نادره است

جاوید شب تیره به پایان شدن است

شمارهٔ ۶۷

سر خیل نماز بودنم گرچه خطاست

لیکن بخدا که از ریا مستثناست

اینک خوشم افتاده که در وقت نماز

پشتم به خلایق است و رویم به خداست

شمارهٔ ۶۸

صد شکر که کوچه عدم جای من است

بازار فنا گرم ز سودای من است

از سینه چو فکر یار بیرون نرود

گوئی که درون سینه دنیای من است

شمارهٔ ۶۹

عشق آمد و هستی مرا بیشه بسوخت

سودای تو بوم و برم اندیشه بسوخت

از آتش هجر عافیت سوز بپرس

کاین صاعقه نخل عمر تا ریشه بسوخت

شمارهٔ ۷۰

عشقی که زمن دود بر آورد این است

خون می خورم و بعشق در خورد این است

اندیشه آن نیست که دردی دارم

اندیشه به تو نمیرسد درد این است

شمارهٔ ۷۱

عشق چو توئی کجا توان پنهان داشت

یا بر دل خود فراق تو آسان داشت

گویند بدار دست از او تا برهی

تو جان منی دست ز جان نتوان داشت

شمارهٔ ۷۲

عشق تو که از آتش غیرت افروخت

هر مایه که داشتم بجز یاد تو سوخت

آسوده روم به گور و خسبم کاین دل

از هر غم تو هزار شادی افروخت

شمارهٔ ۷۳

گر بر سر شهرت و هوی خواهی رفت

از من خبرت که بینوا خواهی رفت

بنگر که کیئی و از کجا آمده ای

می بین که چه میکنی کجا خواهی رفت

شمارهٔ ۷۴

گل بود که در جهان رخ رنگین داشت

و اندر چمن باغ طرب آئین داشت

او نیز چو عرضه کرد از دل خویش

در سینه دوصد پاره دل خونین داشت

شمارهٔ ۷۵

من پای برهنه دشت سنگستان است

وین سینه ز تیر غم خدنگستان است

گرعزت و حرمتی ندارم چه عجب

من مصحفم و جهان فرنگستان است

شمارهٔ ۷۶

من خسرو علم و آسمان گاه من است

من سالک هستی و جهان راه من است

این جو فلک مثال یک چاه من است

یونان کده عقول بنگاه من است

شمارهٔ ۷۷

مه ساغر و آسمان خم باده ماست

خورشید سویدای دل ساده ماست

حکمت رهی روان آزاده ماست

نه صومعه وقف تار سجاده ماست

شمارهٔ ۷۸

وصل تو بهشت جاودان دل ماست

خاک قدمت کوثر جان و دل ماست

کوی تو بهین هر دو جهان دل ماست

عنقای غمت در آشیان دل ماست

شمارهٔ ۷۹

ویرانه خاطرم که حکمت کده است

بر درگهش از عقول قوسی زده است

هرجوهر حکمت که ره دل زده است

از خازن طبع من یکی کم شده است

شمارهٔ ۸۰

هر درد کزو دیده دوران خیره ست

در دوده کرمان و جودم زیره ست

گر کوکبی اندر فلک بخت من است

همچون شب هجر و روز حسرت تیره ست

شمارهٔ ۸۱

یک نامه به من رسید از حضرت دوست

کاین شعله جانم همه از آتش اوست

آن نامه نگاری که به یک جلوه ناز

نه جان به بدن گذاشت نه مغز به پوست

شمارهٔ ۸۲

دیوانه عشق پیرو عاقل نیست

آن دل که بجز تو یار خواهد دل نیست

با غیر تو همعنان شدن مشکل ماست

در راه غمت دادن جان مشکل نیست

شمارهٔ ۸۳

هر جا که توئی دین و دل ما آنجاست

آنجا که تو نیستی شگفتا که کجاست

از سینه هرآن نغمه که آید به زبان

با نام تو و ذکر تو در شور و نواست

شمارهٔ ۸۴

هر بیش و کمی که هست مارا از تست

اندوه و نشاط و زشت و زیبا از تست

در کوی بلا رهرو سرگردانیم

گرهست چراغی به ره ما از تست

شمارهٔ ۸۵

دانی ز جهان چه طرف بر بستم هیچ

وز حاصل ایام چه در دستم هیچ

شمع طربم ولی چو بنشستم هیچ

و آن جام جمم ولی چو بشکستم هیچ

شمارهٔ ۸۶

دنیا همه هیچ و کار دنیا همه هیچ

اندیشه و اعتبار دنیا همه هیچ

ای جان به دیار هیچ دل هیچ مبند

زیراکه بود دیار دنیا همه هیچ

شمارهٔ ۸۷

هیچ است جهان و زندگی در آن هیچ

عهدش همه هیچ و رشته پیمان هیچ

بر طاق شکسته جهان دل مسپار

کاین کاخ خرابه است و این ایوان هیچ

شمارهٔ ۸۸

آوای تو بر دل حزین ما را راح

لعل لبت ای ماه جبین ما را راح

راه من و دل بجز ره عشق تو نیست

ای ماه رخ تو نازنین ما را راح

شمارهٔ ۸۹

آن آفت خرمن سکون می آید

ای دیده بیا ببین که چون می آید

ای دل برو و خانه جان پاک بروب

کآن خانه خدا ز در درون می آید

شمارهٔ ۹۰

آن ماه که حسن را روان می بخشد

یادش به بدن خواص جان می بخشد

یاد لبش ار آنکه در آید به ضمیر

با فکر مزاج بهره مان می بخشد

شمارهٔ ۹۱

آهم رخ سیاره دگرگون سازد

دردم جگر زمانه پر خون سازد

در دل چو خیال تست ترسم روزی

خون جگرش به دیده معجون سازد

شمارهٔ ۹۲

ای حور نژاد دهر هر چه باداباد

خواهم ز تو داد هر چه باداباد

دل می طپدم به سینه آیا چه شود

دوریت مباد هرچه باداباد

شمارهٔ ۹۳

این دیده به مسمار بلا دوخته باد

وین سینه همیشه شعله افروخته باد

دل ز آتش غم خانه جان پاک بسوخت

کز برق بلا خرمن دل سوخته باد

شمارهٔ ۹۴

ای مایه آرایش دکان وجود

رهن پی یکران تو میدان وجود

بگرفت عدم ز هجر یکروزه تو

تاوان خود از وجودم ای جان وجود

شمارهٔ ۹۵

از دوریت ای تازه گل باغ مراد

چون غنچه چیده خنده ام رفته زیاد

گریان چو پیاله پرم در کف دست

نالان چوسبوی خالیم در ره باد

شمارهٔ ۹۶

امشب که بلا بدین ستمکش بارد

از چشم ترم باده بیغش بارد

من گریه ندیده ام بدین بوالعجبی

کز دیده بجای آب آتش بارد

شمارهٔ ۹۷

اشراق بر این طاق که چرخش خوانند

نقش بنگاریم که مردان دانند

یعنی ز جهان زنده پا افشانیم

ز آنسان که زخاک مرده دست افشانند

شمارهٔ ۹۸

ای عشق تو برق مشت خاشاک وجود

وین زهر غمت مزاج تریاک وجود

در مصطبه دلم یکی چهره فروز

تا جزیه دهی کند به من تاک وجود

شمارهٔ ۹۹

از هر که دهد پند شنودن باید

با هر که بود رفق نمودن باید

بد کاستن ونیک فزودن باید

زیرا که همی کشته درودن باید

شمارهٔ ۱۰۰

ای گابن جان که باد وصلت به نهاد

چون بوی گلم وقت سحر دادبه باد

زان دیده که اندران جمال تو گذشت

جای در اشک ماه و خورشید فتاد

شمارهٔ ۱۰۱

از هر بن موی بی تو پیکان روید

خاشاک غمم بجای مژگان روید

گوئی که پی گیاه هستی من است

هر صاعقه کز زمین هجران روید

شمارهٔ ۱۰۲

از خاک عدم مرا چو ریحان روید

مرگم چو گیاه از چمن جان روید

در سایه آن مهم سپارید بخاک

کز خاک من آفتاب رخشان روید

شمارهٔ ۱۰۳

ای خاک در تو آب حیوان وجود

ای داغ تو بر سرین یکران وجود

ابر ار زکف تو قطره گیرد فکند

در بطن صدف درر ز باران وجود

شمارهٔ ۱۰۴

از دوری خدمتت که جان افزاید

سهل است اگر دلم ز غم فرساید

لیکن ز قدمهای خیالت خجلم

کز روی کرم اینهمه ره می آید

شمارهٔ ۱۰۵

این دنیی پیر را جوان خواهی کرد

آراسته چون منزل جان خواهی کرد

وین خانه غم که بی تو همچون سقر است

از مقدم خویش چون جنان خواهی کرد

شمارهٔ ۱۰۶

ای ذات تو آرایش اقطار وجود

منسوج لعاب کلک تو تار وجود

در عهد تو حاشا که شود کعبه خراب

یعنی دلم از واقف اسرار وجود

شمارهٔ ۱۰۷

ای آنکه فلک همی غلامت شاید

بر چرخ نهم تارک بختت ساید

گر خصم تو بالفرض چو خورشید شود

اقبال تو خورشید به گل انداید

شمارهٔ ۱۰۸

ای جلوه تو زینت میدان وجود

از سرو تو آراسته بستان وجود

درکعبه عشق تو رسیدن نتوان

زان پیش که طی شود بیابان وجود

شمارهٔ ۱۰۹

ای منت خدمت تو بر جان وجود

از فضل تو آراسته میدان وجود

چون روی تو نیست ثبت دیوان خرد

مجموعه اشعار در ایوان وجود

شمارهٔ ۱۱۰

ای درد تو خوشتر از حیات جاوید

در عهد غمت کساد بازار نوید

در نیمه ره گلشن وصلت مانده ست

از بسکه خلیده خار در پای امید

شمارهٔ ۱۱۱

از دست تو خون ز چشم احباب چکد

وز هر مژه در غمت می ناب چکد

در کوی تو بسکه خون دل ریخته اند

گر خاک بیفشرند خوناب چکد

شمارهٔ ۱۱۲

از لعل لب تو باده تاب چکد

وز دست غم تو خون احباب چکد

جز در رخ صبر سوز مهر تو که دید

آتش که بیفشرند ازو آب چکد

شمارهٔ ۱۱۳

بی عشق تو فضل ها و بالم باشد

با تو همه نقص ها کمالم باشد

یک پرتو اندیشه غم می خواهم

تا زینت خانه خیالم باشد

شمارهٔ ۱۱۴

با تیغ تو جنبش از جهان بر خیزد

گردون بنشیند و زمان برخیزد

جز تیغ نماندکس دراین ملک دو روی

وقت است که او هم زمیان برخیزد

شمارهٔ ۱۱۵

بیچاره دلم هزار جانبازی کرد

خون خورد و خموش ماند و دمسازی کرد

بسیار بکوشید و نهان کرد غمت

بوی جگر سوخته غمازی کرد

شمارهٔ ۱۱۶

با خون جگر خاک دل آمیخته باد

جان من و خاک غم به هم بیخته باد

دل خون مرا بریخت کز تیغ غمت

بر خاک عدم خون دلم ریخته باد

شمارهٔ ۱۱۷

بوی تو ره قافله هوش زند

وز شوق تو خون در دل جان جوش زند

هوش از سر دل رقص کنان برخیزد

چون نام تو حلقه بر در گوش زند

شمارهٔ ۱۱۸

باتو شب تارم چو شهب می تابد

وز تار غمم پود طرب می تابد

چون بی تو شوم مردمک دیده من

از روز دلم رشته شب می تابد

شمارهٔ ۱۱۹

بی تو همه عیش ها و بالم باشد

با تو همه دردها زلالم باشد

یک پرتو خورشید جمالت خواهم

تا زینت خانه خیالم باشد

شمارهٔ ۱۲۰

بی عشق سرشکم آتش تیز نبود

بی درد رگم نشتر خونریز نبود

کوس طرب از دولت غم کوفت دلم

ورنه دل من خسروپرویز نبود

شمارهٔ ۱۲۱

با من نفسی بی تو دلم یار نبود

