معرفی گنجور

گنجور پروژه‌ای با هدف فراهم کردن دسترسی آزاد و رایگان پارسی‌زبانان به آثار سخنسرایان پارسی‌گوست.

شما می‌توانید با دریافت برنامه‌های رایگان گنجور رومیزی یا ساغر و برخی برنامه‌های رایگان دیگر تهیه شده برای سکوهای دیگر از امکانات بیشتری جهت مطالعهٔ این آثار بهره‌مند شوید.

اخبار جدید راجع به پروژهٔ گنجور را در این نشانی مطالعه فرمایید:

https://blog.ganjoor.net

نظرات خود را به پست الکترونیکی ganjoor@ganjoor.net ارسال یا در صفحهٔ فیس‌بوک گنجور به نشانی https://www.facebook.com/ganjoor مطرح فرمایید.

دربارهٔ نورعلیشاه

محمدعلی فرزند میرزا عبدالحسین طبسی (زادهٔ حدود ۱۱۶۰ قمری در اصفهان - درگذشتهٔ ۱۲۱۲ قمری در موصل)، ملقب به نورعلیشاه (اول) و متخلص به «نورعلی» صوفی و شاعر ایرانی و از اقطاب سلسلهٔ دراویش نعمت اللهی است.

بخش اول

شمارهٔ ۱ : ای نام خوشت جوهر شمشیر زبان‌ها

شمارهٔ ۲ : ای چراغ ماه تابان هر شب از کوی شما

شمارهٔ ۳ : دوش آمد ببر آن ساقی مهوش ما را

شمارهٔ ۴ : نه تنها خال هندویش رباید کفر و دین ما را

شمارهٔ ۵ : بیا ساقی بیار آن جام می را

شمارهٔ ۶ : گر دسترسی نبود بر دامن گلشن‌ها

شمارهٔ ۷ : بینم چو خرامان بره آن سرو روان را

شمارهٔ ۸ : خوش درآمد سحری مهوشی از در ما را

شمارهٔ ۹ : جائی ار نیست دلا سوی مناجات مرا

شمارهٔ ۱۰ : تا گل وصلت بدامان دسترس باشد مرا

شمارهٔ ۱۱ : دل کند در سینه تنگی داد میباید مرا

شمارهٔ ۱۲ : از دل و جان خلوتی بایار میباید مرا

شمارهٔ ۱۳ : تا زند سینه ز صهبای غمت جوش مرا

شمارهٔ ۱۴ : پر گل از گلزار وصلش گشته تا دامن مرا

شمارهٔ ۱۵ : کردم چه از لا رخ سوی الا

شمارهٔ ۱۶ : سروم دهد چه جلوه بشوخی خرام را

شمارهٔ ۱۷ : صبحست ساقی خیز و ده آن ساغر دوشینه را

شمارهٔ ۱۸ : دلا ز چنگ برآمد فغان به محفل‌ها

شمارهٔ ۱۹ : تا مهر روی یار برآمد ز بام ما

شمارهٔ ۲۰ : نسیم گلشن کوی تو صبحدم ما را

شمارهٔ ۲۱ : ای حسن تو از چهره خوبان همه پیدا

شمارهٔ ۲۲ : ای گشته ز تو سر نهان جمله هویدا

شمارهٔ ۲۳ : صبح شد ساقی بیا بگشا در میخانه را

شمارهٔ ۲۴ : ای زاب و رنگ عارضت شادابی گلزارها

شمارهٔ ۲۵ : در خرابات مغان تا که مقامست مرا

شمارهٔ ۲۶ : ای از رخ تو روشن انوار دوست ما را

شمارهٔ ۲۷ : ای رخت مهر سپهر انما

شمارهٔ ۲۸ : بحر بی انتهاست سید ما

شمارهٔ ۲۹ : بیرون نکنی تا ز سر این کبر و منی را

شمارهٔ ۳۰ : سالها در خود سفر کردیم ما

شمارهٔ ۳۱ : تا گمان پاو سر کردیم ما

شمارهٔ ۳۲ : باز ساز عشق سر کردیم ما

شمارهٔ ۳۳ : بزم عشق است و همه شیشه و جامست اینجا

شمارهٔ ۳۴ : خوش نور خدائیست عیان در نظر ما

شمارهٔ ۳۵ : نقش بند طلسم اسما ما

شمارهٔ ۳۶ : نفسی بی جمال دلبر ما

شمارهٔ ۳۷ : دلبر ما نشسته بر در ما

شمارهٔ ۳۸ : فکر اگر ای سیمتن داری بتذخیر طلا

شمارهٔ ۳۹ : مست صهبای وحدتم امشب

شمارهٔ ۴۰ : بسکه کرد آه وفغان در حسرت گل عندلیب

شمارهٔ ۴۱ : این عرق باشد برویش یا گلاب

شمارهٔ ۴۲ : صبحدم آن آفتاب مه نقاب

شمارهٔ ۴۳ : صبح روشن گشته و مه در نقاب

شمارهٔ ۴۴ : عین ما آبست و ما در وی حباب

شمارهٔ ۴۵ : تن رها کن همچو ما جانی طلب

شمارهٔ ۴۶ : تا شدم حلقه بگوش در سلطان غریب

شمارهٔ ۴۷ : تا بکی دم زنی ای شیخ باکراه غریب

شمارهٔ ۴۸ : بگذر از صومعه و خانه خمار طلب

شمارهٔ ۴۹ : آب حیوان طلبی از در میخانه طلب

شمارهٔ ۵۰ : زهی سلطان بحر و بر علی بن ابیطالب

شمارهٔ ۵۱ : دل حریم حضور جانانست

شمارهٔ ۵۲ : ز من مپرس دلت از چه روی خونینست

شمارهٔ ۵۳ : دوش در بزم جنان ساقی جان سرشارو مست

شمارهٔ ۵۴ : هرکه درد فراق یارش نیست

شمارهٔ ۵۵ : عشق بیجور و جفائی هست نیست

شمارهٔ ۵۶ : گلعذارا چون تو یاری هست نیست

شمارهٔ ۵۷ : در جهان چون یار من یاری کجاست

شمارهٔ ۵۸ : همچو آن دلدار دلداری کجاست

شمارهٔ ۵۹ : بزم جان را جز تو جانانی کجاست

شمارهٔ ۶۰ : شمعی از حسن تو هر جا که برافروخته است

شمارهٔ ۶۱ : در مصطب تجرید مرا تا که مقامست

شمارهٔ ۶۲ : عشق آمد در دلم منزل گرفت

شمارهٔ ۶۳ : ساقی جان پرده ز جان برگرفت

شمارهٔ ۶۴ : ای گشته صفاتت بجهان آیینه ذات

شمارهٔ ۶۵ : می فراوانست لیکن جام نیست

شمارهٔ ۶۶ : ما را که بجز بر رخ خوبت نظری نیست

شمارهٔ ۶۷ : دل را که ز مهر رخت آرام گهی نیست

شمارهٔ ۶۸ : اکنون که چمن بساط آراست

شمارهٔ ۶۹ : در آینه تا که عکس پیداست

شمارهٔ ۷۰ : روشن از نور رخش تا چشم ماست

شمارهٔ ۷۱ : دراین منزل چه جای کاروانست

شمارهٔ ۷۲ : اینکه ویران شده از سیل فنا خانه ماست

شمارهٔ ۷۳ : در خرابات مغان مأوای ماست

شمارهٔ ۷۴ : مرآت جمال حق دل ماست

شمارهٔ ۷۵ : جای جانان در حریم جان ماست

شمارهٔ ۷۶ : چشمه حیوان و کوثر جرعه از جام ماست

شمارهٔ ۷۷ : یوسف مصر دلم از چه ز کنعان بگذشت

شمارهٔ ۷۸ : یارب این ساغر پرجوش ز خمخانه کیست

شمارهٔ ۷۹ : این گل گلشن دل یا رخ دلدار منست

شمارهٔ ۸۰ : ای خوشا وقتیکه وقت ما خوش است

شمارهٔ ۸۱ : ما عاشقان مستیم افتاده در خرابات

شمارهٔ ۸۲ : ای صفاتت سربسر روپوش ذات

شمارهٔ ۸۳ : ای لبت سرچشمه آب حیات

شمارهٔ ۸۴ : ای صفاتت شده آئینه ذات

شمارهٔ ۸۵ : گر نیازی بهر یار دلربا میبایدت

شمارهٔ ۸۶ : راست گویم قد دلجوی تو بیچیزی نیست

شمارهٔ ۸۷ : گرچه گستاخیست هر دم آمدن بر در گهت

شمارهٔ ۸۸ : کوی دلدار بهشت است چمن نتوان گفت

شمارهٔ ۸۹ : دوش رندی بخرابات مرا فاش بگفت

شمارهٔ ۹۰ : بسته باشد تا بکی میخانه را در الغیاث

شمارهٔ ۹۱ : روزگاری صرف شد در کلبه احزان عبث

شمارهٔ ۹۲ : زهی گرفته جمالت ز ماه تابان باج

شمارهٔ ۹۳ : دوشم بسحر ساقی پر کرد قدحی از راح

شمارهٔ ۹۴ : ساقس بقدح چه میکنی راح

شمارهٔ ۹۵ : لب شیرین تو که هست ملیح

شمارهٔ ۹۶ : مرو مرو ببرش این چنین دلا گستاخ

شمارهٔ ۹۷ : دوش از غمکده هجر نجاتم دادند

شمارهٔ ۹۸ : دوش در مصطب جان باده ذاتم دادند

شمارهٔ ۹۹ : بدل این نکته از جان می تراود

شمارهٔ ۱۰۰ : روی تو چو ماه انور آمد

شمارهٔ ۱۰۱ : مرا گر پای تا سر تن بسوزد

شمارهٔ ۱۰۲ : روی او بی نقاب خوش باشد

شمارهٔ ۱۰۳ : لب گلبرگ تو کش جان ز تکلم ریزد

شمارهٔ ۱۰۴ : دل خلوت خاص دلبر آمد

شمارهٔ ۱۰۵ : تا ز درس عاشقی دل نکته آگاه شد

شمارهٔ ۱۰۶ : کسی کاو آشنای بحر ما شد

شمارهٔ ۱۰۷ : هرکه در بحر جان نظر دارد

شمارهٔ ۱۰۸ : یار از رخ خود نقاب بگشود

شمارهٔ ۱۰۹ : تا عکس رخش در دل عشاق عیان شد

شمارهٔ ۱۱۰ : افسر سلطان گل جانب بستان رسید

شمارهٔ ۱۱۱ : ترسم ز روی کار چه این پرده واکنند

شمارهٔ ۱۱۲ : چند از لب تو جانها مست شراب گردد

شمارهٔ ۱۱۳ : عرقی از گل رویش چه ز بیداد چکد

شمارهٔ ۱۱۴ : سرپا برهنگان که دم از کبریا زنند

شمارهٔ ۱۱۵ : اگر چه عشرت و عیش جهان نخواهد ماند

شمارهٔ ۱۱۶ : تا می صاف بمیخانه صفا خواهد بود

شمارهٔ ۱۱۷ : سحر ساقی در میخانه وا کرد

شمارهٔ ۱۱۸ : دوشم بخواب ساغر دولت بدست بود

شمارهٔ ۱۱۹ : تامی از شیشه اقداح روان خواهد بود

شمارهٔ ۱۲۰ : مژده ای دل پیک جانان میرسد

شمارهٔ ۱۲۱ : نه هر که ماه بتان گشت دلبری داند

شمارهٔ ۱۲۲ : نه هر که دل برد آئین دلبری داند

شمارهٔ ۱۲۳ : ای گرفتار بزلف تو پریشانی چند

شمارهٔ ۱۲۴ : هرکرا دیدن روی تو تمنا باشد

شمارهٔ ۱۲۵ : ساقی ز روی دختر رز پرده باز کرد

شمارهٔ ۱۲۶ : کنونکه لاله بگلشن پیاله نوش آمد

شمارهٔ ۱۲۷ : مطلقی باز در قیود آمد

شمارهٔ ۱۲۸ : ماه رویش بجام ساطع شد

شمارهٔ ۱۲۹ : ساقیم باز مجلس آرا شد

شمارهٔ ۱۳۰ : پسته او که نوشخند آمد

شمارهٔ ۱۳۱ : دل که از لعل لبش جام شرابی دارد

شمارهٔ ۱۳۲ : ابرویش از بام دل سرمیزند

شمارهٔ ۱۳۳ : ما را که جمال فتح از جبهه مبین باشد

شمارهٔ ۱۳۴ : کس در دل من ره بجز آن دیار ندارد

شمارهٔ ۱۳۵ : زانروز که تا ماه رخش در نظر آمد

شمارهٔ ۱۳۶ : دربرم یار دلنواز آمد

شمارهٔ ۱۳۷ : مرا وقتی بکویش منزلی بود

شمارهٔ ۱۳۸ : بی نشان در نشان نمی گنجد

شمارهٔ ۱۳۹ : زانسان که بوسه از لب دلبر بود لذیذ

شمارهٔ ۱۴۰ : دوشم از مهر آمد اندر بر

شمارهٔ ۱۴۱ : کرده شهنشاه عشق درحرم دل ظهور

شمارهٔ ۱۴۲ : دلم شد جلوه گاه آتش طور

شمارهٔ ۱۴۳ : بر در دیرآن بت عیار

شمارهٔ ۱۴۴ : تا دلم گشته مخزن اسرار

شمارهٔ ۱۴۵ : ای دل بگشا چشم و ببین جلوه دلدار

شمارهٔ ۱۴۶ : الا ای عندلیب گلشن یار

شمارهٔ ۱۴۷ : کسی جز چشم بینای قلندر

شمارهٔ ۱۴۸ : هر نقش که بر لوح قضا خامه تقدیر

شمارهٔ ۱۴۹ : پرتو جامست این برسقف گردون جلوه گر

شمارهٔ ۱۵۰ : ای زماه عارضت خورشید کرده کسب نور

شمارهٔ ۱۵۱ : برمن مست ازنمائی ساقی انعامی دگر

شمارهٔ ۱۵۲ : گر بسر منزل جانان برسم بار دگر

شمارهٔ ۱۵۳ : در قدم اولین تا نشود ترک سر

شمارهٔ ۱۵۴ : باز شدم جلوه گر ماه رخت در نظر

شمارهٔ ۱۵۵ : ساقیا ساغر شراب آور

شمارهٔ ۱۵۶ : مژده ای دل که دلبر آمد باز

شمارهٔ ۱۵۷ : دوش رفتم بسوی میکده با عجز و نیاز

شمارهٔ ۱۵۸ : ز آفتابت مها نقاب انداز

شمارهٔ ۱۵۹ : آنکه رفت از برم گر آید باز

شمارهٔ ۱۶۰ : ساقیا زان شراب شورانگیز

شمارهٔ ۱۶۱ : چرا باشم دلا ناکام امروز

شمارهٔ ۱۶۲ : هر صبح و شام نرگس مستت بخواب ناز

شمارهٔ ۱۶۳ : بسکه بجان باشدم از غم جانانه سوز

شمارهٔ ۱۶۴ : دل که ساکن شده بکوی نیاز

شمارهٔ ۱۶۵ : دل که شد از باده عشق رخت مینای راز

شمارهٔ ۱۶۶ : دراین گلشن ز خوبانم گلی بس

شمارهٔ ۱۶۷ : زچشم سیاهی نگاهی مرا بس

شمارهٔ ۱۶۸ : زاهد از تزویر تا کی افکنی دام هوس

شمارهٔ ۱۶۹ : کی رسد بر دامن وصل تو دست بوالهوس

شمارهٔ ۱۷۰ : صید وصلش توان بدام هوس

شمارهٔ ۱۷۱ : حسن ازل برگرفت پرده ز رخسار خویش

شمارهٔ ۱۷۲ : مهی دارم که انوار جمالش

شمارهٔ ۱۷۳ : دل که عمریست در افتاده بچاه ذقنش

شمارهٔ ۱۷۴ : باحضار ملک وضعی پری وش

شمارهٔ ۱۷۵ : ترک چشم تو که از غمزه کند غارت هوش

شمارهٔ ۱۷۶ : هر که در کوی او بود بارش

شمارهٔ ۱۷۷ : ای فکر تو جستجوی درویش

شمارهٔ ۱۷۸ : بیا و جام زرینی بکن نوش

شمارهٔ ۱۷۹ : نقد دل جز بتوبه اخلاص

شمارهٔ ۱۸۰ : ای جمالت مطلع انوار فیض

شمارهٔ ۱۸۱ : عشق تو شط و دل ما هست بط

شمارهٔ ۱۸۲ : دلا از نظم گوهر بار حافظ

شمارهٔ ۱۸۳ : این عکس ساقیست در جام ساطع

شمارهٔ ۱۸۴ : ساقیا برخیز و پیش آور ایاغ

شمارهٔ ۱۸۵ : چهره یارم که باشد چون گل جنت لطیف

شمارهٔ ۱۸۶ : ای خم ابروی تو قبله ارباب عشق

شمارهٔ ۱۸۷ : ترا سزد که بگردش درآوری افلاک

شمارهٔ ۱۸۸ : توئی جان و توئی جانانه دل

شمارهٔ ۱۸۹ : ساقیا کو باده چون سلسبیل

شمارهٔ ۱۹۰ : هر که واقف گشت از اسرار دل

شمارهٔ ۱۹۱ : آئینه حق نماست این دل

شمارهٔ ۱۹۲ : ای جلالت گشته مرآت جمال

شمارهٔ ۱۹۳ : ای رخ نیکوی تو مهر جمال

شمارهٔ ۱۹۴ : ای قدت سرو ناز و رویت گل

شمارهٔ ۱۹۵ : چمن فرمود باز آرایش گل

شمارهٔ ۱۹۶ : مطرب گل دمید در نی دم

شمارهٔ ۱۹۷ : ما ابر گهر باریم هی هی جبلی قم قم

شمارهٔ ۱۹۸ : من در تاج خسروان آن لؤلؤ لالا ستم

شمارهٔ ۱۹۹ : موج و بحر و کشتی و طوفان منم

شمارهٔ ۲۰۰ : چند یاد تو جفا کیش کنم

شمارهٔ ۲۰۱ : هله مست دلبرستم هله مست بیخودستم

شمارهٔ ۲۰۲ : هله مست کن فکانم هله جان جان جانم

شمارهٔ ۲۰۳ : گاه ذاکر گاه مذکورم نمیدانم کیم

شمارهٔ ۲۰۴ : ما محو تجلی الهیم

شمارهٔ ۲۰۵ : چون ز دار فنا بقا گشتم

شمارهٔ ۲۰۶ : وقت آن شد که دگر سر حق اظهار کنم

شمارهٔ ۲۰۷ : باز آمدم موسی صفت ظاهر ید بیضا کنم

شمارهٔ ۲۰۸ : ما خراباتیان بی باکیم

شمارهٔ ۲۰۹ : نور رویش چو در نظر داریم

شمارهٔ ۲۱۰ : ما ساقی مصطب صفائیم

شمارهٔ ۲۱۱ : ما جلوه گه جمال یاریم

شمارهٔ ۲۱۲ : ما هزاران گلشن اوئیم

شمارهٔ ۲۱۳ : ما گهی یونس و گهی حوتیم

شمارهٔ ۲۱۴ : ما مریدان سید خویشیم

شمارهٔ ۲۱۵ : ما مقیمان تخت تحمیدیم

شمارهٔ ۲۱۶ : جز جان و جنان که شد ز دستم

شمارهٔ ۲۱۷ : منکه هر جای روم در قفس صیادم

شمارهٔ ۲۱۸ : من مست جام وحدتم هذا جنون العاشقین

شمارهٔ ۲۱۹ : ای جان و ای جانان من هذا جنون العاشقین

شمارهٔ ۲۲۰ : ای ماه رویت چون مهر تابان

شمارهٔ ۲۲۱ : ای دل از جان پیش جانان دم مزن

شمارهٔ ۲۲۲ : ذره از مهر تابان دم مزن

شمارهٔ ۲۲۳ : ساقی بیا و میکده را فتح باب کن

شمارهٔ ۲۲۴ : خلوتی در سرای درویشان

شمارهٔ ۲۲۵ : روی بهر چه هر دم سوی گلشن

شمارهٔ ۲۲۶ : ای کار گه نقش خیالت بصر من

شمارهٔ ۲۲۷ : دیوانه شو دیوانه شو از خویشتن بیگانه شو

شمارهٔ ۲۲۸ : ایستاده شو ایستاده شو زین بیش منشین از طلب

شمارهٔ ۲۲۹ : جز یار در بزم جهان دلدار کو دلدار کو

شمارهٔ ۲۳۰ : دست در آفاق یافت نرگس فتان تو

شمارهٔ ۲۳۱ : برخیز و بیا ساقی بگشا در میخانه

شمارهٔ ۲۳۲ : سخنی از لب آن یار بگویم یا نه

شمارهٔ ۲۳۳ : یارب آنمه کیست کز نو سوی بازار آمده

شمارهٔ ۲۳۴ : شمعی ز رخت چه بر فروزی

شمارهٔ ۲۳۵ : بیا و ساغر کامم لبالب کن ز می ساقی

شمارهٔ ۲۳۶ : صبح عید است ساقیا جامی

شمارهٔ ۲۳۷ : دوشم بصدر مصطبه ساقی مهوشی

شمارهٔ ۲۳۸ : خوشا عشق و نیاز نازنینی

شمارهٔ ۲۳۹ : چنان مستم ز یار نازنینی

شمارهٔ ۲۴۰ : ای بجامت همان که میدانی

شمارهٔ ۲۴۱ : بهر آئینه چون پیدا تو باشی

شمارهٔ ۲۴۲ : نیست لایق منزلش در هر دلی

شمارهٔ ۲۴۳ : منم آئینه وجه الهی

شمارهٔ ۲۴۴ : صبح عید است و میدهد ساقی

شمارهٔ ۲۴۵ : ای ز مهر روی تو صبح وصل نورانی

شمارهٔ ۱

ای نام خوشت جوهر شمشیر زبان‌ها

پیوسته ازاین سلسله زنجیر بیان‌ها

روز ازل از بهر نثار قدم تو

محزون شده در مخزن دل نقد روان‌ها

آن دم که نبود از غم و شادی اثری بود

جام غم تو ساغر مشروبی جان‌ها

از راست روان تیر غمت خواست نشانی

خم گشت از این بار گران پشت کمان‌ها

با اینکه عیان نیست ترا تیر و کمانی

پیکان غمت کرده بهر سینه نشان‌ها

گشتم چو الف وار ز اغیار جریده

دیدم الف قد تو بر لوح جنان‌ها

چندان که گشودم نظر ای دوست ندیدم

جز نور علی مظهر حسنت به عیان‌ها

شمارهٔ ۲

ای چراغ ماه تابان هر شب از کوی شما

مشعل خور مشتعل هر صبح از روی شما

گر شما را هست باری سوی دلها روی جان

روی دلها هست از جان روز و شب سوی شما

آتشی کان شعله ور گردیده از طور کلیم

تابشی بود از شرار گرمی خوی شما

سبحه را زنار کرد و خرقه در آتش بسوخت

هرکه دید آن تار زلف و خال هندوی شما

ناف آهوی ختن چون غنچه گشته غرقه خون

نافه ای تا یافته از تار گیسوی شما

گر خریداران خراج عالمی آرند پیش

کی در این سودا فروشم تاری از موی شما

جز بر ابروی شمایم نیست رو زانرو که هست

جلوه گر نور علی از طاق ابروی شما

شمارهٔ ۳

دوش آمد ببر آن ساقی مهوش ما را

ساغری داد از آن باده بیغش ما را

گر مشوش نه دل شیفتگان خواست چرا

زلف آشفته او کرد مشوش ما را

آتشی داد کز آن باده بدن شعله کشید

خرقه زهد و ریا سوخت در آتش ما را

خانه پر نقش و نگار ار نبود باکی نیست

سینه از نقش و نگار است منقش ما را

مطرب از نور علی خوش غزل نغز بخوان

که زگفتار خوشش دل شده سرخوش ما را

شمارهٔ ۴

نه تنها خال هندویش رباید کفر و دین ما را

بکف زنار گیسویش بود حبل المتین ما را

بکین از جیب فرعونی برآرند ار جهانی سر

کلیم آسا ید بیضا بود در آستین ما را

مهی کز تابش مهرش دهد هر ذره را تابی

چرا بر صدر بینائی نماید مستکین ما را

نگین واری نداریم ار چه بر روی زمین جائی

بسی ملک سلیمانی بود زیر نگین ما را

مخوان از کنج میخانه بسوی خلدمان زاهد

که خاک درگهش باشد به از خلد برین ما را

تو میسوزی دل ما را از آن ترسم که ناگاهی

جهد برق جهانسوزی ز آه آتشین ما را

اگر نور علی در دل نمیکرد این چنین منزل

که کردی نقش شک زایل به تائید یقین ما را

شمارهٔ ۵

بیا ساقی بیار آن جام می را

زلالی بخش درد آشام می را

زمان گل بگلشن تا که باقیست

منه از کف زمانی جام می را

ز خم جز غلغل مینا که آرد

به بزم می کشان پیغام می را

بغیر از خواجگان مصطب عشق

کسی نادیده لطف عام می را

بتی دارم که پیش لعل میگونش

نشاید برد هرگز نام می را

بریزد خون بکامش ساغر می

ز کامش تازه سازد کام می را

بجز نور علی ساقی مستان

که در آغاز دید انجام می را؟

شمارهٔ ۶

گر دسترسی نبود بر دامن گلشن‌ها

از خون مژه ما را گلشن شده دامن‌ها

تنها نه همین دل‌ها آسوده به درگاهت

دارند همه جان‌ها در کوی تو مأمن‌ها

بی‌بار جفا باری در کوی تو ننشستم

در راه وفا کردم هرچند نشیمن‌ها

گر دانه از کشتت دل چید مرنجانش

کز آه شررباری سوزد همه خرمن‌ها

خصم ار همه شب پوشد زانجم چو فلک جوشن

آه سحری چون تیر بشکافته جوشن‌ها

ناگشته همان طالع مهر سحری کآیند

در کوی تو شب‌خیزان چون ذره ز روزن‌ها

چون نورعلی ما را گردیده به دل روشن

با پرتو آن بستیم چشم از همه روشن‌ها

شمارهٔ ۷

بینم چو خرامان بره آن سرو روان را

ایثار کنم در قدمش نقد روان را

سازد بیکی تیر دو صد طایر جان صید

هرگاه که زه میکند ابروش کمان را

گل را شود از شرم شکر خنده فراموش

بیند به تبسم اگر آن غنچه دهان را

بر اهل وفا عرصه اگر تنگ نخواهد

زینسان ز جفا تنگ چرا بسته میان را

ره نیست خزان را بگلستان وصالش

آری بسوی خلد رهی نیست خزان را

تا چند ببوی گل رخسار تو چون گل

از خار غمت چاک زنم جامه جان را

وقت است که چون نور علی بر رخ اغیار

در معرکه نطق کشم تیغ زبان را

شمارهٔ ۸

خوش درآمد سحری مهوشی از در ما را

محفل دل ز رخش گشت منور ما را

ساقی ار گردش ساغر نبود باکی نیست

چشم گردان تو بس گردش ساغر ما را

حاجت عنبر و مشگی نبود زانکه مشام

نافه چین شده زان زلف معنبر ما را

دوش وقت سحر ایدل سوی میخانه عشق

ساغری داد بکف ساقی کوثر ما را

وه چه ساغر که از آن قطره چون ریخت بکام

بحر معنی بنظر گشت مصور ما را

نیست اندیشه ام از جنت و دوزخ که بود

شافع روز جزا آل پیمبر ما را

تا بود نور علی جلوه گر ای دل بجهان

کی شود آینه سینه مکدر ما را

شمارهٔ ۹

جائی ار نیست دلا سوی مناجات مرا

بس بود منزل جان کوی خرابات مرا

حاجت خویش بر غیر چرا عرضه دهم

طاق ابروی تو بس قبله حاجات مرا

ماه خوبانی و خورشید صفت هست عیان

عکس رخسار تو آئینه ذرات مرا

باری از عقل مرا هیچ مهمی نگشود

عشق تو آمد و شد فتح مهمات مرا

دیدم از قد تو بر لوح دل و جان الفی

شد مصور بنظر معنی آیات مرا

پیر ارشادم و در عشق تو پیوسته بود

کشف اسرار ز روی تو کرامات مرا

سالها نفی جهان کردم و خود نیست شدم

تا شد از نور علی هیئت اثبات مرا

شمارهٔ ۱۰

تا گل وصلت بدامان دسترس باشد مرا

دسترس بر دامن گل کی هوس باشد مرا

طایر گلزار قدسم من گلستان جهان

تنگ تر از حلقه دام و قفس باشد مرا

وز نگاهی گرچه خوبان صید دلها میکنند

شاهبازی ز آشیان حسن بس باشد مرا

دلبرا از جستجوی کوی وصلت در جهان

یکنفس فارغ نباشم تا نفس باشد مرا

گرچه مست عشق را میر و عسس درکار نیست

غمزه ات میر و نگاه تو عسس باشد مرا

از ضعیفی گر ندارم قوت پشه ولیک

خصم اگر شهباز گردد چون مگس باشد مرا

در ازل نور علی عالیم خوانده خدا

روز محشر نام من فریاد رس باشد مرا

شمارهٔ ۱۱

دل کند در سینه تنگی داد میباید مرا

مرغ زارم در قفس فریاد میباید مرا

گرچه هر روزم زند در صید گاهی خوش بتیر

صید مستانم دلا صیاد میباید مرا

تا بکی در سینه ام دل هر نفس زاری کند

حالی این مرغ از قفس آزاد میباید مرا

قمری شیرین زبانم در گلستان جهان

آشیان در طره شمشاد میباید مرا

خرقه ارشادم اندر بر چرا فرمود شیخ

گرنه در بر خرقه ارشاد میباید مرا

تا شدم نور علی دایم شه ملک بقا

بر سریر فقر عدل و داد میباید مرا

شمارهٔ ۱۲

از دل و جان خلوتی بایار میباید مرا

جان و دل خوش حالی از اغیار میباید مرا

یکنفس بی وصل اویم زندگی باشد حرام

تا نفس باقیست وصل یار میباید مرا

غیر را نبود در این خانه ره آمد شدن

خانه دل خلوت دیدار میباید مرا

گر نباشد خرقه و تسبیح گو هرگو مباش

کافر عشقم بت و زنار میباید مرا

رند درد آشام عشقم کی روم در مدرسه

جائی اندر خانه خمار میباید مرا

جرعه نوشیدم از عشق و سراپا حق شدم

حالیا خوش ریسمان و دار میباید مرا

در ازل گردید طالع بر دلم نور علی

تا ابد دل مطلع انوار میباید مرا

شمارهٔ ۱۳

تا زند سینه ز صهبای غمت جوش مرا

کی زبان میشود از ذکر تو خاموش مرا

پای تو سر همه آغوشم و پیوسته بود

دست با شاهد عشق تو در آغوش مرا

ساقی عشق سوی میکده با بربط و نی

ساغری داده بکف وقت سحر دوش مرا

وه چه ساغر که چو نوشیدمش از نشئه آن

عقل مدهوش شد و هوش فراموش مرا

واندر آنحالت مستی که نبودم هوشی

آمد از ساز فلک نغمه در گوش مرا

نغمه ای بود که سکان فلک میگفتند

از پی تهنیت باده همه نوش مرا

گرچه نور علی و ساقی سرمستانم

رفت از آن نشأه ندانم بکجا هوش مرا

شمارهٔ ۱۴

پر گل از گلزار وصلش گشته تا دامن مرا

دل کشیده دامن از سیر گل گلشن مرا

سرکند خون جگر هر گوشه در پیراهنم

آن جگر گوشه نیاید گر به پیراهن مرا

تا کشیده دامن آن سرو قبا پوشم ز خاک

خون نگون گردیده از تن چاک پیراهن مرا

بس گشوده ناوک مژگانش روزنها بدل

تا نموده آن کمان ابرو رخ از روزن مرا

جوشنی گر نیستم برتن دراین معرض چه باک

زاشک خونین جامه برتن هست چون جوشن مرا

گشتم از دست غمش بس زار و لاغر چون هلال

می نماید خوش بهم زانگشت مرد و زن مرا

عکسی از نور علی در سینه ام تابید دوش

سینه هست امروز چون آئینه ز آن روشن مرا

شمارهٔ ۱۵

کردم چه از لا رخ سوی الا

دیدم مبین خود را در اسما

دادم چو ساقی آنجام باقی

از پای تا سرگشتم همه لا

نا اسم و رسمی نه وضع و شکلی

اینجا یکی شد اسم و مسما

چون تو الف سان گردی جریده

گردد عیانت یکتائی ما

تا تو نشینی ایمن به ساحل

کی در کف آری دری ز دریا

خود را ز ساحل در بحر افکن

بنگر در اصداف آن دریکتا

نور علی شد در دل چه تابان

از تهمت تن دل شد مصفا

شمارهٔ ۱۶

سروم دهد چه جلوه بشوخی خرام را

محو خرام خویش کند خاص و عام را

خورشید آسمان زندش بوسه بر رکاب

آرد بزین چو توسن زرین لگام را

ساقی ز روی دختر رز پرده برفکن

تا بردریم پرده ناموس و نام را

پر شد ز خون دل قدح لاله در چمن

خالی منه زباده گل رنگ جام مرا

بشنو پیام دلکش و برخیز خوش بده

صد جان بمژده طایر فرخ پیام را

زاهد مخوان بسوی بهشتم که هست پست

با کوی دوست روضه دارالسلام را

نور علی همای بلند آشیان بود

بیهوده چند گستری ای شیخ دام را

شمارهٔ ۱۷

صبحست ساقی خیز و ده آن ساغر دوشینه را

کز زنگ غم چون آینه سازد مصفی سینه را

برقع بماهت تا بچند از زلف مشکین افکنی

در زنک مپسند اینقدر ای سنگدل آیینه را

در کنج سینه تا بکی گنجی تو پنهان میکنی

بشکن طلسم و باز کن باری در گنجینه را

تا سازدم یکباره تن آواره زین دیر کهن

خیز و بجامم در فکن آن باده دیرینه را

افتادم از افسردگی آن آب آتش طبع کو

تا خیزم و سوزم ببر این خرقه پشمینه را

زاهد بیا چون عاشقان بر جامه جان چاکزن

تا چند دوزی از ریا بر پاره تن پینه را

تا بید نوری از علی شد خلوت اعیان جلی

روزی که کردی منجلی از جیب غیب آئینه را

شمارهٔ ۱۸

دلا ز چنگ برآمد فغان به محفل‌ها

که دل کنید ز می لعل حل مشکل‌ها

کسی که رو به ره کعبه رضا آورد

ز سیل دیده بشوید غبار منزل‌ها

کجاست بلبل نالان که دوش در گلشن

صبا ز چهره گل می‌گشود حایل‌ها

چنان به بحر بلایم غریق لجه غم

که زورقم نرسد بر کنار ساحل‌ها

دلم ز ناله نی چون جرس نیاسودی

که ساربان جفاپیشه بست محمل‌ها

ز کشت عقل بسی را زیاد خرمن برد

که برق عشق درخشید و سوخت خرمن‌ها

درآن زمان که طلوعی نمود نور علی

چو آفتاب جهان طالع است محفل‌ها

شمارهٔ ۱۹

تا مهر روی یار برآمد ز بام ما

افتاد عکس طلعت ساقی بجام ما

روز نخست منشی تقدیر سر غیب

بنوشته بر جریده هستی دوام ما

ساقی بیار باده که بر روی نقد دل

زد سکه نقش خاتم لعلش بنام ما

غیر از صبا ز گلشن جان کیست تا برد

هر صبحدم بحضرت جانان سلام ما

تا از کمند دهر جهانی سمند عمر

در دست باده داده چه نقش و چه نام ما

از موی مشکفام تو برخاست نافه

خوشتر ز بوی نافه چین شد مشام ما

تا منزل رهی نشناسند اهل دل

روشن شده است نور علی در مقام ما

شمارهٔ ۲۰

نسیم گلشن کوی تو صبحدم ما را

شکفت غنچه دل بلبلان شیدا را

چنان بعشق رخت برده ئی دلم از کف

که حسن طلعت یوسف دل زلیخا را

چه ذره پست شود آفتاب عالمتاب

نمائی ار به بلندی جمال زیبا را

کجا زبان بملامت گشائی ار بینی

بنور دیده مجنون جمال لیلا را

دمی بدیده وامق درآو خوش بنشین

گرت هواست که بینی عذار عذرا را

زبان بکام دل اکنون گشاده نور علی

که زنده از سخنش میکند مسیحا را

شمارهٔ ۲۱

ای حسن تو از چهره خوبان همه پیدا

از چهره خوبان همه حسن تو هویدا

مجنون صفاتیم در این دشت که داریم

چون لاله بدل داغ ز عشق رخ لیلا

مائیم که بر حسن ازل بوده و هستیم

از دیده وامق نگران بر رخ عذرا

از سامریان سحر شود جمله فراموش

آندم که نمائیم ز معجز ید بیضا

تاکی سخن از جام جم و خم فلاطون

لب بر لب ساغر نه و کف بر کف مینا

مستان ترا هیچ صدائی نکشد دل

جز غلغله چنگ دراین گنبد مینا

جز نور علی کیست که بر خلق نماید

خورشید جمال تو زهر ذره هویدا

شمارهٔ ۲۲

ای گشته ز تو سر نهان جمله هویدا

از عکس جمالت شده روشن همه دلها

تا پرتو حسن رخ تو کرد تجلی

از وی شده موجود وجود همه اشیا

آمد بوجود از عدم آن عشق جگر سوز

افکند بدلها شرری ز آتش سودا

هم نقطه توحید شد از خال تو مفهوم

هم کثرت کونین شد از زلف تو پیدا

هم مهر رخت گشته ز ذرات نمایان

هم ذره شد از پرتو مهر تو هویدا

با آینه مهر و مهش کار نباشد

آن را که بود دیده برخسار تو بینا

از نور علی گشته جهان جمله منور

تا پرده برافکنده ز رخ سید یکتا

شمارهٔ ۲۳

صبح شد ساقی بیا بگشا در میخانه را

همچو خور بر دور افکن از کرم پیمانه را

خانه گل را زیارت تا بکی ای ژنده پوش

در حریم دل بباید جست صاحبخانه را

زنگ غیر اول ز مرآت دل خود پاک کن

وانگهی بنگر در آن عکس رخ جانانه را

تا نگردی قطره سان مستغرق بحر فنا

کی بر آری از صدف آن گوهر یکدانه را

بنگر ای دل چون ز بهر تو بود در پای شمع

جانفشانی هاست هر شب تا سحر پروانه را

کس نخواهد دید هشیارم ز مستی تا ابد

گر شبی بینم بخواب آن نرگس مستانه را