وز مستی غم رگیم هشیار نبود

زان شب که تو رفتی اینچنین شد روزم

ورنه شب و روز من چنین تار نبود

شمارهٔ ۱۲۲

بر چرخ ز آه من سها می سوزد

بر لب ز تف دلم دعا می سوزد

در سینه چو جان گرفتم از ساده دلی

برقی که به اندیشه گیا می سوزد

شمارهٔ ۱۲۳

جام می اگر چه غارت هوش کند

زان پس کند اما که کسی نوش کند

نام تو چه باده ئیست یارب که چنین

تاراج خردها زره گوش کند

شمارهٔ ۱۲۴

جز درد تو جان ما تمنا نکند

خود درد ترا کسی مداوا نکند

ما زار غمت به کس نگوئیم اگر

بوی جگر سوخته رسوانکند

شمارهٔ ۱۲۵

جان چیست که گویمت بقربان توباد

یاسر فدای پای یکران تو باد

گر سینه ما زخم ترا لایق هست

کردیم بهل که وقف پیکان توباد

شمارهٔ ۱۲۶

جان غاشیه غم تو بردوشش باد

درد تو روان من در آغوشش باد

جز وصل تو آرزو گر اندیشه کند

رسم و ره اندیشه فراموشش باد

شمارهٔ ۱۲۷

جان بی تو چوهیزم اندر آتش سوزد

صبر از تو چو عقل از می بیغش سوزد

وین بوالعجبی شنوکه در کوره عشق

چون خس که در افتد اندر آتش سوزد

شمارهٔ ۱۲۸

جان در غمت از جهان جدائی دارد

سر در رهت آرزوی پائی دارد

دل وصل تو میخواست قضا گفت آری

این جغد کنون سر همائی دارد

شمارهٔ ۱۲۹

چشمم همه بی تو موج خوناب زند

بختم همه بی تو نقش بر آب زند

باز آی که خون مرده اندر رگ دل

در بزم تو خنده بر می ناب زند

شمارهٔ ۱۳۰

چشمان تو آهوان آهو گیرند

در حسن غزال تو طبیعت شیرند

نتوان ز کمینگاه نگاه تو گذشت

ترکان کرشمه دست بر شمشیرند

شمارهٔ ۱۳۱

خواهم فلکت دگر مساعد گردد

بختت طرف یاره ساعد گردد

تو کوکب اقبالی و کوکب که هبوط

گیرد غرض آن بود که صاعد گردد

شمارهٔ ۱۳۲

در عشق تو دل بخون من بازی کرد

با چرخ به کینم غمت انبازی کرد

کار دل من عشق تو گفتم سازد

او نیز چو دور چرخ ناسازی کرد

شمارهٔ ۱۳۳

در عشق تو خون ز چشم امید چکید

وز شرم تو خوی ز ماه و ناهید چکید

شب در دل من خیال روی تو گذشت

جای خویم از مسام خورشید چکید

شمارهٔ ۱۳۴

دی بی تو به چشمم مژه پیکانی کرد

بر تن همه موی من مغیلانی کرد

حال شب من مپرس کز هجر رخت

بر مور دلم بلا سلیمانی کرد

شمارهٔ ۱۳۵

در عهد کفت کزوسخا می بارد

بر بوم و برم از چه بلا می بارد

گیتی همه ابر عافیت شد زکفت

بر کشت من آتش از کجا می بارد

شمارهٔ ۱۳۶

در دام تو هیچ جان گرفتار مباد

پود غم تو دل کسش تار مباد

با ما گفتی که روز عمرت چون است

روزم چه که هیچ شب چنین تار مباد

شمارهٔ ۱۳۷

در عهد غمت دل چه جوانیها کرد

از خون جگر چه عیش رانیها کرد

جان را هوس گران رکابیها بود

عشق آمد و خوش سبک عنانیها کرد

شمارهٔ ۱۳۸

در جام دل آن باده که دی دلبر کرد

کز هوش روان و خردش ساغر کرد

یارب ز چه باده بود کاندیشه آن

فکرت به ضمیر عقل خاکستر کرد

شمارهٔ ۱۳۹

دی چرخ که از بقا مبادش امید

تا بر دل من زخم زند تیغ کشید

در دست تو بود دل بدان واسطه شد

کاول اثر زخم به دست تو رسید

شمارهٔ ۱۴۰

در غیر دلم غم تو مأوا نکند

در خانه دل بجز تو کس جا نکند

خواهم بتو مشغول چنان این دل را

کز عشق تو باد تو نیز پروا نکند

شمارهٔ ۱۴۱

در خنده چو بر لعل تو شکر چسبد

این جان چو مگس به دیده تر چسبد

از ترس من این دو پلک بر هم نزنم

کز شهد مبادا به هم اندر چسبد

شمارهٔ ۱۴۲

در گلشن ما سمن مغیلان آید

وز ابر غم تو قطره طوفان آید

ما را ز تو بسکه در درون پیکار است

از دیده بجای اشک پیکان آید

شمارهٔ ۱۴۳

در دشت وجودم که فلک می پوید

تا بذر غم از برای ذرعش جوید

هر ابر نفس که خیزد از بحر دلم

مسمار بلا روید و ناوک روید

شمارهٔ ۱۴۴

در باغ ز عشق تو چمن می سوزد

هجر تو روانم به بدن می سوزد

یاد تو چو باده ای که دیرینه بود

مغز خرد اندر سر من می سوزد

شمارهٔ ۱۴۵

در کعبه قل تعالو از مام که زاد

از بازوی شرع باب خیبر که گشاد

بر ناقه لایؤدی الا که نشست

بر دوش شرف پای که و سر که نهاد

شمارهٔ ۱۴۶

روزی دلم از غم تو بگسسته شود

گز لوح وجود نام من شسته شود

از بسکه خیال تو هجوم آورده ست

ترسم که همی راه نفس بسته شود

شمارهٔ ۱۴۷

زان پیش که خاک ما فلک کوزه کند

بازیچه دور چرخ فیروزه کند

بر مرقد ما خرام تا روح قدس

از تربت ما حیات دریوزه کند

شمارهٔ ۱۴۸

زان پیش که جان ز نور بی مایه شود

دل تیره ز دور چرخ نه پایه شود

در ساغر ما یکی از آن باده بریز

کز پرتوش آفتاب چون سایه شود

شمارهٔ ۱۴۹

زین باده که دل زجام غیرت نوشید

خون درتن من چو باده در خم جوشید

گفتم که به صبر از تو نهان دارم لیک

آتش به گیاه خشک نتوان پوشید

شمارهٔ ۱۵۰

زین شعله که دل چو جانش در بر گیرد

بهر شرفش چو تاج بر سر گیرد

در مجلس دهر اگر کسی نام برد

در جان فلک آتش دل درگیرد

شمارهٔ ۱۵۱

ز آنروز که از سستی بخت ناشاد

در بحر هنر کشتی جانم افتاد

از باد حوادث دمی ایمن نشدم

فریاد ز بخت بد هزاران فریاد

شمارهٔ ۱۵۲

شب بر دل من دوره غم می بیزد

غم بر سر من خاک عدم می بیزد

من خاک شدم هنوز خاکستر غم

دل بی تو بر این جان دژم می بیزد

شمارهٔ ۱۵۳

شد تن همه دل دلستان می آید

دل خود همه تن شد که روان می آید

ای جان مجازی از جسد بیرون رو

کآن یار حقیقتی چو جان می آید

شمارهٔ ۱۵۴

عقل از خبر وصل تو از هوش رود

جان رقص کنان ز لب سوی گوش رود

از بوی بهار وصل هشیاری من

با مستی باده دوش بر دوش رود

شمارهٔ ۱۵۵

عشاق به تیغ عشق جز سر ندهند

خاک قدمش به هیچ افسر ندهند

گر سنگ بلا ببارد ابر غم دوست

آن سنگ به صد هزار گوهر ندهند

شمارهٔ ۱۵۶

کو عشق که باده سکونم ریزد

در ساغر جان می جنونم ریزد

من جان کنمش نثار و او بیگنهی

هر لحظه ز راه دیده خونم ریزد

شمارهٔ ۱۵۷

گفتی که فلان ز هجر ما چون باشد

وان خسته ناتوان که محزون باشد

ای جان جهان فدایت این پرسش چیست

خاشاک در آتش افکنی چون باشد

شمارهٔ ۱۵۸

کفتم که چو بخت هجر در خواب شود

خون جگرم مگر می ناب شود

زلف شب من به صبح گردن ننهد

خورشید ز نور اگر رسن تاب شود

شمارهٔ ۱۵۹

گر بیخبری کز تو بدین دل چه رسید

ور نیز نه آگهی که جانم چه کشید

از چهره من قیاس دل بتوان کرد

و زدیده من درون جان بتوان دید

شمارهٔ ۱۶۰

گفتی شب هجرت از چه تب می زاید

آخر شب غم روز طرب می زاید

آبستن روز است شب اما شب من

هرصبح بجای روز شب می زاید

شمارهٔ ۱۶۱

گفتی شودت ز وصلم اقبال بلند

چندین منگار غصه بر جان نژند

آری شب بخت تیره نیکو رسنی ست

تاگردون آفتابم آرد به کمند

شمارهٔ ۱۶۲

گر ابر نمی ز چشم من بردارد

تا نفخه صور آتش دل بارد

ور زانکه گذر کند بسوی بستان

بستان همه وقت درد و غم بار آرد

شمارهٔ ۱۶۳

مه پیش رخت به عذرخواهی آید

جان پیش تو مست و عقل ساهی آید

از خانه برون خرام تا سوی چمن

خورشید ز گردون به گیاهی آید

شمارهٔ ۱۶۴

نتوان ز غم تودل به تدبیر برید

کودک نتوان به مهد از شیر برید

بامن نتوان بست به زنجیر دلت

وز تو نتوان دلم به شمشیر برید

شمارهٔ ۱۶۵

وقت آمده کاین جان و تنم پاک رود

وز عالم خاکی سوی افلاک رود

زنهار مکن این ستم ای بخت که دل

نادیده وصال دوست در خاک رود

شمارهٔ ۱۶۶

هجران تو چون وصال جاوید شود

ماه از تو به از هزار خورشید شود

حسرت ز تو شیرین تر از امید شود

ای وای کسی که از تو نومید شود

شمارهٔ ۱۶۷

هرچند طریق خدمت ما بد بود

الطاف تو اندر حق مابیحد بود

از لطف تومشکل اشارات و شفا

در مکتب علم ما یکی ابجد بود

شمارهٔ ۱۶۸

یا در چمن قدس وطن باید کرد

یا همبری زاغ و زغن باید کرد

یاترک جهان پر فتن باید کرد

یاجوهر جان رهین تن باید کرد

شمارهٔ ۱۶۹

یکچند به کنج خلوتم جا دادند

جانی فارغ دل شکیبا دادند

آهو چشمان ز یک نگاهم آخر

مجنون کردند و سر به صحرا دادند

شمارهٔ ۱۷۰

یادم چو از آن عزم سفر می آید

بر من همه خوشدلی بسر می آید

گلگونه سرشکم که چو آبست روان

از گر مروی بروی در می آید

شمارهٔ ۱۷۱

جز یاد تو در سینه ما یاد مباد

جز نام توام بر لب فریاد مباد

بی حلقه زنجیر تو آزاد مباد

بی درد غم رخت دلی شاد مباد

شمارهٔ ۱۷۲

آنکس که به یادت دل شیدا دارد

از جمله جهان دل به تو تنها دارد

ویرانه تو در همه صحرای وجود

کی جز به سر کوی تو مأوا دارد

شمارهٔ ۱۷۳

آن باده که آفتاب جام است بیار

وان می که جز آن جمله حرام است بیار

این آتش عقل سوز یعنی می عشق

کار من از آن اگر چه خام است بیار

شمارهٔ ۱۷۴

از سور غم عشق توای ماه اگر

کس قصه برد به سوی عمان و خزر

از آب بحار اثر نماند الا

همچون دل سوخته کفی خاکستر

شمارهٔ ۱۷۵

از شرم رخت چهره نهان دارد مهر

در عشق تو تب همی بجان دارد مهر

مهر تو که نور مهر ومه سایه اوست

من دانم ودل کز آسمان دارد مهر

شمارهٔ ۱۷۶

از عمر به تنگم چو خلافت ز . . .

عمرم شب هجریست که ناید به سحر

این کار مرا فتاده کز جور جهان

نه رای اقامت است و نه رای سفر

شمارهٔ ۱۷۷

افتاد دلم درتک و پوئی دیگر

زد دست به زلف خوبروئی دیگر

خود کامه دلم به موئی آویخته بود

آویخت دگر باره به موئی دیگر

شمارهٔ ۱۷۸

ای خدمت تو ز زندگانی خوشتر

وی عهد تو از دور جوانی خوشتر

دریاب مرا که نیست فریاد رسی

از عدل تو ای آصف ثانی خوشتر

شمارهٔ ۱۷۹

ای درد تو جان عاشقان را افسر

دست غم تو فراز چراغ اخضر

دی بر سر کوی تو وجود آوردیم

امروز نمانده جز کفی حاستر

شمارهٔ ۱۸۰

ای دوست بیا و دل آواره ببر

وین خسته روان ز تن به یکباره ببر

من با دل و دیده بی تو بس می نالم

دل بردیم از دو دیده نظاره ببر

شمارهٔ ۱۸۱

ای مایه آرایش دکان هنر

جز تو نرسیده کس به پایان هنر

تاازتو منور شده اقلیم وجود

آسوده ز ذات پاک تو جان هنر

شمارهٔ ۱۸۲

ای مایه زیب زندگانی چو هنر

وی دوران را چو شادمانی در خور

صیت تو چو اقبال شهان عالمگیر

عهدت چو بهار زندگانی پرور

شمارهٔ ۱۸۳

با عشق نشین دگر تو ای دل زنهار

وز غیر هوای عشق خود را باز آر

در هر علمی تو ذوفنون گردیدی

بنگر که چه حاصلت شده آخر کار

شمارهٔ ۱۸۴

در ساغر دل خون ز شراب اولیتر

در سینه سنان بجای خواب اولیتر

ویرانه تن نه جای آبادانی ست

این دیر بلا همان خراب اولیتر

شمارهٔ ۱۸۵

آن جوهری جان که مرا عمر دراز

شد صرف رهش چو عمر زاهد به نماز

نشناخت چو جوهری نادان فلک

از مهره غیر گوهر ماراباز

شمارهٔ ۱۸۶

چون خواست مرا دور جهان شعبده باز

تاریک چو شب خانه بخت ناساز

آیا ز چه رو به مفت شماع فلک

شمع هنرم داد همی از آغاز

شمارهٔ ۱۸۷

دل سیر نگردد از غم دوست چو آز

وز درگه درد رو نتابد چو نیاز

بر کوه بلا کبک غمی گر باشد

پرواز کند بسوی مرغم چون باز

شمارهٔ ۱۸۸

یاد شب وصل آن مه مهر افروز

روشن کندم خانه اندیشه چو روز

یک جرعه می وصل بعمری زین پیش

نوشیدم و یادش کندم مست هنوز

شمارهٔ ۱۸۹

بیروی تو آرام ندارم هرگز

جز تو به کسی دل نسپارم هرگز

جز کوی تو راهی نرود دل زنهار

جز خاک درت سر بگذارم هرگز

شمارهٔ ۱۹۰

ای سینه به آتش غم عشق بساز

ای دل خود را جز به ره دوست مباز

ای دیده مریز اشک جز بر خاکش

ای دست بجز دامنش از عجز میاز

شمارهٔ ۱۹۱

ای دل به فراق یار بگداز و بسوز

جز خرقه درد و غم بر این خسته مدوز

بهتر ز دعای نیم شب هیچ مدان

خواهی که اگر شب غمش گردد روز

شمارهٔ ۱۹۲

در وصف تو خلق دو جهان از آغاز

گفتند ونگفتند یک از صدها راز

ای خالق چاره ساز و ای بنده نواز

جز درگه تو بر که نهم روی نیاز

شمارهٔ ۱۹۳

ای داغ غم تو بر جبین‌ها که مپرس

وی برده به یغما دل و دین‌ها که مپرس

رهن سر کوی تو وطن‌ها که مگوی

وقف دم تیغ تو انین‌ها که مپرس

شمارهٔ ۱۹۴

ای ریخته خون‌ها به زمین‌ها که مپرس

بر تیغ تو از من آفرین‌ها که مپرس

در راه دلم ترا کمین‌ها که مگوی

در کوی غمت مرا انین‌ها که مپرس

شمارهٔ ۱۹۵

خواهم شود این زمانه را در نفیس

عمر تو تمادی ابد را تأسیس

از کوکب طالع تو در جشن نجوم

بر فرق نهد تاج سعادت بر جیس

شمارهٔ ۱۹۶

سوز غم عشق تو به دل ما را بس

دیدار تو ای ماه چگل مارا بس

گر پاره کنی هزار ره رشته مهر

بوئی ز تو ای مهر گسل ما را بس

شمارهٔ ۱۹۷

آن نامه که درد ماش چون در درگوش

آمد بر تو که حال ما گوید دوش

چون دید ترا دگر ز مایاد نکرد

گوئی ز پی خدمت تو رفت ز هوش

شمارهٔ ۱۹۸

ای از تو سرای دل پر افغان و خروش

از آتش تو دیگ وجودم پر جوش

هر کس که برد نام تو همچون مطلوب

جانم ز بدن برون برد از ره گوش

شمارهٔ ۱۹۹

چون گرد بلا خاست ز میدان وداع

در دیده من شد مژه پیکان وداع

موجش همه شعله بود وسیلش همه خون

طوفان سرشک من ز باران وداع

شمارهٔ ۲۰۰

ای در ولایت ترا کعبه صدف

معراج تو دوش فخر عالم ز شرف

از مولدتو قبله عالم کعبه است

وز مرقد تست قبله کعبه نجف

شمارهٔ ۲۰۱

خورشید همی هراسد از روزن عشق

چاک جگری ندوزد این سوزن عشق

این خانه ز آتش بلا سوخته ام

کم خانه ز آتش است در برزن عشق

شمارهٔ ۲۰۲

دل گشته ز دوریت به مردن نزدیک

بی نور تو خانه وجودم تاریک

تشنه شده ام به شعله آتش تو

همچون که شود به آب تابستان ریک

شمارهٔ ۲۰۳

این کاخ هزار در که باشد صد رنگ

نه ملک بقا باشد و نه جای درنگ

بیهوده میندوز زر و سیم وگهر

کز بهر نهادن چه تفاوت زر و سنگ

شمارهٔ ۲۰۴

تا چند رخ از آز و شره پر آژنگ

تا کی به غرور و کبر استاد پلنگ

در دشت هوا سمند به بیهوده متاز

کاین وادی نیستی است ای دوست درنگ

شمارهٔ ۲۰۵

از حسن تو ای فارس میدان جمال

آشوب و بلا فتاده در دست خیال

خوش باش که آفاق وجود ما شد

در راه تو از خون جگر مالامال

شمارهٔ ۲۰۶

ای دست شکوه تو قوی از اقبال

بر فرق فلک نهاده پای اجلال

در عهد تو دری چو من از بحر هنر

حیف است به زیر پای دوران پامال

شمارهٔ ۲۰۷

بگذار که در عشق بفرساید دل

یک لحظه ز محنتش نیاساید دل

گر مهر تو ورزد چکند جان در تن

ور عشق نبازد به چه کار آید دل

شمارهٔ ۲۰۸

دی قاصد نامه ای که از منزل دل

آمد برت ای دل رگه تو محفل دل

از باده خدمتت مگر بیخود شد

کز یاد شدش بیان حال دل دل

شمارهٔ ۲۰۹

یاد نمک صحبتت ای مهر گسل

تازه کندم جراحت کهنه دل

تومرهم جان دگران باش که ما

با زخم غم تو سر بر آریم ز گل

شمارهٔ ۲۱۰

یارب به حق محمد آن ختم رسل

آن سرور آفرینش آن سید کل

کز درگه فضل خود مرا ردنکنی

ای درگه تو درگه غایات سبل

شمارهٔ ۲۱۱

اعیان جهان نیست پسند عاقل

جز مردم نادان ندهد بر او دل

چندانکه ره لهو و لعب آسان است

دل کندن جاهل است از آن مشکل

شمارهٔ ۲۱۲

گردید الف قامت ما آخر دال

بر دوش نبردیم مگر وزر و وبال

بگذشته ما بود سراسر غفلت

تا چون شود آینده که خوابیم الحال

شمارهٔ ۲۱۳

آیند ملائک سحر از عرش عظیم

از بهر طواف شه فردوس حریم

عمدا پر خود بردم مقراض زنند

شاید که به روضه تو گردند مقیم

شمارهٔ ۲۱۴

آئینه به کف حسن پرستی دیدم

چون روی ستاره پشت دستی دیدم

چشم سیهش ز باده گلگون شده بود

آهوی حنا بسته مستی دیدم

شمارهٔ ۲۱۵

از شوق تو شاها به جهان آمده ام

و ز خاک درت بر آسمان آمده ام

صد کوه ز اخلاص تو بر دل چه عجب

بر خاک درت اگر گران آمده ام

شمارهٔ ۲۱۶

از صحبت خلق دیده بر دوخته ام

وز لاله طریق صحبت آموخته ام

عیبم مکن ار به ظاهر افروخته ام

در باطن من نگر که چون سوخته ام

شمارهٔ ۲۱۷

از عشق تو در سر هوسی داشته ام

از شعله آتش قفسی داشته ام

دردا که ترا وفا بسی داشته ام

پنداشته بودم که کسی داشته ام

شمارهٔ ۲۱۸

از نور رخ تو چون بیارایم چشم

از صیقل دیدار تو بزدایم چشم

از بیم فراق دیده بر هم نزنم

ترسم که نبینمت چو بگشایم چشم

شمارهٔ ۲۱۹

افتاده به روزگار کارم چکنم

وز زندگی خویش بعام چکنم

با آنکه تمام عین استعدادم

در چشم زمانه خوار و زارم چکنم

شمارهٔ ۲۲۰

امشب به غم تو با قضا کوشیدم

چون در ته خم می کهن جوشیدم

دریا دریا می بلا نوشیدم

تا شعله آتش به گیا پوشیدم

شمارهٔ ۲۲۱

اشراق یکی راه فلک ساز کنم

تا اوج هوای قدس پرواز کنم

در هجرت اصفهان زانبازی عقل

یونان کده ها ز خاک شیراز کنم

شمارهٔ ۲۲۲

ای آنکه بجز رهت رهی نسپارم

بر دفتر فضل خود نویس ادرارم

جز وجه کریمت همه هالک خوانم

زین یک رمه هالک چه توقع دارم

شمارهٔ ۲۲۳

ای وقف غمت سراچه تنگ دلم

وین داغ ز سودای تو در چنگ دلم

خمخانه تهی مدار ازننگ دلم

رنگ می تو کجا و نیرنگ دلم

شمارهٔ ۲۲۴

ای بیهشی عشق تو فرهنگ دلم

وی تیره ز تو خوابه تنگ دلم

عمر دل من گذشت و آخر نفتاد

جز باد ز سودای تو در چنگ دلم

شمارهٔ ۲۲۵

این چرخ کدوئیست کهن باده منم

می در ته این سبو که افتاده منم

گر خود نظر از دیده تحقیق کنی

کاهی ست همه جهان و بیجاده منم

شمارهٔ ۲۲۶

ای جان من از عشق تو پیمانه غم

دل جغد بلا و سینه و یرانه غم

تو اختر شادئیی چگویم بر تو

حال دل تیره یعنی افسانه غم

شمارهٔ ۲۲۷

ای عشق تو کرده غارت ایمانم

آمیخته درد محنتت با جانم

بر من غم تو حرام ای دوست اگر

با درد تو باشد هوس درمانم

شمارهٔ ۲۲۸

ای در ته دریای گناهان شده گم

تیره شده بر طالع شومت انجم

چندانکه بکردند زراعت مردم

هرگز دیدی که جو بیارد گندم؟

شمارهٔ ۲۲۹

با آتش دل به عشق همخوابه شدم

وندر ره غم روان چو خونابه شدم

هر شب شود اندرونم از آتش پر

گوئی که مگر گلخن گرمابه شدم

شمارهٔ ۲۳۰

با خون جگر ز شوق جانان گریم

با سیل بلا ز بیم هجران گریم

زین دیده بوالعجب بجانم تا چند

گاهی همه شعله گاه طوفان گریم

شمارهٔ ۲۳۱

با خوی تو لاف آشنائی چه زنم

با صاعقه قرعه گیائی چه زنم

بر کنگره عشق تو عنقا مگس است

من جغد بلا دم از همائی چه زنم

شمارهٔ ۲۳۲