تا نگردی مست شام عشق چون نور علی

در نیابی هرگز اسرار می و میخانه را

شمارهٔ ۲۴

ای زاب و رنگ عارضت شادابی گلزارها

هر خار گلزاری شود گر بگذری بر خارها

از کفر زلفت ای صنم ذکری برآید از حرم

بر گردن هر ذاکری شد سبحه چون زنارها

میخواست مانی تا کشد نقشی چو خطت دایما

با گردش دوران او بر گرد شد پرگارها

نگشایدم گر باغبان بر رخ دری ز آن گلستان

گیرم چو مرغی آشیان در رخنه دیوارها

رازی که در دل سالها از خلق پنهان داشتم

اشک روانم فاش کرد آخر سر بازارها

دوشم بصدر مصطبه خوش گفت ترسا زاده

کاهنگ چنگ و جام می آسان کند اسرارها

تابید تا نور علی از مشرق جان و دلم

تابان شده ز آب گلم خورشید وش انوارها

شمارهٔ ۲۵

در خرابات مغان تا که مقامست مرا

صحبت پیر و جوان شیشه و جامست مرا

بغلامی تو تا بسته ام ای شاه کمر

شاه آفاق کمربسته غلامست مرا

مرغ دل کی بشود صید بدام دگری

هر خم زلف تو صد حلقه دامست مرا

بی گل روی تو ای رشک پری از کف حور

گر همه خمر بهشت است حرامست مرا

تلخی کاسه زهر از کف شیرین دهنان

خوشتر از شهد و شکر بر لب و کامست مرا

نگه چشم سیاه تو بصحرای دلم

گر همه آهوی وحشی شده را مست مرا

تا کند جلوه مه و مهر ز هر بام و دری

جلوه گر نور علی از درو بام است مرا

شمارهٔ ۲۶

ای از رخ تو روشن انوار دوست ما را

انوار دوست دیدن زان رخ نکوست ما را

چندی چو مغز بودیم در زیر پوست پنهان

عشق آمد و برآورد از زیر پوست ما را

خورشید روشنائی از چشم ما کند وام

زانرو که کحل بینش زانخاک کوست ما را

تا آبروی عشاق از اشک میفزاید

سیلاب دیده بر رو خوش آبروست ما را

باری اگر زیاری رو سوی ما نیاری

دایم بعجز و زاری سوی تو روست ما را

مهر و مهی که بینی هر صبح و شام تابان

تابان بسقف گردون عکسی ازوست ما را

مستیم و لاابالی نور علی عالی

پر از می جلالی جام و سبوست ما را

شمارهٔ ۲۷

ای رخت مهر سپهر انما

قامتت سرو ریاض هل اتی

شرحی از موی تو واللیل آمده

آیتی در وصف رویت والضحی

از ازل بهر ثنایت تا ابد

ذکر تسبیح ملک شد لافتی

در وجود اثبات الاکس نکرد

تا نکردی نفی شرک از تیغ لا

عاشقان هستند در فرمان تو

نقطه تسلیم پرگار رضا

هرکه شد مفتون زلف دلکشت

گشت مطلق از قیود ما سوی

از تو جوید یک نظر نور علی

تا شود خاک وجودش کیمیا

شمارهٔ ۲۸

بحر بی انتهاست سید ما

گوهر پر بهاست سید ما

زده پا بر بساط کبر و ریا

مظهر کبریاست سید ما

کشور جان و ملک دل بگرفت

شاه هر دو سراست سید ما

گشته از هر دو کون بیگانه

با خدا آشناست سید ما

سالکان ره حقیقت را

سوی حق رهنماست سید ما

جلوه گاه خدا گر طلبی

جلوه گاه خداست سید ما

دردمندان بستر غم را

درد دردش دواست سید ما

عاشقان بلاکش خود را

کشد و خونبهاست سید ما

گشته مصباح در زجاجه دل

نور ارض و سماست سید ما

جام گیتی نما گرفته بدست

ساقی اصفیاست سید ما

باده پیما بمصطب توحید

از شراب بقاست سید ما

همچو نور علی بیا و ببین

نقطه تحت باست سید ما

شمارهٔ ۲۹

بیرون نکنی تا ز سر این کبر و منی را

دیدار نه بینی رخ یار یمنی را

تا جلوه دهد چهره زیبا خود آن یار

بزدای ز آئینه دل زنک منی را

برقامت جان جامه هستی نزده چاک

بیهوده بود جیب دریدن کفنی را

ز دیار مگر شانه بر آن زلف معنبر

کز وی شنوم نکهت مشک ختنی را

در خلوت دل قامت دلدار خرامان

خاطر ندهم جلوه سرو چمنی را

دل دید چه پا بست سر کوی توام گفت

در کعبه که دیده است مقید و ثنی را

خوش آنکه چو نور علیش دیده بود جا

مست می اسرار اویس قرنی را

شمارهٔ ۳۰

سالها در خود سفر کردیم ما

در سفر عمری بسر کردیم ما

از دیار خویشتن بستیم بار

خویشتن را در بدر کردیم ما

بار افکندیم در هر منزلی

پس سبک زانجا گذر کردیم ما

غوطه ها خوردیم در هر لجه

دامنی زان پر گهر کردیم ما

خشک وتر دیدیم در عالم بسی

سیرها در بحر و بر کردیم ما

شهرها دیدیم بی حد و شمار

عالمی زیر و زبر کردیم ما

عاقبت با یار چون نور علی

کشور جان را سفر کردیم ما

شمارهٔ ۳۱

تا گمان پاو سر کردیم ما

پاو سر وقف سفر کردیم ما

در طریق عشق بنهادیم پا

عاشقانه ترک سر کردیم ما

خشک لب رفتیم در هر محفلی

کام جان از باده تر کردیم ما

کام جان از لعل آن شیرین وشی

خسروانه پر شکر کردیم ما

هرکجا دیدیم نیکو قامتی

دست با او در کمر کردیم ما

غوطه ها خوردیم در دریای عشق

عالمی را پرگهر کردیم ما

در بیابانیکه پایانی نداشت

هر زمان نوعی بسر کردیم ما

عاقبت نور علی شد یار ما

یار منظور نظر کردیم ما

شمارهٔ ۳۲

باز ساز عشق سر کردیم ما

ترک عقل تیره سر کردیم ما

معتکف گشتیم کنج میکده

باده نوشان را خبر کردیم ما

خشک لب هر جا حریفی یافتیم

کام او از باده تر کردیم ما

شربتی از لعل جانان ساختیم

کام جان ها پر شکر کردیم ما

داغ عشقی بر جگرها سوختیم

سینه ها را پر شرر کردیم ما

گنج جان در کنج ویران یافتیم

ترک گنج سیم و زر کردیم ما

دست و دل شستیم از سود و زیان

ترک هر نفع و ضرر کردیم ما

پا و سر در عشق جانان باختیم

خویش را بی پا و سر کردیم ما

سرگذشت خویش کوته ساختیم

قصه خود مختصر کردیم ما

همنشین گشتیم با نور علی

خویشتن را معتبر کردیم ما

شمارهٔ ۳۳

بزم عشق است و همه شیشه و جامست اینجا

هرچه جز مستی عشق است حرامست اینجا

باده خواران همه افتاده ز می مست و خراب

آنکه هشیار نشسته است کدامست اینجا

روز اول که دلم خال و خطش دید بگفت

زیر هر دانه دو صد دانه و دامست اینجا

زاهد ار همچو خلیلت زند آتش تو مترس

نار نمرود همه برد و سلامست اینجا

ای خوش آن عاشق گمنام ز ننگ آزاده

که چو نور علیش ننگ ز نامست اینجا

شمارهٔ ۳۴

خوش نور خدائیست عیان در نظر ما

از روی تو ای روی تو نور بصر ما

سازد بهوس خشک لب چشمه خورشید

هر چشمه که جاری شود از چشم تر ما

بی روی تو ای شمع دلفروز جهان چند

پروانه صفت سوزد و آه سحر ما

عالم همه گر غرق گناهند چه تشویش

پرورده شده دریم عصمت گهر ما

ای بی هنر از عیب خود آگاه نگشتی

هر دم چه زنی طعنه بعیب و هنر ما

گفتم که همان بود ز اول قدم عشق

کاخر شدنی نیست دراین ره سفر ما

جز نور علی کیست در این دور که باشد

معصوم صفت آمده نور بصر ما

شمارهٔ ۳۵

نقش بند طلسم اسما ما

نقد گنجینه مسمی ما

باده نوشان بزم وحدت را

از می لعل باده پیما ما

گاه مجنون صفت بیابان گرد

گاه محمل نشین چو لیلی ما

گه بگردون چو ماه تابنده

گه چه ماهی غریق دریا ما

نه فلک یکصدف ز بحر دلست

واندر آن همچو در یکتا ما

خوش بنور علی عالیقدر

چشم و دل کرده ایم بینا ما

شمارهٔ ۳۶

نفسی بی جمال دلبر ما

خود نگیرد قرار دل بر ما

روز و شب خوش در آتش عشقش

دل بود عود و سینه مجمر ما

ذوق مستان ما اگر خواهی

جرعه نوش کن ز ساغر ما

مهر و ماه و ثوابت و سیار

همه هیچند پیش اختر ما

پادشاه ممالک عشقیم

عقل چون چاکر است در بر ما

آنچه از چشم خلق پنهانست

هست روشن برأی انور ما

تافت نور خوش از علی بر دل

دل شد آئینه منور ما

شمارهٔ ۳۷

دلبر ما نشسته بر در ما

دربر ما نشسته دلبر ما

ما حریفان مصطب عشقیم

جام گیتی نماست ساغر ما

ماه چبود که نیر اعظم

میکند کسب نور ز اختر ما

عزت و ذلت جهان هیچست

روشن است این برأای انور ما

آنکه سلطان عالمش خوانی

چون گدایان نشسته بر در ما

عرصه هر دو کون دانی چیست

کمترین خطه ز کشور ما

همچو نور علی کنون در دهر

هست دیهیم فقر بر سر ما

شمارهٔ ۳۸

فکر اگر ای سیمتن داری بتذخیر طلا

رنگ زرد عاشقان میباشد اکسیر طلا

طوق زرین در گلوی آن زلیخاوش مبین

سوره یوسف بگرد آورده تحریر طلا

شمع اندر پرده فانوس میگرید ز سوز

تا نگردد بر زبانش لمس گلگیر طلا

میکشد تیغ از کمر آن خسرو زرین کمر

تا بسوزاند جهان از برق شمشیر طلا

حسن روز افزون نگر کز زلف پرچین ماه من

دست خورشید فلک را بسته زنجیر طلا

گوی دولت میر باید هر که چون نور علی

ورد خود سازد بگیتی ذکر تحقیر طلا

شمارهٔ ۳۹

مست صهبای وحدتم امشب

مطلق از قید کثرتم امشب

عارفان معارف حق را

نکته سنج حقیقتم امشب

روشنی بخش خلوت دل شد

سربسر ماه طلعتم امشب

چهره بنمود شاهد وصلش

کرد فارغ ز فرقتم امشب

تن گدازان ز آتش مهرش

شمع بزم محبتم امشب

آتش شوق شعله ور گردید

سوخت خاشاک کلفتم امشب

پای تا سر ز جوش حیرانی

غرق دریای وحدتم امشب

همچو نور علی ز جام طهور

باده پیمای وحدتم امشب

شمارهٔ ۴۰

بسکه کرد آه وفغان در حسرت گل عندلیب

غنچه را شد چاک بر تن جامه صبر و شکیب

دل بکند از شاخ طوبی و گل جنت نخواست

یکنظر هرکو بدید آن حسن خوب دلفریب

بگسلد گر رشته عمرم سراسر چون اجل

نگسلد آن عهد و پیمانیکه بستم با حبیب

ناله کردن گرچه پیشت شیوه عشاق نیست

کی توانم کرد پنهان درد خود را از طبیب

تا شدم مهمان عشقت هست بر خوان فلک

هر شبم قرص قمر نان، خوشه پروین زبیب

ملک دل شد گرچه از غوغای خیل غم خراب

میرسد شاهی که آبادش نماید عنقریب

شادباش و غم مخور از بخت نافرمان که هست

هر نشیبی را فراز و هر فرازی را نشیب

کی بود اندیشه اش از قسمت خوان فراق

آنکه چون نور علی وصل تواش باشد نصیب

شمارهٔ ۴۱

این عرق باشد برویش یا گلاب

یا گشوده عقد پروین آفتاب

یا شده در جدول گلزار حسن

جاریش از چشمه خورشید آب

تابش مهر است از ماهش عیان

یا زده بر روی سیمین زر نقاب

قطره های می بود بر لعل او

یا که خورشید است یاقوت مذاب

سنبل تر بر گل افشان کرده است

تار زلفش بسته بر عارض نقاب

نرگس مست است از می سرگردان

یا که رفته چشم مخمورش بخواب

جلوه گر از چهره اش نور علیست

یا شده طالع ز ماهش آفتاب

شمارهٔ ۴۲

صبحدم آن آفتاب مه نقاب

خوش درآمد از در ما بی حجاب

گردش چشمان مست سرخوشش

جام می پیمود ما را بی حساب

آفتاب روی عالم تاب او

ذره خود بیش نبود آفتاب

نرگس شهلاست هر شب سرگردان

دیده تا آن چشم مخمورش بخواب

ماه رخسارش مرا در دیدگان

عکس خورشید است تابیده بر آب

هفت بحر اخضر گردون بود

برسر دریای چشمم یک حباب

گشت تابان در دلم نور علی

آفتابی دیدم اندر ماهتاب

شمارهٔ ۴۳

صبح روشن گشته و مه در نقاب

سر بگردون برکشیده آفتاب

ناله قمری و بلبل در چمن

گشته همچون نغمه چنگ و رباب

سرو و گل چونند اندر بوستان

آیه طوبی لهم حسن مآب

مطرب خوش نغمه رقصان از سرود

ساقی گلچهره سرمست از شراب

زاهدان در صومعه معمار هوش

عاشقان در میکده مست و خراب

خرقه و سجاده کردم رهن می

دفتر دانش بشستم ز آب ناب

شد فروزان ناگهان نور علی

ذره ها گشتند هر یک آفتاب

شمارهٔ ۴۴

عین ما آبست و ما در وی حباب

صورت ما جام و معنی خود شراب

صورت و معنی است عین یکدگر

صورت آمد موج و معنی گشت آب

آفتاب از ذره میگردد عیان

ذره هم گردد عیان از آفتاب

جام می برکف همی رقصم ز ذوق

بر در دیر مغان مست و خراب

خوش درآ در میکده جامی بنوش

تا شوی از سرمستان کامیاب

حرز جان کن سوره اخلاص را

تا بدل بینی رخ ام الکتاب

مطربا از گفته نور علی

یک غزل بنواز با چنگ و رباب

شمارهٔ ۴۵

تن رها کن همچو ما جانی طلب

جان و تن در باز و جانانی طلب

درد اگر داری بیا دردی بنوش

از طبیب درد درمانی طلب

خاطر مجموع اگر خواهی بیا

حلقه زلف پریشانی طلب

اعتباری نیست بر دور جهان

رو سر خود گیر و سامانی طلب

تا بکی باشی به بند این و آن

این وآن بگذار و عرفانی طلب

خوش درآ در میکده رندانه وار

نزد سید ذوق رندانی طلب

بر در میخانه چون نور علی

کفر را بگذار و ایمانی طلب

شمارهٔ ۴۶

تا شدم حلقه بگوش در سلطان غریب

پاسبان حرمش گشتم و دربان غریب

من چسان روی بشکرانه نعمت ننهم

که غریبم من و مهمان شده بر خوان غریب

کی روا دار شود شاه خراسان جهان

گر چکد خون دل از دیده بدامان غریب

من همانروز بدادم دل و دانش برضا

که نهادم سر تسلیم بفرمان غریب

تا ثناگوی گل باغ غریبان شده ام

گشته ام بلبل دستان بگلستان غریب

تا سرت گوی بمیدان غریبان نشود

کی شود باخبر از قامت چوگان غریب

دیده بگشا و ببین نور علی را تو عیان

که شود روشن از آن چشم و دل و جان غریب

شمارهٔ ۴۷

تا بکی دم زنی ای شیخ باکراه غریب

مگرت نیست خبر از دل آگاه غریب

دو جهان را بدمی سوزد و بر باد دهد

چون کشد شعله ز دل آه سحرگاه غریب

هادی راه غریبان بخدا هست خدا

تو چه دانی بکجا میرسد آن راه غریب

مهر خاور که برآرد بسحر سر ز افق

چون شود جلوه گر از برج کرم ماه غریب

جود خورشید جهان را نبود هیچ وجود

چون شود جلوه گر از برج کرم ماه غریب

ای صبا روز کرم جانب یعقوب و بگو

یوسف مصر برآمد ز ته چاه غریب

حلقه بندگی از روز ازل نور علی

کرده در گوش عزیزان بدر شاه غریب

شمارهٔ ۴۸

بگذر از صومعه و خانه خمار طلب

خرقه و سبحه بیفکن بت و زنار طلب

عشق جانان طلب واز سر و دستار مگو

کی کند عاشق جانان سر و دستار طلب

چند جوئی چو خران جنت پر آب و علف

بگذر از آب و علف جنت دیدار طلب

عاشقانه ز در میکده عشق درآی

از کف ساقی و باقی می اسرار طلب

چون بنوشیدی از آن باده لبالب قدحی

دیده دل بگشا و رخ دلدار طلب

رخ او گوهر شهوار و دلت هست صدف

صدف او بشکن گوهر شهوار طلب

سینه از ظلمت زنگار چو آئینه برآر

آنگه از نور علی مطلع انوار طلب

شمارهٔ ۴۹

آب حیوان طلبی از در میخانه طلب

جوهر جان طلبی از لب پیمانه طلب

تا بکی مدرسه و چوب مدرس خوردن

جام می نوش کن مجلس رندانه طلب

زاهد آزار دل سوختگان بیش مده

شمع رویش نگر و حالت پروانه طلب

گر بدیوانگیم نام بود شهره شهر

عقل کل عقل کل اندر دل دیوانه طلب

چند چون جغد کنی جای بهر جای خراب

طالب گنج بقائی دل ویرانه طلب

ساقی ار جلوه دهد ابروی محرابی خویش

سجده شکر کن و ساغر شکرانه طلب

گر بکف جام جهان بین هوست هست دلا

همچو نور علی از سید مستانه طلب

شمارهٔ ۵۰

زهی سلطان بحر و بر علی بن ابیطالب

سریر ملک را سرور علی بن ابیطالب

ولی خالق داور وصی نفس پیغمبر

شفیع عرصه محشر علی بن ابیطالب

ید قدرت ز گهواره برون آورد خوش پاره

نمود از هم لب اژدر علی بن ابیطالب

شدند آندم همه عاجز زانس و جن از آن معجز

بغیر از حیدر صفدر علی بن ابیطالب

ز ظلم چرخ کین پیشه بمظلومان چه اندیشه

چه باشد معدلت گستر علی بن ابیطالب

اگر خواهد زند برهم ز دست قدرتش یکدم

زمین و چرخ و هفت اختر علی بن ابیطالب

شبی رفتم بمیخانه گرفتم یک دو پیمانه

ز دست ساقی کوثر علی بن ابیطالب

ز نور عین و لام و یا مرا شد چشم جان بینا

چه بنمود آن رخ انور علی بی ابیطالب

شمارهٔ ۵۱

دل حریم حضور جانانست

حضرت بارگاه سلطانست

این سخن را لطیفه ایست نهان

کفر سید ز عین ایمانست

تا نموده رخش مرا در دل

عکس رویش چو ماه تابانست

در دل ما جز او کجا باشد

دل ما را خدا نگهبانست

هر کجا هست خاطر جمعی

در خم زلف او پریشانست

بر لبش خال زیر ظلمت خط

همچو خضری در آب حیوانست

در خرابات عشق نور علی

فارغ از نقل کفر و ایمانست

شمارهٔ ۵۲

ز من مپرس دلت از چه روی خونینست

ازآن بپرس که عاشق کشیش آیین است

فغان که زار بتیغ غمم بخواهد کشت

مهی که با دگران مهر و با منش کینست

غبار نیست که بر گرد عارضش بینی

کشیده بر ورق گل خط ریاحینست

حریم سینه مجنون نشیمن لیلیست

رواق دیده فرهاد و قصر شیرینست

تراکه مسند شاهیست تکیه گه چه غمت

زمن که بسترم از خار و خاره بالینست

ز کفر زلف تو ایمن توان بودن

که دزد خانه ایمان و رهزن دینست

دری که سفت بوصف رخ تو نور علی

هزار مرتبه بهتر ز عقد پروینست

شمارهٔ ۵۳

دوش در بزم جنان ساقی جان سرشارو مست

پایکوبان خوش درآمدجام کافوری بدست

در بروی غیر بست و بند برقع برگشود

زد صلای باده از هر سوی برهشیار و مست

گفتم این جام از برای کیست گفت آنکس که چشم

در تجلی جمال یار از اغیار بست

گفتمش از بهر وی خاصیت آن جام چیست

گفت آرد بر سبوی هستی جانش شکست

گفتم او را از وفای عهد حاصل چیست گفت

بنددش دل در وفای عهد و میثاق الست

گفتم آن را در شکیب جان درستی چیست گفت

آرد اندر محفل اسرار شاهانه نشست

گفتم اندر محفل ابرار جای کیست گفت

هرکه چون نور علی از خویشتن یکباره رست

شمارهٔ ۵۴

هرکه درد فراق یارش نیست

در حریم وصال بارش نیست

روزگارش خوش آنکه جز با یار

سرو کاری به روزگارش نیست

زاهد ار عیب باده نوشان کرد

خبر از لطف کردگارش نیست

شاهبازیست عشق شیرافکن

که بجز صید دل شکارش نیست

آنکه از ناله میکند منعم

خبری از دل فکارش نیست

هرکه نور علی ندید بدل

او ز روشندلان گذارش نیست

شمارهٔ ۵۵

عشق بیجور و جفائی هست نیست

حسن بیمهر و وفائی هست نیست

جوهر ما را جلائی هست نیست

گوهر ما را بهائی هست نیست

نکته سنجان ره تحقیق را

جز طریق عشق رائی هست نیست

عاکفان کعبه توفیق را

جز حریم دوست جائی هست نیست

همچو مرآت ضمیر عارفان

ساغر گیتی نمائی هست نیست

عاشقان را با همه برگ و نوا

غیر بی برگ و نوائی هست نیست

سالکان را همچو نور عین و لام

در طریقت رهنمائی هست نیست

شمارهٔ ۵۶

گلعذارا چون تو یاری هست نیست

چون تو یار گلعذاری هست نیست

چون بهار گلشن حسن رخت

بیخزان هرگز بهاری هست نیست

در نگارستان دل عشاق را

چون رخت نقش ونگاری هست نیست

بسکه پیماید لب لعل تو می

می پرستان را خماری هست نیست

بیقراران سر زلف ترا

بی سر زلفت قراری هست نیست

بر سریر فقر چون نور علی

پادشاه باوقاری هست نیست

شمارهٔ ۵۷

در جهان چون یار من یاری کجاست

یار غمخوار و وفاداری کجاست

جز حضور حضرت دلدار ما

خلوت دل را پرستاری کجاست

کاروان رفت و هنوز این ماندگان

جمله در خوابند بیداری کجاست

جمله ذرات از می توحید ذات

بیخود و مستند هشیاری کجاست

گر نباشد حق مطلق را ظهور

در جهان منصوری و داری کجاست

بربساط عشق چون نور علی

جرعه نوشی رند طراری کجاست

گفتگوی ما همه گفتار اوست

به از این گفتار گفتاری کجاست

بر بساط عشق خون نور علی

جرعه نوشی رند طراری کجاست

شمارهٔ ۵۸

همچو آن دلدار دلداری کجاست

همچو آن غمخوار غمخواری کجاست

ما همه مست از شراب بیخودی

بر بساط عشق هوشیاری کجاست

عالمی غرقند در دریای ما

این چنین دریای زخاری کجاست

زیر خرقه بت پرستی تا بچند

دیر و ناقوسی و زناری کجاست

زاین معما تا کند رمزی بیان

رازدانی صاحب اسراری کجاست

دیر دل ناقوس ذکر و بت حضور

سلسله زنار کرداری کجاست

زاهد ار تکفیر اهل حق کند

همچو او بیدین و غداری کجاست

در چنین بزمی که شه را بار نیست

هر گدائی را بگو باری کجاست

بر در میخانه چون نور علی

میفروشی رند خماری کجاست

شمارهٔ ۵۹

بزم جان را جز تو جانانی کجاست

ملک دل را جز تو سلطانی کجاست

چون رخت ماهی نتابید از فلک

چون قدت سروی ببستانی کجاست

دل شبستانست و رخسار تو شمع

همچنین شمع و شبستانی کجاست

چز گلستان حریم کوی تو

بلبل جان را گلستانی کجاست

عاشقان را همچو موی و روی تو

در جهان کفری و ایمانی کجاست

تو سلیمانی و لعلت خاتمست

خود بگو جز تو سلیمانی کجاست

بر رخت چون نور عین و لام و یا

واله و شیدای و حیرانی کجاست

شمارهٔ ۶۰

شمعی از حسن تو هر جا که برافروخته است

جان عشاق چه پروانه بسی سوخته است

جامه دلبری و حسن بابریشم ناز

بر قد سرو تو استاد ازل دوخته است

هرگز ای جان نخرندش بجوی اهل نیاز

هر گه موئی بدو عالم زتو بفروخته است

عاقبت تربت من لاله ستان خواهد شد

بسکه پیکان غمت سینه ام اندوخته است

مرده را زنده نماید بسخن هرکه چومن

زان لب روح فزا نکته آموخته است

آتش طور زند شعله مدامش ز شجر

هرکه نوری ز علی بر دلش افروخته است

شمارهٔ ۶۱

در مصطب تجرید مرا تا که مقامست

از جام توام باده توحید به کامست

تنها نه همین دوش بدوش غم عشقم

کف بر کف مینا و لبم بر لب جام است

این هستی تو گشته حجاب تو و گر نه

خورشید رخ دوست عیان از ره بامست

از بسی بهم آمیخته ما را دل و دلدار

دل را نتوان گفت که دلدار کدامست

دل بد مکن ار زاهد خود بین سخنی گفت

در مذهب عشاق کجا باده حرامست

ننگی نبود گر شدم از عشق تو گمنام

گمنام ره عشق ترا ننگ ز نامست

تنها نه همین ساخت منور دل جانان

چون نور علی شعشعه مهر تو عامست

شمارهٔ ۶۲

عشق آمد در دلم منزل گرفت

منزل عشقش مرا در دل گرفت

بس بپای ناقه اش اشگم بریخت

سیل اشگم دامن محمل گرفت

کی از این دریا بر آرد گوهری

هرکه منزل بر لب ساحل گرفت

میر عشقش آمد و همچون عسس

عاشقان را مست و لایعقل گرفت

گر جهان پر گشته است از غاصبان

کی تواند جای حق باطل گرفت

کلب غافل گیر بود و ناگهان

دامن ما زاهدی غافل گرفت

خوش بکوبیدیم پائی بر سرش

پای تا سر ناگهانش گل گرفت

هرکه با نور علی خصمی گرفت

بود ظالم در سفر منزل گرفت

شمارهٔ ۶۳

ساقی جان پرده ز جان برگرفت

آینه بر دست ز ساغر گرفت

شعله از عکس رخش برفروخت

شعشه ئی در می احمر گرفت

بوئی از آن می بچمن برد باد

شورش مستی بچمن در گرفت

شاهد گل عشوه گری ساز کرد

سرو سهی خرمی از سر گرفت

بلبله از بلبل سرمست خاست

غلغله در گنبد اخضر گرفت

نرگس مخمور بصد عز و ناز

برکف سیمین قدح زر گرفت

نکهت گل نافه بچین داد وام

سنبل ترتاج ز عنبر گرفت

مست شد از جام طرب یاسمن

طنبک سیمین ببغل برگرفت

غنچه صراحی بکف آمد به باغ

لاله پیاله زده سربرگرفت

گلبن رعنا به بساط نشاط

دایره برکف ز مه و خور گرفت

بود پر مرغ طرب ریخته

باز ز تأثیر هوا پر گرفت

زاغ ز داغ حسد بلبلان

جای درآتش چه سمندر گرفت

بید موله شده کاکل فشان

رقص کنان ذیل صنوبر گرفت

آب روانشد پی گلگشت باغ

کیفیت از ساقی کوثر گرفت

نور علی تافت بطور دلم

شعله خود را بشجر در گرفت

شمارهٔ ۶۴

ای گشته صفاتت بجهان آیینه ذات

ذات تو بود مهر و صفاتت همه ذرات

چون مشعله خور که شد از ذره فروزان

ما راست فروزان ز صفت شعشعه ذات

تا رایت عشق تو نگردید نمایان

در رزمگه عقل نشد فتح مهمات

کوس لمن الملک تو ای شاه دمادم

کوبند ملایک همه بربام سموات

جز پیش رخت سجده نیاریم که باشد

محراب خم ابروی تو قبله حاجات

زافراد جهان هر که الف وار شده فرد

در عرصه تجرید برافراشته رایات

تا لمعه از نور علی یافت نشد، خضر

بک قطره ز حیوان نشدش یافت بظلمات

شمارهٔ ۶۵

می فراوانست لیکن جام نیست

باده دردآلود درد آشام نیست

خوشتر از خال لبت در زیر خط

مرغ دل را دانه و دام نیست

هرکه کوبد ذره سان هر دم دری

تابش مهر تواش بر بام نیست

بی سر زنجیر زلف دلکشش

این دل دیوانه را آرام نیست

چند می جوئی ز نام ما نشان

در جهان ما را نشان و نام نیست

زاهد از وصلش چه جوئی کام دل

غیر ناکامی در این ره کام نیست

تا زمی مستانه شد نور علی

همچو من مستی در این ایام نیست

شمارهٔ ۶۶

ما را که بجز بر رخ خوبت نظری نیست

جز خاک کف پای تو کحل البصری نیست

شاها ز عطای تو کجا چشم بپوشم

هر چند ترا بر دل مسکین نظری نیست

چون مرغ دل از گوشه بام تو نخیرد

کز سنگ رقیبان دگرش بال و پری نیست

دل را که بخوان غم عشقت شده مهمان

جز مائده درد بجان ما حضری نیست

نخلی است محبت که زهر دل که بروید

جز محنت و اندوه غمش باروری نیست

زاهد ز چه تکذیب کنی باده کشان را

هیچت مگر از مخبر صادق خبری نیست

از دیده معنی نظری کن که به بینی

جز نور علی در دو جهان جلوه گری نیست

شمارهٔ ۶۷

دل را که ز مهر رخت آرام گهی نیست

جز در کنف زلف تو آرامگهی نیست

با آنکه ندیده است ز چشم تو گهی خشم

از روی نظر لطف گهی هست گهی نیست

کوبند شهان گر همه کوس لمن الملک

بالله چو تو در مملکت حسن شهی نیست

امروز دراین عرصه بخونریزی عشاق

همچون صف مژگان تو جانا سپهی نیست

خورشید فلک را که جهان زیر نگینست

جز خاک کف پای تو بر سر کلهی نیست

دل را که کمند سر زلفت شده زنجیر

جز چاه زنخدان تو در پیش چهی نیست

تا شعشعه نور علی رخ نفروزد

تابان بفلک مشعله مهر و مهی نیست

شمارهٔ ۶۸

اکنون که چمن بساط آراست

شد گردش چرخ کج روش راست

مطرب بدف و ترانه بنشست

ساقی به نشاط و عیش برخاست

اسرار غمش که هست پنهان

در مخزن دل مرا هویدا است

هر صبحدمی طلوع مهری

از مشرق کوی یار پیدا است

بر پای دلم که هست مجنون

زنجیر جنون ز زلف لیلی است

بی پا و سران دشت غم را

درسینه کجا غم سر و پا است

نوری ز علی چه تافت در دل

دل آینه سان از آن مصفاست

شمارهٔ ۶۹

در آینه تا که عکس پیداست

تمثال جمال او هویداست

اسم ار چه طلسم گنج ذاتست

آئینه چهره مسماست

از شام بصبح و صبح تا شام

ما در پی یار و یار با ماست

روشن ز رخش تجلی نور

در دیده مردمان بیناست

جز باده کشان عشق او کیست

کز هستی و نیستی مبراست

دل را که غریق بحر عشق است

پیوسته نظر به در یکتاست

بر جبهه سیدم نظر کن

بین نور علی چسان هویداست

شمارهٔ ۷۰

روشن از نور رخش تا چشم ماست

چشم ما روشن بانوار خداست

قطره گر پیش آن دریا نهیم

عین ما دریا و دریا عین ماست

شاه هفت اقلیم بهر لقمه

بر دل دولتسرای ما گداست

کی بدل کبر و ریا را ره دهیم

دل حریم بارگاه کبریاست

تو چه دانی درد و درد دل

درد درد دل دوای دارالشفاست

بر سریر فقر چون نور علی

تاجداری اندرین کشور کجاست

شمارهٔ ۷۱

دراین منزل چه جای کاروانست

که هر دم کاروان دل روانست

دلم خون گشت از دیده درآنکوی

روان چون کاروان بر کاروانست

بس این معجز که اعجاز محبت

مه نامهربانم مهربانست

دلم کز زخم پیکانش نشانهاست

نشان تیر آن ابرو کمانست

که آرد کشتی ما را بساحل

ز دریائی که بیقعر و کرانست

دلی کز گلشن وصلش جدا ماند

هزار آسا هزارانش فغانست

مرا نور علی از مشرق جان

فروزان همچو مهر آسمانست

شمارهٔ ۷۲

اینکه ویران شده از سیل فنا خانه ماست

مخزن گنج بقادر دل ویرانه ماست

مینماید بجهان آنچه ز پیدا و نهان

همه یک پرتو حسن رخ جانانه ماست

گرچه هر دم ز بد و نیک جهان دم نزدیم

از کران تا بکران قصه افسانه ماست

ساقیا گر نبود جام بلورین چه شود

گردش چشم تو هم ساغر و پیمانه ماست

در گلستان سر کوی تو چون بلبل مست

همه شب تا بسحر نعره مستانه ماست

آنکه از پرتو حسنش شده ممکن موجود

روز و شب عشق رخش در دل دیوانه ماست

تا شده نور علی جرعه کش محفل دل

محفل آرای دلش سید رندانه ماست

شمارهٔ ۷۳

در خرابات مغان مأوای ماست

سید ما میر بی همتای ماست

نور رویش کز همه پنهان بود

جلوه گر در دیده بینای ماست

تا بپای او سری بنهاده ایم

هرکجا باشد سری در پای ماست

دایمش کف بر کف جام جم است

هر کرا لب بر لب مینای ماست

قطره خوردیم و خوش دریا شدیم

هفت دریا موجی از دریای ماست

مابعشقش واله و شیدا شدیم