بر تیر تو دیده گفتم آماج کنم

روز رخ تو مه شب داج کنم

هر شب ز جفای تو همی از تف دل

دوزخ به شرار خویش محتاج کنم

شمارهٔ ۲۳۳

بالعل تو تنگ های شکر چکنم

بازلف تو توده های عنبر چکنم

خود کافر و زلف کافر و دل کافر

من نیم مسلمان به سه کافر چکنم

شمارهٔ ۲۳۴

تا با سر زلفت آشنائی دارم

مشکین نفسی به عطر سائی دارم

از سر به رهت بیعت پائی دارم

جغد غمم و سر همائی دارم

شمارهٔ ۲۳۵

تاعشق تو در گشود بر روی دلم

هر لحظه غمی روی کند سوی دلم

هر شعله که سر کشد ز آتشکده ای

آید به زیارت به سر کوی دلم

شمارهٔ ۲۳۶

تا با غم دوست عهد صحبت بستم

عهد خود از این سوی برون نشکستم

آسوده ز غوغای جهان چون معنی

در خانه اندرون خود بنشستم

شمارهٔ ۲۳۷

تا عهد وصال گنج عشقت بستم

از شهر وجود رخت جان بر بستم

چون گوهر قیمتی معنی اندر

گنجینه قیمتی خود بشکستم

شمارهٔ ۲۳۸

تانیت صحبت وصالت بستم

قفل در کاخ نقد جان بشکستم

همچون معنی اساس و اسباب وجود

در خانه دل نهادم و بنشستم

شمارهٔ ۲۳۹

تسخیر ممالک معانی کردم

پیری ز خرد وام جوانی کردم

تا بوم و بر زمین عقل از قبسات

رشک طبقات آسمانی کردم

شمارهٔ ۲۴۰

خون شد جگرم که غرق خون باد دلم

وز پردهئ عاقبت برون باد دلم

بازیچه بخت واژگون بین تو چنین

از دست دلم سرنگون باد دلم

شمارهٔ ۲۴۱

خاکستر گلخن عدم باد دلم

تا نفخه صور غم دژم باد دلم

در کوی تو دل رهین غم کرد مرا

زینسان که منم رهین غم باد دلم

شمارهٔ ۲۴۲

خواهم هدف تیر عتابت باشم

چون سعد فلک خاص جنابت باشم

اقبال شهنشهی نیم من کم چرخ

آن بخت دهد که در رکابت باشم

شمارهٔ ۲۴۳

در گلشن ایجادم اگر خار توام

بی قدر متاعم و به بازار توام

مخلوق توام اگر چه طاعت نکنم

در کار تو نیستم ولی کار توام

شمارهٔ ۲۴۴

دل مخزن اسرار الهی کردم

در عالم عقل پادشاهی کردم

اندر قباست بحر تحقیق شدم

کشتی شک و شبهه تباهی کردم

شمارهٔ ۲۴۵

در خانه عشق تا که من بنشستم

از هر فکری بجز خیالت رستم

آسوده شدم که برد سلطان غمت

در کاخ وجود هر چه بود از دستم

شمارهٔ ۲۴۶

دی با یاری بسوی گرمابه شدم

وندر قدمش روان چو خونابه شدم

از گرمی گرمابه من زار ضعیف

چون ماهی خشک بر سر تابه شدم

شمارهٔ ۲۴۷

در دیده چو خار گشته خوابم چکنم

در جوی جگر نمانده آبم چکنم

با اینهمه آشنائی این ساقی عشق

از خون جگر دهد شرابم چکنم

شمارهٔ ۲۴۸

دلدار نشد به وصل یارم چکنم

نگشوده یکی گره ز کارم چکنم

من دیده برای دیدنش خواستم او

در دیده جان شکست خارم چکنم

شمارهٔ ۲۴۹

رهبان کلیسیای دوران شده ام

ناقوس نواز دیر حرمان شده ام

نه معصیتی نه طاعتی وای به من

شرمنده کافر و مسلمان شده ام

شمارهٔ ۲۵۰

رخت خود از اینسوی برون بربستم

چون فکر تو در درون خود بنشستم

با دست خیال تو از اینسان یعنی

تا دامن حشر عهد صحبت بستم

شمارهٔ ۲۵۱

کی باد ز شر تن اخسا برهیم

از وحشت این قفس چو عنقا برهیم

جان در چمن قدس فشانم به رقص

روزی که ز ظلمت هیولا برهیم

شمارهٔ ۲۵۲

کو مرگ که مایه حیاتش گیرم

وز دفتر زندگی براتش گیرم

از منطقه چرخ شتاب آورمش

وز مرکز افلاک ثباتش گیرم

شمارهٔ ۲۵۳

گفتم روم از عشق تو در معدن غم

یاقوت روان گذارم اندر تن غم

خود خرمن عمر کنون از غم تو

در خوشه همین نهان کند خرمن غم

شمارهٔ ۲۵۴

گفتم به تو ای نورده روزن چشم

منزلگه خورشید کنم برزن چشم

بی تو همه سوده های الماس بلا

جان بر سر دل ریخت به پرویزن چشم

شمارهٔ ۲۵۵

گاهی آتش از تف درون می سازم

گاهی به نفس ستاره خون می سازم

گفتی که به روز هجر چون می سازی

روزی چه بیا ببین که چون می سازم

شمارهٔ ۲۵۶

ما سطح فلک قعر زمین می شمریم

نه چرخ همین یکی نگین می شمریم

گیتی رحم وروان جنین می شمریم

تا ظن نبری که عمر این می شمریم

شمارهٔ ۲۵۷

مرغ چمن وصلم و چون اهرمنم

دل بتکده غم است و من برهمنم

با این دل تیره بخت آخر چکنم

روزی که سموم هجر سوزد بدنم

شمارهٔ ۲۵۸

من علم گیاه حرم توحیدم

من چارده ماه حرم توحیدم

گر اهل حقیقت سپرندم به قدم

غم نیست که ماه حرم توحیدم

شمارهٔ ۲۵۹

موسایم و در طور لقا می طلبم

عیسایم و پیوسته بقا می طلبم

یعقوبم و گمگشته خود می جویم

مقصود دلم توئی ترا می طلبم

شمارهٔ ۲۶۰

مائیم که با فقر و فنا ساخته ایم

در ملک عدم مرکب جان تاخته ایم

از دولت سودای تو بی منت مرگ

خود را ز خودی خویش پرداخته ایم

شمارهٔ ۲۶۱

من خالق کن فکان ترا می دانم

معبود همه جهان ترا می دانم

آنکس که بحکم قدرت بیچونی

از خاک کند روان ترا می دانم

شمارهٔ ۲۶۲

نه در خور داغ تو جبینی دارم

نه لایق حسنت آفرینی دارم

نه نیز به بخت بد قرینی دارم

برحال تباه خود انینی دارم

شمارهٔ ۲۶۳

یکباره بترک دار دنیاگفتم

بیرون خود از غبار هستی رفتم

از بسکه درون سینه شبهای فراق

در خدمت سلطان خیالت خفتم

شمارهٔ ۲۶۴

دنیا نه به خاک نه به آبش میدان

گیتی نه به بیداری و خوابش میدان

این پنج صباح هستی پا به رکاب

گردل دادی تو ناصوابش میدان

شمارهٔ ۲۶۵

آکنده به آتش دل بی حاصل من

گوئی که ز آتش است آب و گل من

عصیان نکند کس ار بود دوزخ حشر

چون آتش دوزخ درون دل من

شمارهٔ ۲۶۶

آن نیستی اینکه نام داری انسان

تا هیچ نگه نداری آزرم کسان

تا چند همی کینه فروزی چو ددان

تا کی شکنی همی چو هیزم پیمان

شمارهٔ ۲۶۷

ای زلف سیه کرده بلای دل من

وی خون جگر داده غذای دل من

خود خون فسرده دلم پاک بریز

کس نطلبد از تو خونبهای دلم من

شمارهٔ ۲۶۸

ای کهتر فضل تو هزار افلاطون

شد صبر من از حوصله شوق افزون

گر وعده خویش را وفا خواهی کرد

ای مفخر اهل علم وقت است اکنون

شمارهٔ ۲۶۹

ای وصل تو اختر مراد دل من

در راه غم تو شعله زاد دل من

جان دامن زلف تو ز کف نگذارد

از هجر تو ناگرفته داد دل من

شمارهٔ ۲۷۰

اکنون که شدی مه خرد برده من

از وصل تو زنده شد دل مرده من

سیمرغ غمت کشد به منقار ستم

خاشاک بلا به جان افسرده من

شمارهٔ ۲۷۱

ای زنگ غمت صیقل آئینه من

انبار فلک مباش در کینه من

خود بس باشد گیاه هستی مرا

این شعله که سر کشید ازسینه من

شمارهٔ ۲۷۲

ای یاد تو سرمایه بیهوشی من

هیچت نشد از یاد فراموشی من

آخر نه ز عشق تست بر بستر غم

با خار و خس بلا هم آغوشی من

شمارهٔ ۲۷۳

ای خون ز تو باده روان دل من

آتش ز تو در خرمن جان دل من

گفتم به تو زین شعله حدیثی گویم

تا دامن لب سوخت زبان دل من

شمارهٔ ۲۷۴

ای باد سلام من نومید رسان

از سایه ثنا بعرض خورشید رسان

احوال گیا به ابر امید بگوی

پیغام روان به عمر جاوید رسان

شمارهٔ ۲۷۵

ای خون دل از عشق تو در گردن من

وی خار بلا فشانده پیرامن من

یا ریشه عشق تو کشم از دل خویش

یا ریشه جان کشد غمت از تن من

شمارهٔ ۲۷۶

ای وصل تو ناداشته پاس دل من

خون کرده بجای می به کاس دل من

بر دست تو گفتم در وم خوشه غم

خود دست غم تو بود داس دل من

شمارهٔ ۲۷۷

ای گلخن غم کرده سرای دل من

خون داده بجای می سزای دل من

بر ساقی بزم تو جه تهمت بندم

می خون جگر کند هوای دل من

شمارهٔ ۲۷۸

ای عشق تو فرخنده همای دل من

با جور تو زندگی بلای دل من

خود خون فسرده دلم پاک بریز

کس نطلبد از تو خونبهای دل من

شمارهٔ ۲۷۹

ای زلف تو جزیه گیر عود دل من

از آتش همچو تست دود دل من

گو پرتو روی تو که تابد خورشید

از خط شعاع تار و پود دل من

شمارهٔ ۲۸۰

اشراق دل از غم بتان شاد مکن

بتخانه به سنگ کعبه آباد مکن

این دیر فنا را سر آبادی نیست

تو بر سرسیل خانه بنیاد مکن

شمارهٔ ۲۸۱

ای ز آتش غم نهفته چاک دل من

بر باد فنا فشانده خاک دل من

بنمای تو چهره تا دهد دختر رز

خون دل خود خراج تاک دل من

شمارهٔ ۲۸۲

ای عشق تو نور خانه سوز دل من

سودای رخت خانه فروز دل من

روزی ز درم در آمدی روز جهان

ز آن روز کند شبی به روز دل من

شمارهٔ ۲۸۳

ای آتش تو مرهم داغ دل من

می خون شده از تو در ایاغ دل من

از بوم و بر هستی ام آتش روید

تا گلشن روی تست باغ دل من

شمارهٔ ۲۸۴

ای وهم تو از مزیفاتی بس کن

محبوس مخلد جهاتی بس کن

اینجا قلم عقل ز خاموشان است

تو رنگ سیاهی ز دواتی بس کن

شمارهٔ ۲۸۵

ای دیده عقل کلبه نقاشی کن

در جلوه شد آن نگار جانپاشی کن

دلدار من از دوگونه خورشیدی کرد

خورشید فلک کنون تو خفاشی کن

شمارهٔ ۲۸۶

ای مرهم زخم اندرون دل من

کونین ز عشق تو زبون دل من

من روی ترا وجه دیت می بینم

از بسکه گرانبهاست خون دل من

شمارهٔ ۲۸۷

این پند نگاهدار هموار ای تن

تا سور ترا پیش نیاید شیون

عضوی که ز تو دوست شود با دشمن

دشمن دو شمر تیغ دوکش زخم دو زن

شمارهٔ ۲۸۸

تا یافت شود مگر برای دل من

یاری که بسربرد هوای دل من

در کوچه روزگار پر آبله شد

از پویه بیفایده پای دل من

شمارهٔ ۲۸۹

تا دور شدی ز چشم غمدیده من

افعی بلا شد مژه در دیده من

خود سوختم و همی نمی دارد دست

آتش ز گیاه جان تفتیده من

شمارهٔ ۲۹۰

تیغ از تو ولبیک نهانی از من

زخم از تو و تسلیم جوانی از من

گر دل دهدت که جان ستانی از من

از تو سر تیغ و جانفشانی از من

شمارهٔ ۲۹۱

از جاهت صدرا گرفته باج از گردون

داده ست به فضل تو خراج افلاطون

در مسند تحقیق نیامد جون تو

یک سر ز گریبان طبیعت بیرون

شمارهٔ ۲۹۲

چندانکه نمود بیش کوشش دل من

از عشق بجز بلا نشد حاصل من

این شعله که بهر من دل افروخته است

روید چو گیاه بعد مرگ از گل من

شمارهٔ ۲۹۳

چون جزر اصم گوش طبیب دوران

نه ناله ز خسته شنود نه افغان

عطار قضا ز بهر بیمار هنر

جز زهر حوادث ننهد در دکان

شمارهٔ ۲۹۴

در سینه چودوزخ آتشی کردم من

چون باد سحر هنوز دم سردم من

هرکس که شنید دردم از من بگریخت

گفتی که مگر صورت آن دردم من

شمارهٔ ۲۹۵

شاها ز زمانه گم شد آسایش من

انبار فلک مباش در مالش من

خود ناصیه روان ارسطوی خرد

آراست به داغ بیعت دانش من

شمارهٔ ۲۹۶

گر تیغ غمش ز جان کشد کینه من

ای دل نخوری دریغ بر سینه من

گو صیقل تیغ جان زدای غم دوست

بزدای ز زنگ هستی آئینه من

شمارهٔ ۲۹۷

می آمد دی بسان اقبال شهان

خندان چو لب بهار در خوزستان

من از غم او چو پیر زاهد گریان

او همچو شباب بر غم من خندان

شمارهٔ ۲۹۸

هر روز ز بهر دل بیحاصل من

آتش خیزد همی ز آب و گل من

در خاطرم ار خیال جنت گذرد

دوزخ شود آن خیال اندر دل من

شمارهٔ ۲۹۹

یک چند دلافرامش از دنیا کن

اندیشه ز حال خسرو و کسرا کن

تا چند ازین قفس به آن یک رفتن

یکباره سفر به عالم بالا کن

شمارهٔ ۳۰۰

یارب که بکوی خویش پابستم کن

وز باده جام نیستی هستم کن

دلگیرم ازین نهاد افسرده خویش

یک جرعه می عشق ده و مستم کن

شمارهٔ ۳۰۱

یارب به که گویم اندرین دیر کهن

کز جان چه کشیده ام در این مدت من

بر روی غم دوست در دل بسته

و آنگه چو بلا نشسته در خانه تن

شمارهٔ ۳۰۲

بر پهنه دهر خنگ بیداد مران

از صفحه روزگار جز رنج مخوان

این هستی پنج روزه جاوید مدان

وین عمر که باقی است در اندوه خمان

شمارهٔ ۳۰۳

یک عمر اسیر درد پنهان بودن

زنجیری نامرد به زندان بودن

در حلقه غم سر بگریبان بودن

بتوان نتوان یار به نادان بودن

شمارهٔ ۳۰۴

یاد آور روی دوست را گل می دان

وان زلف پریش را تو سنبل می دان

آوای حبیب را تو بلبل می دان

نی نی همه خار پیش آن گل می دان

شمارهٔ ۳۰۵

ای دوست منم ز جرم شرمنده تو

مخلوق تو وسگ تو وبنده تو

در عالم عشق جان من مرده تو

در هر دو جهان روان من زنده تو

شمارهٔ ۳۰۶

ای دیده زکات گیر نظاره تو

وز قید حیات رست بیچاره تو

آن عارض آتشین به خورشید نمای

تا جزیه دهی کند به رخسار تو

شمارهٔ ۳۰۷

ای راحت سینه سینه رنجور از تو

وی قبله دیده دیده مهجور از تو

با دشمن من ساخته ای دوراز من

وزدروی تو سوخته ام دور از تو

شمارهٔ ۳۰۸

ای صبح خجل ز روی فرخنده تو

خورشید به بزم حسن شرمنده تو

تا دامن دیده شکرستان گردد

زین شهد که ریزد از شکر خنده تو

شمارهٔ ۳۰۹

جان چون تن و تن چو جان کند قدرت تو

گوئی ز می آسمان کند قدرت تو

مرکز فلک وفلک شود مرکز خاک

آن روز که امتحان کند قدرت تو

شمارهٔ ۳۱۰

در بزم محبت امشب از دولت تو

از باده درد و ساغر محنت تو

آن جام که میخواستم از دست تو من

دست قدرم بداد بی منت تو

شمارهٔ ۳۱۱

شد غرفه به خون جگر آواره تو

وز قید حیات رست بیچاره تو

یارب چه کسی تو کاندرون دیده

آسایدم از خیال نظاره تو

شمارهٔ ۳۱۲

کو عمر که داد عیش بستانم ازو

کو وصل که درد هجر بنشانم ازو

کو یار که گر پای خیالش بمثل

بر دیده نهد دیده نکو دانم ازو

شمارهٔ ۳۱۳

هرتن که سرشت بد بود محضر او

ناچار همی بدی بکوبد در او

بنمای کسی را که ز اندیشه بد

سر دل او نشد قضای سر او

شمارهٔ ۳۱۴

مستیم و خراب کنج میخانه تو

سرخوش همه از شراب پیمانه تو

گیرند اگر چه عاقلان خرده به ما

شادیم که خود شدیم دیوانه تو

شمارهٔ ۳۱۵

ای دل نشدی تا به ره عشق آگاه

بیهوده منه در این سفر پای به راه

هشیار به راه عشق شلتاق مکن

گر نیستی ار طریق مستی آگاه

شمارهٔ ۳۱۶

در راه تو دیوانه شدن ما را به

سر گشته چو پیمانه شدن ما را به

زاهد چه دهی پند که بایاد رخش

از کعبه به بتخانه شدن ما رابه

شمارهٔ ۳۱۷

ای سرو ز بالای تو پست افتاده

از زلف تو شمشاد ز دست افتاده

در خانه خویش خواهمت بی زحمت

می خورده صبوحی زده مست افتاده

شمارهٔ ۳۱۸

دل در غمت از دو کون برداشته به

در مزرع جان تخم بلا کاشته به

این رخنه غم که دیده اش می خوانند

بی دوست بخاک محنت انباشته به

شمارهٔ ۳۱۹

جز راه صفا بهیچ ره پای منه

زیرا که ره صفا ز هر راهی به

هر چیز بجز وفات دادند مگیر

هر چیز بغیر عشق خواهند مده

شمارهٔ ۳۲۰

سر گشتگی دور زمان یعنی چه

این گردش هفت آسمان یعنی چه

آزاد چو از جهان بود دیوانه

دل بستن عاقل به جهان یعنی چه

شمارهٔ ۳۲۱

ای عشق مگر مایه بود آمده ای

کز سر تا پا تمام سود آمده ای

نقصان به تو از چشم بد کس مرساد

کآرایش دکان وجود آمده ای

شمارهٔ ۳۲۲

من کیستم از خویش به تنگ آمده ای

دیوانه با خرد به جنگ آمده ای

دوشنبه به کوی یار از رشکم کشت

نالیدن پای دل به سنگ آمده ای

شمارهٔ ۳۲۳

من کیستم ای شوخ دل از کف شده ای

آتش به دکان هستی خود زده ای

با غیر تو خوش نشین کز آشوب غمت

خون شد دل ما و سینه آتشکده ای

شمارهٔ ۳۲۴

ای تیره شب فراق آخر به سر آی

وی صبح امید از در مهر درآی

گر عمر منی ای شب هجران بگذر

ور جان منی ای نفس صبح برآی

شمارهٔ ۳۲۵

از گردش نه مدار غافل نشوی

وز بازی روزگار غافل نشوی

خواهی ز تو وقت کار غافل نشوند

از خدمت کردگار غافل نشوی

شمارهٔ ۳۲۶

اشراق تو هستی ثمر بید کنی

از شعله همی کوثر امید کنی

این تار که عنکبوت بخت توتند

تا چند به هرزه دام خورشید کنی

شمارهٔ ۳۲۷

ای دل تا کی به هرزه تدبیر کنی

وز خون جگر به جوی غم شیر کنی

تار تو کز آن دام مگس نتوان کرد

خواهی که به آن همای نخجیر کنی

شمارهٔ ۳۲۸

ای دل ز چه از علم وسیطی نکنی

روی دل نفس در بسیطی نکنی

همدوشی عقل کل توانی لیکن

تو مرکز پستی و محیطی نکنی

شمارهٔ ۳۲۹

ای دیده ز اشک بی متاعم نکنی

در بیعگه غم ابتیاعم نکنی

چون من سخن از وداع دلدار کنم

ای جان عجب است اگر وداعم نکنی

شمارهٔ ۳۳۰

ای دیده دگر خرد تباهی نکنی

با شعله هوای خانه خواهی نکنی

ای دل به ستم بسوز تا باردگر

عشق آتشی ار کند گیاهی نکنی

شمارهٔ ۳۳۱

ای دیده به آتش آشنائی نکنی

چون برق بلا جهد گیائی نکنی

ای رخنه غم نگفتمت کاتش عشق

چون شعله کشدتورهنمایی نکنی

شمارهٔ ۳۳۲

ای دیده به روشنی چو اختر بادی

کآخر در عیش بر رخم بگشادی

گر خون دلم بریختی در شب هجر

نظاره دیت به روز وصلم دادی

شمارهٔ ۳۳۳

تا روز رخت شد چو شراب عنبی

روزم همه تیره شد ببین بوالعجبی

خورشید فلک ندید هم روز بخواب

زان شب که شب از زلف تو آموخت شبی

شمارهٔ ۳۳۴

تاراج متاع اختیارم کردی

در رهگذر بلا غبارم کردی

گفتم بشکیبم از تو آتش رسنی

در گردن جان بیقرارم کردی

شمارهٔ ۳۳۵

دل پیش غمت جزیه برد غمناکی

سر باج دهد تا شودت فتراکی

آنروز که شعله ور شود غمزه تو

جان رشوه دهد تا که کند خاشاکی

شمارهٔ ۳۳۶

در ده می لعل لاله گون صافی

بگشای ز حلق شیشه خون صافی

کامروز ز جام می برون نیست مرا

یک دوست که دارد اندرون صافی

شمارهٔ ۳۳۷

عمری بگذشت از آنکه در خواب شبی

از باده جام وصل حوری نسبی

تر شد لبم و هنوز چون یاد کنم

بیخود گردم چو مست جام طربی

شمارهٔ ۳۳۸

گرد دل من ز غم حصاری کردی

چشم ترم ابر شعله باری کردی

من عمر گیاه برق عشقت کردم

تو هستی من صاعقه زاری کردی

شمارهٔ ۳۳۹

هستی بتو قائم است و موجود توئی

در کعبه و در بتکده معبود توئی

گر قصد حرم کنند و گر سجده بت

معبود همه توئی و مقصود توئی

شمارهٔ ۳۴۰

یکدم ز دل فکار بیرون نروی

زین سینه شعله زار بیرون نروی

این خاطر فتنه لاخ نه در خورتست

لیکن زوی ای نگار بیرون نروی

مشرق‌الانوار

بخش ۱ - مشرق النوار : بسم الله الرحمن الرحیم

بخش ۲ - مناجات و تمجید : ای خرد از حلقه به گوشان تو

بخش ۳ - مناجات : ای سخنت نقل سر خوان عقل

بخش ۴ - مناجات : ای کرمت مایه امید من

بخش ۵ - درنعت رسول اکرم (ص) : شاه رسل خواجه این چارسوی

بخش ۶ - نعت : ای شرف مسند پیغمبری

بخش ۷ - منقبت علی (ع) : نفس نبی باب مدینه ی علوم

بخش ۸ - ایضاً در منقبت : ای پدر عترت و زوج بتول

بخش ۹ - منقبت ائمه اطهار : ای گهر غیب ز کان شما

بخش ۱۰ - منقبت امام زمان : ای علمت کنیت نام نبی

بخش ۱۱ - سبب نظم این دفتر : من که در این باغ چو مرغ سحر

بخش ۱ - مشرق النوار

بسم الله الرحمن الرحیم