عشق او هم واله و شیدای ماست

موسی وقتیم چون نور علی

ز آستین پیدا ید بیضای ماست

شمارهٔ ۷۴

مرآت جمال حق دل ماست

محصول دو کون حاصل ماست

معنی حروف اسم اعظم

در صورت نقش هیکل ماست

مائیم قتیل و عشق قاتل

جانها بفدای قاتل ماست

در آینه جمال شاهی

عکس رخ او مقابل ماست

دریای محیط و بحر توحید

موجی ز سراب ساحل ماست

گر طالب وصل آن نگاری

از ما بطلب که واصل ماست

چون نور علی به بزم جانان

در خلوت یار منزل ماست

شمارهٔ ۷۵

جای جانان در حریم جان ماست

جان ما در حضرت جانان ماست

سحر چشمش فتنه دور زمان

کفر زلفش آفت ایمان ماست

دردمندانیم و دردی می خوریم

کان دوای درد بیدرمان ماست

این جهان و آنجهان از تحت و فوق

موجی از دریای بی پایان ماست

چون براق معرفت را زین کنیم

در فضای لامکان جولان ماست

چون بمیدان حقیقت رونهیم

گوی و چوگان در خم چوگان ماست

در دو عالم بهر ما ایجاد شد

نص لولاک اندر آن برهان ماست

گر جمال نحن اقرب بنگری

روح اعظم در حقیقت جان ماست

نحن نرزق را چو ما مهمان شویم

مهر گردون گرده در خوان ماست

ما بهر دل چونکه پنهان آمدیم

کنت کنزا آیتی درشأن ماست

گر سوی جنات تجری بگذری

نهر جاری دیده گریان ماست

با بهشت عدن ما را کار نیست

کوی جانان روضه رضوان ماست

گرترا سودای ما در سر بود

بر سر بازار جان دکان ماست

پادشاه هفت کشور را نگر

کان گدای کوی درویشان ماست

نفس اماره که دیو سرکش است

سرنهاده بر خط فرمان ماست

ماچه با نور علی گشتیم یار

عرش و کرسی پایه ایوان ماست

شمارهٔ ۷۶

چشمه حیوان و کوثر جرعه از جام ماست

مستی کون مکان از باده گلفام ماست

زهر قهر ار میکنی در جام ما بر جای شهد

خوشتر از شهد و شکر زهر توان در کام ماست

جمله ذرات جهان آئینه حسن تواند

تا طلوع آفتاب طلعتت از بام ماست

ازمکان ما اگر پرسی درآدر لامکان

ورنشان میجوئی از ما بی نشانی نام ماست

تا نگردد رام مرغ دل بدام دیگران

خال مطرب دانه است و زلف ساقی دام ماست

نخل طوبی در بهشت و سرو رعنا در ارم

منفعل از قامت آنسرو سیم اندام ماست

هر سحر پیک خیال ما رسد تا سوی عرش

دردرون پرده با نور علی پیغام ماست

شمارهٔ ۷۷

یوسف مصر دلم از چه ز کنعان بگذشت

صبح وصلم بدمید و شب هجران بگذشت

از حرم هرکه درآمد بدر دیر مغان

کفر زلف تو بدید از سر ایمان بگذشت

هرکه بگشاد برخسار تو جانا نظری

چون من بیدل حیران شد و از جان بگذشت

ای بسا جان مقدس که شدش خاک نشین

سرو ناز تو براهی که خرامان بگذشت

هرکه بگشاد برخسار تو جانا نظری

همچو من بیدل و حیران شده از جان بگذشت

عاشقان را سرو سامان شده تا نور علی

در ره عشق بتان از سرو سامان بگذشت

شمارهٔ ۷۸

یارب این ساغر پرجوش ز خمخانه کیست

هوش ما برد ندانیم که پیمانه کیست

کس درآن باده مرد افکن گلرنگ نیافت

کاین همه کیفیت از نرگس مستانه کیست

بسکه دلها شده ویران ز پی گنج غمش

کس ندانسته که آن گنج بویرانه کیست

دل ما را که بود زلف تو زنجیر جنون

جز برخسار پری وضع تو دیوانه کیست

سوزدش بهر چه شب تا بسحر شعله شوق

یارب این شمع بپرسید که پروانه کیست

غیر کاشانه اغیار که ظلمتکده است

روشن از نور علی ناشده کاشانه کیست

شمارهٔ ۷۹

این گل گلشن دل یا رخ دلدار منست

غنچه گلبن جان یا دهن یار منست

موسی اینجا ارنی گوی چرا روننهد

کاتش طور وی ازآه شرربار منست

صنما کافر عشقم بحرم چون بروم

کوی تو میکده و موی تو زنار منست

گر کشم باده از لعل لبت کار مدار

زانکه از لعل لبت باده کشی کار منست

من که در بستر غم سربودم بالش درد

جز غم و درد تو جانا که پرستار منست

ساقیا در قدح آن حمرت عکس می ناب

از گل روی تویا ز اشگ چه گلنار منست

شده تا طالعم از مشرق دل نور علی

سینه از پرتو آن مطلع انوار منست

شمارهٔ ۸۰

ای خوشا وقتیکه وقت ما خوش است

دور جام و گردش مینا خوش است

موسم عشق است و ایام نشاط

سیر گل با لاله و صحرا خوش است

زورق افکندیم در دریای می

رونقش بنگر چه در دریا خوش است

دیده ما جلوه گاه روی اوست

او عیان در دیده بینا خوش است

درهمه اسما مسما را بجوی

یک مسما زین همه اسما خوش است

اول و آخر نهان و آشکار

حضرت یکتای بی همتا خوش است

از پس هر پرده چون نور علی

سر پنهان در دلم پیدا خوش است

شمارهٔ ۸۱

ما عاشقان مستیم افتاده در خرابات

باما سخن مگوئید از زهد و زرق و طامات

چندان شدیم سرمست از جام عشق جانان

کز خود نمیشناسیم تسبیح از تحیات

ایزن صفت ز غفلت خواب و خیال تا کی

مردانه وار بگذر زین خواب و این خیالات

ازکشف و از کرامات بیهوده چند لافی

حیض الرجان آمد این کشف و این کرامات

ای زاهد فسرده دم در دهان فروکش

از بی نشان چگوئی ناکرده طی مقامات

تا با خودی تو هرگز دیدار حق نه بینی

آندم که بیخود آئی با حق کنی ملاقات

تنها نه اندرین بزم نور علیست سرمست

از جام وحدت حق مستند جمله ذرات

شمارهٔ ۸۲

ای صفاتت سربسر روپوش ذات

ذات پاکت گشته مخفی در صفات

حسن تو چون کرد آهنگ ظهور

گشت مرآت جمالت کاینات

ذره تابید از مهر رخت

کرد روشن جان جمله کاینات

قطره بارید ز ابر رحمتت

شدبظلمات عدم آب حیات

برهمن گر هست از ایمان بری

حسن تو میبیند از لات و منات

هر زمان جویم ترا در گوشه

گه بسوی کعبه گاهی سومنات

جلوه بنمودی از نور علی

عالمیرا ساختی بر خویش مات

شمارهٔ ۸۳

ای لبت سرچشمه آب حیات

بوسه ات شیرین تر ازشهد و نبات

گر خرامی یکره از خانه برون

خوبرویان بر رخت گردند مات

طاق ابرویت چو بیند برهمن

بگذرد از سجده لات و منات

شرح حسنت گنجدم اندر بیان

گر بگنجد بیجهت اندر جهات

ایها الساقی ادر کاس الرحیق

تا نمایم حل جمله مشکلات

بهر تسکین دل من بوسه

کرده خطت برلب نوشین برات

چهره بنما تا که چون نور علی

خیزم و سازم دل و جانرا فدات

شمارهٔ ۸۴

ای صفاتت شده آئینه ذات

کرده ذات تو تجلی بصفات

نوح را لطف تو شد لنگر فلک

تا ز طوفان بلا یافت نجات

خواستم نقش جمالت بکشم

مژه ام شد قلم و دیده دوات

منم آن طوطی شکر شکنی

که خورم از لب قند تو نبات

دل که لب تشنه جام خضر است

کشد از لعل لبت آب حیات

بی گل روی توام بلبل جان

نبود یک نفسش صبر و ثبات

شد عیان چون بجهان نور علی

جلوه ذات بر آمد بصفات

شمارهٔ ۸۵

گر نیازی بهر یار دلربا میبایدت

هر نفس جانی بپای وی فدا میبایدت

زآتش عشق رخش سیماب دل را تاب ده

گر درون بوته تن کیمیا میبایدت

تا بکی جوشی با غیار و نکشی بهر یار

روز خود بیگانه شو گر آشنا میبایدت

دانه یاقوت دلرا دام هست ای کان حسن

دلبرا تن تکمه در چاک قبا میبایدت

تا بچشم جان عیان بینی هلال ابرویش

چاک دل را باز کن دست دعا میبایدت

از شرار آه آتش بار در بزم فنا

شعله ور کن شمع تن را گر بقا میبایدت

دردمندانه درآ در دیر چون نور علی

درد دردی نوش جان کن گر دوامیبایدت

شمارهٔ ۸۶

راست گویم قد دلجوی تو بیچیزی نیست

کج نگویم خم ابروی تو بیچیزی نیست

فتنه در خواب عدم بود که من میگفتم

سحر آن نرگس جادوی تو بیچیزی نیست

دل که هست ابروی محرابی تو قبله گهش

طائف اندر حرم کوی تو بیچیزی نیست

اینهمه بر گل رخسار زآمد شد باد

جنبش سلسله موی تو بیچیزی نیست

صنما زیر خم زلف چو زنار نهان

خال جادو گر هندوی تو بیچیزی نیست

پیش از آنم که بگردن بنهد طوق بلا

گفتم آن حلقه گیسوی تو بیچیزی نیست

در دل و دیده مرا مهر صفت نور علی

گشته تابان ز مه روی تو بیچیزی نیست

شمارهٔ ۸۷

گرچه گستاخیست هر دم آمدن بر در گهت

آیم و روبم بمژگان کحل از خاک درت

دسترس گر نبودم بر پای بوست بس همین

کایم و بوسم نهانی آسمان در گهت

کی دل از چاه زنخدانت برون آید که هست

صد هزاران یوسف مصری گرفتار چهت

مه چسان از مهر گیرد نور هر شب بر فلک

مهر هم ز انسان بگیرد نور هز روز از مهت

از رخت نور علی افروخته تا شمع دل

دل بود پروانه آتش بجان والهت

شمارهٔ ۸۸

کوی دلدار بهشت است چمن نتوان گفت

نقش پایش گل و نسرین و سمن نتوان گفت

بسکه داده بخطش خط غلامی عنبر

گیسویش را بخطا مشک ختن نتوان گفت

شود از شرم و حیا بسکه گلشن غرق گلاب

عرقش را ببرش در عدن نتوان گفت

قیمت لعل بدخشان در اشکم بشکست

چشم خونبار مرا کان یمن نتوان گفت

وه که با مرغ دل من بسوی گلشن جان

جز حدیث لب آن غنچه دهن نتوان گفت

چون دلم کرد بچین سر زلفش مسکن

بعد از این پیش رخش حرف وطن نتوان گفت

شده چون آینه در مجلس او نور علی

لاجواب است در اینجا که سخن نتوان گفت

شمارهٔ ۸۹

دوش رندی بخرابات مرا فاش بگفت

کز چه رو شیشه می کرده ای در خرقه نهفت

خرقه بر تن بدر و شیشه می فاش بنوش

هیچ پروا مکن از زاهدی افسانه که گفت

در گلستان جهان تا که فلک یاد دهد

هرگز ای گل چو گل روی تو یک گل نشکفت

دل ما را که نباشد بجهان مثل و قرین

گرچه یکتاست بود روز و شبش یاد تو جفت

زآمد و رفت خیال رخ دلجوی مهی

یکشبم تا بسحر دیده بیدار نخفت

غیر نور علی آن ناظم دیوان سخن

نظم دربار بدینگونه که گفت و که شنفت؟

شمارهٔ ۹۰

بسته باشد تا بکی میخانه را در الغیاث

چند ماند خالی از می جام و ساغر الغیاث

طبل شادی تا بکی در سینه ام سلطان غم

کوبد و آراید از هر سوی لشگر الغیاث

تا بکی از منجنیق چرخ ناهموار دون

سنگ فتنه باردم بر کاسه سر الغیاث

گرچه یارانم ز یاری یاوریها میکنند

نیست ما را جز تو یارا یار و یاور الغیاث

حیدرا از آستین دست یداللهی برآر

نفس بگشاده دهن مانند اژدر الغیاث

زآیه نصر من الله رایتم افراشتی

تا شوم بر دشمنان دین مظفر الغیاث

تیره شد آئینه گردون ز روی عاصیان

تا کند نور علی بازش منور الغیاث

شمارهٔ ۹۱

روزگاری صرف شد در کلبه احزان عبث

بی وصال دوست عمری رفت تا پایان عبث

اینهمه زاری و افغان بهر دیدار گلست

کی بود مرغ سحر را زاری و افغان عبث

جیب جان از خار هجران تا نگردد چاکچاک

پرگل از گلزار وصلش کی شود دامان عبث

تا نسازد شانه زیر چوب دربانان سپر

ره نیابد هر گدائی بر در سلطان عبث

حاجب و دربان برآندر گه اگر چه باب نیست

شاه ما را نیست بردر حاجب و دربان عبث

شیوه تسلیم و رسم بندگی سازد بیان

کی قلم سر میگذارد بر خط فرمان عبث

اینهمه رایات علم از بهر ما افراشتند

نیست بالله این همه آیات در قرآن عبث

بحر معنی تا نگردد موجزن در هر کنار

جای دادن لفظ را باشد میان جان عبث

سینه چون آئینه تا بر خود نگردد صیقلی

کی درآن نور علی گردد دلا تابان عبث

شمارهٔ ۹۲

زهی گرفته جمالت ز ماه تابان باج

نهاده بر سر خورشید خاکپایت تاج

جهان چو روز منور شود ز رخسارت

گشائی از رخ خود گر نقاب در شب داج

شهان ملک جهان بر درت چو مسکینان

زخوان بذل عطایت بلقمه ئی محتاج

غرض رسیدن نعلینت بود بر سر عرش

وگرنه لایق شأنت نبود آن معراج

حمید و حامد و محمود و احمد مرسل

توئی توئی که رسولان همه دهندت باج

ولی والی والا علی عالیقدر

بداده آنکه بامر تو امر شرع رواج

از آنزمان که رخش تافته بدل نورم

شده است روشنم از وی حدیث نور و زجاج

شمارهٔ ۹۳

دوشم بسحر ساقی پر کرد قدحی از راح

زان راح که میبخشد جان در بدن ارواح

از راح وز اقداحت نبود اگر آگاهی

راحست حیات ایدل اقداح بود ارواح

خوردم قدحی چون من زان راح روان افزا

رستم ز خود و گشتم در بحر فنا سباح

کردم چو سراسر طی آنقلزم فانی را

خورشید صفت گشتم در ملک بقا سیاح

اکنونکه شدم باقی هستم بجهان ساقی

هرکس قدحی دارد پرسازمش از آن راح

دارم بقدح راحی وه راح چه خوش راحی

راحی که برافروزد در شیشه دل مصباح

من نور علی باشم والی ولی باشم

سر ازلی باشم بر کنز صفا مفتاح

شمارهٔ ۹۴

ساقس بقدح چه میکنی راح

لعل تو بس است راح اقداح

این راح که از لب تو نوشیم

گنجینه روح راست مفتاح

مائیم که بهر گوهر وصل

گردیده ببحر عشق سیاح

برخاستم از بساط اجسام

بنشسته ببارگاه ارواح

ز اقلیم صور شده مسافر

در کلک معانی ایم سیاح

بردیم برون ز بحر کشتی

بی منت ناخدا و ملاح

ما را بزجاجه دل و جان

خود نور علی بس است مصباح

شمارهٔ ۹۵

لب شیرین تو که هست ملیح

عالمی کشته و کند ترویح

از سپهر جمال خورشیدت

همچو ماه رخت نتافت صبیح

گشته کروبیان قدسی را

ذکر تقدیس تو بجان تسبیح

هر نفس از زبان دل شنوم

نام نیکوی تو بقول فصیح

روح ما را مفرح یاقوت

بس بود لعل تو پی تفریح

تکیه کرده ببارگاه فلک

تا شده خاک درگه تو مسیح

کس چو نور علی نداده نظام

کشور نظم را بدین تنقیح

شمارهٔ ۹۶

مرو مرو ببرش این چنین دلا گستاخ

نموده ترک ادب میروی کجا گستاخ

اگر چه آمدن و رفتنت ز گستاخیست

بروبرو ببرش بیش از این میا گستاخ

ادب بورز وز گستاخیش مرو در پیش

هزار مرتبه گر گویدت بیا گستاخ

غرض ز گفتن او امتحان عشاقست

تو اینچنین ز تغافل شدی چرا گستاخ

دهند اگر چه همه رخصتش بگستاخی

ببارگاه شهان کی رود گدا گستاخ

ادب ادب ادب آور که رسم عشاقست

ادب ترا برساند بوصل ایا گستاخ

بغیر نور علی آن ادیب سرمستان

کسی به بزم ادب کی نهاده پا گستاخ

شمارهٔ ۹۷

دوش از غمکده هجر نجاتم دادند

مرده بودم بوصال تو حیاتم دادند

از خطت بر ورق او رقم حسن زدند

بر در میکده عشق براتم دادند

می توحید بجام از خم عدلم کردند

نشأه ذات ز صهبای صفاتم دادند

حاجت خویش بر برهمنان کرم عرض

منصب سلطنت لات و مناتم دادند

رفتم از نشأه زهاد بخوردم قدحی

شربت مرگ ز جام سکراتم دادند

خانه نیستی آباد که از دولت آن

نقد گنجینه هستی بزکواتم دادند

شکر لله که چون نور علی در ره عشق

ببلایا و محن صبر و ثباتم دادند

شمارهٔ ۹۸

دوش در مصطب جان باده ذاتم دادند

باده ذات ز معنای صفاتم دادند

شادی مرحله عشق بره روی نهاد

از غم بادیه عقل نجاتم دادند

روش خواجگی از برهمنان پرسیدم

خبر از بندگی لات و مناتم دادند

مرکز دایره عشق دراین دور منم

زان به پیکار بلا صبر و ثباتم دادند

تا که شد نور علی خضر رهم در ظلمات

جرعه زندگی از آب حیاتم دادند

شمارهٔ ۹۹

بدل این نکته از جان می تراود

که جان از لعل جانان می تراود

گرم هندوی خالش راه دین زد

ز کفر زلفش ایمان می تراود

بود بحر معانی هر بیانی

کز آن لعل درافشان می تراود

بدل صد ساله تیری کز تو دارم

هنوزش خون ز پیکان می تراود

نیفشانید دامان سرشکم

کز آن صد بحر عمان می تراود

بجز نور علی آن کیست کامروز

ز کلکش آب حیوان می تراود

شمارهٔ ۱۰۰

روی تو چو ماه انور آمد

موی تو چون سنبل تر آمد

یک بوسه ز لعل شکرینت

بهتر ز هزار شکر آمد

هر نفحه ز زلف عنبرینت

چون نافه چین معنبر آمد

هر نکته ز لعل نوشخندت

سنجیده چو درج گوهر آمد

هر خال بروی تابناکت

عودی بمیان مجمر آمد

بگذشت رهی بخال کویت

زان باد صبا معطر آمد

هر ذره که نوری از علی یافت

رخشنده چو مهر خاور آمد

شمارهٔ ۱۰۱

مرا گر پای تا سر تن بسوزد

ترا کی دل بحال من بسوزد

مزن بر آتشم دامن که ترسم

ترا از شعله اش دامن بسوزد

بتن تابی که دارم از تب عشق

عجب نبود که پیراهن بسوزد

بهر روزن که از دل دود آهم

برون آرد سر آن روزن بسوزد

بگلشن گر رسد بوئی ز داغم

هزاران لاله از گلشن بسوزد

بترس از برق آه خوشه چینان

که میترسم ترا خرمن بسوزد

دل از نور علی موسی جان را

چو نخل وادی ایمن بسوزد

شمارهٔ ۱۰۲

روی او بی نقاب خوش باشد

بی نقاب آفتاب خوش باشد

طره دلکشش که دام بلاست

سنبل آسا بتاب خوش باشد

چشم مستش که فتنه جانهاست

همچو نرگس بخواب خوش باشد

جان حجابست وصل جانان را

وصل او بی حجاب خوش باشد

طلعتش آفتاب و خط سایه

سایه آفتاب خوش باشد

دل حباب است و عشق آب حیات

سوز آب این حیات خوش باشد

دلق طامات و خرقه پرهیز

هر دو رهن شراب خوش باشد

تا نباشد عتاب لطفی نیست

لطف او با عتاب خوش باشد

گوش جان چون صدف ز گفتارش

پر ز در خوشاب خوش باشد

بر در میکده چو نور علی

اوفتادن خراب خوش باشد

شمارهٔ ۱۰۳

لب گلبرگ تو کش جان ز تکلم ریزد

غنچه را خون بدل از رشک تبسم ریزد

جز می لعل تو جانرا نکند دفع خمار

ساقی انگور بهشت از همه در خم ریزد

محفل آرای که شد ماه من امشب که زرشک

اشک حسرت برخ از دیده انجم ریزد

سینه آماجگه تیر کمان ابروئیست

که ز تیر مژه خون دل مردم ریزد

یارب آن کوچه رفیعست کز اندیشه آن

بال فکرت همه از مرغ توهم ریزد

کی بپای خرد این راه شود طی که درآن

توسن عشق بهر گام تو صد سم ریزد

کسیت جز نور علی آنکه بهنگام کلام

بحرهای گهر از درج تکلم ریزد

شمارهٔ ۱۰۴

دل خلوت خاص دلبر آمد

دلبر ز کرم به دل برآمد

جان آینهٔ جمال جانان

تن خاک دیار دلبر آمد

ذاتی به ظهور خویش دم زد

صد گونه صفات مظهر آمد

از عکس فروغ روی دلدار

دل آینهٔ منور آمد

شد محفل دل ز غیر خالی

یار از در دلبری درآمد

صد شکر که نور عین و لامم

در راه نجات رهبر آمد

شمارهٔ ۱۰۵

تا ز درس عاشقی دل نکته آگاه شد

سینه هم بیکینه گشت و مخزن الله شد

در خرابات مغان هرکس که او با ما نشست

خوش طلسم لاشکست و گنج الا الله شد

از تمنای طواف کعبه صاحب دلان

هر گدائی بر در میخانه شاهنشاه شد

همچو ما پا برفراز نه فلک خواهد زدن

هر کرا دست طمع از این و آن کوتاه شد

بر در دیر مغان آنکس چو من جویای حق

کبر و ناز از سر نهاد و بنده درگاه شد

سالک راه خدا شد آنکه رهبر یافته

وانکه خود رأی است در راه خدا گمراه شد

تا که شد نور علی در بزم سید جرعه نوش

محرم اسرار گشت و عارف بالله شد

شمارهٔ ۱۰۶

کسی کاو آشنای بحر ما شد

ببحر ما درآمد آشنا شد

بیا بشنو زمن این نکته ای یار

که هرکو گم شد از خود با خدا شد

خیال عکس رویش نقش بستیم

دلم آئینه گیتی نماشد

فنا شد هرکه او از دار هستی

بدار نیستی عین بقا شد

بمعنی بحر و صورت چون حبابم

حباب و بحر کی از هم جدا شد

کسی کاو یکزمان با ما برآمد

چو ما واقف ز سر اولیا شد

درون پرده چون نور علی دید

ز سید محرم راز خدا شد

شمارهٔ ۱۰۷

هرکه در بحر جان نظر دارد

قصد غواصی گهر دارد

چون ز دریا برآورد گهری

طلب گوهر دگر دارد

جز گهر نیست در نظر او را

هرکه آن نور در بصر دارد

مهر من تا نقاب مه بسته

قرص خورشید در قمر دارد

داده سر در ره و شده مسرور

هرکه سودای او بسر دارد

وانکه او حاصل اناالله دید

آتش عشق در شجر دارد

تا که نور علی شده ساقی

باده اش مستی دیگر دارد

شمارهٔ ۱۰۸

یار از رخ خود نقاب بگشود

بی پرده جمال خویش بنمود

زآئینه دل بصیقل جان

زنگ من و ما تمام بزدود

هر لحظه بصورتی برآمد

دل از کف خاص و عام بربود

موجود و وجود هر دو عالم

از جود وجود اوست موجود

خود ناظر و منظر است و منظور

خود شاهد و مشهد است و مشهود

خود نور علی ز جام باقی

پیوسته بما شراب پیمود

شمارهٔ ۱۰۹

تا عکس رخش در دل عشاق عیان شد

برداشت ز رخ پرده و در پرده نهان شد

برخاست ز صحرای عدم گرد معانی

چون بحر وجود ازلی موج فشان شد

از صبح ازل نقش رخ یار بدیدم

تا شام ابد جان بخیالش نگران شد

بی عشق دلی زنده جاوید نماند

چون عشق حیاتست که جان زنده آن شد

گفتی که در آئینه بجز یار توان دید

چندانکه بدیدیم نه این گشت و نه آن شد

میخواست که خود را بنماید بخود آن یار

گه صورت پیر آمد و گه شکل جوان شد

چون نور علی رالب گفتار برآمد

سرتاسر آفاق پر از شور و فغان شد

شمارهٔ ۱۱۰

افسر سلطان گل جانب بستان رسید

لشگر دیماه را عمر بپایان رسید

چند فلک در چمن باز و بساط نشاط

بس ز دل بلبلان بر فلک افغان رسید

تا زندم همچو گل چاک بدامان جان

سرو قبا پوش من برزده دامان رسید

از می وصلش مرا کرد عطا ساغری

تشنه لبی را بکام چشمه حیوان رسید

تا که ز پا افکند نخله فرعونیان

باید بیضا نگر موسی عمران رسید

عیسی گردون نشین گردن دجال زد

مهدی کشور گشا صاحب دوران رسید

گشت ز بام جهان نور علی جلوه گر

تیرگی شب گذشت مهر درخشان رسید

شمارهٔ ۱۱۱

ترسم ز روی کار چه این پرده واکنند

می خوردن نهانی ما بر ملا کنند

شیرین لبان که از می تلخند کامران

کامم بجرعه ئی چه شود گر روا کنند

تاکی بنای ماتم و غم باشد استوار

ساقی بگو بساط نشاطی بپا کنند

گفتم که بامن اینهمه بیگانگی ز چیست

گفت این عنایتیست که با آشنا کنند

آنانکه بهره به حقیقت نبرده اند

تکفیر اهل حق ز جهالت چرا کنند

از حرب دشمنان چه هزیمت بدوستان

در عرصه که رایت نصرت بپا کنند

روشندلان که آینه وجه معنیند

مرآت دل ز نور علی باصفا کنند

شمارهٔ ۱۱۲

چند از لب تو جانها مست شراب گردد

وز آن نگاه گرمت دلها کباب گردد

تا گشته عقد رویت با آینه مقابل

کز تابش جمالت آئینه آب گردد

مخرام سوی بستان منمای رخ بگلشن

کز شرم عارض تو گلها گلاب گردد

از بس بدیده دل دریای خون زند جوش

ترسم ز سیل اشکم عالم خراب گردد

گر آفتاب رویش برقع ز رخ گشاید

هر ذره از فروغش چون آفتاب گردد

بر صفحه خیالش ننوشته چون حسابم

ترسم مباد روزی وقت حساب گردد

سر خدای بیچون آید ز پرده بیرون

نور علی عالی گر بی حجاب گردد

شمارهٔ ۱۱۳

عرقی از گل رویش چه ز بیداد چکد

گل من شود و از لب فریاد چکد

آنچنان صید ضعیفم که چو افتم در دام

عرق شرم من از جبهه صیاد چکد

عجبی نیست بقتل من اگر خنجر عشق

قطره خون شود و از کف صیاد چکد

خسروا بی لب شیرین تو در دامن کوه

تا بکی خون زدم تیشه فرهاد چکد

سرمشقی دهدم چون ز خط لعل لبت

آب حیوان ز دم خامه استاد چکد

شمع راهم چه کشد شعله ز سروت بچمن

بگدازد دل قمری وز شمشاد چکد

تا نماید بجهان ذره از نور علی

چشمه خور زدم خامه ایجاد چکد

شمارهٔ ۱۱۴

سرپا برهنگان که دم از کبریا زنند

مردانه پای بر سر کبر و ریا زنند

مستان که میکشند سبوی بساط عیش

ساغر کشان شیشه غم را صلا زنند

گر بینواست دل زنوا مطربان عشق

هر گوشه نغمه بمقام نوا زنند

دست از جهان کشیده گدایان کوی دوست

بر تخت و تاج قیصر و فغفور پا زنند

خلوت گزیدگان سرا پرده قبول

کی دست رد بسینه مرد خدا زنند

شاهنشهان کشور تجرید از فنا

هر صبح و شام خیمه بملک بقا زنند

گمگشتگان که طالب راه هدایتند

دست طلب بدامن آل عبا زنند

آنانکه برده حسرت دنیا بزیر خاک

سربرکنند و نعره واحسرتا زنند

روشندلان که نور علی هست کامشان

مردانه گام در ره صدق و صفا زنند

شمارهٔ ۱۱۵

اگر چه عشرت و عیش جهان نخواهد ماند

غمین مباش که غم جاودان نخواهد ماند

زمان خوشدلیست و زمین عشرت و عیش

بنوش می که زمین و زمان نخواهد ماند

ز وصل گل چه تنعم بود که بلبل را

ز تند باد خزان آشیان نخواهد ماند

اگر چه نوبت سلطان گل مدامی نیست

مدام شوکت شأن خزان نخواهد ماند

نشان و نام چه جوئی بیا نشاطی جو

درآن بساط که نام و نشان نخواهد ماند

در آب کنج طرب رایگان ببر گنجی

اگر چه گنج طرب رایگان نخواهد ماند

بغیر نور علی تاجدار کشور فقر

شهی بمسند جم کامران نخواهد ماند

شمارهٔ ۱۱۶

تا می صاف بمیخانه صفا خواهد بود

سرما خاک در میکده ها خواهد بود

کی شود جمع پریشانی خاطر ما را

تا سر زلف تو بر دست صبا خواهد بود

گر چنین سرو قد یار کند جلوه گری

همه جا جامه جان چاک قبا خواهد بود

میروم از پی آن قافله با ناله و آه

تا بگوش دلم آواز درا خواهد بود

مطرب عشق گر اینگونه نوازد دف و چنگ

عاشقان را همه جا ساز و نوا خواهد بود

تا کشد گنج بقا رخت بویرانه دل

خانه تن بسر سیل فنا خواهد بود

گر چنین نور علی جلوه نماید در دل

دل تجلی گه انوار خدا خواهد بود

شمارهٔ ۱۱۷

سحر ساقی در میخانه وا کرد

ز جامی کام میخواران روا کرد

ز لب مینای می را مهر برداشت

لبالب ساغری در کام ما کرد

شراب بیریا چندان به پیمود

که جانرا مطلق از قید ریا کرد

دلم کز منزل کبر و ریا خاست

نشیمن در حریم کبریا کرد

درآمد از درآن ماه دل افروز

ز مهرش خلوت دل با صفا کرد

بدل دردی که میبودم ز هجران

ز داروخانه وصلش دوا کرد

مرا نور علی چون تافت در دل

ز خود بیگانه با حق آشنا کرد

شمارهٔ ۱۱۸

دوشم بخواب ساغر دولت بدست بود

بر صدر بارگاه جلالت نشست بود

زنجیر عدل و حلقه حبل المتین داد

بر در ز روی رفعتشان چفت و بست بود

بالا گرفت کرسی جا هم چنانکه عرش

در زیر پایه اش بمحل فرش پست بود

پس طبل شادیانه ببام دلم زدند

خیز و گریز لشگر غم رو بجست بود

سلطان عقل آنکه شدش هوش متکا

از جام عشق بیخود و مدهوش و مست بود

گر شیشه اش بسنگ ملامت شکست می

بالله درستیش همه درآن شکست بود

در دیر عشق با رخ لعل و بت دلم

گاهی صنم پرست و گهی بت پرست بود

بیدار چون شدم من از آن خواب صبحدم

همچون گدا بدرگه شامم نشست بود

نور علی ز بسکه ربودم بخویشتن

مهرم به پیش ذره بی نور پست بود

شمارهٔ ۱۱۹

تامی از شیشه اقداح روان خواهد بود

چشم ما بر کف ساقی نگران خواهد بود

دیده بر تربت ما هر که غباری از وی

کحل بینائی صاحبنظران خواهد بود

زاهد از صومعه تقریر مفرما که مرا

خانه در کوچه رندان جهان خواهد بود

جرعه کان بکف افتاد ز یاقوت لبش

نه همین قوت جان قوت روان خواهد بود

راز پنهانی ما را نبود پرده ولیک

تا ابد در پس هر پرده نهان خواهد بود

پیر سرمست من آن سید اوتادتراش

گرچه ابدال بود قطب زمان خواهد بود

انس با صحبت اعیار نگیرد هرگز

هرکه را نور علی مونس جان خواهد بود

شمارهٔ ۱۲۰

مژده ای دل پیک جانان میرسد

کشتگان عشق را جان میرسد

غم مخور کان یوسف گمگشته باز

اینک اینک سوی کنعان میرسد

صبح وصل آمد شب هجران گذشت

درد بیدرمان بدرمان میرسد

جوی اشگ از دیده هر سو کن روان

کانسهی سرو خرامان میرسد

کسب جمعیت چه جوئی از صبا

یار با زلف پریشان میرسد

سربنه اندر کف وزن بر کمر

دامن خدمت که سلطان میرسد

جلوه گر شد در جهان نور علی

آصف ملک سلیمان میرسد

شمارهٔ ۱۲۱

نه هر که ماه بتان گشت دلبری داند

نه هر که شاه جهانست سروری داند

نه هر که خواجه صفت بندگی بسی دارد

طریق خواجگی و بنده پروری داند

بروز اختر فیروز و طالع مسعود

نه هر که ملک بگیرد سکندری داند

نه هرکه تنگ ببندد کمر بخدمت شاه

رسوم خدمت و آئین چاکری داند

هزار گونه سخن بیشتر بود اینجا

نه هر که دم ز سخن زد سخنوری داند

جریده همچو الف چون شدی ز خود دانی

نه هرکه گشت مجرد قلندری داند

بغیر نور علی شاه کشور تجرید

نه هر که عدل کند دادگستری داند

شمارهٔ ۱۲۲

نه هر که دل برد آئین دلبری داند

نه هر که سر دهد اسرار سروری داند

نه هرکه دم ز وفا زد کند وفاداری

نه هرکه کرد جفائی ستمگری داند

نه هر مهی که ز برج جمال طالع شد

چو آفتاب خطت ذره پروری داند

نه هر که بست بهم حل و عقد زیبق را

درون بوته تن کیماگری داند

درآن محیط که نبود کرانه پیدا

نه هرکه لطمه برآرد شناوری داند

بهر که نیست خریدار حسن خود مفروش

که قدر و قیمت ناهید مشتری داند

بغیر نور علی همچو حافظ شیراز

که لطف طبع و سخن گفتن دری داند

شمارهٔ ۱۲۳

ای گرفتار بزلف تو پریشانی چند

کشته تیغ غمت بیسر و سامانی چند

تیره از زلف سیاهت شب عشاقانی

روشن از نور رخت شمع شبستانی چند

چشم جادوگر تو فتنه ترسا و یهود

خال هندوت زده راه مسلمانی چند

جذبه شوق رخت گر نبود راهنما

کی توانکرد دمی قطع بیابانی چند

شرف کعبه وصلش تو چه دانی که ترا

نخلیده است بپا خار مغیلانی چند

منم آن بلبل نالان که بکویت شب و روز

ریزم از خون مژه طرح گلستانی چند

شمه خواست نگارد ز غمت نور علی

آتش افتاد ز کلکش بگلستانی چند

شمارهٔ ۱۲۴

هرکرا دیدن روی تو تمنا باشد

جز بروی تو نظر وانکند تا باشد

دیدن روت درآئینه چه حاجت که مرا

سینه از صیقل مهر تو مصفا باشد

بی تو بس جوش زند سیل سرشکم چو گهر

مسکن مردم دیده ته دریا باشد

گرهمه مستحق جام شهادت شده ایم

قتل ما کی بکف زاهد رسوا باشد

ریش فرعون چه کند باید بیضای کلیم

گرهمه غرق دراو لؤلؤلالا باشد

لعل و یاقوت درو لؤلؤ مرجان همه را

پرورش در کنف پرتو بیضا باشد

هرکرا نور علی در دل و جان منزل کرد

لاجرم منزل او عرش معلا باشد

شمارهٔ ۱۲۵

ساقی ز روی دختر رز پرده باز کرد

آهنگ عیش با صنم پرده باز کرد

مینای حسن پر بودش از شراب ناز

چندان که می به ساغر اهل نیاز کرد

مطرب به دل‌نوازی عشاق بی‌نوا

هر دم نوای دلکشی از پرده ساز کرد

صوفی که نقص باده همی گفت بر دوام

گردن به سوی جام چه مینا دراز کرد

راز نهانیش نکند چرخ برملا

هر کس که پرده‌داری ارباب راز کرد

سلطان غزنوی که هزاران غلام داشت

عشقش به روی هندوی خال ایاز کرد

جان‌های پاک خاک شدش در ره نیاز

هرسو که سرو ناز من آغاز ناز کرد

آمد شبی به کلبهٔ احزان ما شهی

ما را ز یمن مقدم خود سرفراز کرد

نور علی که مهر سپهر حقیقت است

مستغنی‌ام ز پرتو شمع مجاز کرد

شمارهٔ ۱۲۶

کنونکه لاله بگلشن پیاله نوش آمد

چو غنچه خون بدن می کشان بجوش آمد

نخفت دیده نرگس چو چشم بیماران

ز بسکه مرغ سحر دوش در خروش آمد

چمن بساط و سمن جرعه نوش و گل ساقی

نهال غنچه چه مستان سبو بدوش آمد

ز جوش باده صبوحی کشان گلشن را

زجاجه عنبی خم میفروش آمد

زهر کنار خرامان شده سهی سروی

میان بخدمت گل بسته سبز پوش آمد

ز صورت بلبل خوش لهجه بینوایان را

نوای بربط و نی در چمن بگوش آمد

ز دست نور علی هرکه ساغری نوشید

ز سکر باده دنیای دون بهوش آمد

شمارهٔ ۱۲۷

مطلقی باز در قیود آمد

بی نمودی بصد نمود آمد

جلوه کرد حسنش اندر غیب

شاهد و مشهد و شهود آمد

خواست آئینه برخسارش

عدم صرف در وجود آمد

کاروان نفخت من روحی

از سماوات جان فرود آمد

خیمه درآب و خاک آدم زد

ساجد و مسجد و سجود آمد

در معارف زهر لب و گوشی

نکته ها گفت در شنود آمد

ساقی حسن باده پیما شد

مطرب عشق در سرود آمد

جز یکی نیست مطرب و ساقی

جلوه گر گر بدو نمود آمد

دل و جان و جوارح و احشأ

جام مینا و چنگ و عود آمد

هرکه زان می پیاله ئی نوشید

بیخود از بود و از نبود آمد

تافت نور علی بغیب و شهود

فاش پنهان هرآنچه بود آمد

شمارهٔ ۱۲۸

ماه رویش بجام ساطع شد

یا که مهری زیاده طالع شد

هر نفس لمعه ز رخسارش

عاشقان را بدیده لامع شد

هر سخن کز لبش فرود آمد

دلنشین همچو نص قاطع شد

آنکه پرهیز مینمود از می

می لعلش بدیده طالع شد

جز خطش بر صحیفه رخسار

دفتر حسن را که جامع شد

گاه ترسا صفت بدیر آمد

گاه شیخانه در صوامع شد

لمعه تافت خوش چو نور علی

لامع از وی همه لوامع شد

شمارهٔ ۱۲۹

ساقیم باز مجلس آرا شد

در لب لعل باده پیما شد

از رخش تافت در دلم عکسی

دل ز عکس رخش مصفا شد

عشقش آمد در خزانه گشود

نقد گنج خفا هویدا شد

جام گیتی نما بدستم داد

هرچه بود و نبود پیدا شد

گاه خالد شد و گهی سلمی

گاه مجنون شد گاه لیلی شد

حسن خود را ز دیده وامق

ناظر اندر عذار عذرا شد

تافت نور علی ز رخسارش

روشنی بخش چشم بینا شد

شمارهٔ ۱۳۰

پسته او که نوشخند آمد

خنده اش بر بساط قندآمد

نمکی از لب شکر بارش

مرهم ریش دردمند آمد

صفحه رو و نقطه خالش

در نظر مجمر و سپند آمد

تار زلفش بگردن عشاق

در ره عشق چون کمند آمد

پیش حسنش زچون و چند مگو

زانکه برتر ز چون و چند آمد

سخن تلخ زآن لب شیرین

خوشترم از گلاب و قند آمد

طبع گوهر فشان نور علی

در صفت نظم دلپسند آمد

شمارهٔ ۱۳۱

دل که از لعل لبش جام شرابی دارد

زآتش عشق رخش جان کبابی دارد

بس بخون دلم آغشته سرانگشت جفا

خوش نگارین بکف دست خضابی دارد

زیر تیغش ز چه رو رقص کنان سرننهم

آنکه در کشتن من وجد و شتابی دارد

عاشقانه چه کنم گر نکشم بار عتاب

زانجفا پیشه که هر لحظه عتابی دارد

آنچه در چاه زنخدان تو پابست بود

هر دم از زلف تو در دست طنابی دارد

جز بمعموره عشق تو ندارد وطنی

دل که از گنج غمت کنج خرابی دارد

همچو نور علیش مسند جم جای بود

هرکه امروز بکف جام شرابی دارد

شمارهٔ ۱۳۲

ابرویش از بام دل سرمیزند

یا هلالی حلقه بر در میزند

هر شبم دل در خم گیسوی او

تا سحر پهلو بعنبر میزند

تشنه کامان زلال خویش را

آستین بر دیده تر میزند

جان من طوطی شکر خای اوست

در لبش قند مکرر میزند

کینه را در سینه کی ره میدهد

هرکه دم از مهر حیدر میزند

کشتی ما را بغرقاب گناه

غیر عفو او که لنگر میزند

آستین افشان گدای در گهش

پشت پا بر قصر قیصر میزند

پای بست شهد دنیا چون مگس

از تاسف دست بر سر میزند

هرکرا نور علی شد متکاء

تکیه بر خورشید انور میزند

شمارهٔ ۱۳۳

ما را که جمال فتح از جبهه مبین باشد

بر خاتم فیروزی لعل تو نگین باشد

یکران فلک دیده تا نعل سمند تو

ماه نوش از حسرت شه داغ سرین باشد

جز شاهسوار من آنمهر جهان پیما

خورشید ندیده کس در خانه زین باشد

با خلد برین باری کارش نبود آری

جان را که سر کویت چون خلد برین باشد

از چین سر زلفت هر نفحه که برخیزد

ما را بمشام جان چون نافه چین باشد

فردا که شود محشر از خاک برآرم سر

وز مهر توام نقشی بر لوح جبین باشد

آنرا که بدل چون من شد نور علی روشن

روشن ز دلش لاشک انوار یقین باشد

شمارهٔ ۱۳۴

کس در دل من ره بجز آن دیار ندارد

جز یار در اینخانه کسی بار ندارد

آنرا که دل و دیده بود جلوه گه یار

در سر هوس صحبت اغیار ندارد

مردانه نهاد آنکه در ره عشقش

چون من خبری از سرو دستار ندارد

زاهد که بپرورده خزف در صدف دل

گویا خبر از گوهر شهوار ندارد

دارد بسر آن کو هوس چشمه حیوان

جز با لب لعل تو سرو کار ندارد

حسنت که بود زیب بساط مه و خورشید

مفروش بجائی که خریدار ندارد

نور علیش هست در آئینه فروزان

هر کس که بدل ظلمت زنگار ندارد

شمارهٔ ۱۳۵

زانروز که تا ماه رخش در نظر آمد

کام دلم از رهگذر دیده برآمد

خورشید جمالش چو زد از مشرق جان سر

شد صبح وصال و شب هجران بسر آمد

ای بیخبر از ما خبر از عشق چه پرسی

آنرا که خبر شد ز خبر بیخبر آمد

میخواست کند جلوه در آئینه ذرات

گه مهر فروزان شد و گاهی قمر آمد

گه طالب گوهر شد و در بحر فرو رفت

گه بحر و گهی موج و صدف گه گهر آمد

مجنون خود و لیلی خود گشت که ناگاه

هر دم بلباس دگری جلوه‌گر آمد

گه موسی فرعون کش و گاهی ید بیضا

گه طور و گهی بارقه و گه شجر آمد

گه سیدو گه سرور گه تاج و گهی تخت

که نور علی آن شه زرین کمر آمد

شمارهٔ ۱۳۶

دربرم یار دلنواز آمد

برتنم جان رفته باز آمد

ساقی عشق مجلسی آراست

مطرب عاشقان بساز آمد

در ره عشق دیده محمود

جلوه گاه رخ ایاز امد

عاشقان جمله در نثار شدند

سرو ناز تو چون بناز آمد

دل که پرورده بودیش از ناز

ناز تو دیده در نیاز آمد

جان که جز بر رخت نشد ساجد

ابرویت دیده در نماز آمد

عاقبت در ره تو نور علی

سرفدا کرد و سرفراز آمد

شمارهٔ ۱۳۷

مرا وقتی بکویش منزلی بود

که نه منزل عیان نه منزلی بود

دمی شد عقده های مشکلم حل

که نه حلال و نه مشکلی بود

همه دریا و ساحلها بدیدم

نه دریائی عیان نه ساحلی بود

بهر محفل شدم چون ماه تابان

نه تابان شمعی و نه محلفی بود

عمارتها همه تعمیر کردم

نه معماری نه خشتی نه گلی بود

ز اسفل تا با علی قطع کردم

نه اعلی دیدم و نه سافلی بود

شدم قائل بهر قولی و عهدی

نه عهدی و نه قول قائلی بود

شدم فاعل بهر اسمی و فعلی

نه اسمی و نه فعل فاعلی بود

شدم اندر عوامل جمله عامل

عوامل در کجا کی عاملی بود

شدم اندر مسائل جمله سائل

نه مسئول و سؤال سائلی بود

شدم حامل بهر موضوع و محمول

نه وضعی و نه حمل حاملی بود

مشکل آمدم در جمله اشکال

نه شکلی دیدم و نه شاکلی بود

مکمل آمدم در هر کمالی

نه اکمل نه کمال کاملی بود

قبول و قابل و مقبول گشتم

نه مقبول و قبول قابلی بود

حضور و حاضر دل جمله دیدم

نه حاضر نه حضور و نه دلی بود

بجز نور علی پنهان و پیدا

نه حولی در میان نه حایلی بود

شمارهٔ ۱۳۸

بی نشان در نشان نمی گنجد

در نشان بی نشان نمی گنجد

یک بیان از معانی عشقش

در معانی بیان نمی گنجد

در میانست و در کنار ولی

در کنار و میان نمی گنجد

درمکانست ولا مکان هر چند

لامکان در مکان نمی گنجد

جان حرمگاه خاص جانانست

غیر جانان بجان نمی گنجد

بزبان کی توان کنم وصفش

وصف او در زبان نمی گنجد

ذره ز آفتاب نور علی

در زمین و زمان نمی گنجد

شمارهٔ ۱۳۹

زانسان که بوسه از لب دلبر بود لذیذ

خوردن شراب ناز ز ساغر بود لذیذ

دشنام تلخ زان لب شیرین لعل فام

در کام جان چو ماده احمر بود لذیذ

معشوق اگر همه قدح زهر میدهد

عشاق را بکام چه شکر بود لذیذ

جام طهور در صف رندان پاکباز

خوردن ز دست ساقی کوثر بود لذیذ

فردا شراب ناب چو نور علی مرا

نوشیدن از کف تو بمحشر بود لذیذ

شمارهٔ ۱۴۰

دوشم از مهر آمد اندر بر

دلبر دل گشا و جان پرور

ساقی حسن بزم آرایش

باده جلوه ریخت در ساغر

بیکی جرعه ام در این عالم

برد یکسر به عالم دیگر

وه چه عالم که هر چه دل میخواست

آمدش جزء و کل همه بنظر

آتش نیستی زبانه کشید

سوخت خاشاک هستیم یکسر

چون بخود باز آمدم دیدم

جز یکی نیست مظهر مظهر

بسکه مست ویم چه نور علی

سرندانم زپا و پا از سر

شمارهٔ ۱۴۱

کرده شهنشاه عشق درحرم دل ظهور

قد ز میان برفراشت رایت الله نور

موسی جان میشتافت در طلب جذوه

کرد تجلی ز غیب بارقه نخل طور

شرح بیان قاصر است در صفت اشتیاق

انک انت الخبیر تعلیم ما فی الصدور

ای ز تو مشتاق را وی ز تو عشاق را

دیده بساط نشاط سینه سرای سرور

ای بشؤن صفات وی ز تقاضای ذات

با همه نزدیک تو در همه پیوسته دور

حسن تو در هر زمان جلوه دیگر کند

افکند اندر جهان فتنه و غوغا و شور

هرکه درآنراه شد با قدم نیستی

هستی جاوید یافت از تو ببزم حضور

وآنکه جمال تو دید جام وصالت کشید

باده جنت نخواست از کف غلمان حور

نور علی راهبر تا نشود در نظر

زین ره خوف و خطر کس ننماید عبور

شمارهٔ ۱۴۲

دلم شد جلوه گاه آتش طور

تجلی حسنه فی معدن النور

کسی کز دار هستی گشت فانی

اناالحق میسراید همچو منصور

برآمد در نظر چون عکس دلدار

درون پرده جان گشت مستور

اگر چه خانه تن گشت ویران

ولیکن بیت قلبی فیه معمور

بیاساقی بده آنجام باقی

که گردد عشق مست و عقل مخمور

بهر سوئیکه گردد دیده ناظر

نیامد در نظر غیر تو منظور

مگر نور علی گردیده ظاهر

که بینم عالمیرا مظهر نور

شمارهٔ ۱۴۳

بر در دیرآن بت عیار

بسته از زلف برمیان زنار

میزند دمبدم ببام جهان

کوس لله واحد القهار

در پس پرده های منصوری

خود اناالحق نوازد اندر تار

خود سر خود ببازد اندر ره

خود سر سروران شود سردار

خود شود نائی و دمد درنی

لیس فی الدار غیره دیار

خود شود گنج نامه لاهوت

خود شود نقد مخزن اسرار

خود بنور علی عیان گردد

تا نماید بهر کسی دیدار

شمارهٔ ۱۴۴

تا دلم گشته مخزن اسرار

پرزیار است خالی از اغیار

دائم اندر دوائر ملکوت

جان بود مرکز و دلم پرگار

خوردم آبی ز چشمه عشقش

گشتم از نخل عمر برخوردار

نور رویش بدیده می بینم

دمبدم در تجلی انوار

صبحدم این ندا بگوش دلم

آمد از نزد ایزد غفار

که خودم ناصر و خودم منصور

خود اناالحق همیزنم بردار

همچو نور علی درآدر دیر

تا شوی واقف از بت و زنار

شمارهٔ ۱۴۵

ای دل بگشا چشم و ببین جلوه دلدار

کرده است تجلی همه جا بر در و دیوار

سریست نهان در دل مردان ره عشق

کان را نتوان کرد عیان جز بسردار

از حلق حریفان بگشودند بسی خون

تا لب نکند ترکسی از باده اسرار

ای شیخ ز اسرار حقیقت تو چه دانی

عمرت همه بگذشت پی جبه و دستار

خورشید رخ دوست عیانست ولیکن

کی کسب کند نور ازآن آینه تار

رازی که نهان بود پس پرده حریفان

کردند عیان با دف و نی در سر بازار

بالله که نمانده اثر از ظلمت امکان

گر نور علی سر زند از مطلع انوار

شمارهٔ ۱۴۶

الا ای عندلیب گلشن یار

چه بگشادت که بستی لب ز گفتار

تو بودی آنکه میسفتی شب و روز

ز منقار بلاغت در اسرار

چرا چون غنچه دلتنگی و خاموش

نباشد از گلت برگی بمنقار

کنون کز خرمی گشته خرامان

ز هر سو نازنین سروی بگلزار

گشوده بند برقع شاهد گل

هزارانش شده حیران به رخسار

برافشاند شکوفه نقد هستی

باثمار قدوم گل ز اشجار

تو هم در گوشه گیر آشنائی

سرودی ساز کن از سینه زار

بیا ساقی مکن این پرده پوشی

ز روی دختر رز پرده بردار

چنانم ساغری در کام جان ریز

که نه سرماندم بر جا نه دستار

بتی دارم که هر تاری ز زلفش

هزاران شیخ را گردیده زنار

زبس برخیزم و افتم براهش

نه مستم میتوان گفت و نه هشیار

لب خندان و چشم گریه آلود

شدم در شادی و غم یار و غمخوار

بجز نور علی از کلک معنی

که ریزد این چنین نظم گهر بار

شمارهٔ ۱۴۷

کسی جز چشم بینای قلندر

ندیده روی زیبای قلندر

خم گردون که در جوش است دایم

بود در وی ز مینای قلندر

فروزان شمع ماه و مشعل مهر

شده از پرتو رای قلندر

نباشد خالی از وی گرچه جائی

ندیده هیچکس جای قلندر

دو عالم را بیکدم در رباید

بجوش آید چو دریای قلندر

شهان ملک را بر سر در تاج

بود خاک کف پای قلندر

نگشته چون الف فرد و جریده

کجا بینی تو بالای قلندر

دلم کآئینه گیتی نما شد

زده جامی ز صهبای قلندر

بجز نور علی آن رند قلاش

کرا دل گشته مأوای قلندر

شمارهٔ ۱۴۸

هر نقش که بر لوح قضا خامه تقدیر

درزایچه طالع هر کس زده تحریر

یکنقطه ازآن حال شود گرچه باصلاح

تجدید کند دایره ها موجد تدویر

روز ازلم قرعه چو در جرعه کشی رفت

زاهد تو بگویم که در این فال چه تدبیر

در وقت کرم ساغر صهبا است مکن عیب

صد شکر که نبود بکفم سبحه تذویر

تنها نه همین خال رخش برده دل از دست

برگردن جان حلقه زلفش زده زنجیر

در صفحه دل محو شود نقطه موهوم

از رمز دهانش کنم از نکته تقریر

ای خصم کنی عربده تا کی سپرانداز

کز تیغ زبان نور علی گشته جهانگیر

شمارهٔ ۱۴۹

پرتو جامست این برسقف گردون جلوه گر

یا فروغ طلعت ساقیست تابان از قمر

نور باران مهست از برج حسنش بر سرم

یافرو ریزد بدامان کوکب بختم گهر

شاهباز دست شاهست آمده بهر شکار

تا کشیده صید دل هر دم بسویش بال و پر

از گل گلزار وصلش پرشده دامن مرا

یاسرشک لاله گونم ریخته از چشم تر

آفتاب حسن گردیده است طالع از مهش

یا شده نور علی از روی خوبش جلوه گر

شمارهٔ ۱۵۰

ای زماه عارضت خورشید کرده کسب نور

در چراغ بزم حسنت گشته تابان شمع طور

هر طرف آراسته بر قصد جانم لشگری

یا نموده شاه عشقت در سرای دل ظهور

بزم حسنت را که نتواند کسی نزدیک شد

عالمی گردیده حیران از تماشایت ز دور

واعظ از سجاده میآموخت گر افتادگی

بر سرمنبر نمی کرد اینهمه عجب و غرور

گر سروری نیستم در سر ز مسروری چه غم

هر دم آید از غم عشقش بدل بانک و سرور

روز روشن میتوان دیدن دهان تنگ او

در شب تاریک آید در نظر گر چشم مور

تا شده نور علی مصباح در مشکوة دل

مشتعل گردیده در دل مشعل الله نور

شمارهٔ ۱۵۱

برمن مست ازنمائی ساقی انعامی دگر

زآن می دیرینه برخیز و بده جامی دگر

طایر جانرا که نبود غیر خالت دانه

کی بود جز حلقه زلف تواش دامی دگر

همچو شام طره و صبح بناگوشت مها

مهرورزانرا نباشد صبحی و شامی دگر

گرچه باری کام دل از وصل تو حاصل نشد

جز وصالت نیست در دل دلبرا کامی دگر

سالها در عیش رفت و هیچ نامد در جهان

همچو ایام طرب انگیزت ایامی دگر

آفتاب من که تابان از مهش نور علی است

هر زمان بنمایدم رخ از در و بامی دگر

شمارهٔ ۱۵۲

گر بسر منزل جانان برسم بار دگر

بجز از آنکه دهم جان نکنم کار دگر

آنکه در دایره دل بودم مرکز جان

کشدم بهر چه هر لحظه بپرگار دگر

گرچه خوبان همه آیند بدلداری پیش

نیست ما را بجهان غیر تو دلدار دگر

یار اگر یار دگر گیرد و یاری نکند

تو مپندار که گیرم بجز آن یار دگر

یک خریدار نرفته است که آید صنما

بخریداری حسن تو خریدار دگر

کس به راز دل من پی نبرد غیر غمت

گرچه هر لحظه شود فاش ببازار دگر

هر شبم از مه رخسار تو چون نور علی

در دل و دیده تجلی کند انوار دگر

شمارهٔ ۱۵۳

در قدم اولین تا نشود ترک سر

در ره عشق بتان کس ننماید گذر

بسکه ز خوناب دل دیده شده سیل خیز

میرسدم هر نفس موجه خون تا کمر

موسی جان را که دل وادی ایمن بود

بر شجر هستیش عشق تو آمد شرر

تا زقماش غمت بافته دل فوطه ای

همچو شناور خورد غوطه بخون جگر

مردمک دیده ام آنکه بود غرق نور

خوش ز غبار رهت یافته کحل البصر

طبع روانم بدل بحر معانی گشود

بسکه ز کلک بیان ریخت گهر بر گهر

نور علی آنکه هست مطلع الله نور

باز بمشکوة دل گشت مرا جلوه گر

شمارهٔ ۱۵۴

باز شدم جلوه گر ماه رخت در نظر

ماه رخت در نظر باز شدم جلوه گر

گشت مرا تاج سرخاک کف پای تو

خاک کف پای تو گشت مرا تاج سر

کی شودم کام تر بی لب لعلت ز می

بی لب لعلت ز می کی شودم کام تر

هست حرام ای پسر بی تو مرا خواب و خور

بی تو مرا خواب و خور هست حرام ای پسر

بی تو ز خون جگر چند کنم قوت دل

چند کنم قوت دل بی تو ز خون جگر

کرد جهان پر گهر نظم گهر بار من

نظم گهر بار من کرد جهان پرگهر

شد ز رخت جلوه گر نور علی در دلم

نورعلی در دلم شد ز رخت جلوه گر

شمارهٔ ۱۵۵

ساقیا ساغر شراب آور

ساغری زان شراب ناب آور

اینهمه سستی و تأمل چیست

خیز و جامی خوش از شتاب آور

چندگیری حساب از مستان

ساغر باده بی حساب آور

بهر ضعف دلم ز لعل لبش

شربت قند یا گلاب آور

جز لب او که بخشد آب حیات

آتشی کس ندیده آب آور

گنج وصلش بکنج جان خواهی

گذری در دل خراب آور

جلوه بایدت زنور علی

خیز و آئینه ز آفتاب آور

شمارهٔ ۱۵۶

مژده ای دل که دلبر آمد باز

تا برد دل به دل بر آمد باز

آفتابم که دوش رفت از بر

صبحدم از درم درآمد باز

ماهم از دیده گرچه غایب شد

همچو خورشید انور آمد باز

روز هجرت شب فراق گذشت

شاهد وصل در بر آمد باز

با اسیران بند غم گوئید

مژده کایام غم سرآمد باز

صف جانها بره بیارائید

کان صف آرای لشگرآمد باز

نخل عیشم که خشگ و بی بر بود

گشت شاداب و بی بر آمد باز

دل بود عود و سینه ام مجمر

بوی عودی ز مجمر آمد باز

طوطی جان ز لعل شیرینت

آرزومند شکر آمد باز

فلک خاصان عشق را در بحر

لطف عام تو لنگر آمد باز

بارها در ره تو نور علی

سر فدا کرد و سرور آمد باز

شمارهٔ ۱۵۷

دوش رفتم بسوی میکده با عجز و نیاز

ساقیم داد بکف ساغری از عشوه و ناز

وه چه ساغر که چو نوشیدمش آئینه دل

آمد ز ظلمت زنگار برون مهر طراز

جلوه گر گشت در آئینه ناگاه عیان

وه چه جلوه که ربودم بحقیقت ز مجاز

یافتیم چون بسراپرده تحقیق رهی

شاهدی راشدم از جان بحرم محرم راز

وه چه شاهد که ربوده مهش از شعبده

حقه مهر ز دست فلک شعبده باز

پای تا سرزر خالص شدم از هر غل و غش

بسکه دادم بجسد صیرفی عشق گداز

ریخت تا نور علی آن غزل از کلک و بیان

زهره گشتش ببساط و مه و خور زمزمه ساز

شمارهٔ ۱۵۸

ز آفتابت مها نقاب انداز

اضطرابی در آفتاب انداز

ذره وش ز آفتاب طلعت خویش

عالمی را در اضطراب انداز

سرکشانرا بگیر و برگردن

از خم زلف خود طناب انداز

دل کبابست زان لب نمکین

نمکی در دل کباب انداز

رنگ تزویر تا بکی ساقی

خرقه ام در خم شراب انداز

از رخت تابشی بجام افکن

وزلبت آتشی در آب انداز

بهر بریانیت دل ما را

از تف می در التهاب انداز

گر نخواهی بشرم گلشن را

برگل از سنبلت نقاب انداز

دل خرابم ز نرگس مستت

نظری بر دل خراب انداز

قلب قلاب منقلب گردان

انقلابی در انقلاب انداز

ذره خواهی ار زنور علی

نظری سوی آفتاب انداز

شمارهٔ ۱۵۹

آنکه رفت از برم گر آید باز

جان رفته بتن درآید باز

صبح عیش از افق بتابد نور

ظلمت شام غم سرآید باز

باده پیما شود لب ساقی

کام مستی ز می برآید باز

مست و هشیار را برقص آرد

مطرب از نغمه ئی سراید باز

بی بران را زبرگ بی برگی

نخله کام پر برآید باز

سازد از بند هجر آزادم

سرو قدش چو دربرآید باز

همچو نور علی بروب از غیر

خانه دل که دلبر آید باز

شمارهٔ ۱۶۰

ساقیا زان شراب شورانگیز

شوری اندر دل کباب انگیز

مژده یاران که زاهدی افکند

در خم باده خرقه پرهیز

دل که خالیست از محبت غیر

باشد از مهر مهوشان لبریز

رام شد خاک سرکش گردون

بسکه خورشید من زدش مهمیز

جز ولایش ببارگاه قبول

خستگان را کجاست دستآویز

هر زمان نشأه ئی دگر بخشد

ناب عشقش که هست دردآمیز

تا نشیمن کنی برجانان

همچو نور علی ز جان برخیز

شمارهٔ ۱۶۱

چرا باشم دلا ناکام امروز

که مهرم رخ نمود از بام امروز

فشاندم بس ز دیده دانه اشک

همائی آمدم در دام امروز

دلم آرام از آن دارد که دارد

دلا رامم بدل آرام امروز

نگاه او که وحشی غزالیست

بصحرای دلم شد رام امروز

بیاد گلرخی بر طرف گلشن

بنوشم باده گل فام امروز

بیا ساقی بیارا بزم هستی

که رستم از غم ایام امروز

بیاور راح روح افزا که نبود

امید زندگی تا شام امروز

چه میجوئی نشان و نام از من

مجو از من نشان و نام امروز

بجز نور علی برمسند جم

کرا بر دست باشد جام امروز

شمارهٔ ۱۶۲

هر صبح و شام نرگس مستت بخواب ناز

پیموده جام بیخودیم از شراب ناز

خطت که بر صحیفه رخسار آیتی است

تحریر کرده حاشیه ها در کتاب ناز

حسنت که عالمی زند آتش بجلوه

تا چند سوزدم دل و جان ز التهاب ناز

خالت که برده دل ز کفم از کرشمه

برسر کشده از خط سبزت نقاب ناز

عشاق را دریده برخ پرده حجاب

حسنت که از حیاست نهان در حجاب ناز

دردی کشان ساغر عجز و نیاز را

باری چه میشود بنوازی به ناب ناز

نور علی که مست می بی نیازیست

هر دم کشد ز ساغر حسنت شراب ناز

شمارهٔ ۱۶۳

بسکه بجان باشدم از غم جانانه سوز

ز آه دلم می جهد بارقه خانه سوز

سوزد اگر عالمی آه شرربار من

کی فتد از شورشم در دل جانانه سوز

بس بدل و دیده ام جلوه کند برق غم

اشگ روانم شده آتش کاشانه سوز

باز ز مینای ناز ساقی محفل گداز

ریخت به پیمانه ام باده پیمانه سوز

اهل حرم را زند آتش حسرت بجان

گر بفروزد رخی آن بت بتخانه سوز

زیندل سوزان که شد با غم تو آشنا

شعله کشد تا بکی آتش بیگانه سوز

نور علی آنکه هست شمع محبت فروز

کیست که جوید خبر از دل پروانه سوز

شمارهٔ ۱۶۴

دل که ساکن شده بکوی نیاز

خوش براهت نهاده روی نیاز

تا زناز تو ساغری نوشم

میکشم باده از سبوی نیاز

تا دهد آب سرو نازت را

گشته اشکم روان بروی نیاز

خاک کویت که منبع فیض است

خوش بیفزوده آبروی نیاز

سرو نازت نیازمندان را

هر زمان میکشد بسوی نیاز

زاهد این سرکشی نهد از سر

گر کشد کاسه از کدوی نیاز

بی نیاز است گرچه نور علی

سوده برخاک عجز روی نیاز

شمارهٔ ۱۶۵

دل که شد از باده عشق رخت مینای راز

میکشد هر لحظه از یاد لبت صهبای راز

یار رخسار تو کاندر محفل دل ساقیست

باده ها در کام جان پیموده از مینای راز

سر عشقت تا شده در پرده دل پرده دار

هر دمم بررخ گشاید پرده از سیمای راز

دل بود صحرای راز و هست عشق لاله اش

بین چنانم لاله ها بشگفته در صحرای راز

بلبل خوش خوانم و هر لحظه از یاد گلی

بشکفد از گلشن دل بر رخم گلهای راز

دست عشقت بررخم بگشوده از هر سو دری

تا میان آورده اندر محفل دل پای راز

تا زده نور علی از دست سید جرعه

موج زن اندر دلش گردید صد دریای راز

شمارهٔ ۱۶۶

دراین گلشن ز خوبانم گلی بس

ز جعد گلعذاران سنبلی بس

صف لشگر چه آرائی ز زلفت

بتاراجم سپاه کاکلی بس

درآن بستان سرای عشرت انگیز

ترانه ساز عیشم بلبلی بس

ز دست لاله کی گیرم پیاله

ازآن نرگس مرا جام ملی بس

ز چشمان سیاه فتنه جویش

بلای غمزه سحر بابلی بس

درآن خمخانه پرشور و غوغا

ز مینای شرابم غلغلی بس

حدی پرداز بربط راز مضراب

دراین پرده نوای زابلی بس

دراین گلشن سرا نور علی را

نشیمن سایه شاخ گلی بس

شمارهٔ ۱۶۷

زچشم سیاهی نگاهی مرا بس

نگاهی ز چشم سیاهی مرا بس

چراغ مه ار شعله ور نیست امشب

دراین انجمن شمع آهی مرا بس

دراین قصر فیروزه مهر گستر

فروغی ز رخسار ماهی مرا بس

ز خاک کف پایت ای شاه خوبان

بسر تاج شاهی کلاهی مرا بس

ز کفر سر زلف غارت گر تو

بتاراج ایمان سپاهی مرا بس

ندارم طمع حشمت و جاه شاها

ز دربار لطفت پناهی مرا بس

چه نور علی آن شه ملک و معنی

بمسند که شد فقر شاهی مرا بس

شمارهٔ ۱۶۸

زاهد از تزویر تا کی افکنی دام هوس

شاهباز دست شاهم کی شوم صید مگس

محمل آن مه دراین منزل عبث ننمود روی

سالها در سینه ام نالید دل همچون جرس

گلعذار من میان گلعذاران جهان

چون گلی باشد شکفته در میان خار و خس

دور باشی گر ندارم بس من دیوانه را

هی هی و هیهای طفلان دورباش از پیش و پس

تا شده طالع ز بام دل مرا نور علی

گردد از نور دلم خورشید تابان مقتبس

شمارهٔ ۱۶۹

کی رسد بر دامن وصل تو دست بوالهوس

بوالهوس را نیست بر دامان وصلت دسترس

زاهدا تا چند میلافی ز عشقش از گزاف

کی بود عرصه سیمرغ جولانگر مگس

در حقیقت عشق دارد سرفرازی از مجاز

شعله را گردد گل اقبال سر از خار و خس

دل ز چاک سینه ام بیرون شده و افغان بخاست

عندلیب آزاد گشت و ماند ناله در قفس

طوطی طبعم چو گردد زانشکر لب کامران

بال نتواند گشودن یکدم از جوش مگس

گرچه پلنگست و منزل دور و وادی سنگلاخ

از پی محمل روم تا میرسد بانگ جرس

گرچه هر شب بر سر راهم کمین شحنه است

کوچه گرد عشقم و باکی ندارم از عسس

آفتابی ز آسمان فقر چون نور علی

در زمین نیستی تابان ندیده هیچکس

شمارهٔ ۱۷۰

صید وصلش توان بدام هوس

گر همائی شود شکار مگس

گرچه دورم ز هودجش آید

هر زمانم بگوش بانک جرس

شب روان ره محبت را

کی بود وحشتی ز میر عسس

طایر آشیان قدسم من