فاتحه مصحف امید وبیم

نامه که آراسته چون جان بود

حمد خدا زینت عنوان بود

نسخه که دست خرد آرایدش

فاتحه از نام خدا بایدش

مشعله افروز نجوم یقین

کوکبه سوز خرد تیزبین

سرمه ده چشم عدم از وجود

نورده جبهه چرخ از سجود

رنگرز جامه نور از شعاع

آب ده گلشن جسم از طباع

رشته کش گوهر کان قدم

پرده در پردگیان عدم

چاره گر کار فروماندگان

باز پس آرنده ده راندگان

هستی سازنده افلاک کن

لوح دل از نقش غلط پاک کن

طرح کن دفتر شش مملکت

پایه نه غرفه نه منزلت

موجد هر ذره که گیرد وجود

بر در او نه فلک اندر سجود

عرصه هستی چمن باغ او

ناصیه دل رهی داغ او

داغ وی از ناصیه بیعت ستان

یاد وی از سینه جنایت ستان

حلقه او زینت گوش عقول

رحمت او بر دو جهانش شمول

کوکب ازو یافت هبوط و صعود

کامل ازو گشت عیار نقود

قالب جان را به هنر زنده کرد

حقه دانش ز در آکنده کرد

در شرف در صدف دل نهاد

دور افق بر کمر گل نهاد

سلطنت چرخ به خورشید داد

مملکت عیش به ناهید داد

کلک هنر نامزد تیر کرد

منزل کوکب دل تدویر کرد

عالم سفلی به هیولی سپرد

گنج محبت به دل ما سپرد

آب بلا داد رخ هجر را

نور ضیا داد دل فجر را

باغ قوی را رهی از گوش داد

مرغ دل و زمزمه هوش داد

جرم زمین مرکز افلاک کرد

مسکن ما در کره خاک کرد

مملکت جسم چو تقسیم کرد

صورت نوعی شه اقلیم کرد

ملک طبیعت به بدن چون گذاشت

روح بخاری ولی ملک داشت

کرد می جام غم از تاک دل

سرو شرف ساخت ز خاشاک دل

طفل چمن در بر بستان فکند

نطفه در در رحم کان فکند

دایه باغ ابر بهاری گرفت

آب دل از روح بخاری گرفت

ملک بدن کرد و رعیت قوا

نفس مجرد شه و دل پیشوا

گلشن جان را چمن فکر داد

بزم خیال و سخن بکر داد

داد خداوندی جان علم را

کرد ولیعهد خرد حلم را

عاقله راکش به امانت ستود

قافله سالار مدارک نمود

مرتبه عقل ازو شد چهار

آینه بینش او بی غبار

رسته دانائی او بی کساد

عقل هیولانی ازو مستفاد

هرکه جز او کوی فنا مسکنش

سخره سیلی عدم گردنش

جمله حدوثند وهمی او قدیم

جمله حقیرند و همی او عظیم

سوره ایجاد به قران او

مصحف رحمت به دبستان او

جوهر ازو گشته بری از تضاد

عنصر ازو قابل کون و فساد

ساخته طوقی زفلک منتش

گردن اکوان شده در بیعتش

دل وطن شاهد توحید کرد

مزرعه دانه تأیید کرد

آب ادب روی حیارا سپرد

شاخ شرف باغ وفا را سپرد

گنج خرد راست همی او طلسم

آدم ازو صاحب روحست و جسم

کنه وی آئینه عرفان ندید

روئیت او دیده امکان ندید

چشم خرد گفت که من دیدمش

گوش ادب نیک بتابید مش

جان مرا مزرع توحید ساخت

ذهن مرا چشمه تأیید ساخت

جام مرا پر می توفیق کرد

چشم مرا سرمه تحقیق کرد

گر خرد است آیه توحید اوست

ور شرف از سده تأیید اوست

اطلس چرخ از کرمش خرقه ئیست

نه فلک از درگه او حلقه ئیست

دیده اشراق چو شد کم ضیا

خاک در او کنمش توتیا

بخش ۲ - مناجات و تمجید

ای خرد از حلقه به گوشان تو

خلق خوش از عطر فروشان تو

ای ز تو این گوی گریبان چرخ

گوی شده پیش تو چوگان چرخ

ای ز تو نه طاق فلک پر شروق

ای ز تو آراسته این چار سوق

داغ تو بر جبهه روح القدس

خاک درت آب چهار استطقس

حلقه تعلیم تو در گوش عقل

غاشیه حکم تو بر دوش عقل

زنگ غمت صیقل مرآت دل

یاد تو تعمیر خرابات دل

ذات تو مصداق وجود صفات

لیک صفات تو همه عین ذات

گردن ما سخره طوق فنا

ملک قدم خاص و مسلم ترا

قد ابد پیش بقای تو پست

قامت معنی ز ثنای تو پست

از تو ضمیر خرد آراسته

فیض تو پهلوی عدم کاسته

از تو جهان مرکز و هستی مدار

از تو فلک پخته زمین خام کار

گردش چرخ از تو به انجام شد

کار عدم از تو چنین خام شد

خور ز تو چون باده افق همچو جام

کار فلک از تو چنین با نظام

تخم کواکب تو پراکنده ای

ناف شب از مشگ تو آکنده ای

تاج خرد از تو مکلل شده

زیج وجود از تو مجدول شده

روی زمین روز تورخشان کنی

زلف فلک شب تو پریشان کنی

بی تو روان ره نبرد سوی تن

جان نرهد بی تو ز جادوی تن

قالب جنبنده تو بی جان کنی

باز رگ مرده تو شریان کنی

چهره خورشید درخشان ز تست

گردش نه چرخ به سامان زتوست

از تو جهان هستی جاوید یافت

مار شب و مهره خورشید یافت

یافت ز تو جوف سپهر برین

زهره دریا و سپرز زمین

طفل سخن دامن لب رادهی

مهره صبح افعی شب را دهی

یاد تو شد صحت جان سقیم

بوی تو شد قوت دماغ نسیم

منطقه چرخ شتاب از تو یافت

ملکت ایجاد کتاب از تو یافت

کنه تو اندیشه تصور نکرد

جام تصور ز تو کس پر نکرد

عقل به تأئید دلیل و قیاس

گفت نهد معرفتت را اساس

برق تو خود خرمن ادارک سوخت

بال و پر مرغ خرد پاک سوخت

ای گهر ما صدف نعمتت

وی گنه ما علف رحمتت

خاک درت سرمه اشراق شد

زین شرف اندر دو جهان طاق شد

ضمت جانش به تو بسپرده ام

وقف غلامی تواش کرده ام

هر که غلامی ترا در خور است

از گهر عقل گرامی تراست

بخش ۳ - مناجات

ای سخنت نقل سر خوان عقل

خاک درت توشه انبان عقل

محو تو ابصار به دور و شموس

ظل تو انوار عقول و نفوس

پی سپر از نور خورت شبهه ها

نور بر از خاک درت جبهه ها

چرخ یکی گردش پرگار تست

نور خور از سایه دیوار تست

مزرع ابداع قنات از تو یافت

جوی وجود آب حیات از تو یافت

جز تو به افلاک که این زاد داد

خاک عدم جز تو که بر باد داد

جز تو به خاک اینهمه عزت که داد

خاک جهان را نم هستی که داد

جمله جهان پیش تو مشتی گلند

حق توئی و جمله دگر باطلند

چشم سر عقل که بیننده کرد

قطب فلک را که نشیننده کرد

ظل زمین موی سیاهش که داد

زلف ز شب روی زماهش که داد

درنگه حسن که ناز آفرید

زلف شب غم که دراز آفرید

مرکز افلاک ثبات تز تو یافت

دفتر تقدیر برات از تو یافت

دیده ز تو تابش شیدی گرفت

خاک زتو نور جلیدی گرفت

از تو پر از نور جبین خرد

وز تو شده طور یقین خرد

تازه ز باران تو بستان عقل

پاک به تأئید تو دامان عقل

جسم زتو دیده جان روشنش

آب طبیعت زتو در گلشنش

گشته ولود از تو چمن دی عقیم

از تو فلک سایر و مرکز مقیم

ورنکنی گردش گردون قبول

چرخ شود ساکن و مرکز عجول

از تو توانگر دل پیر خرد

وز تو همه نور ضمیر خرد

وهم به حکم تو رئیس قوا

عقل غریزی زتو شد مقتدا

آب رخ جوی قنات زتو

نور در آئینه طاعت زتو

جوی کمال از تو پر آب شرف

در شرف راز تو انسان صدف

یاد غمت خورده ز اندیشه باج

خواسته سودای تو از سر خراج

دامن هستی ز تو پر در شده

جیب دل از درد غمت پر شده

از تو جهان یافت قوام وجود

پخته زتو خام نظام وجود

جوهر جان گوهر ذات از تو یافت

مرغ خرد صبح نجات از تو یافت

آتش تو جزیه گرفت از جگر

داد به شام تو جنایت سحر

گل که اقالیم گلستان گرفت

در ره تو شغل مغیلان گرفت

خور که رعیت ز کواکب گزید

غاشیه بر سفت غلامی کشید

سفت هیولی چه که عقل نخست

غاشیه گردان غلامی تست

هر که در این طارم اخضر رسید

خاک رهت سرمه خورشید دید

هرکه در این عرش برین راه یافت

داغ تو بر ناصیه ماه یافت

این سگ درگاه تو اشراق نام

کز غم تو وام گرفت احترام

مهر فلک شد که سماک تو شد

این جهان گشت که خاک تو شد

ناصیه اش آرای به داغ قبول

تا من ازین قصه به طبع عجول

مژده برم طالع خود را به گاه

وز سر تختش بربایم کلاه

بخش ۴ - مناجات

ای کرمت مایه امید من

سرو جوان از تو کهن بید من

یاد توام قوت تن و جان و دل

درد توام مایه درمان دل

مرگ ز تو هستی جاوید من

سایه دیوار تو خورشید من

دیده من خاک درت راست باج

داغ ترا ناصیه من خراج

قافله سالار نویدم توئی

آبده کشت امیدم توئی

پیش تو داروی مداوای من

مایه سود از تو زیانهای من

گر بنوازی تو اگر بفکنی

من نتوانم ز تو بودن غنی

گر دهی ام خواری اگر عزتی

نیست مرا بر در تو حجتی

گوش من و حلقه افکندگی

دوش من و غاشیه بندگی

جز تو ندارم کس و یار دگر

کیست کنون از من کس دارتر

جز تو کسی کس بود آن خواری است

چون تو کسی اینهمه کس داری است

آه که در حکم تو عاصی شدم

تاجر بازار معاصی شدم

روی دلم در عرق معصیت

خون تنم از شفق معصیت

داغ دوصد معصیتم بر جبین

پیش تو چون جبهه نهم بر زمین

دیده دل نایب جیحون کنم

دامن دل دجله ای از خون کنم

ز ابر دو چشم آنقدر اندر سجود

قطره بریزم به کنار وجود

کش به خیال آنکه درآرد دلیر

رویدش اقسام گیاه از ضمیر

بر در جود تو بیارم شفیع

از در اشک اینهمه طفل رضیع

نالش لز آئین بدیع آورم

خواجه کونین شفیع آورم

تا مگر آنجا که کرمهای تست

لطف تو سازد غلط ما درست

در حرم عفو تو تقصیرها

خورده ز غفران تو تشویرها

چشم دلم بر کنف عفو تست

جرم دو عالم علف عفو تست

قطره ای از عفو تو موج بحار

ترسم از الایش مشتی غبار

گنج دل او که به تائید تست

مهر رسول تو و توحید تست

خواجه کونین شفیعی چنین

سهل بود بخشش یک کف زمین

دولت اشراق که در طینتش

خاک رسول تو بد و عترتش

بخش ۵ - درنعت رسول اکرم (ص)