گلشن دهر باشدم چو قفس

نفسی رخ نتابم از وصلش

گر بلب آیدم ز هجر نفس

دادیم چند خواهی از بیداد

ترک بیداد کن بدادم رس

هر سحر پرتوی ز نور علی

بحریم تو شمع راهم بس

شمارهٔ ۱۷۱

حسن ازل برگرفت پرده ز رخسار خویش

صورت اعیان عیان ساخت باظهار خویش

کرد عیان هستیش آینه نیستی

گشت در آن آینه ناظر دیدار خویش

جلوه دیگر نمود زلف معنبر گشود

کرد ز نو عالمی محو و گرفتار خویش

شمع رخ دلبران از رخ خود برفروخت

آمد و پروانه سان گشت گرفتار خویش

آمده خود آفتاب بر فلک دلبری

چرخ زنان ذره وار گشته هوادار خویش

جلوه معشوقیش مایه دکان عشق

خود شده در عاشقی رونق بازار خویش

مهر سپهر وجود خواست نماید طلوع

نور علی را نمود مطلع انوار خویش

شمارهٔ ۱۷۲

مهی دارم که انوار جمالش

کند هر دم تجلی در جلالش

جلالش با جمال از بس درآمیخت

یکی گشته جلالش با جمالش

شب عید است و ساقی را بساغر

اشاره کرد ابروی هلالش

کشد تا نقشها از کلک معنی

مصور شد بلوح دل خیالش

قلمها در کف مانی شده ریش

ز نقش نقطه پردازی خالش

زلالش را مده نسبت بکوثر

که دردی هست کوثر از زلالش

گلستانها مثالی بیش نبود

ز آب و رنگ حسن بی مثالش

زهی گلشن که چون گل از نسیمی

شکفته غنچه دلها شمالش

گرم هر دم کشد از خنجر هجر

حیات تازه بخشد وصالش

مرا نور علی مهریست در دل

که هرگز در جهان نبود زوالش

شمارهٔ ۱۷۳

دل که عمریست در افتاده بچاه ذقنش

نیست در دست جز آن طره مشکین رسنش

لاله دل همچو گل از شوق شکفتن گیرد

غنچه سان باز شود چون ز تبسم دهنش

گلستان رخ آن شوخ که رشک ارمست

سنبلستان شود از طره عنبر شکنش

مرغ جان را که سر کوی تو گلزار بود

کی بود بی گل روی تو هوای چمنش

کشته تیغ غمت را که حیات ابدیست

نیست در بر بجز از جامه خونین کفنش

هرکه چون نور علی واله قد و رخ تست

کی بخاطر رسد از جلوه سرو و سمنش

شمارهٔ ۱۷۴

باحضار ملک وضعی پری وش

نهان کرده دلم نعلی در آتش

کشم در دیده تا نقش نگاری

رخ از خون مژه کردم منقش

مکن آشفته آن زلف پریشان

مگردان خاطر جمعی مشوش

بجز یار من آن شوخ جفا جوی

که دارد عاشقی چون من جفاکش

زهر غل و غشی دادم خلاصی

ز بس پیمود ساقی جام بیغش

گرت در سینه باید سرمستان

بیا جامی در این میخانه درکش

کرا باشد بکف جام جهان بین

بجز نور علی آن مست سرخوش

شمارهٔ ۱۷۵

ترک چشم تو که از غمزه کند غارت هوش

زندم بهر چه هر لحظه بخونخواری جوش

دوش در میکده واقع چه شد آیا که فلک

آمد از غمزه مستانه مستان بخروش

طرفه دیریست که هر لحظه برون میآید

جام بر کف ز درش مغبچه باده فروش

آنکه دی شیشه ام از سنگ ملامت بشکست

بین چسان میکشد امروز زخم باده بدوش

اشک بلبل بود این یا قطرات شبنم

نوعروسان چمن را شده در دانه گوش

تا ابد هوش نیاید بسر از کیفیتش

هرکه از باده عشق تو کند جامی نوش

دلبرا در حرم وصل تو هر شام و سحر

کیست جز نور علی محرم پیغام سروش

شمارهٔ ۱۷۶

هر که در کوی او بود بارش

کی بود آرزوی گلزارش

کوی او گلشنی است کز خوبی

کرده آرایش جهان خوارش

قوت جان و قوت روح آمد

بوی شیراز لب شکر بارش

سرو قدش که غیرت طوبی است

برده دل ها خرام رفتارش

سوزدم هر سحر چو پروانه

شمع محفل فروز رخسارش

کیست آنکس که خط و خالش دید

در دل و جان نشد گرفتارش

ریزدم خون ز خنجر مژگان

بیگنه ترک چشم خونخوارش

ماه زهره جبین ما را کیست

مشتری تا شود خریدارش

مژده ساقی که خرقه پوشی باز

فرش میخانه گشت دستارش

کلک من طوطی شکر خائیست

کاب حیوان چکد ز منقارش

غیر نور علی که میبارد

نفس عیسوی ز گفتارش

شمارهٔ ۱۷۷

ای فکر تو جستجوی درویش

ای ذکر تو هایهوی درویش

شاها چه شود ز چشم احسان

باری نگری بسوی درویش

روبر درت آورم که باشد

خاک درت آبروی درویش

افکنده کمند شوق چون طوق

گیسوی تو در گلوی درویش

خورشید فلک که هست تابان

عکسی بود از کدوی درویش

تا چند شها شکسته خواهی

از سنگ ستم سبوی درویش

باری چه شود اگر برآید

از وصل تو آرزوی درویش

تا نور علی عیان به بینی

بنگر برخ نکوی درویش

شمارهٔ ۱۷۸

بیا و جام زرینی بکن نوش

ز دست ساقی سیمین بناگوش

برآرد دم چو منصور از انالحق

از این باده کند هر کس دمی نوش

بتی دارم که در جولانگه ناز

برد از کف عنان طاقت و هوش

مرا هر دم چو موج باده در جام

تجلی رخش در دل زند جوش

دلم تا جلوه گاه صورت اوست

بود باشاهد معنی هم آغوش

گرت باید عیان اسرار پنهان

ز روی جام جم بردار سرپوش

دلا تا میتوان با بربط و نی

برغم زاهدان برمیکنی گوش

سحر از هاتف غیبم سروشی

بگوش آمد سوی میخانه ام دوش

که چون نور علی بر مسند جم

بیا جام جهان بینی بکن نوش

شمارهٔ ۱۷۹

نقد دل جز بتوبه اخلاص

کی شود از غش زمانه خلاص

چهره فتح اگر مبین خواهی

پرده بگشای از رخ اخلاص

تا بیابی در حقیقت را

شو بدریای معرفت غواص

زاهد آن جامرو که باری نیست

عامیان را به بارگاه خواص

نقد ما را عیار کم نشود

گر گذارند صد رهش بخلاص

هر شبم تا سحر ببزم فلک

زهره خنیاگر است و مه رقاص

دل چو روشن شدم ز نور علی

شد ببزم حضور خاص الخاص

شمارهٔ ۱۸۰

ای جمالت مطلع انوار فیض

وی جلالت منبع اسرار فیض

ای بخوان جودت ارباب کرم

آمده محتاج بر دربار فیض

جلوه بنمود اندر دیده ام

دیده شد آئینه دیدار فیض

ز ابر گوهر بار فیاض کفت

شد صدف ها پر در شهوار فیض

گرد شود گلچین هزارانش هزار

کم نگردد برگی از انوار فیض

بحر فیاض دگر آید بجوش

از خروش ابر دریا بار فیض

عالمی گردند تا خوش مستفیض

پرده بگشایم از رخسار فیض

قاف تا قاف جهان یک باغ دان

وندر آن اشخاص را اشجار فیض

شد حقیقت بار و برگش معرفت

نخل بار آوردم از ازهار فیض

هر زمان گردد درین بستان سرا

جاری از بحر کرم انهار فیض

بر سپهر جان و دل نور علی

باشدم بس مطلع انوار فیض

شمارهٔ ۱۸۱

عشق تو شط و دل ما هست بط

نیست بط را منزلی جز روی شط

شاه خوبانی و در فرمان تو

چون قلم بنهاده خوبان سر بخط

دانه دام از برای صید دل

بس بود صیاد ما را خال و خط

عاشقان را جز حدیث عشق یار

شرح کردن در بیان باشد غلط

ساقیم مست است و پیماید بکام

میکشان را باده گلگون ز بط

در معانی نکته ها سازد بیان

کلک گوهر بار من از یک نقط

عارفی کی کرده چون نور علی

در معارف نکته سنجی زین نمط

شمارهٔ ۱۸۲

دلا از نظم گوهر بار حافظ

شود هر دم عیان اسرار حافظ

مرا هر صفحه از دیوان نظمش

بود آئینه دیدار حافظ

بشیراز آی و بر خاکش نظر کن

به بینی تا عیان انوار حافظ

بود مهر جهان افروز گردون

فروغی از مه رخسار حافظ

کند اندر معانی دفتری چند

بیان هر فردی از اشعار حافظ

بهوشم آورد اشعار سعدی

ولی مستم کند اشعار حافظ

بجز نور علی در مخزن دل

که را مخزون بود اسرار حافظ

شمارهٔ ۱۸۳

این عکس ساقیست در جام ساطع

یا گشته مهری از باده طالع

تا سوزدم جان آمد بجولان

آتش عنانی چون برق لامع

زلفت که جمعی کرده پریشان

آشفتگان را گردیده جامع

جویای وصلت ترسا و صوفی

هم در کلیسا هم در صوامع

بر دیده یار گردیده ما را

از صنع پیدا اسرار صانع

بنموده در دل حل مسائل

عشقت که آمد برهان قاطع

نور علی را مرآت خود کن

تا بازیابی سر صنایع

شمارهٔ ۱۸۴

ساقیا برخیز و پیش آور ایاغ

از ایاغی ساز ما راتر دماغ

ساغر عشرت بدور افکن که دل

از غم دوران دون یابد فراغ

سرو قدا جز بگلزار رخت

غنچه گل نشکفد از باغ و راغ

پرتو حسن توام شب تا سحر

در شبستان دل افروزد چراغ

عاشقان را نیست در صحرای دل

لاله زاری خوشتر از گلهای باغ

نعره مستان و وعظ واعظان

آن خروش بلبل و این بانگ زاغ

گر هدا جوئی بجو نور علی

با تو گفتم این بود شرط بلاغ

شمارهٔ ۱۸۵

چهره یارم که باشد چون گل جنت لطیف

قرص مهر و ماه پیشش هست جرمی بس کسیف

گرچه خوبان از ظرافت دلربائی میکنند

دلربائی کس ندیده همچو یار من ظریف

خوش نمایندم بهم ز انگشت خلقی چون هلال

گشته ام بس در غم مه پیکری زرد و ضعیف

ای جنب غسلی برآر و در صفای دل بکوش

چند شویی جبهه در حمام با صابون و لیف؟

گر شریفی بایدت در کعبه دل پیشوا

نیست جز نور علی در کعبه دل‌ها شریف

شمارهٔ ۱۸۶

ای خم ابروی تو قبله ارباب عشق

وی حرم کوی تو کعبه اصحاب عشق

میرسد از هر زمان تازه عتابی ز تو

حب تو کی میرود از دل احباب عشق

زلف کمندت که هست دام دل عاشقان

گردن جانها بسی بسته ره باب عشق

تا که بچنگ آورد از صدفت گوهری

دل زندم هر نفس لطمه بغرقاب عشق

کی برساند بلب جام زلال خضر

هرکه رسیدش بکام جرعه از ناب عشق

برسر بحر فنا جای کند جاودان

هرکه نشنید دمی در دم سیلاب عشق

تافت ز نور علی تا بدلم تابشی

آتشی افروخته دل ز تب و تاب عشق

شمارهٔ ۱۸۷

ترا سزد که بگردش درآوری افلاک

که نیست دایره خوش خطت بمرکز خاک

مه جمال تو چون آفتاب تابان است

ولیک دیده خفاش کی کند ادراک

بفرق تاج لعمرک شها ترا زیبد

که فخر عالمی و صدر مسند لولاک

سمک ببندگیت بسته طوق در گردن

بگوش حلقه از ماه نو کشیده سماک

مرا که لطف عمیمت بجان سپر باشد

چه باکم ار بزند روزگار تیغ هلاک

بیا بیا که بتن جامه شکیبائی

چو گل ز خار غمت گشته عاشقان راچاک

بجز جمال تو نور علی نمی بیند

ازآنکه آینه از زنگ غیر دارد پاک

شمارهٔ ۱۸۸

توئی جان و توئی جانانه دل

توئی ساکن میان خانه دل

منور باشد ای ساقی مدامم

زعکس طلعتت پیمانه دل

دمی از غلغل مینای وصلت

تهی هرگز نشد خمخانه دل

چنان شمع رخت دردل برافروخت

گرفته سربسر ویرانه دل

شده در گلشن تن مرغ جان را

خط و خال تو دام و دانه دل

مرا نور علی چون مهر گردون

شده روشن ببام خانه دل

شمارهٔ ۱۸۹

ساقیا کو باده چون سلسبیل

تا شوم مست و کنم جان را سبیل

من غلام همت آنم که او

کار پیغمبر کند بی جبرئیل

نیست با کم ز آتش نمرودیان

گر بسوزانندم از کین چون خلیل

طبل فرعونی چه کوبد زاهدا

غافلی غافل تو از بانگ رحیل

جز کفن با خود نبرده زیر خاک

آنکه زد تخت شهی بر پشت پیل

نیست اندر خانقاه و مدرسه

حاصلی جز آه و واه و قال و قیل

تا نتابد در دلت نور علی

کی بدل بینی جمال آن جمیل

شمارهٔ ۱۹۰

هر که واقف گشت از اسرار دل

نیست در چشمش بجز انوار دل

اهل وحدت را در ادوار وجود

دل بود چون نقطه پرگار دل

در محیط جان نگردیده غریق

کی بچنگ افتد در شهوار دل

آن بت عیار بین در دیر جان

رشته زلفش شده زنار دل

چشم جان بگشا و نور لم یزل

جلوه گر بین از در و دیوار دل

بگذر از هستی خود منصور وار

رواناالحق می سرا بر دار دل

عاشقان را رونق دکان کجاست

جز متاع وصل در بازار دل

تا نتابد صیقل از نور علی

کی رود از سینه ات زنگار دل

شمارهٔ ۱۹۱

آئینه حق نماست این دل

یا خلوت کبریاست این دل

یا آینه جمال شاهست

یا جلوه کدخداست این دل

یا مرکز عالم وجود است

یا دایره سماست این دل

با قطره بحر بیکرانست

یا گوهر بی بهاست این دل

یا نور علیست گشته ظاهر

یا جام جهان نماست این دل

شمارهٔ ۱۹۲

ای جلالت گشته مرآت جمال

وی جمال تو عیان اندر جلال

آفتابی چون جمالت لم یزل

خود نتابید از سپهر لایزال

زآتش شمع دل افروز رخت

سوخته پروانه سانم پر و بال

در ثنای شکرستان لبت

طوطی طبعم شده شیرین مقال

ساکنان کوی عشقت را بس است

کثرت و وحدت برویت خط و خال

ساقیم مست است و میریزد بجام

عاشقانرا می ز مینای وصال

از دل و جان کیست جز نور علی

محترم اندر حریم ذوالجلال

شمارهٔ ۱۹۳

ای رخ نیکوی تو مهر جمال

وی خم ابروی تو رشگ هلال

نفحه گیسوی تو مشگ ختن

نرگس جادوی تو سحر حلال

عارض نیکوی تو خلد برین

قامت دلجوی تو تازه نهال

منفعل از قد تو سرو چمن

مشگدم از خط تو بزم وصال

رنجه زانوی تو پشت فلک

خسته بازوی تو دست جدال

آمده تا سوی تو نور علی

دیده در ابروی تو نور وصال

شمارهٔ ۱۹۴

ای قدت سرو ناز و رویت گل

کوی تو گلشن و دلم بلبل

هر دم از جوش باده عشقت

شیشه دل برآورد غلغل

تن رباب منست و رگها تار

خوش نوازم نوازش زابل

تا بشویم ز سینه گرد ملال

ساقیا خیز و در قدح کن مل

حلقه همچو زلف زنجیرت

سرکشان را بگردن آمد غل

شاه اقلیم حسنی و باشد

چتر شاهی بسر ترا کاکل

همچو نور علی مرا سرور

نیست الا که صاحب دلدل

شمارهٔ ۱۹۵

چمن فرمود باز آرایش گل

بلند آوازه شد آهنگ بلبل

چو زلف مشکبار گلعذاران

فشاند نافه چین جعد سنبل

کنون کز ژاله پر شد جام لاله

تو هم لبریز گردان ساغر مل

زنی اندر تسلسل دور تا چند

بدور انداز جامی از تسلسل

بگردون ساغر خور تا بگرد است

مکن در گردش ساغر تعلل

دلم گردیده تا مهمان عشقش

نشسته بر سر خوان توکل

بجز نورعلی کو تاجداری

که باشد قابل تخت تجمل

شمارهٔ ۱۹۶

مطرب گل دمید در نی دم

آشنا غوطه ور شد اندریم

ساقی عشق بهر مستان ریخت

طرح پیمانه از گل آدم

سینه ریش دردمندان را

شد نمک زار لعل او مرهم

زنده سازد لب روان بخشش

صد هزاران چو عیسی مریم

پشت پا می زنند از سر کبر

ساکنان درش بمسند جم

جز خیال رخ دل آرایش

کس نشد در حریم جان محرم

غیر نور علی که او باقیست

جاودان کس نماند در عالم

شمارهٔ ۱۹۷

ما ابر گهر باریم هی هی جبلی قم قم

ما قلزم ز خاریم هی هی جبلی قم قم

گر نور خداجوئی بیهوده چه میپوئی

ما مشرق انواریم هی هی جبلی قم قم

اسرار نهانی را گر فاش و عیان خواهی

ما مخزن اسراریم هی هی جبلی قم قم

این روز تو همچون شب گر تیره و تاریکست

ما شمع شب تاریم هی هی جبلی قم قم

با قافله وحدت گر زانکه سری داریم

ما قافله سالاریم هی هی جبلی قم قم

ما رند قدح نوشیم از نام و نشان رسته

در میکده خماریم هی هی جبلی قم قم

در روز ازل با حق چون قول بلی گفتیم

ما بر سر اقراریم هی هی جبلی قم قم

با جنت و با دوزخ ما را نبود کاری

ما طالب دیداریم هی هی جبلی قم قم

ما باقی باللهیم فانی ز خودی خود

منصور سر داریم هی هی جبلی قم قم

در اول و در آخر در ظاهر و در باطن

ماپرتو دلداریم هی هی جبلی قم قم

در طور لوای حق رب ارنی گویان

مستغرق دیداریم هی هی جبلی قم قم

ای زاهد افسرده رو طعنه مزن مار ا

ما آه شررباریم هی هی جبلی قم قم

در میکده وحدت چون نور علی دایم

مست می جباریم هی هی جبلی قم قم

شمارهٔ ۱۹۸

من در تاج خسروان آن لؤلؤ لالا ستم

در قعر بحر بیکران آن گوهر یکتاستم

گه نار و گه نور آمدم گه مست مخمور آمدم

بردار منصور آمدم هم لا و هم الاستم

من مست جام کوثرم در قلزم جان گوهرم

من عکس روی دلبرم در هر دلی پیداستم

گه خالد و سلمی شدم گه وامق و عذرا شدم

مجنون بدم لیل شدم در منزل اعلاستم

مخمور و مستم چیستم مفتون زلف کیستم

نی هستم و نی نیستم یکتای بیهمتاستم

گه ساقی و گه باده ام گه عاشق آزاده ام

گه نقش و گاهی ساده ام گه جام و گه میناستم

نور علی عالیم در کشور جان والیم

وز حق پر از خود خالیم مهر جهان آراستم

شمارهٔ ۱۹۹

موج و بحر و کشتی و طوفان منم

گوهر دریای بی پایان منم

تا گشایم دیده بر دیدار خویش

جلوه گر در چشم این و آن منم

در تن جانان منم ای جان عزیز

تن چه و جان چه که جان جان منم

عاشقان را روز و شب در وصل و هجر

نور و نار و جنت و نیران منم

صاحب الامر دیار جان و دل

فاش گویم اندر این دوران منم

تا بعشقش بیسر و سامان شدم

عاشقان را خوش سرو سامان منم

دمبدم رندانه چون نور علی

فیض بخش جمله رندان منم

شمارهٔ ۲۰۰

چند یاد تو جفا کیش کنم

سینه از داغ غمت ریش کنم

راز دل چند ز ناکامی خویش

بی تو با جان غم اندیش کنم

آشنای ره عشق نو نیم

گرنه بیگانگی از خویش کنم

یکسر موی نگنجد چو حجاب

در رهت ترک سر خویش کنم

با من از بیش و کم ای یار مگوی

گر بدل فکر کم و بیش کنم

نقد شاهی دو کون از کم و بیش

صرف در خدمت درویش کنم

طلب معرفه الله مدام

همچو نورعلی از خویش کنم

شمارهٔ ۲۰۱

هله مست دلبرستم هله مست بیخودستم

هله مست ساغرستم هله مست بیخودستم

هله مست روی یارم هله مست آن نگارم

هله مست بیقرارم هله مست بیخودستم

هله مست عاشقانم هله مست عارفانم

هله مست سالکانم هله مست بیخودستم

هله مست آن جمالم هله مست آن کمالم

هله مست لایزالم هله مست بیخودستم

هله مست گلرخانم هله مست بلبلانم

هله مست این و آنم هله مست بیخودستم

هله رند می پرستم هله باده الستم

هله جام می بدستم هله مست بیخودستم

هله نور آن علیم هله والی ولیم

هله در سینجلیم هله مست بیخودستم

شمارهٔ ۲۰۲

هله مست کن فکانم هله جان جان جانم

هله مست لامکانم هله جان جان جانم

هله پرتو خدایم هله نور حق نمایم

هله مست کبریایم هله جان جان جانم

هله بلبلم بگلشن هله آتشم بگلخن

هله جان پاک در تن هله جان جان جانم

هله عاشقم بروئی هله والهم بموئی

هله ساکنم بکوئی هله جان جان جانم

هله مست مصطفایم هله مست مرتضایم

هله طالب رضایم هله جان جان جانم

هله نور عین و لامم هله بی نشان و نامم

هله عاشق تمامم هله جان جان جانم

شمارهٔ ۲۰۳

گاه ذاکر گاه مذکورم نمیدانم کیم

گاه ناظر گاه منظورم نمیدانم کیم

گاه ناعم و گاه منعم گاه نعمت گاه شکر

گاه شاکر گاه مشکورم نمیدانم کیم

گاه باغ گاه راغ و گاه سرو گاه گل

گاه تاک و گاه انگورم نمیدانم کیم

گاه ساقی گاه ساغر گه صراحی گاه می

گاه مست و گاه مخمورم نمیدانم کیم

گاه چنگم گاه چنگی گاه صوت و گه صدا

گه رباب و گاه سنتورم نمیدانم کیم

گاه کوس و گه نقاره گاه سنج و گه دهل

گاه سرنا، گاه ناقوسم نمیدانم کیم

گاه کنزم گه طلسم و گه مسما گاه اسم

گاه مخفی گاه مشهورم نمیدانم کیم

گاه عرش و گاه کرسی گاه لوح و گه قلم

گه مقدر گاه مقدورم نمیدانم کیم

گه قمر گه تیر و زهره گاه شمس و گه زحل

گاه مریخ سلحشورم نمیدانم کیم

گاه کبک و گاه صعوه گاه شاهین گه عقاب

گاه باز و گاه عصفورم نمیدانم کیم

گاه طوطی گاه قمری گاه بلبل گاه جغد

گه حصار و گاه محصورم نمیدانم کیم

گاه مرکب گه بسیط و گه محاط و گه محیط

گه حصار و گاه محصورم نمیدانم کیم

آدم و ادریس و شیث و نوح و ایوبم گهی

گه سلیمان و گهی مورم نمیدانم کیم

گاه خضر و گاه الیا گاه یوشع گاه نون

گاه موسی و گهی طورم نمیدانم کیم

گاه یوسف گاه یعقوبم گهی پیراهنم

گاه غمگین گاه مسرورم نمیدانم کیم

گه مسیحای زمانم روح بخش انس و جان

گه طبیب و گاه رنجورم نمیدانم کیم

گاه مست مصطفایم گاه مست مرتضی

گاه محو چارده نورم نمیدانم کیم

گاه سلمان گاه بوذر گه اویس و گه قرن

گاه شبلی گاه منصورم نمیدانم کیم

نعمت الله ولیم گاه محمودم گهی

گاه شمس الدین بانورم نمیدانم کیم

گه رضا و گاه معصومم گهی فیاض فیض

گاه گنج و گاه گنجورم نمیدانم کیم

گه مرید و گه ارادت گاه مرشد گاه رشد

گاه امر و گاه مأمورم نمیدانم کیم

گاه کافر گاه مؤمن گاه ایمان گاه کفر

گاه واصل گاه مهجورم نمیدانم کیم

عاشق و معشوق و عشق و وصل و هجرم گاهگاه

گاه ساتر گاه مستورم نمیدانم کیم

گاه عزرائیل و میکائیل وگاهی جبرئیل

گاه اسرافیل و گه صورم نمیدانم کیم

گاه حیم گاه میت گاه تابوت و کفن

گاه سدر و گاه کافورم نمیدانم کیم

گه نکیر و گاه منکر گه عقاب و گه ثواب

گاه مدفون در ته گورم نمیدانم کیم

گه صراط و خلد و میزان گاه کوثر گه جحیم

گاه محشر گاه محشورم نمیدانم کیم

گاه مجرم گاه جرم و گاه محرم گه حرم

گاه غافر گاه مغفورم نمیدانم کیم

گاه چون نور علی اندر زمین و آسمان

با همه نزدیکم و دورم نمیدانم کیم

شمارهٔ ۲۰۴

ما محو تجلی الهیم

آسوده ز حب مال و جاهیم

محرم بطواف کعبه دل

محرم بحریم لا الهیم

عریان بلباس خود پرستی

وارسته ز جبه و کلاهیم

نی در پی مال و ملک دنیا

نه در غم لشگر و سپاهیم

همواره بمسند قناعت

در کشور فقر پادشاهیم

صباح ببحر همچو ماهی

سیاح بر آسمان چو ماهیم

گریان بسحر چو شمع و خندان

چون گل زنسیم صبحگاهیم

داریم امید عفو هر چند

مستغرق لجه گناهیم

چون نور علی مسافران را

بردرگه دوست خضر راهیم

شمارهٔ ۲۰۵

چون ز دار فنا بقا گشتم

محرم سر اولیا گشتم

تا شدم پادشاه کشور جان

طبل الا زدم ولا گشتم

درد و صافش تمام نوشیدم

تا که جام جهان نما گشتم

پرتو حسن او بدل دیدم

عاشق مست بیریا گشتم

بهر اظهار کبریائی او

مظهر خاص کبریا گشتم

عاشق ورند ولاابالی وار

در ره عشق مبتلا گشتم

همچو نور علی شدم باقی

تا ز دار خودی فنا گشتم

شمارهٔ ۲۰۶

وقت آن شد که دگر سر حق اظهار کنم

خرقه و سبحه بدل بابت وز نار کنم

راز عشقش که پس پرده دل هست نهان

با دف و چنگ عیان بر سربازار کنم

صوفیان را ز می صاف چشانم قدحی

بیخبرشان بدمی از سرو دستار کنم

چون صدف جای بدریای معانی سازم

دامن و جیب پر از گوهر شهوار کنم

تا کنم تازه دگر شیوه منصوری را

فاش اناالحق زنم و جابسردار کنم

جز بگلزار سر کوی تو ای حور سرشت

تو مپندار که زو جانب گلزار کنم

ای خوش آنروز که چون نور علی سرخوش و مست

خیزم و جان به نثار قدم یار کنم

شمارهٔ ۲۰۷

باز آمدم موسی صفت ظاهر ید بیضا کنم

فرعون و قومش سربسر مستغرق دریا کنم

باز آمدم همچون خلیل از معجزات دمبدم

نمرودی و نمرود را معدوم و ناپیدا کنم

باز آمدم عیسی صفت گردن زنم دجال را

وز امر مهدی عالمی از یکنفس احیا کنم

گه ماهرا تابان کنم خورشید وش در آسمان

گاهی چو یونس سوی یم در بطن ماهی جا کنم

از پای تا سرگشته ام در بحر وحدت غوطه ور

تا جیب و دامان چون صدف پر لؤلؤ لا لا کنم

زاهد چه میلافی برو کنجی بمیر و دم مزن

ورنه سراسر پرده ها از روی کارت وا کنم

آخر نگفتی چیستم نه هستم و نه نیستم

من کیستم من کیستم تا سر حق گویا کنم

من مظهر حق آمدم لاقید مطلق آمدم

هر لحظه در دیوان دل دیباچه انشا کنم

نور علی نور علی شد در دلم چون منجلی

زان عاشقانه در جهان سر نهان پیدا کنم

شمارهٔ ۲۰۸

ما خراباتیان بی باکیم

از می وصل حق طربناکیم

رونق افزای عالم ملکوت

مجلس آرای بزم افلاکیم

یابد از مادو کون آرایش

گرچه ز آلایش بدن پاکیم

نور پاکیم در سرای ظهور

ظاهر اندر مظاهر خاکیم

تاجداران تخت کرمنا

شهریاران شهر لولاکیم

پادشاهان کشور عرفان

بندگان شه عرفناکیم

من رآنی فقد رای الحق را

مستمع از لب عبدناکیم

همچو نور علی ز روز ازل

لاابالی و رند و بی باکیم

شمارهٔ ۲۰۹

نور رویش چو در نظر داریم

نظر کیمیا اثر داریم

روز و شب از غبار درگاهش

کحل بینائی بصر داریم

بهر مهمانی غمش برخوان

خوش کباب دل و جگر داریم

گر نداریم سیم و زر در کف

اشگ سیمین و رنگ زر داریم

غیر دلجوئی سراپایش

کی بدل فکر پاو سر داریم

ز اشک گوهرفشان ببحرغمش

دامن و جیب پر گهر داریم

همچو نور علی ز باده عشق

هر زمان نشاه دگر داریم

شمارهٔ ۲۱۰

ما ساقی مصطب صفائیم

مست می وحدت خدائیم

از کبر و ریا شده مبرا

آئینه وجه کبریائیم

بگذشته از این سرای فانی

شاهنشه کشور بقائیم

از دام بلای عقل جسته

در وادی عشق مبتلائیم

دستار ریا فکنده از سر

وارسته ز جبه و ردائیم

هستیم ز لبس اگر چه عریان

هر لحظه بکسوتی برآئیم

چون نور علی بکشور فقر

گه پادشهیم و گه گدائیم

شمارهٔ ۲۱۱

ما جلوه گه جمال یاریم

آئینه حسن آن نگاریم

در مصطب عشق با دف و چنگ

از ساغر وصل باده خواریم

جز باده کشی و مهر ورزی

کاری بجهان دگر نداریم

گردیده غریق بحر وحدت

گاهی بمیان و گه کناریم

با شاهد وصل گشته همدوش

گاهی بیمین و گه یساریم

جز تخم وفاو دانه مهر

در مزرع جان و دل نکاریم

چون نور علی بملک باقی

بر مسند فقر تاجداریم

شمارهٔ ۲۱۲

ما هزاران گلشن اوئیم

جز گل وصل او نمی بوئیم

ز کمند خودی شده آزاد

بسته زلف آن پری روئیم

این عجب بین که در محیط بقا

عین آبیم و آب می جوئیم

خرقه زهد و جامه تقوی

جز بمینای دل کجا شوئیم

گاه درو گهی صدف گردیم

گاه دریا شویم و گه جوئیم

گاه گوئی زنیم با چوگان

گه بچوگان عشق چون گوئیم

جز بنور علی عالیقدر

راز دل کی بدیگری گوئیم

شمارهٔ ۲۱۳

ما گهی یونس و گهی حوتیم

گاه موسی و گاه تابوتیم

گاه دریم و گاه مرجانیم

گاه لعلیم و گاه یاقوتیم

ساکنان سرادق جبروت

محرمان حریم لاهوتیم

پادشاهان کشور ملکوت

شهریاران شهر ناسوتیم

همچو نور علی بدیر وجود

کاسر جبت وند و طاغوتیم

شمارهٔ ۲۱۴

ما مریدان سید خویشیم

پادشاهیم اگر چه درویشیم

سالکان مسالک حق را

گه بدنبال و گاه در پیشیم

سینه ریشان درد هجران را

داروی وصل و مرهم ریشیم

رسته از ریش و سرقلندروار

نه چو تو در پی سر و ریشیم

زاهد از بیش و کم چه میجوئی

مطلق از قید هر کم و بیشیم

غیر اندیشه سراپایش

هرگز از پا و سر نیندیشیم

همچو نور علی بکرسی فقر

تاجداران معدلت کیشیم

شمارهٔ ۲۱۵

ما مقیمان تخت تحمیدیم

سرفرازان تاج تمجیدیم

می فروشان مصطب توحید

باده نوشان بزم تجریدیم

دریکتای قلزم وحدت

جوهر فردکان تفریدیم

پای تا سربکسوت تحقیق

کنده تن از لباس تقلیدیم

نقد هستی به بازی عشقش

هرچه بود و نبود بازیدیم

هرگز از واعظان بی معنی

سخن عارفانه نشنیدیم

همچو نور علی در این مصطب

ساقی بزم اهل توحیدیم

توئی آن لوح محفوظ معظم

که نقشی هست از وی اسم اعظم

توئی منظور جمله آفرینش

توئی مقصود از ایجاد عالم

بجانب آدمی کی میبرد پی

که جسمت هست جان جان آدم

صفاتت مطلق از هر بود و نابود

منزه ذاتت از هر بیش و هر کم

زجامت جرعه هرکس کند نوش

عیان سازد هزاران جام با جم

جهان و صورت معنی سراسر

ترا زیر نگین باشد مسلم

بظاهر گرچه ختم المرسلینی

بباطن برهمه هستی مقدم

نمیفرمودی ازتو من ر آنی

حدیث من عرف میبود مبهم

خوش آنکس در حریم لی مع الله

که چون نور علی باتست محرم

شمارهٔ ۲۱۶

جز جان و جنان که شد ز دستم

بنگر ز غمت چه طرف بستم

دی توبه نموده بودم از می

امروز بساغری شکستم

در راه طلب چو گرد عمری

گه خواستم و گهی نشستم

چون رشته عشق گشت محکم

سررشته عقل را گسستم

مرد ره عشقم و نباشد

اندیشه از بلند و پستم

از هستی و نیستی منزه

نی نیستم این زمان نه هستم

چون نور علی بمصطب عشق

مست می وحدت الستم

شمارهٔ ۲۱۷

منکه هر جای روم در قفس صیادم

از قفس بهر چه صیاد کند آزادم

گرچه هر لحظه بخونم صنمی برخیزد

بر در دیر مغان مست و خراب افتادم

برده اند از قد و رخسار خود آن حوروشان

جلوه طوبی و گلگشت جنان از یادم

تا کشم دختر گلچهره رز را بنکاح

زیور خرقه تقوایش بکابین دادم

خسروا بی لب شیرین شکر بار تو چند

همچو فرهاد کشد سربفلک فریادم

جان خود بهر چه ایثار نسازم ز غمش

کز ازل بهر همین کرده خدا ایجادم

منکه چون نور علی ملک بقایم وطنست

از جهان سیل فناگو بکند بنیادم

شمارهٔ ۲۱۸

من مست جام وحدتم هذا جنون العاشقین

مطلق زقید کثرتم هذا جنون العاشقین

جان در سر جانانه شد دل در سر پیمانه شد

تن ساکن میخانه شد هذا جنون العاشقین

گه نور گه نار آمدم گه گل گهی خار آمدم

گه مست و هشیار آمدم هذا جنون العاشقین

راندم بمیدان بارگی رستم ز خود یکبارگی

زین پس من و آوارگی هذا جنون العاشقین

فانی بدم باقی شدم در بزم جان ساقی شدم

خورشید اشراقی شدم جنون العاشقین

کندم زتن خرگاه جان رفتم برون از لامکان

کردم مکان در لامکان هذا جنون العاشقین

در مجلس روحانیان خوردم یکی رطل گران

رستم زهر نام و نشان هذا جنون العاشقین

نور علی عالیم اندر ولایت والیم

مست می اجلالیم هذا جنون العاشقین

شمارهٔ ۲۱۹

ای جان و ای جانان من هذا جنون العاشقین

ای وصل و ای هجران من هذا جنون العاشقین

راه مرا پایان تو ئی درد مرا درمان توئی

جان مرا جانان توئی هذا جنون العاشقین

دیوانه رویت منم آشفته مویت منم

سرگشته کویت منم هذا جنون العاشقین

پروانه شمعت منم آشفته مویت منم

دردانه سمعت منم هذا جنون العاشقین

ای شاه درویشت منم درویش دلریشت منم

بیگانه و خویشت منم هذا جنون العاشقین

شمع ترا پروانه من عشق ترا افسانه من

گنج ترا ویرانه من هذا جنون العاشقین

جان جهان من توئی روح و روان من توئی

فاش و نهان من توئی هذا جنون العاشقین

بستم بتا در دیر جان زنار زلفت در میان

وز کفر و دینم سرگران هذا جنون العاشقین

از روی تو نور علی شد در دلم چون منجلی

مستانه گویم یللی هذا جنون العاشقین

شمارهٔ ۲۲۰

ای ماه رویت چون مهر تابان

ما را بکویت از مشرق جان

خلقی بکویت هر سو شده جمع

جمعی ز مویت گشته پریشان

روی تو برجی پر ماه انور

لعل تو درجی پر در و مرجان

پیچان ز مویت زنار ترسا

تابان ز رویت انوار ایمان

زین بحر اخضر دانی چه دارم

اشکی چو گوهر در دیده غلطان

چون با تو بستم پیمان عهدی

نبود شکستن در عهد پیمان

گفتی چو اسرار نور علی را

طبع گهر بار کلکی در افشان

شمارهٔ ۲۲۱

ای دل از جان پیش جانان دم مزن

پیش جانان ای دل از جان دم مزن

زخم اگر داری دل از مرهم بشوی

درداگر داری ز درمان دم مزن

گل اگر چینی منال از زخم خار

وصل اگر جوئی ز هجران دم مزن

آن کمال ابرو گرت قربان کند

زیر تیغش باش قربان دم مزن

از سروسامان چه گوئی نزد یار

سر فدایش کن ز سامان دم مزن

دل منور ساز از نور علی

وز فروغ مهر تابان دم مزن

شمارهٔ ۲۲۲

ذره از مهر تابان دم مزن

قطره از بحر عمان دم مزن

حرفی از اوراق دل ناخوانده

از حدیث دفتر جان دم مزن

شد دلت تاریک کنج مدرسه

از صفای بزم رندان دم مزن

حرف را کن صرف و نحوت محو کن

وز خیال و ظن و برهان دم مزن

تا کشی بر دوش بار احمقان

گاو شیطانی ز رحمن دم مزن

نیست ساقی دور دوران پایدار

باده دور افکن ز دوران دم مزن

رخ بتاب از غیر چون نور علی

در رخ اوباش حیران دم مزن

شمارهٔ ۲۲۳

ساقی بیا و میکده را فتح باب کن

مینای می برآر و بمجلس شتاب کن

تا زآب دیده سرخ کنم رنگ زرد خویش

از خون دل بساغر چشمم شراب کن

بگشا نقاب زلف ز رخسار مهوشت

وز اشک خویش ماه فلک را نقاب کن

صبحست و آخر شب و خور در نقاب مه

گر وصل یار میطلبی ترک خواب کن

تا ز آب دیده بر کشی از موج خیز دهر

سیلاب دیده سرکن و عالم خراب کن

مردانه وار دل بکن از مهر این عجوز

وز عشوه های دمبدمش اجتناب کن

اوراق زهد را بمی انداز دفتری

از گفته های نور علی انتخاب کن

شمارهٔ ۲۲۴

خلوتی در سرای درویشان

بطلب از خدای درویشان

محرمان حریم لاهوتند

ساکنان سرای درویشان

منزلی نیست در جهان حق را

جز دل با صفای درویشان

با رضای خدایکیست یکی

در دو عالم رضای درویشان

هر دم از خوان غیب مائده

میرسد از برای درویشان

نعمت لایزال و لم یزل است

خوان بذل و عطای درویشان

قطره بیش نیست دریاها

زابر جود و سخای درویشان

از خودی رست با خدا پیوست

هرکه شد مبتلای درویشان

هست پاک از غبار کبر و ریا

دامن کبریای درویشان

مدعای دو کون شاهان را

حاصلست از دعای درویشان

مهر و مه راست روز و شب در سر

سایه گستر لوای درویشان

در جهان بهر لقمه باشند

پادشاهان گدای درویشان

خوش نوا ساز عالمند و بود

بینوائی نوای درویشان

سر خوش آنکه نهاده بر گردن

طوق مهر و وفای درویشان

سرو جانم فدای آنکه بود

سرو جانش فدای درویشان

تا نهم پای بر سر افلاک

سرنهادم بپای درویشان

در دل و جان مراست نور علی

جلوه گر از لقای درویشان

شمارهٔ ۲۲۵

روی بهر چه هر دم سوی گلشن

بیا گلهای اشگم بین بدامن

دلم کائینه نور تجلی است

مدام از عکس رویت هست روشن

ز سروت کی کند دل قمری جان

که طوق بندگی دارد بگردن

چه حد خورشید تابان را که آید

بطرف کعبه کویت ز روزن

تو آنشاهی که جبریل امین را

در خلوت سرایت گشته مأمن

نبودش آن تزین عرش اعظم

ز نعلینت نمیشد گر مزین

بجز نور رخت در کعبه و دیر

نجوید دیده شیخ و برهمن

تو جان عالمی عالم تن تو

کجا بیجان حیاتی هست بر تن

فلک گر باردم از کین بسر تیغ

بود مهر توام در بر چو جوشن

ز گفتارت که برهانیست قاطع

حدیث کاف و نون گشته مبرهن

ز رخسارت که مرآت الهیست

شده نور علی ما را مبین

شمارهٔ ۲۲۶

ای کار گه نقش خیالت بصر من

گلچین گلستان جمالت نظر من

سلطان سراپرده تجریدم و باشد

از خاک کف پای تو تاجی بسر من

از کثرت امواج حوادث ز چه ترسم

پرورده شده دریم وحدت گهر من

جان موسی تن آمد و دل وادی ایمن

عشق آتش سوزنده و هستی شجر من

از بارقه عشق تو در مزرعه عقل

یکباره فرو سوخت همه خشک وتر من

عشق تو نهالیست کزان در چمن دل

شد معرفت ازهار و حقیقت ثمر من

حسن رخ تو گاینه وجه الهیست

روشن شد از آن نور علی در نظر من

شمارهٔ ۲۲۷

دیوانه شو دیوانه شو از خویشتن بیگانه شو

از خویشتن بیگانه شو دیوانه شو دیوانه شو

مستانه شو مستانه شو بین چشم مست آن صنم

بین چشم مست آن صنم مستانه شو مستانه شو

پروانه شو پروانه شو شمع جمال او نگر

شمع جمال او نگر پروانه شو پروانه شو

ویرانه شو ویرانه شو گنج وصال او طلب

گنج وصال او طلب ویرانه شو ویرانه شو

دردانه شو دردانه شو در قعر بحر جان نشین

در قعر بحر جان نشین دردانه شو دردانه شو

بتخانه شو بتخانه شو در لامکان بگزین مکان

در لامکان بگزین مکان بتخانه شو بتخانه شو

افسانه شو افسانه شو در عشق چون نور علی

در عشق چون نور علی افسانه شو افسانه شو

آماده شو آماده شو هنگام کوچست از جهان

هنگام کوچست از جهان آماده شو آماده شو

شمارهٔ ۲۲۸

ایستاده شو ایستاده شو زین بیش منشین از طلب

زین بیش منشین از طلب ایستاده شو ایستاده شو

سجاده شو سجاده شو در پاش از افتادگی

درپاش ازافتادگی سجاده شو سجاده شو

دلداده شو دلداده شو از جان و دل دلدار را

از جان و دل دلدار را دلداده شو دلداده شو

آزاده شو آزاده شو از خویش چون نور علی

از خویش چون نور علی آزاده شو آزاده شو

شمارهٔ ۲۲۹

جز یار در بزم جهان دلدار کو دلدار کو

دلدار در دار جهان جز یار کو جز یار کو

پندار کو پندار کو جز جبین عاشقان

جز در جبین عاشقان پندار کو پندار کو

عطار کو عطار کو جز خاک مشک افشان او

جز خاک مشک افشان او عطار کو عطار کو

گلزار کو گلزار کو جز گلشن کویش مرا

جز گلشن کویش مرا گلزار کو گلزار کو

زنار کو زنار کو جز تار زلف آن صنم

جز تار زلف آن صنم زنار کو زنار کو

خمار کو خمار دربزم چون نور علی

در بزم چون نور علی خمار کو خمار کو

شمارهٔ ۲۳۰

دست در آفاق یافت نرگس فتان تو

سینه مردم شکافت خنجر مژگان تو

خنده بدریا زنند دیده گریان من

پرده گل بر درد غنچه خندان تو

قدر گهر کرد پست عقد لآلی من

سلسله بر ماه بست زلف پریشان تو

دفتر خوبی بشست پیش رخت آفتاب

شد خط یاقوت نسخ از خط ریحان تو

دست اجل گر کشد رشته جانم زبن

سر نتوانم کشید از خط فرمان تو

شد ز رخت در دلم نور علی جلوه گر

دیده جانم بماند واله و حیران تو

شمارهٔ ۲۳۱

برخیز و بیا ساقی بگشا در میخانه

بنشین و بدور افکن آنساغر مستانه

تا یکسر مو باقیست از هستی تن مارا

زنهار مکن تأخیر در گردش پیمانه

از ذوق مدام ما زاهد چه خبر دارد

ما جام بگردانیم آن سبحه صد دانه

دیدیم رخ ساقی خوردیم می باقی

گشتیم بجان محرم با حضرت جانانه

هر جا که فروزان شد از حسن رخت شمعی

عشق آمد و زد آتش در خرمن پروانه

ای زن صفت از عشقش تا چند سخنگوئی

آنراه نگردد طی بی همت مردانه

گر خویش گدای شهر صد فضل و هنر دارد

هرگز ندهندش جا در مجلس شاهانه

ای تازه جوان از جان بشنو سخن پیران

هر چند بگوش تو آید همه افسانه

چون نور علی تا خود از خود نشوی بیخود

هرگز نکنی معلوم راز می و میخانه

شمارهٔ ۲۳۲

سخنی از لب آن یار بگویم یا نه

رمزی از مخزن اسرار بگویم یا نه

تا نروید بچمن سرو نبالد بر خویش

حالتی زان قد و رفتار بگویم یا نه

تا زمهتاب و زخورشید رود نور و صفا

شمه زان گل رخسار بگویم یا نه

راز عشقت که پس پرده دل هست نهان

با دف و نی سر بازار بگویم یا نه

چندی از خرقه و تسبیح سخن میگفتم

بعد از آن از بت و زنار بگویم یا نه

تا دهد نور علی مژده بجان افشانی

خبری ز آمدن یار بگویم یا نه

شمارهٔ ۲۳۳

یارب آنمه کیست کز نو سوی بازار آمده

کش هزاران هر سو خریدار آمده

اینهمه جوش و خروش عندلیبان از چه روست

سرو گلرخسار من گویا بگلزار آمده

چیست آنخال سیه در زیر زلف آن صنم

هندوی سحرآفرینی بهر زنار آمده

اینهمه نقش غریب و رنگهای مختلف

جمله یکمو جست کز آن بحر زخار آمده

خود نموده در لباس حسن لیلی جلوه گر

خود شده مجنون و لیلی را طلب کار آمده

از لب منصور کرده سر وحدت آشکار

خود اناالحق گفته فاش و برسر دار آمده

تا نماید رهرو انرا طریقت رهبری

از فروغ عین و لام و یا پدیدار آمده

شمارهٔ ۲۳۴

شمعی ز رخت چه بر فروزی

پروانه صفت جهان بسوزی

سروی و چه سرو خوش خرامی

ماهی و چه ماه دلفروزی

روزان و شبان چو در خیالم

تا با تو کنم شبی بروزی

ازآتش عشقت ای پریروی

در شعله من فتاد سوزی

خورشید کشد نقاب بر روی

از پرده اگر کنی بروزی

جانا چه شود ز تار وصلت

چاک دل من ز زه بدوزی

جز نور علی دراین زمانه

زان پرده نگفته کس رموزی

شمارهٔ ۲۳۵

بیا و ساغر کامم لبالب کن ز می ساقی

که بر لب آمده جانم ز سالوسی و زراقی

بیاور راح روح افزا و چندان ده مرا ساغر

که بیخود گردم و یابم ز قید هستی اطلاقی

ز اشراقی و مشائی چه میپرسی بیاور می

که اندر کیش سرمستان چه مشائی چه اشراقی

ترازیبد که در خوبان زنی لاف خداوندی

که همچون ابرویت جانا بخوبی در جهان طاقی

زجام وصلش ای ساقی شراب روح بخشم ده

که هستم قالب بیجان ز مهجوری و مشتاقی

هنوز از عالم فانی برون ننهاده گامی

برو زاهد چه میدانی تو سر عالم باقی

بجز نور علی اکنون که همچون مغربی گوید

انالشمس التی طلعت هوالانوار اشراقی

شمارهٔ ۲۳۶

صبح عید است ساقیا جامی

عیدی عاشقان کن انعامی

همه لب تشنه ایم بر جامت

ترکن از جاممان لب و کامی

از لب و چشم خود نوازش کن

می کشان را بنقل بادامی

بوسه ای از لبت عطا فرما

زین تمنا برآرمان کامی

کرده دلهای شاهبازان صید

خال و خطت بدانه و دامی

پیک فرخ پی خجسته قدم

آمد آورد از تو پیغامی

وه چه پیغام وحی منزل را

داده در گوش جان سرانجامی

تا نگردد نشیمن اغیار

بر در دل نشستم ایامی

همچو نور علیست تابنده

آفتابم ز هر در و بامی

شمارهٔ ۲۳۷

دوشم بصدر مصطبه ساقی مهوشی

بر لب نهاد جام فرح بخش بیغشی

لب بر لب پیاله و کف بر کف نگار

کردم تمام نوش بشادی و دلخوشی

تر شد چو کام جانم از آن جام خوشگوار

گفتی که ریخت ناگهم آبی بر آتشی

گر قامتم چو چنگ خمید ای جوان چه باک

عمری بسوی میکده کردم سبو کشی

زاهد اگر ترا همه اعمال دل نکوست

از روز رستخیز چرا پس مشوشی

حاصل ز مهر ماهوشانم ببحر و بر

چشمی پرآب باشد و قلبی پر آتشی

تا این زمان چو نور علی چشم آسمان

هرگز ندیده جرعه کشی رند سرخوشی

شمارهٔ ۲۳۸

خوشا عشق و نیاز نازنینی

نم اشکی و آه آتشینی

لب جوئی و طرف لاله زاری

می لعلی و یار مه جبینی

مگر زاهد از این زهد ریائی

چه حاصل شد ترا جز کبر و کینی

بسر بردم بسی با نازنینان

ندیدم جز تو یار نازنینی

سلیمان جهانست آنکه امروز

ز یاقوت لبت دارد نگینی

عیان چشم حقیقت بین کسیرا است

که دارد عینک عین الیقینی

دراین مزرع بجز نور علی کیست

که بخشد خرمنی بر خوشه چینی

شمارهٔ ۲۳۹

چنان مستم ز یار نازنینی

که از مستی ندانم کفر و دینی

من آن ساعت بریدم دست از جان

که دل بستم بمهر مه جبینی

سلیمان ار نیم از دولت عشق

جهانی باشدم زیر نگینی

خوشا آن ژنده پوش بیسر و پا

که دست افشاند از هر آستینی

مهی کش خوابگه سنجاب شاهیست

چه غم دارد ز خاکستر نشینی

بتی دارم که هر تاری ز زلفش

بود عشاق را حبل المتینی

نه جز یاد رخش دل را انیسی

نه جز کنج غمش جان را قرینی

دلی گر روشن از نور علی نیست

به فرمان حقش نبود یقینی

شمارهٔ ۲۴۰

ای بجامت همان که میدانی

ای بکامت همانکه میدانی

ای سکه حسن و دلبری در دهر

زد بنامت همانکه میدانی

مبتلا بهر دانه خالی

شد بدامت هر آنکه میدانی

هر نفس میرسد بگوش دلم

از پیامت همان که میدانی

شاه حسنی کنون عطا فرما

به غلامت همانکه میدانی

زیر ران وقت عرصه آرائی

هست راهت همانکه میدانی

کرده در جام عشق خاصان را

لطف عامت همانکه میدانی

در قیامت جهان فراگیرد

ز قیامت همانکه میدانی

جوید از قامت تو نور علی

تا قیامت همان که میدانی

شمارهٔ ۲۴۱

بهر آئینه چون پیدا تو باشی

ز چشم ما بخود بینا تو باشی

منم در هر صدف آن در نایاب

دو عالم قطره و دریا تو باشی

چه بودم من حجاب اندر میانه

برفتم از میان من تا تو باشی

بصورت من چه مینا و تو چون می

بمعنی هم می و مینا تو باشی

اگر چه تو نهانی از نظرها

ولی در هر نظر پیدا تو باشی

شدی چون فارغ از هر اسم و معنی

مسمای همه اسما تو باشی

عیان نور علی را گربه بینی

یقین یکتای بیهمتا تو باشی

شمارهٔ ۲۴۲

نیست لایق منزلش در هر دلی

گرچه او دارد بهر دل منزلی

زورق افکندیم در بحری که نیست

غیر طوفان بلایش ساحلی

وه چه خوش میگفت رند میکده

با فقیه مدرسه در محفلی

ای ز گفتت زینت هر انجمن

حیف کز درک معانی غافلی

نیست جز این هستی موهوم تو

در میان جان جانان حائلی

با صفا از پرتو نور علیست

روشن ار بینی در این منزل دلی

شمارهٔ ۲۴۳

منم آئینه وجه الهی

شده مظهر صفاتش را کماهی

منم سلطان کون بر مسند فقر

کمینه ملک من مه تا بماهی

چو عریانی لباس فقر آمد

چرا در بر کنم دیبای شاهی

تو شاه ظاهری من شاه باطن

تو مست جاه و من مست الهی

ترا شوکت اگر چه از سپاهست

مرا شوکت بود در بی سپاهی

ز سوز سینه مستان بپرهیز

که سوزاند جهانی را بآهی

نهانی گنجها نور علی راست

بخواه از وی هر آن گنجی که خواهی

شمارهٔ ۲۴۴

صبح عید است و میدهد ساقی

عیدی عاشقان می باقی

در میان صراحی و ساغر

میکند تازه عهد و میثاقی

دهد از نقل و می ببزم نشاط

کام هر عاشقی و مشتاقی

از کفش هرکه ساغری نوشید

یافت از قید هستی اطلاقی

مطرب دلنواز بربط وساز

کرده سر نغمه های عشاقی

زده آتش بخرقه تزویر

شسته در می کتاب زراقی

گویم ار نکته ز دفتر عشق

بایدم شرح کردن اوراقی

تافت نور علی ز مشرق غیب

شد عیان آفتاب اشراقی

شمارهٔ ۲۴۵

ای ز مهر روی تو صبح وصل نورانی

دل ز تار موی تو شام هجر ظلمانی

خورده چشم جادویت خون کافر و مؤمن

برده خال هندویت رونق مسلمانی

نوک غمزه ات دلرا دشنه ای بخون تشنه

چین طره ات جان را مجمع پریشانی

پیش فهم و ادراکت وقت دانش اندوزی

عقل کل فرو برده سر بجیب نادانی

از همای اقبالت ظلی یابد ار موری

در زمان فرو کوبد نوبت سلیمانی

هرکه از می عشقت جرعه بیاشامد

تا ابد نیاساید از خروش سبحانی

تانتابد اندر دل نوری از علی زاهد

کی بدل عیان بینی رازهای پنهانی

بخش دوم

شمارهٔ ۱ : زهی نام تو سر دفتر کتاب نکته دانی را

شمارهٔ ۲ : دمی خواندم من خاکی کتاب آسمانی را

شمارهٔ ۳ : برافکن پرده از رخسار یارا

شمارهٔ ۴ : نموده رخش تا جمالی مرا

شمارهٔ ۵ : روا مدار که با خنجر ستم ما را

شمارهٔ ۶ : بدست غیر مده زلف پرشکن یارا

شمارهٔ ۷ : اگر چه رفتی و کشتی ز دوریت ما را

شمارهٔ ۸ : ای عشق تو مدعای دل ها

شمارهٔ ۹ : عمری طلب رازی کردم به در دل‌ها

شمارهٔ ۱۰ : الصلا ای عشق رهبر الصلا

شمارهٔ ۱۱ : ندارد مه چو یارم روی زیبا

شمارهٔ ۱۲ : ساقی بیا در جام کن آنباده گلفام را

شمارهٔ ۱۳ : بلبل که ز عشق گل نالد به گلستان‌ها

شمارهٔ ۱۴ : مکن ناصحا منع من از حبیب

شمارهٔ ۱۵ : زهی روی تو خورشید جهانتاب

شمارهٔ ۱۶ : مگر فکنده برخ یار من نقاب امشب

شمارهٔ ۱۷ : مرا در خلوت دل خانه هست

شمارهٔ ۱۸ : روی تو که رشگ آفتابست

شمارهٔ ۱۹ : سحرگاهان که بگشاده در دوست

شمارهٔ ۲۰ : ای صبح وصال ما ز رویت

شمارهٔ ۲۱ : بدل عمریست می ورزم خیالت

شمارهٔ ۲۲ : بدل بنشسته تا نقش خیالت

شمارهٔ ۲۳ : ساقیا جرعه شراب کجاست

شمارهٔ ۲۴ : ای آنکه ترا بمن نظر نیست

شمارهٔ ۲۵ : سودی نرسد بجز زیانش

شمارهٔ ۲۶ : چشمت که بلای چشم آهوست

شمارهٔ ۲۷ : این دل که جنون همیشه اش خوست

شمارهٔ ۲۸ : از این غیرت دلم چون غنچه خونست

شمارهٔ ۲۹ : نمیدانم دلم را حال چونست

شمارهٔ ۳۰ : رخش که از نظر خلق جمله محجوبست

شمارهٔ ۳۱ : نه تنها ظهور صفاتت بذاتست

شمارهٔ ۳۲ : ای صفاتت همه آئینه ذات

شمارهٔ ۳۳ : لعل تو که معدن حیاتست

شمارهٔ ۳۴ : روی تو که آئینه رخسار تجلیست

شمارهٔ ۳۵ : هر سحر کز آن دو چشم جادوست

شمارهٔ ۳۶ : هر سرو سهی که بر لب جوست

شمارهٔ ۳۷ : سروی چو قدت جلوه کنان گه بچمن خاست

شمارهٔ ۳۸ : باده عشق تو امروز نه در جام منست

شمارهٔ ۳۹ : گرم ز زلف سیاه تو دست کوتاهست

شمارهٔ ۴۰ : آن یار که دی از بر من بار سفربست

شمارهٔ ۴۱ : یاری که وداعم ننمود و بسفر رفت

شمارهٔ ۴۲ : نه تنها شبم تیره از موی اوست

شمارهٔ ۴۳ : مرا قبله جان کنون روی اوست

شمارهٔ ۴۴ : ای روشنی چشم مرا روی تو باعث

شمارهٔ ۴۵ : ای خاک پایت بر فرق من تاج

شمارهٔ ۴۶ : ای قفل دل ما را لعل لب تو مفتاح

شمارهٔ ۴۷ : منم که با مژه تر کنم گهر سوراخ

شمارهٔ ۴۸ : بلبلا نعره مستانه مبارک باشد

شمارهٔ ۴۹ : دل گرچه ترا بمن نباشد

شمارهٔ ۵۰ : کسی کان غم دلستانی ندارد

شمارهٔ ۵۱ : گذر چون ترا بر مقامم فتاد

شمارهٔ ۵۲ : دلی دارم ز عشق آن پری زاد

شمارهٔ ۵۳ : گرم صد ره زنی با تیغ بیداد

شمارهٔ ۵۴ : یارم که سر وفا ندارد

شمارهٔ ۵۵ : چو مرغم تا قفس بنیاد کردند

شمارهٔ ۵۶ : کسیکه ذوق تمنای دوستان دارد

شمارهٔ ۵۷ : نخستین دم که عالم آفریدند

شمارهٔ ۵۸ : ز رویش دسته گل آفریدند

شمارهٔ ۵۹ : مرا تاعشق او ارشاد کردند

شمارهٔ ۶۰ : گریه عاشقان سحر باشد

شمارهٔ ۶۱ : تا مرا نور در بصر باشد

شمارهٔ ۶۲ : دنیا مطلب که نیست جاوید

شمارهٔ ۶۳ : خرم دل یاری که نگارش چو سفر کرد

شمارهٔ ۶۴ : ای ز لبت کام ما چون نیشکر لذیذ

شمارهٔ ۶۵ : بیا ای از رخت چشم بدان دور

شمارهٔ ۶۶ : ای بیخبر از وفای دیگر

شمارهٔ ۶۷ : سرنهادم برت بخاک نیاز

شمارهٔ ۶۸ : بهار آمد ای بلبل خوش نفس

شمارهٔ ۶۹ : درآمد از درم مه خلعتی دوش

شمارهٔ ۷۰ : نه تنها دین و دل برد از نگاهش

شمارهٔ ۷۱ : ای نهان از توام بجام اخلاص

شمارهٔ ۷۲ : ای لعل می آلودت از جوش شکر فیاض

شمارهٔ ۷۳ : ای که با نیکان طمع داری که یا بی ارتباط

شمارهٔ ۷۴ : ای خدایت زهر بلاحافظ

شمارهٔ ۷۵ : گیرم از خلق توانکرد نهان فعل شنیع

شمارهٔ ۷۶ : یکی روز رفتم بگلگشت باغ

شمارهٔ ۷۷ : مرا اتفاق از هجوم مخالف

شمارهٔ ۷۸ : کسیکه عشق تو بر نقد دل شدش صراف

شمارهٔ ۷۹ : خدای یکتا بداد ما را دویار زیبا نجیب و عارف

شمارهٔ ۸۰ : چو بلبلی که بود آن بگلستان مشتاق

شمارهٔ ۸۱ : بیشتر زانکه رسد باده ز روئیدن تاک

شمارهٔ ۸۲ : هرسو که کنی روتو بدینشکل و شمایل

شمارهٔ ۸۳ : عمریست تا چو شمع بخدمت ستاده ایم

شمارهٔ ۸۴ : ای روی نکرده هیچ سویم

شمارهٔ ۸۵ : زهی مصحف رو که در وی رقم

شمارهٔ ۸۶ : اکنون که بطره ات اسیرم

شمارهٔ ۸۷ : من جز تو کسی دگر ندارم

شمارهٔ ۸۸ : ز گل و گلاب و ز لاله پیاله می جویم

شمارهٔ ۸۹ : من خونین جگر داغی که از هجران بدل دارم

شمارهٔ ۹۰ : نه این زمان ز می جلوه تو من مستم

شمارهٔ ۹۱ : سالها شد که بدل نقش مرادی دارم

شمارهٔ ۹۲ : بیا که تشنه لعلت چو آب یاقوتم

شمارهٔ ۹۳ : ای ز نور تو چشم جان روشن

شمارهٔ ۹۴ : ندانم آخر از داغ دل من

شمارهٔ ۹۵ : چو بسمل کردی و بردی دل من

شمارهٔ ۹۶ : نه تنها منزل او شد دل من

شمارهٔ ۹۷ : دگر بگرفته در کف خنجرش بین

شمارهٔ ۹۸ : دگر دل پای بست دیگرش بین

شمارهٔ ۹۹ : رخ زیبا چو ماه روشنش بین

شمارهٔ ۱۰۰ : چندم زنی ای بت جفاجو

شمارهٔ ۱۰۱ : ساقی مصطب جانم تنناها یاهو

شمارهٔ ۱۰۲ : امشب نگارم با روی چون ماه

شمارهٔ ۱۰۳ : زهی بر جمالت جمال آینه

شمارهٔ ۱۰۴ : ای کرده تلف عمر گرامی بمناهی

شمارهٔ ۱۰۵ : ای خفته دراین سرای فانی

شمارهٔ ۱۰۶ : ساقی ز چه روی سرگرانی

شمارهٔ ۱۰۷ : کهن پیرا چو عهد نوجوانی

شمارهٔ ۱۰۸ : تو در خوبی باین خوبان نمانی

شمارهٔ ۱۰۹ : نهان بابر نخواهی گر آفتاب تجلی

شمارهٔ ۱۱۰ : دم رفتن نکرد او گر وداعی

شمارهٔ ۱۱۱ : ابروی تو آئینه انوار الهی

شمارهٔ ۱

زهی نام تو سر دفتر کتاب نکته دانی را

بلند از نام تو افسر بسر کنز معانی را

بیا ای ساقی رندان بده جامیکه در دوران

به پیران کهن بخشد ز نو عهد جوانیرا

عجب نبود اگر احیا کند خضر و مسیحا را

لب لعلت که روح آمد حیات جاودانی را

چو خوشبودی بهارو دی بسیر و صحبت یاران

نبودی گر خزان در پی بهار زندگانی را

نگارینا اگر خواهی بهار اندر خزان بینی

بروی زرد من بنگر سرشک ارغوانی را

سرشک از چشم خون پالا توان بیرون نمود اما

ز دل نتوان برون کردن غم درد نهانی را

سبکروحانه گر خواهی نهی پابر سر گردون

برو چون نور بیرون کن ز سر این سرگردانی را

شمارهٔ ۲

دمی خواندم من خاکی کتاب آسمانی را

که دانستم ز دل پاکی علوم دو جهانی را

نه عالم بود نه آدم نه با سرت سری محرم

که علمت کرد در یکدم عیان کنز نهانی را

چو علمت را عیان آمد ازو پیدا جهان آمد

بجسم مرده جان آمد همه انسی و جانی را

بدانستند چون اشیاء ترا یکتای بی همتا

نمودند از پیت گویا زبان بی زبانی را

یکی در ذکر تمجیدت یکی در فکر تحمیدت

گشوده باب توحیدت در درج معانی را

ز امر تست گلریزی خزان عمر پیری را

ز حکم تست سر سبزی بهار نوجوانی را

برو ای زاهد خود بین ملاف از خویشتن چندین

چو نور بینوا بر چین بساط نکته دانی را

شمارهٔ ۳

برافکن پرده از رخسار یارا

بکن مست از می دیدار مارا

شراب بیخودی چندان به پیما

که از سر هیچ نشناسیم پارا

مران از درگهت ما را که شاهان

نمی رانند از درگه گدا را

دلی را کش دوا درد تو باشد

بجز درد تو کی جوید دوا را

جفا چندین مکن ترسم فراموش

کنی چون دیگران رسم وفا را

دلم چون غنچه از غیرت شود خون

بکویت بینم ای گل گر صبا را

بیا آئینه از نورت بنه پیش

ببین در وی جمال باصفا را

شمارهٔ ۴

نموده رخش تا جمالی مرا

بدل بسته نقش خیالی مرا

ز هجرش چه نالم که مهرش نمود

زهر ذره راه وصالی مرا

نماید جهان جمله پیش نظر

ز خورشید رویش ظلالی مرا

زبان را چه یارا که گوید جواب

کند از لبش گر سؤالی مرا

ز طاوس حسنش چگویم که دل

ز کف برده پر و بالی مرا

دراین پرده نقش دو کون از رخش

بود در نظر خط و خالی مرا

چه کم گردد از کوثر رحمتش

بکام ار بریزد زلالی مرا

چه نور از تجلی نورش بدل

رسد هر نفس طرفه حالی مرا

شمارهٔ ۵

روا مدار که با خنجر ستم ما را

بقول مدعیان بیگنه کشی یارا

چو گل ز ناخن حسرت مکن دلم را ریش

بخار شانه مزن طره سمن سارا

ندانم از چه سبب خون من بساغر ریخت

لبت که زنده کند از دمی مسیحا را

به یک نظاره بر آید هزار دل از جای

بهر کجا که دهی جلوه روی زیبا را

همین نه ماه ز روی تو منفعل گردید

که قامت تو خجل کرد سرو رعنا را

اگر بکعبه درآئی و گر روی در دیر

عبید خویش کنی جمله شیخ و ترسا را

سوادی از خط سبزت نوشته خانه نور

که گشته کحل بصر چشم‌های بینا را

شمارهٔ ۶

بدست غیر مده زلف پرشکن یارا

مکن ز پنجه غیرت شکسته دل ما را

چنان که بی تو زند جوش لجه اشگم

عجب که سینه نجوشد ز رشک دریا را

همین نه دل ز کف شهریان برد چشمت

که رام کرده زرم آهوان صحرا را

شکسته خاطر از آنرو شدم که بر رویت

شکست دست صبا طره چلیپا را

اگر چه سر بفلک سایدش که بیمم نیست

به پیش قد تو سرو بلند بالا را

نظر بچهره زیبا ز جان حرامش باد

کسیکه کرده زمن منع موی زیبا را

شکار کس نشود نور بهر دانه و دام

از آنکه هست بلند آشیان عنقا را

شمارهٔ ۷

اگر چه رفتی و کشتی ز دوریت ما را

بیا که جز تو نخواهیم خونبها یارا

نظر ز صورت زیبا بگو بپوشاند

کسیکه گفت بپوشان جمال زیبا را

بجز نیاز ز رعنا قدان نخواهی دید

اگر بناز دهی جلوه قد رعنا را

کسیکه کشتی آسودگی بساحل راند

هراس و وهم چه داند غریق دریا را

اگر چه فرقت یوسف ز غصه کردش پیر

دوباره ساخت جوان وصل او زلیخا را

همان ربود دل و دین ز وامق بیدل

که داد حسن و بلاغت عذار عذرا را

نظر ز دیده خالد هم او کند بر خویش

که ساخت آینه روی خویش سلما را

گرم ز دست نیاید که بوسم او را دست

چه نور به که زنم بوسه آن کف پا را

شمارهٔ ۸

ای عشق تو مدعای دل ها

هم راحت و هم بلای دلها

تا غیر تو ره بدل نیاید

بنشسته در سرای دلها

چون عشق کجاست باوفائی

تا جان بدهد برای دلها

بیگانه ز خویش وآشنا گشت

هر کسکه شد آشنای دلها

زلفت که ز سرکشی نهاده

زنجیر جنون به پای دلها

باری ز چه او نمیکند عرض

با روی تو ماجرای دلها

آخر ز وفا رهی بنه پیش

زین بیش مده جفای دلها

دلها ز تو گرچه دردمندند

دردتو بود دوای دلها

چون نور مرا حضور جانان

روشن بود از لقای دلها

جانا بنگر وفای دلها

زین بیش مجو جفای دلها

دلها همه کشته تو گشتند

ای وصل تو خونبهای دلها

هرکس بجهان گرفته جائی

چون کوی تو نیست جای دلها

بگشای نقاب تا فزاید

از نور رخت صفای دلها

در حق تو مستجاب باشد

دائم بیقین دعای دلها

برایندل خسته ده شفائی

ای لعل لبت شفای دلها

جانا نبود چو نور مهجور

جز وصل تو مدعای دلها

شمارهٔ ۹

عمری طلب رازی کردم به در دل‌ها

تا شد به دلم باری حل هم مشکل‌ها

رازی که مرا ای جان بود از تو به دل پنهان

بنگر به صدش دستان افسانه محفل‌ها