شاه رسل خواجه این چارسوی

ساخته از خاک قدم آبروی

آب رخ عقل نم جوی او

هر دو جهان تعبیه در کوی او

حلقه آن میم که در نام اوست

کش افق از خاک نشینان اوست

نه فلکش پیش کشند از نخست

نسخه ده منطقه خود درست

خاک بیاراست به انعام او

دوش خود از غاشیه نام او

حلقه اش از گوش فلک خواست باج

دامنش از دور معدل خراج

دال که از نافه اسمش نشان

داد ستد جزیه ز زلف بتان

گر ز درش حلقه ای آید به چنگ

گوش خرد جزیه دهد بیدرنگ

خاک درش کاصل دوای تن است

کوثر و تسنیم روان من است

خود شرف گوهراشراق از اوست

در همه عالم به شرف طاق از اوست

بخش ۶ - نعت

ای شرف مسند پیغمبری

نه فلکت نایب انگشتری

چرخ نهم سفره دربان تو

عقل دهم ریزه خور خوان تو

عهد تو چون موسم باران عزیز

شرع تو چون صحبت یاران عزیز

طوف کن کوی تو ایوان چرخ

ناز کش گوی تو چوگان چرخ

مهر فلک آینه رای تو

قلزم هستی کف دریای تو

در حرم بندگی تو قوا

جمع چو در قوت بنطاسیا

جمله قوا عالیه و سافله

در ره اخلاص تو همقافله

گوش فلک حلقه کش بندگیت

خنده صبح ار لب فرخنده گیت

موسی و عیسی همه محتاج تو

هفت سماسلم معراج تو

گشته بلند از سر تو سروری

هندوی تو جای زحل مشتری

آب رخ نه فلک از جوی تست

ملک شرف رهن سر کوی تست

عرش اگردعوی رفعت نمود

چرخ ز درگاه تو برهان شنود

نافه به خلق تو فرستاده باج

یاد تو ز اندیشه گرفته خراج

گر شده تعلیم تو استاد وهم

کرد همای خرد از خاد فهم

لطف تو کرده نظری بر زبان

دامنش از سود زده بر میان

کرده اگر تیر قبولت هدف

گشته بدن غیرت روح از شرف

نافه چین داغ کش بوی تست

جزیه ده غالیه موی تست

رای تو مهر فلک خانه زاد

جود سحاب از کف تو مستفاد

یافته چون روح بخاری جنین

قالب شک از تو روان یقین

خلق تو از نافه جنایت گرفت

کوی تو از کعبه ولایت گرفت

حکمت حق قاعده دین تو

ملت روح القدس آئین تو

پیش شبانی تو عالم رمه

سایه نداری که تو نوری همه

فذلکه هستی و خاتم توئی

غایت ایجاد دو عالم توئی

اینهمه پاکی که به زینت گرفت

دامن عقل از تو ودیعت گرفت

آب خضر چون سر من چاکرت

خواسته دریوزه ز خاک درت

چونکه نسیم تو حمایتگر است

شعله ز بستان ارم خوشتراست

روضه دین تو چو باغ ارم

از تف باحور معاصی چه غم

ذمت اشراق رهین تو شد

خاک نشین در دین تو شد

بخش ۷ - منقبت علی (ع)