دیگر چه به سر داری بحری به نظر داری

گر قصد گهر داری برخیز ز ساحل‌ها

هرسو که رود رهبر درنه به قدومش سر

داند ز تو چون بهتر رسم و ره منزل‌ها

چون نور بهر وادی گشتیم پی هادی

با قافله‌سالاری بی‌ناقه به محمل‌ها

شمارهٔ ۱۰

الصلا ای عشق رهبر الصلا

عقل گمره را بره بر الصلا

در میان دلربایان دلبری

کس ندیده چون تو دلبر الصلا

وصل دلجوی تو کو تا گیردم

از کف هجر ستمگر الصلا

برلب خشگم ببین و رحمتی

کن مرا در دیده تر الصلا

گردر مسجد بمستان بسته گشت

باز شد میخانه را در الصلا

وصل گل آمد که پیمائیم ما

باده گلگون بساغر الصلا

چون قد خوبان دگر بالا گرفت

جلوه سرو صنوبر الصلا

ساقیم بخشد ز جام لعل فام

باده چون یاقوت احمر الصلا

می پرستان را ز چشم لعل خویش

میدهد بادام و شکر الصلا

الصلا گفتم بیاران بارها

باز گویم بار دیگر الصلا

ای بسا گوهر که نور از خامه ریخت

گر توئی جویای گوهر الصلا

شمارهٔ ۱۱

ندارد مه چو یارم روی زیبا

اگر دارد ندارد موی زیبا

ندیده بر فلک چشم زمانه

هلالی همچو آن ابروی زیبا

شده بس دل بدنبالش پریشان

پریشان کرده تا گیسوی زیبا

خیال سرو قدانم ز خاطر

همه برد از قد دلجوی زیبا

هزارش فتنه هر دم در کناریست

ز سحر نرگس جادوی زیبا

بیغما داده دین بس مسلمان

ز کفر طره هندوی زیبا

گل افشان بین زو صفش خامه نور

بگو آن دم ز رنگ و بوی زیبا

شمارهٔ ۱۲

ساقی بیا در جام کن آنباده گلفام را

تا ریشه از دل برکنم خار غم ایام را

پنهان ز مردم تا بکی نوشم بزیر خرقه می

بی پرده خواهم تا چو جم در دست گیرم جام را

جز خاراند و هم بدل نگذاشت از شادی گل

آن به که آتش در زنم خاشاک ننگ و نامرا

جائیکه با طنبور و نی قاضی و مفتی خورده می

چون محتسب افتد بپی رندان دردآشام را

این سجده تو دمبدم سرگشته پیش هر صنم

توحید خواهی جز یکی بشکن همه اصنام را

چون نور بر آرام دل بودم دلارامی هوس

آخر دلارام آن شدم کز دل ببرد آرام را

شمارهٔ ۱۳

بلبل که ز عشق گل نالد به گلستان‌ها

شب تا سحر ار نبود از زاریم افغان‌ها

تنها نه همین بلبل نالا بود از دردت

کز دست غمت گل را چاکست گریبان‌ها

با هیچ مسلمانی نگذاشته ایمانی

هندوبچه خالت در غارت ایمان‌ها

گفتم که بسوزانم در مجمر دل عودت

دل رفت کنون از کف زان جودت احسان‌ها

چشمت کند از ابرو چون عزم کمانداری

صد دسته فرو گیرد تیر از صف مژگان‌ها

بس تیر جگر دوزت آید به دل ریشم

دل‌ریش به خون پیوست از کاوش پیکان‌ها

هر عهد که خود بستی آخر همه بشکستی

ای عهدشکن تا کی بشکستن پیمان‌ها

عمری دل غم‌پرور چون برده به دردت سر

جز درد تواَش دیگر نبود غم درمان‌ها

چون نور کسی یابد طرف حرم وصلت

کز دیده غم سازد او طی بیابان‌ها

شمارهٔ ۱۴

مکن ناصحا منع من از حبیب

که بی گل نیارد بسر عندلیب

منم بلبل و گل رخ دوستان

کجا بلبل از گل نماید شکیب

چه خوش باشد ایام گل در چمن

بهمراه یاران شدن بیرقیب

گه آنجا نشستن گهی خاستن

میان گل و سبزه و عود و طیب

چو دیدار یاران شکفت دل است

الهی شکفت دلم کن نصیب

دلم گرچه ز اغیار بیمار شد

لب یار گشتش علاج و طبیب

چو نور از حبیبان کنون در ذهاب

مرا همزبان عارفست و نجیب

شمارهٔ ۱۵

زهی روی تو خورشید جهانتاب

ندارد بی تو خورشید جهان تاب

مگر می خورده کامروز چشمت

ز رنجوری و مخموریست در خواب

طبیبم چون تب عشقت فزون دید

علاجش از لبت فرمود عناب

نصیحت گرچه اول تلخ داروست

درآخر هست شیرین همچو جلاب

سرشکم گر نگیرد دامن دوست

بگیرد دامن صحرا چو سیلاب

درآن مجمع پریشانی مبادا

که آنجا جمع میباشد احباب

چنین گوهر که نور از خامه افشاند

چه نزد اهل دل دریست نایاب

شمارهٔ ۱۶

مگر فکنده برخ یار من نقاب امشب

که روشنست جهان همچو آفتاب امشب

دلم که در سر زلفت قرارگاهش نیست

قرار در تو نگیرد در اضطراب امشب

سرای توبه که دی کرده بودمش معمور

بیک کرشمه ساقیش بین خراب امشب

خبر ز نشأه فردا که هیچکس رانیست

چرا ز دست نهم ساغر شراب امشب

مگر خیال توام از جهان نظر بندد

وگرنه بی تو ندارم بدیده خواب امشب

دلم که دوش بکامش زلال وصلت بود

نوازدش بفلک زهره بارباب امشب

چنین لطیفه که نور از نی قلم انگیخت

عجب نه گر شود از فیض فتح باب امشب

شمارهٔ ۱۷

مرا در خلوت دل خانه هست

درآن خانه بت جانانه هست

قدم ننهاده هیچ از خانه بیرون

وزآن شوری بهر کاشانه هست

فسونی از لبش نشنیده گوشی

وزآن بر هر لبی افسانه هست

بجان آتش نشان در هر در و بام

ز شمع عارضش پروانه هست

بهر دل در هوای گنج مهرش

چو کنج بیکسان ویرانه هست

نپندارم چو چشم فتنه جویش

بعالم نرگس مستانه هست

چو لعل روح بخش راح پیماش

نه روح و راحی و پیمانه هست

کند تا صید دل ها هر کناری

ز خطش دام و خالش دانه هست

بزنجیر سر زلفش گرفتار

چونور از هر طرف دیوانه هست

شمارهٔ ۱۸

روی تو که رشگ آفتابست

از رشگ دل آفتاب آبست

در برقع زلف ماه رویت

تابنده چو مهر در سحابست

نرگس ز حیای چشم جادوت

پیوسته چو بخت من بخوابست

سنبل ز هوای زلف هندوت

سرتا بقدم به پیچ و تابست

پیمانه که داده کام مستان

از لعل لب تو کامیابست

بوسیدن لعل نوشخندت

درکام مرا چو شهد نابست

چون ماهی دور مانده ازآب

دل بیتو مرا در اضطرابست

ابروی تو اینچنین کماندار

از تیر دعای مستجابست

با عشق وجود عقل هیچست

کان بحر محیط و این سرابست

هر فرد از این غزل که بینی

از دفتر نور انتخابست

شمارهٔ ۱۹

سحرگاهان که بگشاده در دوست

تمنا برد ما را تا بر دوست

درآن تاریک شب دیدیم روشن

ز نور حق همه پا و سر دوست

تجلی زار شد طور دل ما

ز خورشید جمال انور دوست

فلک بنشاندش بر سر غباری

که برخیزد ز خاک کشور دوست

مگو از نافه کان قدری ندارد

بپیش طره چون عنبر دوست

حکیما لب ببند از جوهر و کان

که هست از کان دیگر جوهر دوست

چه گوهرها که در راهش فشاندم

چو نور از بهر دیده گوهر دوست

شمارهٔ ۲۰

ای صبح وصال ما ز رویت

وی شام فراق ما ز مویت

خورشید چه غم اگر نشیند

چون نقش قدم بخاک کویت

کو طره پر خم چو چوگان

تا سربسپارمش چه گویت

شبها همه هست دود آهم

تا صبح شرر فشان ز خویت

صد دل بیکی خرام بر بود

چون سرو سهی قد نکویت

شهریست پرانقلاب و آشوب

از نرگس شوخ فتنه جویت

دیگر بخود آنقدر نبالد

گل گر نگرد برنگ و بویت

ای روی بسوی کس نکرده

روی همه کس مدام سویت

تو از همه فارغی و باشند

خلق دو جهان بجستجویت

نشنیده کلامی از دهانت

از هر دهنیست گفتگویت

ساقی قدحی بده که بادا

از باده مدام پر سبویت

نبود عجبی چو نور جانا

گرجان بدهد درآرزویت

شمارهٔ ۲۱

بدل عمریست می ورزم خیالت

بدین امید تا بینم جمالت

از این بیشم بدرد هجر مپسند

دوائی بخش آخر از وصالت

ز درد صاف دورانش چه پروا

بکام آن را که میباشد زلالت

زهی اقبال کاندر قصر شاهان

شکست افکنده ایوان جلالت

ملک پیوسته بهر پای بوسی

سری بنهاده بر صف نعالت

قیامت کرده در دلهای موزون

قیام قامت با اعتدالت

تو خورشید سپهر لایزالی

نباشد در جهان هرگز زوالت

نداند شرح کردن خامه نور

زآب و رنگ و حسن بیمثالت

شمارهٔ ۲۲

بدل بنشسته تا نقش خیالت

نظر نگشاده ام جز بر جمالت

چرا پیچم سر از هجران خونریز

که دارم خونبهائی چون وصالت

نگارا صد رهم کشتی و آخر

نپرسیدی ز من چونست حالت

ز جورت نالم و ترسم نشیند

بدل از ناله او گرد ملالت

خورد گر خون مردم ترک چشمت

چو شیر مادرش کردم حلالت

کمالت را چسان آرم به تحریر

کا ناید در قلم شرح کمالت

بدین خوبی و لطف ودلربائی

ندیدم در جهان هرگز وصالت

چو نور از پای تا سربرنگیرم

گرم هر دم شود سر پایمالت

شمارهٔ ۲۳

ساقیا جرعه شراب کجاست

مطربا نغمه رباب کجاست

نغمه کآردم ز مستی باز

جرعه کان کند خراب کجاست

شیشه جام خالی از می چند

قوت و قوت شیخ و شاب کجاست

جز پرند شعاع زر دوزش

آفتاب مرا نقاب کجاست

تا کند فتنه ز چشمش وام

نرگس مست نیمخواب کجاست

سنبل تر ز جعد مشکینش

تا کند تازه پیچ و تاب کجاست

چون رخش زیر طره شبرنگ

در شب تیره آفتاب کجاست

محتسب را چو می ز دست ببرد

در سرش یاد احتساب کجاست

نور در هر دلی که ماوا کرد

دیگراز ظلمتش حجاب کجاست

شمارهٔ ۲۴

ای آنکه ترا بمن نظر نیست

منظور بجز توام نظر نیست

تا نور تو بر قمر نتابد

این تابش نور در قمر نیست

این چاشنئی که در لب تست

کمتر ز حلاوت شکر نیست

ریگش بدهن کسی که گوید

دندان تو خوشتر از گهر نیست

از حال دلم خبر چه پرسی

دل پیش تو و ترا خبر نیست

مرغیست دلم که بر تن او

جز تیر غم تو بال و پر نیست

نخلیست محبتت که از وی

جز محنت و غم مرا ثمر نیست

بر پای تو تا نهاده ام سر

هرگز خبرم ز پا و سر نیست

بی بر تو آفتاب رویت

چون نور شب مرا سحر نیست

ما را که بجز تو در نظر نیست

بیروی تو نور در بصر نیست

شمارهٔ ۲۵

سودی نرسد بجز زیانش

سودای تو هر کرا بسر نیست

عشاق ترا ز موی و رویت

پروای شب و غم سحر نیست

هر سو که زنی خدنگ غمزه

آماج بجز دل و جگر نیست

خنجر چو کشی و تیغ از ناز

جز سینه بیدلان سپر نیست

رنگ چو زرو سرشگ سیمین

چون هست چه غم که سیم و زر نیست

سیراب چو نظم دلکش نور

هرگز بجهان دگر گهر نیست

شمارهٔ ۲۶

چشمت که بلای چشم آهوست

صیاد ستمگر و جفا جوست

دل ها همه صید او و او را

تیر از مژه و کمانش ابروست

هر غمزه کز او بدل نشیند

پیکان بلا و تیر جادوست

در خواب چو دید نرگسش گفت

بیدار مکن که فتنه اش خوست

چون نور حیات جاودان یافت

هر کس که شهید غمزه اوست

شمارهٔ ۲۷

این دل که جنون همیشه اش خوست

دیوانه عشق آن پریروست

کس پنجه عشق برنتابد

از آهن و رویش ار چه بازوست

ای دوست مخور فریب دشمن

دشمن به عبث نمیشود دوست

این باد مگر ز کوی اوخاست

کز وی همه شهر عنبرین بوست

عشقش بکجا رود که ما را

بنشسته چو مغز در رگ و پوست

دلجو نبود چو قد رعناش

این سرو روان که بر لب جوست

چون نور دگر رهائیش نیست

جائیکه اسیر طره اوست

شمارهٔ ۲۸

از این غیرت دلم چون غنچه خونست

که دشت از خون غیرت لاله گونست

رود گر سر نخواهد رفت بیرون

مراسری که از تو در درونست

درون دوزخ بعدش بود جای

کسی کز جنت قربت برونست

بود سرپوش تا بر طاس مهرت

همیشه کاسه گردون نگونست

چه پیوندی باین دنیای فانی

از آن بگذر که پر غدار دونست

ممکن بر دوستی دشمنان گوش

چنین میدان که لعل واژگونست

بنور مهربان نامهربان نیست

گناه طالع و بخت زبونست

شمارهٔ ۲۹

نمیدانم دلم را حال چونست

همیدانم که از دست تو خونست

نگارا بی گل روی تو رویم

نگارین از سرشک لاله گونست

بیغما بردی و بازم ندادی

عنان دل که از دستم برونست

برون ناید بداروی طبیبان

ز تو دردی که ما را در درونست

منم فرهاد و عشقت تیشه هر روز

توئی شیرین و صبرم بیستونست

چو مجنون در شکنج زلف لیلی

دلم پابست زنجیر جنونست

خنک جائیکه از روی تو نورش

بگلزار تجلی رهنمونست

شمارهٔ ۳۰

رخش که از نظر خلق جمله محجوبست

عیان بدیده معنی ز صورت خوبست

چگونه دیده ظاهر به بیند آن رخسار

که از حیا به هزاران حجاب محجوبست

کرت هواست که بینی جمال آن محجوب

ببین در آینه روی آنکه محبوبست

بصفحه رخ خوبان بدفتر حسنش

ز خط و خال بسی حرف و نقطه مکتوبست

تو این کرشمه و نازی که از بتان بینی

بحسن چهره آن یار جمله معیوبست

بحسن اوست که یوسف بچهره زیبا

بلای جان زلیخا و قلب یعقوبست

نسب مپرس ز نور و حسب که او منسوب

بنور او ز تجلیش نیز محسوبست

شمارهٔ ۳۱

نه تنها ظهور صفاتت بذاتست

که آئینه روی ذاتت صفاتست

کتاب کمالت که اوراق فضلست

یکی فرد از آن دفتر کایناتست

بیک جرعه صد مرده را زنده سازد

لب جانفزایت که آب حیاتست

چه غم از هلاکت در این ظلمت او را

که نور رخت شمع راه نجاتست

زکات جمال ار ببخشی ببخشا

بنورت که او مستحق زکاتست

شمارهٔ ۳۲

ای صفاتت همه آئینه ذات

جلوه ذات تو آئین صفات

مرکز دایره خال و خطت

آن سکون داده بدل این حرکات

چین ابروت چو آید بنظر

در نظر موج زند آب حیات

گر نبود از لب تو چاشنیش

این حلاوت ز کجا یافت نبات

خرمن حسن رسیدت بنصاب

خوشه مستحقم ده برکات

تکیه بر عهد رقیبان مکنی

که ندارد چو وفای تو ثبات

دیگر از هجر و هلاکش چه خلل

نور را وصل تو چون گشت نجات

شمارهٔ ۳۳

لعل تو که معدن حیاتست

از حسرت آن حیات ماتست

هر جلوه ز روی بی نظیرت

منظور جمیع ممکناتست

قائم بوجودت ار نباشد

معدوم وجود کایناتست

سحری که ترا بچشم جادوست

مفتاح کنوز معجزاتست

این عقده که بسته طره تو

بگشای که حل مشکلاتست

شیرین ز کف تو کاسه زهر

در کام چو شکر و نباتست

با غمزه بگو کند هلاکم

کاین نیست هلاکتم، نجاتست

بر قول رقیب و عهد سستش

تکیه نکنی که بی ثباتست

رخسار تو پیش دیده نور

مرآت تجلیات ذاتست

شمارهٔ ۳۴

روی تو که آئینه رخسار تجلیست

تابنده چو خورشید ز انوار تجلیست

هرگز نکند جز تو بدیداربتان میل

هر دیده که آن مایل دیدار تجلیست

مهر تو بهر سینه که جا کرده نهانی

پیداست که گنجینه اسرار تجلیست

گر سر برود در قدم شمع چه پرواش

پروانه بیدل که پرستار تجلیست

محروم نگردان ز نظر گاه جمالت

صاحبنظری را که طلبکار تجلیست

از ثابت و سیاره فزون منزلتش هست

حسنت که متاع سربازار تجلیست

ای گل مشکین خار جفا برجگر نور

کان بلبل دستان زن گلزار تجلیست

شمارهٔ ۳۵

هر سحر کز آن دو چشم جادوست

صد معجزه با کرشمه با اوست

کی ماه ز طلعت تو تابان

کی سرو ز قامت تو دلجوست

چشم سیهت بسرمه سائی

رشک دو هزار چشم جادوست

عالم شود ار ز اشک من آب

غم نیست تراکه آتشت خوست

نه پوست شناسم و نه مغزی

تا عشق تو مغز گشت و من پوست

شب تا سحرم کبوتر دل

بر بام و درت بذکر یاهوست

گر گوهر نظم نور بینی

گوئی بیقین در سخنگوست

شمارهٔ ۳۶

هر سرو سهی که بر لب جوست

شرمنده سرو قامت اوست

تیر نگهش بسینه سحر

گنجیست و مرا طلسم جادوست

روی دل هر کسی بیاری است

روی دل من بدان پریروست

بلبل بر گل بصد ترانه

آشفته رنگ و واله اوست

قمری بپای شمع بر باد

جان داد و بسوخت کاتشین خوست

نور از لب شکرین آن یار

پیوسته چو طوطی سخنگوست

شمارهٔ ۳۷

سروی چو قدت جلوه کنان گه بچمن خاست

کز جلوه چو گلزار همه شهر بیار است

گل گرچه بود خرم و زیبا و دلارام

چون روی دلارای تو کی خرم و زیباست

تا صنع خدا جمله بیکباره به بینند

خلقی شده ناظر بجمالت ز چپ و راست

چون عشق بصد پرده نهانش نتوان کرد

این حسن و ملاحت که ز رخسار تو پیداست

صد خار جفا بیند و بر گل نکند باز

بلبل که ز عشق رخ گل واله و شیداست

نگذاشت مرا هیچ بدل صبر و نه طاقت

بازوی قوی پشت غمت بسکه تولاست

منظور بجز نور حق از روی تواش نیست

چون نور کسیرا که نظر روشن و پیداست

شمارهٔ ۳۸

باده عشق تو امروز نه در جام منست

کز ازل تا به ابد باده انعام منست

طعم حنظل بدهن با شکرم هر دو یکیست

بسکه تلخ از غم شیرین دهنان کام منست

صبر و آرام و قرارم همه از دل بربود

جلوه روی نگاری که دلارام منست

چون کنم حرف غمش بر ورق چهره رقم

چشم نمناک دوات و مژه اقلام منست

زآبنوس خط و عاج ز نخش خاتم بند

مجری صبح من و مجمره شام منست

رشته نظم در از لفظ بصیادی طبع

اینره صید سخن دانه و آن دام منست

شام وصلش که سرانجام نشد روز بنور

در چنین تیره شبرنگ سرانجام منست

شمارهٔ ۳۹

گرم ز زلف سیاه تو دست کوتاهست

کمند یاد تو پیوند جان آگاهست

هزار بادیه گر بیش آیدم همراه

چه غم ز سختی و سستی که دوست همراهست

چو کعبه مقصد کس شد غم مغیلان چیست

بجای پا رود از سر کسیکه در راهست

اگرچه دشمن خونخوار در قفا شیر است

ولی چو دوست توئی پیش رو چو روباهست

دلم ربوده زلیخاوشی که صد یوسف

اسیرش از زنخ دلفریب در چاهست

زهی جمال که از پرده چون نماید رو

حجاب چهره خورشید و طلعت ماهست

چو نور قصه همیگویمش ز زلف دراز

ولی چه سود که عمر عزیز کوتاهست

شمارهٔ ۴۰

آن یار که دی از بر من بار سفربست

گویابهلاک من مهجور کمر بست

تا سربرهش هر قدمی فرش نماید

خورشید کمر بست چو آن یار سفربست

از خانه چو او رفت سفر جانب صحرا

با قامت چون سرو و رخ همچو قمر بست

خورشید رخش هر طرف از شعشعه حسن

در دیده نظارگیان راه نظر بست

در رهگذری کان بگذر آمد و بگذشت

از کثرت دلها بقفا راه گذر بست

بس در گذرش چشم تماشا بگشودند

نور نظر خلق بر او راه گذر بست

او رفت و پیش نور دل افکار دعاها

بر یکدگر از رشته خوناب جگربست

شمارهٔ ۴۱

یاری که وداعم ننمود و بسفر رفت

گو رو بسلامت که ز راه تو خطر رفت

تا پیش نظر بود مرا نور بصر بود

نورم ز بصر رفت چو از پیش نظر رفت

آن شوخ جفا پیشه که هیچم بوداعی

ننواخت دم رفتن و از شهر بدر رفت

زد تیر غمی بر دل ریشم که ز زخمش

خوناب جگر بر رخم از دیده تر رفت

او راست چه تیر نظر از ما شد و ما را

قد خم چو کمان شد ز غم و عمر بسر رفت

بس تلخ شد از حنظل هجرش دهن من

یکباره برون از دهنم طعم شکر رفت

ای باد بیاور ز رخش سرمه خاکی

تا سرمه کند نور که نورش ز بصر رفت

شمارهٔ ۴۲

نه تنها شبم تیره از موی اوست

که روزم همه روشن از روی اوست

دوعالم که نبود ز یکرشته بیش

کمین موئی از تار گیسوی اوست

قیامت که صد فتنه دارد ببر

یکی جلوه از قد دلجوی اوست

می کوثر و موج آب حیات

عیان از لب و چین ابروی اوست

چو سنبل نسیم سحر مشکبار

ازآن طره عنبرین بوی اوست

چه گویم ز نور مسلمانیش

که او کافر خال هندوی اوست

شمارهٔ ۴۳

مرا قبله جان کنون روی اوست

که محراب دل طاق ابروی اوست

بدیدار بیت الحرامش چکار

کسیرا که دل کعبه کوی اوست

سراسر جهان و در او هر چه هست

یکی جلوه از روی نیکوی اوست

عبیر بهشتی و مشک تتار

همه نافه چین گیسوی اوست

فریبم بطوبی مده زاهدا

که طوبی من قد دلجوی اوست

برد پنجه کی دست چو بین عقل

ز عشقی که فولاد بازوی اوست

چو نورم رهائی دگر مشکل است

ز چوگان عشقش که دل کوی اوست

شمارهٔ ۴۴

ای روشنی چشم مرا روی تو باعث

وی تیره گی بخت مرا موی تو باعث

دیوانگی و شورش و آشفتگیم را

شد سلسله حلقه گیسوی تو باعث

بیمار غمت چند بود در دل شب ها

بر سوزش آهم شرر خوی تو باعث

هر سحر که سر میزند از غمزه خوبان

باشد همه را نرگس جادوی تو باعث

هم بر گره رشته زنار بتان را

تاب و شکن طره هندوی تو باعث

هم برگل رنگین ز شمیم خوش گلزار

نسرین گل و غالیه موی تو باعث

هم سرو روان را بخرامیدن موزون

رفتار خوش قامت دلجوی تو باعث

در کعبه و در میکده محراب و صنم را

بر جلوه گریها خم ابروی تو باعث

چون نور مرا بر گهر سلک تجلی

پیوسته فروغ رخ نیکوی تو باعث

شمارهٔ ۴۵

ای خاک پایت بر فرق من تاج

فرقم بتاجی گردیده محتاج

تو شاه خوبان در حسن و خوبی

خوبان فرستند بر در گهت باج

افغان که زلفت از کافری کرد

ایمان و دینم یکباره تاراج

آن خال مشکین بر آن بناگوش

هندو نژادیست بنشسته بر عاج

ابرو کمانا کو تیر مژگان

تا آرمش پیش از سینه آماج

رفتی و ما را در دیده یارا

شد روز روشن همچون شب داج

معراج هرکس باشد بکوئی

چون نور ما را کوی تو معراج

شمارهٔ ۴۶

ای قفل دل ما را لعل لب تو مفتاح

مفتوح نما باری قفلم ز دل ای فتاح

تا کی ز غمم مرده باشد دل افسرده

مطرب بکف آور دف ساقی بقدح کن راح

آن دف که چو بخروشد افلاک برقص آرد

وآن راح که چون جوشد انجام بود مصباح

مصباح چو روشن شد افلاک برقص آمد

نور و طربی باید گردد بدلم اصلاح

دلرفت چو اصلاحی از فیض دف و راحی

چون جسم شود ساکن در مصطبه ارواح

نورآمد و روح آمد آن گنج فتوح آمد

در بحر چو نوح آمد هم کشتی و هم ملاح

چون نور تجلی کرد در ملک شهود از غیب

شد کنز معانی را کلکش بیان مفتاح

شمارهٔ ۴۷

منم که با مژه تر کنم گهر سوراخ

توئی که کرده ز تیر غمم جگر سوراخ

ز بسکه چشم ببام و درت نهادم شد

ز کاوش مژه ام جمله بام و در سوراخ

بیاکه ناوک آهم دل فلک هر شب

جدا ز ماه رخت کرده تا سحر سوراخ

تو رفتی و ز قفای تو هر قدم کردم

زمین خشک بخوناب چشم تر سوراخ

عجب مدار که نور از ضمیر چون خورشید

کند بناوک حسرت دل قمر سوراخ

شمارهٔ ۴۸

بلبلا نعره مستانه مبارک باشد

پیش گل خواندن افسانه مبارک باشد

درد نوشان چمن را ز کف ابر بهار

باده ناب به پیمانه مبارک باشد

گومرا سبحه بکف برسر سجاده مباش

گردش جام بمیخانه مبارک باشد

شعله خوئی ز جفا خون دلم گرم بریخت

شمع را کشتن پروانه مبارک باشد

غمزه اش تیغ بکف رفت بسروقت دلم

آشنا را غم بیگانه مبارک باشد

بر دل از حلقه گیسوی تو تا سلسله هاست

طوق زنجیر بدیوانه مبارک باشد

باز چون نور بدل مهر توام جای گرفت

گنج را خانه ویرانه مبارک باشد

شمارهٔ ۴۹

دل گرچه ترا بمن نباشد

جان بی تو مرا بتن نباشد

با این قد و ناز و دلفریبی

سروی چو تو در چمن نباشد

تنها نه برنگ تو گلی نیست

هر نافه که در سمن نباشد

از غنچه دهن مجو که آن را

پیش دهنت دهن نباشد

یک نافه ز موی عنبرینت

در چین چه که در ختن نباشد

هر دل که شهید غمزه تست

جز خون ببرش کفن نباشد

نور از تو چه در سخن برآید

کس را ببرش سخن نباشد

شمارهٔ ۵۰

کسی کان غم دلستانی ندارد

چو جسمی بودآنکه جانی ندارد

چه پرسی زنام و چه پرسی نشانش

کسی را که نام و نشانی ندارد

بجز تیر حسرت چه حاصل کسی را

که آن یار ابرو کمانی ندارد

دلم جز گل رو و گلزار کویش

هوای گل و گلستانی ندارد

بوصف دهانش بود غنچه گویا

ولیکن چو سوسن زبانی ندارد

دراین گلستان جز بهار رخش را

بهاری که در پی خزانی ندارد

بیان معانی کند نور بشنو

اگر چه معانی بیانی ندارد

شمارهٔ ۵۱

گذر چون ترا بر مقامم فتاد

همای سعادت بدامم فتاد

کنون قرعه دولت ای سرفراز

ز یمن قدومت بنامم فتاد

برآمد چو ماه رخت در نظر

نظر سوی بدر تمامم فتاد

ذهاب از تو دارالسلامست و من

مقامی بدارالسلامم فتاد

زکف جوادت بجام و بکام

می جود و بذل مدامم فتاد

صفای می و مستیم شد فزون

ز رویت چو عکسی بجامم فتاد

لبت کز سخن بخشد آب حیات

ازآن جرعه خوش بکامم فتاد

چو دیدند با من کرمهای تو

حسد بر دل خاص و عامم فتاد

تو گفتی بدیهه بگو شعر کی

گهرهای نظم از کلامم فتاد

ز روی تو بس نوربالا گرفت

فروغ تجلی بدامم فتاد

شمارهٔ ۵۲

دلی دارم ز عشق آن پری زاد

بزنجیر جنون پا بست بیداد

سرم گردید تا سودائی او

متاع دین و دل داده است برباد

چگویم از مه رویش که خورشید

چو دید ازآسمان برخاک افتاد

مپرس از قامتش کز جلوه کرد

اسیر خود هزاران سرو آزاد

صنوبر را دل از این غصه شد ریش

که بر زلفش چرا زد شانه شمشاد

بهر لب کز غمش بگذارم انگشت

از آن لب بر نیاید غیر فریاد

زهی طوطی طبع نور کامروز

ز شعر شکرش داد سخن داد

شمارهٔ ۵۳

گرم صد ره زنی با تیغ بیداد

به پیش کس نخواهم زد رهی داد

صنوبر با قدت کی شد برابر

که شرمنده نشده چون سرو شمشاد

متاع کفر و دین از مو و رویت

دراین سودا شدم یکباره برباد

بصید اندازی دلها ندیدم

ز تیر غمزه چون چشم تو صیاد

منت آن مرغ دست آموزم آخر

نسازی از قفس تا چندم آزاد

بشر هرگز بدین خوبی ندیدم

ملک باشی ندانم یا پری زاد

دلی دارم برت از گرمی شوق

سراپا آتش و افغان و فریاد

نخستین دم مرا شیخ طریقت

بجز عشقت نداده هیچ ارشاد

پدر تنها نه بهر عشق پرورد

که مادر هم مرا بهر همین زاد

ز آزادان دربار تو چون نور

بگو آخر که داد بندگی داد

شمارهٔ ۵۴

یارم که سر وفا ندارد

در سر بجز از جفا ندارد

بهر همه دارد او وفا لیک

بهر من مبتلا ندارد

هر کو برهش سری فدا کرد

چون من خبری ز پا ندارد

بی صیقل ز برای دیگران است

جز هجر برای ما ندارد

بیگانه کجا شود خبردار

کز وی خبر آشنا ندارد

قاصد ز کدام ره فرستم

آنجا که رهی صبا ندارد

آن کس که مرا از او جدا کرد

گویا خبر از خدا ندارد

بزمی که صفای آن ز نور است

بی نور دمی صفا ندارد

شمارهٔ ۵۵

چو مرغم تا قفس بنیاد کردند

اسیر دام آن صیاد کردند

دلم کز فرقتش ویرانه بود

ز گنج وصل او آباد کردند

ندارد جز قفس مرغ دلم جای

کنونش کز قفس آزاد کردند

بجای شیر خون در جوی شیرین

روان از دیده فرهاد کردند

مبارک روزی و خرم دمی بود

که عشقش در دلم ارشاد کردند

غمش تا مایه شادیست جان را

از او بس جان غمگین شاد کردند

رسد تا نور بیدل را بفریاد

وظیفه بر لبش فریاد کردند

شمارهٔ ۵۶

کسیکه ذوق تمنای دوستان دارد

مگر که شوق تمنای بوستان دارد

نشان و نام چه جوئی ز عاشق آزاد

که او نه بسته نامست و نه نشان دارد

غم کهولت و پیری کجا خورد پیری

که عشق روی جوانان دلش جوان دارد

کمین بقصد هلاکم نکرده گر چشمت

خدنگ غمزه چرا باز در کمان دارد

حدیث عشق نخواهی گرم بعالم فاش

بگو بغمزه غماز تا نهان دارد

مران ز درگه خویشم که هر کرا بینی

بپاس خویش کسی را برآستان دارد

ندانم ازچه سبب نور ناتوان امشب

چه بلبل سحری ناله و فغان دارد

شمارهٔ ۵۷

نخستین دم که عالم آفریدند

پی ایجاد آدم آفریدند

بود تا هیکل او را حمایل

در اسمااسم اعظم آفریدند

برخ گنج مسما را ز اسماء

طلسمی سخت محکم آفریدند

بحرز جان ز روی آن نگارم

عجب نقشی معظم آفریدند

ز وصل او دلم را شاد کردند

ز هجرش مسکن غم آفریدند

زند تا گودی دلها را بچوگان

برویش زلف پرخم آفریدند

لبش دیدند بر احیای اموات

مسیحا را ز مریم آفریدند

سلیمان را ز لعل آن پریروی

نگین نقش و خاتم آفریدند

لبم از تشنگی چون خشک دیدند

از آنرو دیده پرنم آفریدند

منال ای نور پیش یار زاغیار

که گل با خار توام آفریدند

شمارهٔ ۵۸

ز رویش دسته گل آفریدند

ز مویش جعد سنبل آفریدند

دراین میخانه بهر می پرستان

ز لعلش ساغر مل آفریدند

کمند دلربائی در قفایش

ز مشکین تار کاکل آفریدند

بتار زلفش از هر پیچ و تابی

بسی دور و تسلسل آفریدند

دمی عشقش مرا تعلیم کردند

که آن حسن و تجمل آفریدند

مدامم توشه از خوان قناعت

بدامان توکل آفریدند

چو آن چهچه شنیدند از لب جام

بحلق شیشه غلغل آفریدند

بگلزار سر کویش دل نور

بصد زاری چو بلبل آفریدند

شمارهٔ ۵۹

مرا تاعشق او ارشاد کردند

مرید عشق را آزاد کردند

چو بلبل از گلم هر لحظه بر دل

نصیب این ناله و فریاد کردند

ز سوز شعله شوقش دلم را

سراپا آتش بیداد کردند

چرا خاطر نباشد از غمم شاد

که از غم خاطرم را شاد کردند

ترا در حسن شیرین آفریدند

مرا در عشق چون فرهاد کردند

مجوسختی ز عمر سست بنیاد

که بربادش بنا بنیاد کردند

چونورم عاقبت ویرانه دل

ز گنج مهر او آباد کردند

شمارهٔ ۶۰

گریه عاشقان سحر باشد

که سحر گریه را اثر باشد

حالت عاشق این بود جاوید