نفس نبی باب مدینه ی علوم

در کف او آهن مریخ موم

سید ابرار و شه اتقیا

سرور و سرخیل همه اصفیا

خازن سبحانی تنزیل وحی

عالم ربانی تأویل وحی

داغ کش نافه او مشگ ناب

جزیه ده سایه او آفتاب

فذلکه عالم و باب وجود

سوره توحید و کتاب وجود

حامل دین غیبته علم خدا

عقل دهم کرده بر او اقتدا

خاک درش تاج سر سروران

آب کفش کوثر دین پروران

راست به بازوش همی پشت دین

لاغر ازو پهلوی کفر اینچنین

اوست که در ظلمت سمت جهات

کعبه نور است و سفینه ی نجات

کفر بر آویخته دینش ز دار

بر در او شرک همی سنگسار

گردن او گوش نه در بیعت است

عروه کفر وعلم شقوت است

جبهه او گوش نه خاک ره است

تیه ضلالیست که در لهله است

نسل نبی زایچه صلب اوست

خیل سعادت همه در طلب اوست

تا که شده کنیت او بوتراب

نه فلک از جوی زمین خورده آب

صورت اشراق چو از خاک اوست

در ره معنی سگ چالاک اوست

بخش ۸ - ایضاً در منقبت

ای پدر عترت و زوج بتول

حلقه کش علم تو گوش عقول

ای ید و بیضای کفت ابرجود

ذات تو سرمایه نظم وجود

ای تو در خطه اقلیم دین

مسجد اقصای جهان یقین

ای بتو مرجوع حساب وجود

وی بتو مختوم کتاب وجود

عقل تو مفطوم زهر شک و ریب

ذات تو معصوم زهر شین و عیب

صورت عقل آیت تنویر تو

عالم معنی همه تفسیر تو

باطل از اعجاز تو افسون کفر

ریخته با خنجر تو خون کفر

آدم از اقبال تو موجود شد

چون تو خلف داشت که مسجود شد

با نبی از مرتبه توأم توئی

میر لوا صاحب توسم توئی

راه حق و هادی هر گمرهی

ما ظلماتیم تو نور اللهی

صورت میزان الهی توئی

معنی قران الهی توئی

مصحف هستی زتو تفسیر یافت

دعوی ملت ز تو تحریر یافت

نایب حقی تو و سلطان دین

نباء عظیمی و امام مبین

بحر و سحاب امت دست تواند

خاک در ملت دست تواند

داده به درگاه تو افلاک باج

دست تو از ابر گرفته خراج

نعت جلال تو برون از حساب

اسم تو من عنده علم الکتاب

خاتم دین نقش نگینش توئی

پیر خرد نور جبینش توئی

رای تو بانور ز یک دودمان

دست تو و بحر همی توامان

جهل ز تو شخص روانش مریض

نقطه ز فیض تو طویل و عریض

خواب سخا دست تو تعبیر کرد

آیت دین علم تو تفسیر کرد

طاق خلافت ز تو پر نور شد

بیت هدایت زتو معمور شد

شاخ یقین میوه تر از تو یافت

کوکب دین پر تو خور از تو یافت

آنکه گذشت از تو و غیری گزید

نور بداد ابله و ظلمت خرید

و آنکه به شب بردگری دیده دوخت

خاک سیه بستد و گوهر فروخت

از تو منور حرم اهل بیت

یافته مصباح نبی از تو زیت

هر که به کعبه هدی اندر رسید

از تو و سبطین پیمبر رسید

هرکه ره سر مع الله یافت

نور شما بدرقه راه یافت

مر صد اشراق رصد بند تو

دین تو و یازده فرزند تو

بخش ۹ - منقبت ائمه اطهار

ای گهر غیب ز کان شما

وی حرم قدس مکان شما

قدس جهان وادی طور شماست

مصحف کل سوره نور شماست

ای ز ازل نور شما مقتدا

وین دو جهان را بشما اقتدا

حلقه کش علم شما گوش عقل

واله و شیدای شما هوش عقل

شمس و قمر نور یقین شما

سطح فلک روی زمین شما

آب شما روغن قندیل عقل

باز شما شهپر جبریل عقل

خاک شما خاک سر طور شرع

مقتبس از نار شما نور شرع

دور فلک حلقه بگوش شماست

پیر خرد نکته نیوش شماست

دولتتان منطقه چرخ دین

رایتتان اختر برج یقین

طینتتان گوهر شرع رسول

اصل همه عالم و فرع رسول

مهر شما داروی جان همه

یاد شما حرز زبان همه

قائمتان خسرو هر دو جهان

حجت حق مهدی آخر زمان

سرمه کش اشراق از آن خاک پای

تا کنمش جان و دل وتن فدای

بخش ۱۰ - منقبت امام زمان

ای علمت کنیت نام نبی

خورده لبت آب زجام نبی

مهدی دین هادی عالم توئی

روشنی دیده آدم توئی

حافظ شرعی وامام امم

طاعت تو فرض همی بر ذمم

جان توئی و هردو جهانت تن است

مهر و مه از نور رخت روشن است

آهن مریخ شده موم تو

عیسی عقل آمده ماموم تو

چرخ که این اوج فروشی کند

بر در تو حلقه بگوشی کند

عقل که لافش ز سروشی بود

پیش تو در نکته نیوشی بود

ای ملک و ملتت از خون دین

خاک جهان کرده زمانه عجین

فتنه بر اقطار جهان تاخته ست

تیغ حوادث ز نیام آخته ست

بهر چه یک لحظه بخون ستم

گل نکنی خاک وجود و عدم

ای پدرت رهبر افلاکیان

سایه فکن بر سر این خاکیان

شخص تو چون روح و جهان چون بدن

در بدنش طرح تصرف فکن

ما همه مقهور و توئی قهرمان

خون دل ودین ز جهان واستان

ظلم ز عدل تو سقیم المزاج

خود ز چه عدل تو ندارد رواج

عالم دین را بجهان شگفت

ظلمت طوفان حوادث گرفت

شرع تو کشتی ست بیا نوح باش

ما همگی تن تو بیا روح باش

اسب تو بر آخور عطلت چراست

خود و رکاب مه و مهرت کجاست

زین فلک چونت ابر باره نیست

اشهب روز ادهم شب بهر کیست

یار نشد دل تو بیا یار شو

گردن غم بشکن و دلدار شو

درد تو جان داروی جانهای ماست

خاک درت آب روان های ماست

دیده به دیدار بیا باز کن

پرده آهنگ دگر ساز کن

کن فکن خلوت اسرار باش

ما همه مستیم تو هشیار باش

تا که در افلاک بود نحس و سعد

یا دی و امروز بود قبل و بعد

سعد فلک باد به فرمان تو

عیش جهان باد به دوران تو

عیش گر آبستن کامت شود

یاچومی فتح به جامت شود

باد میسر ز تو تا صور عشق

کار سقنفور ز کافور عشق

روغن اشراق از آب تو باد

در قدمت همچو رکاب تو باد

بخش ۱۱ - سبب نظم این دفتر

من که در این باغ چو مرغ سحر

ساز کنم زمزمه ای از هنر

بلبل فضلم ز هنر باغ من

ناصیه معرفت از داغ من

زمزمه زینت گوش خرد

باج ستاننده ز هوش خرد

شاهد معنی که دلم جای اوست

هوش خرد بنده و مولای اوست

بیست مرا سال ز دور قمر

لیک به دانش ز خرد پیرتر

خواجه فضل و ملک دانشم

تکیه گه از عقل و خرد بالشم

فکرت من صاحب شرع هنر

خاطر من دفتر سر قدر

جان مرا کو به هنر تازه روست

طبع خوش از طوق نمایان اوست

فکر مرا کو ملک دانش است

دست طبایع رهی خواهش است

گر ملکان جاه چو بدر مینر

عاریه گرند ز تاج و سریر

تاج من از علم الهی کنم

تخت من از حکمت شاهی کنم

خاتم توقیع کنم همتم

مملکت از هندسه و هیأتم

مسندم از معرفت بی زوال

مائده ام فقه و حدیث و رجال

دفتر تفسیر و اصول آورم

لشکری از خیل فحول آورم

باره علوم عربیات من

خامه فنون ادبیات من

فطرت عالی و صفای نهاد

هر دو دل و طبع مرا خانه زاد

عقل که آراست چو تقریر خویش

دعوی هر علم به تحریر خویش

در هممه دعواش محور منم

در همه رؤیاش معبر منم

فکر که صاحب رصد دانش است

هم ز در طبع منش خواهش است

ناطقه کز قول سخن پادشاست

هم ز درم نطق به دریوزه خواست

دیده تحقیق ز من روشن است

سلطنت فضل ز طبع من است

عقل که دریوزه به شاهی دهد

نیز براین قول گواهی دهد

من چو کهن باده فلک چون کدو

من چو می ناب و جهان چون سبو

این علم فضل که افراختم

صد یک زان نیست که من تاختم

بود بلندم چو فلک مدرکی

حادثه نگذاشت از آن صد یکی

عمر مرا در چمن عنفوان

خون به تن افسرد به باد خزان

شخص مرا شد به گه انتما

نامیه معزول ز شغل نما

طبع مرا بد و زمان بهار

حادثه کردش ز خزان دلفگار

نیست چو پرگار جوانی درست

کلک مراهم شده پرگارسست

تاجر غم مفلس شادی منم

خود دل عاشق به رادی منم

آنکه بود طفل طرب زو عدیم

طالع عنین شد و بخت عقیم

هر دو شریکان وثاق منند

خوشه امید مرا خرمنند

بخت مرا حادثه مسکن شده

وز خلف عیش سترون شده

باغ مرا بود درخت هنر

روز خزان حادثه بروی تبر

بود ز فکرم چمنی خوش نسیم

لیک شد از تیشه غم نیم نیم

حقه فکرم همه در عدن

داشت که دزدید جهانش زمن

گوهری آراستم از طبع خویش

دزد حوادث بربودش ز پیش

زین نمطم چون خرد آمد بهوش

گفت خرد خواجه دل را به گوش

مانده اگر گوهری از کان فکر

یا خزفی در ته دکان فکر

گر غضب آری نکنی محکمش

دزد حوادث ببرد یکدمش

فکر در ایام جوانی خوش است

با سخن بکر شود هم نشست

بکر که باشد چو عروس بهار

پیر نیارد که کشد در کنار

طبع ترا نوبت شغل مصاف

گو منشین بیهده در اعتکاف

همت تو معتکف خانه بس

گنج ترا از دل ویرانه بس

راز نئی بهر چه باشی نهان

عیش نئی چون نئی اندر میان

خیز و دل ما چو چمن تازه کن

گنبد گردنده پر آوازه کن

دل که شنید این سخن از پیر عقل

حکم عمل داد به تدبیر عقل

گفت زهر علم کنی نسختی

کش رسداز هر قلمی ضربتی

چونکه نهم بر سر هر نسخه تاج

از کتب قوم ستاند خراج

صاف کنم باده علم از شبه

حال کنم بر شک و شبهه تبه

درد زمان نیز کنم صرف شعر

گاه زبان تر کنم از حرف شعر

در بر دانش فکنم طفل وقت

نیز به اشعار دهم ثقل وقت

واهب جان ار کند از فضل خاص

ذمه ام از وام حوادث خلاص

نقد عطای کرم ذوالمنن

گو برهاند ز گرو فکر من

خواجه توفیق ز دکان خویش

آورد اسباب سخن گر به پیش

آن گهر از کان دل آورم برون

در همه فن کز گهر اید فزون

در صدف هر فنی آن در نهم

کش به زیارت برود در زیم

نکته که تابان کنم از نور عقل

طوف کند گرد درش طور عقل

نسخه که سازم ز زر وسیم علم

ملک خرد باشد و اقلیم علم

وین خلف خاطر و نوزاد غیب

کآمده از صلب قلم پاک جیب

از قلم فیض رقم کردمش

مشرق الانوار علم کردمش

تاکه درخشنده بود ماه وهور

تا نبود سایه درخشان چو نور

نور خرد مشرق انوار باد

سایه او مخزن اسرار باد

گلشن اشراق ازو تازه باد

هر دو جهان ز وی پر آوازه باد

یاربش از آینه احترام

جلوه دهی در نظر خاص و عام

چون فلک از خامه کوکب نگار

پر کنی اش ز انجم معنی کنار

همچو مه از مشگ تر شب فروز

زلف شبش بخشی و سیمای روز

اخوانیات

سؤال میرداماد از شیخ بهایی : از میرداماد به شیخ بهایی:

حکیم رکنا و میرداماد : از حکیم رکنا به میرداماد:

سؤال میرداماد از شیخ بهایی

از میرداماد به شیخ بهایی:

ای پیر ره حقیقت ای کان سخا

در مشکل این حرف جوابی فرما

گویند خدا بود و دیگر هیچ نبود

چون هیچ نبود پس کجا بود خدا

پاسخ شیخ بهایی:

ای صاحب این مسئله بشنو از ما

تحقیق بدان که لامکان است خدا

خواهی که تو را کشف شود این معنا

جان در تن تو بگو کجا دارد جا

حکیم رکنا و میرداماد

از حکیم رکنا به میرداماد:

در طرز سخن تورا بیانی دگر است

القصه زبان تو زبانی دیگر است

از قلزم دانش تو ای بحر عمیق

هر قطره هیولای جهانی دگر است

پاسخ میرداماد:

در قالب نظم از تو جانی دگر است

در تن ز خیال تو روانی دگر است

در محور آسمان استعدادست

هر نقطه محیط آسمانی دگر است

اشعار عربی

شمارهٔ ۱ - در نعت خاتم النبیین(ص) : یا عارج المعارج یا سید الرسل

شمارهٔ ۲ - : بالله یا سکاری حی الحبیب قولو : بالله یا سکاری حی الحبیب قولو

شمارهٔ ۳ - وله ایضا : کانی کل معقول عویص

شمارهٔ ۴ - : یا ازلی الدوام یا ابدی البقاء : یا ازلی الدوام یا ابدی البقاء

شمارهٔ ۵ - در منقبت علی(ع) : کالدر ولدت یا امام الشرف

شمارهٔ ۶ - : قد یتمنی الوشق فلولا جسدی : قد یتمنی الوشق فلولا جسدی

شمارهٔ ۷ - توجه به مشهد مقدس : طارت المهجه شوقا بجنان الطرب

شمارهٔ ۸ - : یا قوم هواکم بصدری نزلا : یا قوم هواکم بصدری نزلا

شمارهٔ ۹ - : الهی و کم کنت فی نعمه لک : الهی و کم کنت فی نعمه لک

شمارهٔ ۱ - در نعت خاتم النبیین(ص)

یا عارج المعارج یا سید الرسل

یا هادی الخلایق یا موضح السبل

لولا سراج دینک فی عیهب الظلم

ظلت عقول قاطبه الخلق فی الضلل

من ضوئک استضاء سقراط فی الغیوب

من نورک استنار فلاطون فی المثل

یا زائر الجنان علی سده الرسول

اذانت من شفاهک قبلتها فقل

رمنا نری المدینه مشیا علی العیون

شوقا الی جنابک من ابعد السبل

یا حبیبا عنه قلبی فی الشتغال

لاتسل قد ضاق للصبر المجال

کیف تدری انت رقدان الدلال

ان اشفاری بعینی کالنصال

یا ریاض الوصل یا حی الحبیب

یا رعیدالعیش منکن القریب

من بسجن الهجر مع قلب کئیب

ماله والرکض فی قدس الوصال

هجر کم هامنه لی قلب مریض

وصلکم من این لی هذاالرمیض

ان عندالخلق حالی مستفیض

لا تلومونی فانی فی نکال

ان نارالهجر خلان الوداد

اخرقتنی حیث لم یبق الرماد

هجر کم یا ماله من امتداد

مهجتی یا مالهامن احتمال

للهوی عین بقلبی طافیه

نار عشق کالریاح السافیه

یا رقودا فوق مهد العافیه

هل یری دو محنه منکم ینال

تنبت النیران بعد تربتی

فی الهوی هذا حبیبی دربتی

ما یطیق السمع منکم کربتی

اصدقائی اترکوا اعنی المقال

شمارهٔ ۲ - : بالله یا سکاری حی الحبیب قولو

بالله یا سکاری حی الحبیب قولو

هل ما اراه طیف اذ فزت بالوصال

ظمان قفر شوق فی توقه اتاکا

کی فی حماک یسقی من ذلک الزلال

یا قوم من نواکم فی مهجتی نصال

کم فی الهوی اداوی المجروح بالنصال

شمارهٔ ۳ - وله ایضا

کانی کل معقول عویص

اری لا باقراء یقری

اذاماالقوم ضلوا فی سبیل

هدا هم نور نجم من یقینی

و ان اضحی بهم ظماء شدید

فها بحر من الماء المعین

و ان جهلا تحریتم سمونا

فهذا سمت ذی العرش المکین

وان تاهت عقول فی متیه

اراهاالشرب ما خطت یمینی

شمارهٔ ۴ - : یا ازلی الدوام یا ابدی البقاء

یا ازلی الدوام یا ابدی البقاء

یا احدی الوجود یا صمدی البهاء

حبس عنی السرور احصر عنی البحور

طال علی المضیق ضاق علی الفضاء

اَنتَ طَبیبُ القُلوب انتَ حَبیبُ العُقول

اَنتَ مُغیث اللهیف انت سَمیعُ الدعاء

انت فلقت العدم انت برئت النسم

انت وضعت الصعید انت رفعت السماء

ان فناء الجواد مزدلف العافیه

وان طوارالکریم مشعروفدالرجاء

شمارهٔ ۵ - در منقبت علی(ع)

کالدر ولدت یا امام الشرف

فی الکعبه واتخذتهاکاالصدف

فاستقبلت الوجوه شطرالکعبه

والکعبه وجهها تجاه النجف

شمارهٔ ۶ - : قد یتمنی الوشق فلولا جسدی

قد یتمنی الوشق فلولا جسدی

طیرت الیک مستطارا خلدی

لوان من الامور شیئا بیدی

مزقت علی الدهر رباط الامدی

فی مشهدک النور من الارض جلی

فی مرقدک الحیوه بالقبر ثوی

القلب حماک یا امام الشهدا

والروح فداک یا حسین بن علی

شمارهٔ ۷ - توجه به مشهد مقدس

طارت المهجه شوقا بجنان الطرب

لثمت سده مولی بشفاه الادب

افق الوصل بدا اذ ومض البرق وقد

رفض القلب سوی منیه تلک القبب

نحو اوج لسماء قصد القلب هوی

ولقد ساعدنی الدهر فیا من عجب

اصدقائی انا هذا و حبیبی و اری

روضه الوصل و لم تخش غواشی الحجب

انا فی مشهد مولای بطوس انا ذا

ساکب الدمع بعین ورثت من سحب

لاتسل عن نصل الهجر فکم فی کبدی

من ثغور ثغرت فیه و کم من ثقب

کنت لا اعرف هاتین اء عینای هما

ام کؤس ملئت من دم بنت العنب

بکره الوصل اتتنی قصصنا قصصا

من هموم لعبت بی بلیال الکرب

قال لی قلبک لم یرثو من نار هوی

قلت دعنی انا مادمت بهاذا الوصب

شمارهٔ ۸ - : یا قوم هواکم بصدری نزلا

یا قوم هواکم بصدری نزلا

والقلب بنار حبکم اشتالا

یا ساده بیت مقدس حبکم

قد اضعفی الفراق لن احتملا

شمارهٔ ۹ - : الهی و کم کنت فی نعمه لک

الهی و کم کنت فی نعمه لک

فما استطعت فی الحمد ما کان حقه

و لا کنت اهلا لها یا الهی

لک الحمد حمدا کما تستحقه

دیوان اشراق

قصاید

غزلیات

رباعیات

مشرق‌الانوار

اخوانیات

اشعار عربی

مثنوی : در جواب مولوی که گفته:

مثنوی

در جواب مولوی که گفته:

پای استدلالیان چوبین بود

پای چوبین سخت بی تمکین بود

می‌فرماید:

ای که گفتی پای چوبین شد دلیل

ورنه بودی فخر رازی بی دلیل

فخر رازی نیست جز مرد شکوک

گر تو مردی ازنصیر الدین بکوک

هست در تحقیق برهان اوستاد

داده خاک خرمن شبهت به باد

فرق ناکرده میان عقل و وهم

طعنه بر برهان مزن ای کج به فهم

در کتاب حق الولالباب بین

وان تدبر را که کرده است آفرین

چیست آن جز مسلک عقل مصون

گر نداری هستی از لایعقلون

خار شبهت نیست جزدر راه وهم

در خرد بد ظن مشو ای کور فهم

از هیولا وهم ها را پا کج است

کج نظر پندارد این ره اعوج است

ز آهن تثبیت فیاض مبین

پای استدلال کردم آهنین

پای برهان آهنین خواهی به راه

از صراط المستقیم ما بخواه

پای استدلال خواهی آهنین

نحن ثبتناه فی الافق المبین

کرده ام از ابر خالص ده قبس

تا که شد عقل مضاعف مقتبس

عقل و روح وجان به هم بگداختم

تا کتاب ده قبس پرداختم

نسخه کردش فیض فیاض حکیم

تاشفا یابد از و عقل سقیم

در کتاب ده قبس بین صبح و شام

عالم انوار عقلی و السلام

گرنه موش وهم در انبار ماست

گندم تحصیل چل ساله کجاست

دفع شر موش وهم از هوش کن

پس در انبار عقل از گوش کن

میرداماد

دیوان اشراق