که لبش خشک و دیده تر باشد

راز عشقش چه جوئی از عقلا

عاقل عشق بی خبر باشد

عقل با عشق هم ترازو نیست

سنگ این دیگر آن دگر باشد

هیچ برجا ز عقل نگذارد

هرکجا عشق در گذر باشد

اینقدر طاقتش کجاست که عقل

ناوک عشق را سپر باشد

عشق مغز است و عقل همچون پوست

پوست از مغز بهره ور باشد

تا بود نور عشق منظورش

سوی عقلش کجا نظر باشد

شمارهٔ ۶۱

تا مرا نور در بصر باشد

بجمال ویم نظر باشد

نظری را که او کند نظری

آن نظر کیمیا اثر باشد

کافرم گر بجنب رخسارش

نظرم جانب دیگر باشد

شکر از قهر او بود حنظل

حنظل از لطف او شکر باشد

دوست دارم ز سینه سوزان

ناله را که با اثر باشد

اثر ناله سحر خیزان

درشبان گاه بیشتر باشد

خفته کی داندم که در شبها

دیده بیدار تا سحر باشد

سر نپیچد ز تیغ بیدادش

مگر آن کس که خیره سر باشد

غمزه اش را که تیر دلدوز است

نور خونین جگر سپر باشد

شمارهٔ ۶۲

دنیا مطلب که نیست جاوید

بگذر ز وی و مدار امید

دنیاطلبی و حق پرستی

شرکست بنزد اهل توحید

چشم از همه جز یکی فروبند

یکدل نشد آنکه جز یکی دید

تحقیق نکرده نیست کامل

دین داریت ازکمال تقلید

اطلاق دل از یقین طلب کن

بگذر ز گمان که هست تقیید

در دشت یقین کسی ندیدیم

کز خار بن گمان گلی چید

دل از همه همچو نوربرکن

یکدل شو و یکشناس و یکدید

شمارهٔ ۶۳

خرم دل یاری که نگارش چو سفر کرد

خود دست در آغوش وداعش بکمر کرد

جز یار من آن شوخ جفا کار نگاری

بی دیدن یاران نشنیدم که سفر کرد

بینائی وی را خللی راه نیابد

هر دیده که خاک ره او کحل بصر کرد

یاقوت لبش کی بود از قوت بازو

آنکس که نه خون دلش از قوت جگر کرد

لب تشنه وصلش چو مرا دید ز هجران

صد جوی روان بر رخم از دیده تر کرد

پیغام سلام از لب شیرین چو فرستاد

حنظل بدهن داشتم و طعم شکر کرد

یارب بوطن از سفرش آر سلامت

تا نور نگوید که ز ما قطع نظر کرد

شمارهٔ ۶۴

ای ز لبت کام ما چون نیشکر لذیذ

وی ز تو درجام ما باده احمر لذیذ

دی شد آمد بهار، غنچه شکفتش هزار

شد نظر لاله زار، چون رخ دلبر لذیذ

بین شده هر سو چمن پر ز گل و یاسمن

هست کنون جان من خوردن ساغر لذیذ

تا که نخیزی ز جای دست نکوبی و پای

نیست بصد دف و نای رقص صنوبر لذیذ

ای ز خط مشکفام بر دلم افکنده دام

خال تو بخشد مدام دانه عنبر لذیذ

تاقدت ای سیمتن کرده ز گل پیرهن

نیست دگر در چمن نخل برآور لذیذ

باز بغیب و شهود نور تجلی نمود

ریخت ز دریای جود بس در و گوهر لذیذ

شمارهٔ ۶۵

بیا ای از رخت چشم بدان دور

مکن از خویش نیکان را تو مهجور

کنون کز ساغر عشرت شدی مست

چنین ما را بغم مگذار مخمور

ز رویت چشم هرگز برنداریم

که ما را در نظر هستی تو منظور

توان مستور مهرت داشت در دل

اگر ماندی می اندر شیشه مستور

مرا مستی ز لعل و چشم ساقیست

نه از جام بلور و آب انگور

دلی دیگر نمی بینم در این شهر

که نبود از غم هجر تو مسرور

ز رویت تافته تا نور نوری

تجلی زار گشته عالم از نور

شمارهٔ ۶۶

ای بیخبر از وفای دیگر

هر دم چه کنی جفای دیگر

ما را بجز از هوای عشقت

در سر نبود هوای دیگر

برروی دل او فتاده بس دل

درکوی تو نیست جای دیگر

راحت بودم اگر چه هر دم

از دوست رسد بلای دیگر

امروز مرا ز نور رویت

افزود بدل صفای دیگر

تا چند بود فراق و وصلت

آن بهر من این برای دیگر

جز درد تو جان دردمندم

جانا چکند دوای دیگر

بالای تو هر بلا که بخشد

آن هست مرا عطای دیگر

چون نور مرا بجز لقایت

منظور نشد لقای دیگر

شمارهٔ ۶۷

سرنهادم برت بخاک نیاز

تا تو بر گیریش بخنجر باز

کوشش عاشقان ز معشوقست

شمع پروانه را دهد پرواز

گرنه مستش کند کرشمه گل

کی ز بلبل برآید این آواز

وصل جوئی بروز هجر بسوز

گل چه خواهی بیا بخار بساز

تا تذرو مراد سازی صید

دیده بربند از همه چون باز

راز وی من بکس نمی گفتم

اشک خونین درید پرده راز

خرم آن دل باغم عشقش

گشته چون نور در جهان دمساز

شمارهٔ ۶۸

بهار آمد ای بلبل خوش نفس

بنال از اسیری چه من در قفس

چه حاصل ترا زین بهاران بپیش

که خواهد رسیدن خزانش ز پس

مکن تکیه هرگز به بنیاد عمر

که برباد تکیه نکرده است کس

بدست آرد امروز سامان کار

که فردا نماند ترا دسترس

مشو رنجه از جوشش مردمان

که با شکر آید هجوم مگس

بدنبال چشم تو آن خال چیست

مگر مستی افکند از پی عسس

چه نورم بتن تا نفس باقیست

کنم هر زمان وصلت ای جان هوس

شمارهٔ ۶۹

درآمد از درم مه خلعتی دوش

گرفتم تا سحر تنگش در آغوش

بپایش خاستم گه دست بر دست

به پیشش گه نشستم دوش بر دوش

نه پیچیدم سر از شیرین و تلخش

بنوشیدم ز دستش زهر با نوش

بعالم هر کرا روز و شبی هست

شب و روز من آنزلف و بنا گوش

چگویم من ز صهبای خیالش

که برد از چشم خواب و از سرم هوش

برو واعظ که جز پیغام عشقش

مرا وعظ تو چون باد است در گوش

فراموشش نسازم باری از دل

کند صد بارم از دل گر فراموش

چسان در آتش عشقش نسوزم

که دریای غمش در دل زند جوش

چه نور از عشق گوید هر چه گوید

چرا سازد لب از گفتار خاموش

شمارهٔ ۷۰

نه تنها دین و دل برد از نگاهش

که روزم کرده شب زلف سیاهش

زهی صیادی چشمش که آن صید

کند صد دل بیک تیر نگاهش

بهر جا پا نهد خیزد قیامت

ز سرو قامت و روی چو ماهش

ز حسرت افتدش خورشید در پای

بسر گر بشکند طرف کلاهش

اگر نه شاه خوبانست از چیست

که خیل خوبرویان شد سپاهش

بهر سوئی که او رخت سفر بست

الهی بیخطر گردان تو راهش

دم رفتن نکرد اوگر وداعم

بهر جا شد خدا پشت و پناهش

سلامت بازش آور بازیارب

شود تانور مجرم عذر خواهش

شمارهٔ ۷۱

ای نهان از توام بجام اخلاص

ای بجان از توام نهان اخلاص

جان من چون تو نیست جانانی

که توان داشتن بجان اخلاص

تا بجان کرده جای اخلاصت

با کسم نیست در جهان اخلاص

چون نهان هست با تو اخلاصم

گو نباشد مرا عیان اخلاص

شیشه با جام بین چه میگوید

باشدش پیر با جوان اخلاص

ساقی امشب دلم فزون دارد

بمی همچو ارغوان اخلاص

هرکه چون نور باتو خالص شد

بایدش داشت جاودان اخلاص

شمارهٔ ۷۲

ای لعل می آلودت از جوش شکر فیاض

چون بهر کف جودت هر سوز گهر فیاض

گرباد برانگیزد خاکی ز سر کویت

در دیده بود ما را چون کحل بصر فیاض

بس آب گهر کرده در جوی سخن جاری

گردیده لب خشکم چون دیده تر فیاض

امساک فقیران را با بخل مده نسبت

نخل ار چه غنی طبعست آمد بثمر فیاض

معیوب که میکوشد در عیب هنرمندان

چون خود همه عیبست نبود چه هنر فیاض

منعم که بود خوانش از نعمت الوانش

باید گهر کانش چون معدن زر فیاض

هرگز بجهان فیضی ظاهر نشد از ظلمت

نور است که میباشد چون شمس و قمر فیاض

شمارهٔ ۷۳

ای که با نیکان طمع داری که یا بی ارتباط

با بدان منشین که باایشان مضر است اختلاط

رو عدالت پیشه کن هر روز و میکن راستی

تا روزی از عدل فردا راست بر روی صراط

چیست این دنیا رباط و خلق دنیا کاروان

کاروان را بار باید بستن آخر از رباط

رسم بی باکی نبخشد جز پریشانی بدست

جمعیت خواهی منه پا جز براه احتیاط

سالک بی رنج را نبود ز راحت لذتی

جان غمگین بیشتر مسرور گردد از نشاط

ایندر نظمی که نور از خامه ریزد دور نیست

گر به روی صفحه غلتد همچو گوهر بر بساط

شمارهٔ ۷۴

ای خدایت زهر بلاحافظ

من برفتم ترا خداحافظ

غیر حق حافظی نمی بینم

حق ترا باد دائما حافظ

حافظ کشتی ار خداست ببحر

چه غم ار نیست ناخدا حافظ

ساقیا می ده و ز کس مندیش

زانکه باشد خدای ما حافظ

دیگر از مدعی چرا ترسم

شد حفیظم بمدعا حافظ

آنکه حفظش زمین بپا دارد

دائما هست در سما حافظ

نظم حافظ شنید نور و بگفت

مرحبا نظم و مرحبا حافظ

شمارهٔ ۷۵

گیرم از خلق توانکرد نهان فعل شنیع

کی توانکرد ز خالق که بصیر است و سمیع

هرکه چون خاک شود پست بدرگاه خدا

سربزیر قدمش فرش کند عرش رفیع

تا جهانی همه باشند مطیع و تو مطاع

سربفرمان مطاعش نه و میباش مطیع

دوزخ جان توبا خلق بود تنگی خلق

جنتی گر بجهان هست بود خلق وسیع

بابد و نیک چکارت که پس پرده غیب

تو ندانی که شریفست نهان یا که وضیع

انبیا را ز حق اراذن شفاعت نبود

عاصیان را بقیامت نبود هیچ شفیع

غصه نور نخواهد شدن آخردانم

گر همه عمر کند قصه بر خلق جمیع

شمارهٔ ۷۶

یکی روز رفتم بگلگشت باغ

که از بلبل و گل بگیرم سراغ

بدیدم گرفته نهال گلی

بدستی صراحی بدستی ایاغ

صراحی ز غنچه ایاغش ز گل

وز ایندو هزاران شده تر دماغ

بخود گفتم این شاهدی بوده است

که دلها بسی کرد، چون لاله داغ

کنون شاخ و برگی دگربیش نیست

که گه بلبلش بشکند گاه زاغ

بهاران گلست و به دی خاربن

سحر هیزم مطبه و شب چراغ

چو حال همه عاقبت این بود

چه نور از همه به که گیرم فراغ

شمارهٔ ۷۷

مرا اتفاق از هجوم مخالف

زمانی توقف نشد در مواقف

اگر چه توقف نشد حاصل اما

ز سر مواقف شدم جمله واقف

کسی کو دلش شد چو آئینه صافی

بکشف ضمائر همه هست کاشف

سردلاف عرفان بگیتی کسی را

که عارف شد از جمع و فرق معارف

بود قطع الفت ز اغیار آسان

ولی هست مشکل زیار مؤالف

خداراست منت که از خوان نعمت

مرا کرده انعام دخل و مصارف

بتوصیف ذات و صفاتش چه یارا

زبان و قلمرا که بودند عارف

جوانی چو رفت و به پیری نمودی

الهی در اینموقع نیک واقف

بحق رسولت بآل و صحابه

کز این ره مسازم اسیر مخالف

منم نور و امروز اندر ذهابم

ندیم و مصاحب نجیبست و عارف

شمارهٔ ۷۸

کسیکه عشق تو بر نقد دل شدش صراف

چو زرخالص از هر غشی نماید صاف

اگر تو طالب اکسیر عافیت هستی

مسوز سیم و زر عمر ز آتش اخلاف

نهی بکوره اسراف نقد و نسیه بچند

خدای دوست نمیدارد اینقدر اسراف

ترا ببوته چه حاجت ز کردن زیبق

بملح ساجی و گوگرد سرخ فرش و لحاف

به تند و شورقناعت بکش تو زیبق نفس

که کیمیای تو اینست و نیست این بگزاف

نظر ز سیم و زر قلب ناکسان دربند

بدار ضرب محبت چونور شو صراف

شمارهٔ ۷۹

خدای یکتا بداد ما را دویار زیبا نجیب و عارف

دویار زیبا بداد ما را خدای یکتا نجیب و عارف

اگر چه رفتم بهر دیاری بسی بگشتم بجست یاری

دویار جستم ز فضل باری حکیم و دانا نجیب و عارف

چه خواست صیدش کند زمانه دلم بقیدش بسوی دانه

بدفع کیدش زهر کرانه شدند پیدا نجیب و عارف

کنونکه گردید ذهاب جایم نهاد خورشید سری بپایم

فلک بکوبد در سرایم که جویم آنجا نجیب و عارف

چرا نبینم به قلب صافی چه نور هر دم جمال کافی

کنون که دارد به موشکافی دو چشم بینا نجیب و عارف

شمارهٔ ۸۰

چو بلبلی که بود آن بگلستان مشتاق

دلم بود بجمال تو دلستان مشتاق

جهانیان همه گر شوق بوستان دارند

مراست دیده بدیدار دوستان مشتاق

چو دیگران نیم ایدوست با وجود تو من

بسیر و باغ تماشای بوستان مشتاق

دلم نمیرهد ای گل ز خار دیوارت

که هست بلبل نالان بآشیان مشتاق

نظر بغیر تواش نیست بر کرشمه خور

چو نور هر که ترا هست در جهان مشتاق

شمارهٔ ۸۱

بیشتر زانکه رسد باده ز روئیدن تاک

مست دیدار تو بودم بدل و دیده پاک

بلبل و قمری گلزار توبودم روزی

که نه از گل اثری بود و نه سر و چالاک

گرد بام حرمت جان طیران داشت دمی

که نبود اینهمه دور و دوران با افلاک

سالها دل حرکت کرد چو پرگار فلک

تا بکوی تو سکون یافته از مرکز خاک

ذات پاک توکه بیرون بود از دانش و وهم

کی نمایدخردش درک بچشم ادراک

هرکرا رو بسوی تست نجاتش باشد

وانکه رویش نه بسوی تو بود هست هلاک

منکه نور توام از نار چه اندیشه کنم

کند اندیشه زنار آنکه بود خود خاشاک

شمارهٔ ۸۲

هرسو که کنی روتو بدینشکل و شمایل

گردند ترا عارف و عامی همه مایل

هم مایل رخسار تو خورشید جهانتاب

هم سائل دربار تو سلطان قبایل

پامال فراقت نشده سر نتوان کرد

برگردن وصلت نفسی دست حمایل

هر چند کند جسم مرا خاک و برد باد

از دل نکند سیل فنا نقش تو زایل

عاقل بود آنکسکه کند کسب فضیلت

من عاشقم و عشق توام بس ز فضایل

جز عشق تو کان عقده گشای دل من شد

نگشود مرا عقده از حل و رسایل

عمریست که دل از پی توصیف جمالت

بگشوده بمفتاح سخن نور دلائل

شمارهٔ ۸۳

عمریست تا چو شمع بخدمت ستاده ایم

پروانه وار جهان بهوای تو داده ایم

دی لعل می فروش تو پیمود جرعه

امروز این چنین همه سرمست باده ایم

نگشاده ایم بررخ خوبان بهیچ روی

چشمی که بر جمال تو جانا گشاده ایم

ای کرده دستگیری افتادگان بسی

ما را بگیر دست که از پا فتاده ایم

بس لاله ها که بر دمد آخر زخاک ما

زین داغها که بر دل سوزان نهاده ایم

از ما بغیر عشق مخواه ای پدر که ما

بهر همین زمادر ایام زاده ایم

نقش دوکون گرچه زما ظاهر است لیک

چون نور در جهان زهمه نقش ساده ایم

شمارهٔ ۸۴

ای روی نکرده هیچ سویم

سوی تو بود مدام رویم

هر غم ز شکنج طره تو

چوگان دگر زند بگویم

دستی بدل شکسته ام نه

برسنگ چرا زنی سبویم

آبم چه نمیزنی برآتش

آتش مزن از شرار خویم

جز خاک در تو منبعش نیست

این آب که میرود بجویم

سری که مرا ز تست در دل

گر سر برود بکس نگویم

در دیرو حرم چو نور تا چند

باشد ز پی تو جستجویم

شمارهٔ ۸۵

زهی مصحف رو که در وی رقم

زابرو و انف است نون والقلم

لب از یاء و دندان ز سین چون نمود

زد از طاوها طره را پیچ و خم

دگر نقش حم هر سو نگاشت

خم گیسویش با دخان قلم

خوشا روی مویش که هر صبح و شام

زد از والضحی و ز واللیل دم

صدش حرف و نقطه چو از خط و خال

رقم یافت بر صفحه بیش و کم

پر از گوهر حمد و اخلاص گشت

زبان و دل از این چنین مصحفم

زنورت چه نور آیت نور یافت

زتاریکی دهر دونش چه غم

شمارهٔ ۸۶

اکنون که بطره ات اسیرم

هر دم چه زنی زغمزه تیرم

آزادم و بنده رخ تو

صیادم و در کفت اسیرم

خورشید برد ز اخترم نور

هرچند که ذره و حقیرم

باخاک یکیست گنج قارون

پیش من اگر چه بس فقیرم

خاطر ندهم بهر نگاری

تا نقش تو هست در ضمیرم

درخلد برین حرام باشد

بی لعل تو انگبین و شیرم

خمار ازل سرشته چون نور

از باده مهر تو خمیرم

شمارهٔ ۸۷

من جز تو کسی دگر ندارم

فریاد رسی دگر ندارم

در سر بجز از هوای عشقت

هرگز هوسی دگر ندارم

جز عقل در انگبین عشقت

بال مگسی دگر ندارم

گفتی جرسی بناقه ام بند

جز دل جرسی دگر ندارم

دانم بر تست التماسم

چون ملتمسی دگر ندارم

من طایر آشیان روحم

جز تن قفسی دگر ندارم

امید حیات بیتو چون بود

برخود نفسی دگر ندارم

شمارهٔ ۸۸

ز گل و گلاب و ز لاله پیاله می جویم

وزین دو نیز شراب دوساله میجویم

هنر اگر نبود زاهدا نباشد عیب

می و پیاله ز گل دور لاله میجویم

نثار تا کنمش دامنی ز مروارید

ز ابر دیده سرشگی چو ژاله میجویم

بیاد چهره گلفام و خط زنگارش

مدام ماه شب افروز هاله میجویم

ببانگ چنگ چو حافظ همیشه گوید نور

که من نسیم حیات از پیاله میجویم

شمارهٔ ۸۹

من خونین جگر داغی که از هجران بدل دارم

ندارد مرهمی دیگر بغیر از وصل دلدارم

زگلزار سر کویش صباگر بشکند شاخی

ز شاخ حسرتش بر دل فتد هر لحظه صد خارم

چو ای صیاد سنگین دل نمودم در قفس منزل

چو مرغان دگر نبود هوای باغ و گلزارم

ز زلف بی بها موئی بصد جان گرکه بفروشد

دراین سودا من مسکین بجان و دل خریدارم

طبیبا بعد از این باشد همه سعی تو بیحاصل

که درمانی بجز دردش ندارد جان بیمارم

اناالحق هیچ ناگفته دری ز اسرار ناسفته

گناهمرا نمیپرسی کشی از قهر بردارم

بظاهر گرچه دیدارش نشد باری مرا حاصل

ولی چون نور در باطن همیشه مست دیدارم

شمارهٔ ۹۰

نه این زمان ز می جلوه تو من مستم

که سالهاست از این باده کهن مستم

دراین بهار ندانم بسر چها دارم

که دیگران بچمن جرعه نوش و من مستم

اگر نه بلبل زارم چرا بفصل بهار

ز آب و رنگ گل و نکهت چمن مستم

روم بکعبه و دیر و بسوزم این زنار

که آن صنم نکند همچو برهمن مستم

ز چین طره نماید چو نافه بخشائی

کند ز غالیه چون آهوی ختن مستم

زهی حکایت عشقی که بعد چندین سال

کند ز قصه شیرین و کوهکن مستم

لب از عصاره انگورتر چرا سازم

کنونکه نور نمود از می سخن مستم

شمارهٔ ۹۱

سالها شد که بدل نقش مرادی دارم

دیده جان برخ حور نژادی دارم

طره عقد گشایش چو ببندد گرهی

از گره بستن آن طره گشادی دارم

گرچه غم ها بود از دوری وصلش بدلم

هر دم از یاد رخش خاطر شادی دارم

کیسه دوست چو غم گر ز زر و سیم تهیست

صاحبی ذوالکرم و شاه جوادی دارم

شکر ایزد که ز لخت جگر و پاره دل

در بیابان غمش توشه و زادی دارم

نه سر صلح بکس باشدم و نه دل جنگ

تا دراین معرکه با نفس جهادی دارم

صد رهم گر کشد از خنجر بیداد چه نور

رهی از وی تو مپندار که دادی دارم

شمارهٔ ۹۲

بیا که تشنه لعلت چو آب یاقوتم

ببین که خون جگر بی لبت بود قوتم

فریب نرگس سحرآفرین جادویت

نموده محو ز خاطر فسون هاروتم

شهید ناز تو یا کشته وصالم من

که نخل سدره طوبی است چوب تابوتم

نهنگ بحر شکافم و لیک یونس وار

نشانده کشتی دوران بسینه حوتم

نیم مقید این تیره دام ناسوتی

که نور مطلق عنقای قاف لاهوتم

شمارهٔ ۹۳

ای ز نور تو چشم جان روشن

جان چو باشد همه جهان روشن

گرنه شب از رخت بتابد نور

کی شود ماه آسمان روشن

آفتاب فلک هم از رویت

کرده روز جهانیان روشن

وصف روی تو کرده در مجمع

تا شده شمع را زبان روشن

بین چراغان لاله از رویت

هر سحرگه ببوستان روشن

باشد آئینه سان ز عکس رخت

دلم ای دوست جاودان روشن

از رخت نور تو تجلی کرد

شد زمین روشن و زمان روشن

شمارهٔ ۹۴

ندانم آخر از داغ دل من

چه گلها سربرآرد از گل من

زهی شست و زهی بازو و زهی تیر

که زد او زخم کاری بر دل من

دلم آن مرغ بسمل گشته تست

بپرس آخر که چون شد بسمل من

کنم در دیده دل منزل تو

اگر آئی شبی در منزل من

بسی تخم محبت کاشتم لیک

نشد جز بار محنت حاصل من

چه کم گردد ز دریای وصالت

اگر موجی فتد بر ساحل من

کمالی غیر عشقت بر دل ریش

نکرد ارشاد شیخ کامل من

شمارهٔ ۹۵

چو بسمل کردی و بردی دل من

بیا باری بگو کو بسمل من

رود جان از بدن بیرون ز مهرت

نخواهد رفت بیرون از دل من

چو پروانه همه بال و پرم سوخت

رخت کان نیست شمع محفل من

شود تا قابل افتادت مقابل

چه آئینه دل ناقابل من

محبت دادم و محنت گرفتم

وفا کشتم جفا شد حاصل من

ندانی قاتل و مقتول اگر کیست

منم مقتول و عشقت قاتل من

مپرس از منزلم اکنون که چون نور

برونست از دو عالم منزل من

شمارهٔ ۹۶

نه تنها منزل او شد دل من

که شد بر درگه او منزل من

چو طفلان خفته نالان در سحرگاه

بپهلوی غمت هرشب دل من

چگویم زان لب شیرین که لعلش

بود پیوسته نقل محفل من

ز قتلم چند بارت دست و دامان

بخون آغشته دارد قاتل من

زتابوت اجل آخر چه پرسم

که هست آن نافه و این محمل من

نروید از مزارم جز گل عشق

ز بس عشقش سرشته در گل من

دراین ظلمت سرا نبود بر نور

حجابی غیر هستی حایل من

شمارهٔ ۹۷

دگر بگرفته در کف خنجرش بین

هوای کشتن من در سرش بین

ببین بر زخمهای کاری من

بخون آغشته دست و خنجرش بین

ز بس قتال و خونریز است و خونخوار

بجای باده خون در ساغرش بین

ز زلف و خط و خال و چشم و ابرو

پی تاراج دلها لشگری بین

ببندد طره حسن جهان گیر

امیر و بنده شاه خاورش بین

بقامت غیرت شمشاد و سروش

بعارض رشک ماه انورش بین

چو هندو زادگان نو مسلمان

برخ آن خالهای کافرش بین

بصید مرغ دلها دام و دانه

خط مشکین و خال عنبرش بین

ز بس تیر جفا زد بر دل نور

بخون آلوده مرغ بی پرش بین

شمارهٔ ۹۸

دگر دل پای بست دیگرش بین

هوای عشقبازی در سرش بین

همه سرگشته از سودای عشقت

بسر سودای عشق دیگرش بین

ز عشق نامسلمانی شده غرق

صف مژگان و چشم کافرش بین

گواه عشق در شرح محبت

رخ زرد و سرشک احمرش بین

ز زخم چون خودی پر خون و مجروح

دل صد پاره غم پرورش بین

بمعشوقی و حسن آشوب خلقی

بعشق عاشقی بی یاورش بین

چو نور از عشق گلروئی گل افشان

ز خوناب جگر چشم ترش بین

دگر آشفته بر قتل منش بین

بخون تشنه دست و دامنش بین

هزاران لاله حمرا بدامن

زداغ سرخی خون منش بین

ز موی مشکفام و روی زیبا

بشام تیره صبح روشنش بین

بعارض غیرت خورشید گردون

بقامت رشک سرو گلشنش بین

برغم عاشقان شب تا سحرگاه

به پهلوی رقیبان خفتنش بین

چو نور ار بایدت درج معانی

بر الماس بیان در سفتنش بین

شمارهٔ ۹۹

رخ زیبا چو ماه روشنش بین

قد رعنا چو سرو گلشنش بین

نهان بوی گل اندر رنگ چونست

تن نازک پس پیراهنش بین

چو شاخ نرگس از باد بهاری

گهی برخاستن گه خفتنش بین

ببوی سرو قدش جوی اشگم

روان از دیده خون پیراهنش بین

ز خون بیگناهان کرده رنگین

برنگ لاله دست و دامنش بین

دل از مهر و محبت جانب غیر

نظر در خشم و کین سوی منش بین

برغم نور هر شب تا سحرگاه

ببزم دیگران می خوردنش بین

شمارهٔ ۱۰۰

چندم زنی ای بت جفاجو

تیره مژه از کمان ابرو

روسوی که آورم که تیرت

بربست ره مرا ز هر سو

چشمت که ربود از نگاهی

آرامش و رم ز چشم آهو

تا بر زده با فسون و غمزه

درسینه سحر تیر جادو

جز پیش قد تو کی نشیند

سروی که نخیزد از لب جو

نبود عجب ارز رشک رویت

خورشید زند طپانچه بر رو

در گوشه غم چو نور تا چند

بایاد تو سر نهم بزانو

شمارهٔ ۱۰۱

ساقی مصطب جانم تنناها یاهو

مطرب بزم جنانم تنناها یاهو

شیشه و جام مرا هر دو چو معشوق شدند

عاشق پیر و جوانم تنناها یاهو

مست و مدهوش فتاده بدر میکده ها

گه از این و گه از آنم تنناها یاهو

ایندو معشوق که گفتم بحقیقت چویکند

جز یکی زاندو ندانم تنناها یاهو

وان بود باده توحید که بی شیشه و جام

کرده تر کام و دهانم تنناها یاهو

بعد از این نیست عجب گر بچکد آب حیات

از در نطق و بیانم تنناها یاهو

منکه نور ازلم تا ابد از پرتو خویش

روشنی بخش جهانم تنناها یاهو

شمارهٔ ۱۰۲

امشب نگارم با روی چون ماه

از در درآمد الحمدلله

زلف درازش حبل المتین است

کان دست ندهد با عمر کوتاه

رازش که عمری در دل نهفتم

امروز فاشش بینم در افواه

گر روی ماهش یکشب نه بینم

سوزم جهانی با آتش آه

گفتم بصدرم کی ره نمائی

گفتا چو بینم خاکت بدرگاه

ساقی نخواهم جام بلورین

اکنونکه مستم زان لعل دلخواه

در راه عشقش پایان ندیدم

چون نور هر چند پیمودم این راه

شمارهٔ ۱۰۳

زهی بر جمالت جمال آینه

زهی بر جلالت جلال آینه

جمال و جلال ترا در دو کون

ظهور و بطون کمال آینه

دلت را چه نبود رخ بیچراغ

فراقت شده بر وصال آینه

شد آئینه خانه دلم بس نها

بیاد رخت از خیال آینه

ز اشگم بگیر آینه کافتاب

ندارد چو آب زلال آینه

بهار رخت گر که گیرد بپیش

ز هر برگ و باری نهال آینه

دراینواقعه نیست کس زاهل وجد

چه نورت برخسار خال آینه

شمارهٔ ۱۰۴

ای کرده تلف عمر گرامی بمناهی

بگذر ز مناهی و مکن بیش تباهی

زین جمله مناهی که نمودی چه ربودی

بنمای چه داری تو ز عرفان الهی

عرفان الهی اگرت نیست چه حاصل

گیرم که شدی شهره تو از ماه بماهی

زین کهنه ونو حق نتوان یافت بتحقیق

نه از نمد فقر و نه از اطلس شاهی

پیری بطلب تاکه چه نورت بزداید

از چشم تو این رنگ سفیدی و سیاهی

شمارهٔ ۱۰۵

ای خفته دراین سرای فانی

برخیز که رفت زندگانی

عمرت بچهل رسید و ترسم

در جهل چو کودکان بمانی

پیرانه سر از خدا طلب کن

علمی که ترا دهد جوانی

وان علم کجا کنی تو معلوم

تا ابجد عشق را نخوانی

صد حرف ز نقطه شناسی

گر علم شریف عشق خوانی

بی معرفت خدای هیچست

هم علم بیان و هم معانی

از دفتر فضل اوست حرفی

این چار کتاب آسمانی

چون قدرت فضل خویش ظاهر

میخواست بانسی و بجانی

نقش دو جهان و کاف و نونی

بنمود عیانی و نهانی

ای کرده طمع بدیدن او

گر خام نه ز پختگانی

با دیده دل توانیش دید

کز دیده سر نمی توانی

رب ارنی چو گفت موسی

بشنید جواب لن ترانی

زان پیش که بایدت سبک رفت

در طاعت او مکن گرانی

جز معرفتش دلا فرو شوی

چون نور کتاب نکته دانی

شمارهٔ ۱۰۶

ساقی ز چه روی سرگرانی

بگذار سبک ز سرگردانی

بین چهره زردم و درافکن

درجام شراب ارغوانی

نبود عجب ار ز باده یابند

پیران کهن ز نوجوانی

باری ز درت نمی شوم دور

صد بار گرم ز در برانی

شب تا بسحر در آستانت

هستم چو سگان پاسبانی

کو خضر که یابد از لب تو

سرچشمه آب زندگانی

دلشاد کسی که جز بر تو

ظاهر نکند غم نهانی

جز نور که مخلصت زدل شد

اخلاص همه بود زبانی

شمارهٔ ۱۰۷

کهن پیرا چو عهد نوجوانی

گذشت و رفت از کف زندگانی

بود بیهوده همچون کودکان دل

نهادن بر بقای عمر فانی

مجو جاوید در دنیا نشیمن

که دنیا نیست جای جاودانی

زپنجه سال سامانی سرانجام

نشد این پنجروزه کی توانی

بکشت آخرت تخمی بدنیا

بیفشاندی ندانم کی توانی

زمانی تا زکار عمرباقیست

مشوغافل ز کار خود زمانی

چو نور آرامت از دل برنخیزد

اگر دردل دلارامی نشانی

شمارهٔ ۱۰۸

تو در خوبی باین خوبان نمانی

که خوبان جمله جسمند و تو جانی

چو برخیزی ز بالای بلاخیز

هزاران فتنه در دلها نشانی

لب جان پرورت گر خضر دیدی

ننوشیدی از آب زندگانی

بجرم پیریم آخر به بخشای

که شد صرف توام نقد جوانی

چو داند دشمنیهای دلت نور

که داری دوستیهای زمانی

شمارهٔ ۱۰۹

نهان بابر نخواهی گر آفتاب تجلی

منه ز طره مشکین رخ نقاب تجلی

سحر که خسرو خاور علم برافرازد

کند ز شعشعه رویت اکتساب تجلی

بپیش دیده حجابی که داشتم برداشت

رخت که شد ز حیا در پس حجاب تجلی

ز کلک حسن و ملاحت بخط زنگاری

نوشته مصحف رویت دو صد کتاب تجلی

در این حدیقه ندیدم گلی ز رخسارت

که آن ز چشمه خورشید خورده آب تجلی

برنگ لاله زند موج در پیاله نور

ز عکس عارض چون لاله شراب تجلی

شمارهٔ ۱۱۰

دم رفتن نکرد او گر وداعی

چه باز آید نداریمش نزاعی

دلم پرخون و شیشه خالی از بند

دراین حالت کجا ماند سماعی

ببازاری که آرد جنس حسنش

بصد نقد روان ارزد متاعی

شود هر ذره خورشیدی جهانتاب

ز خورشید من ار تابد شعاعی

مده جز مستی عشقش بسر جای

ز مخموری نیابی تا صداعی

چو نور از اختراع نفس بگذر

مکن هر دم ز نفست اختراعی

شمارهٔ ۱۱۱

ابروی تو آئینه انوار الهی

انوار الهی ز رخت فاش کماهی

هرگز نبود صرفه بجز تیرگی بخت

چشم تو که از سرمه کند بخت سیاهی

زیبا نبود بر قد کس ایشه خوبان

زینسان که بقد تو بود جامه شاهی

از همت عشق من و تأثیر دعاهاست

حسن تو که تا ماه گرفته است ز ماهی

حاصل نشد از وصل توام گر رخ گلگون

چون نور پس از هجر توام چهره کاهی

غزلیات

بخش اول

بخش دوم

ترجیعات

شمارهٔ ۱ : ای نام تو ورد هر زبانی

شمارهٔ ۲ : ای آنکه طلب کنی خدا را

شمارهٔ ۳ : بزم ما بزم عاشقان باشد

شمارهٔ ۴ : رو وصال خدا طلب ای یار

شمارهٔ ۵ : ای مظهر ذات کبریائی

شمارهٔ ۱

ای نام تو ورد هر زبانی

بی نام تو کی بود زمانی

درهیچ دهن مجو نشانش

بی نام تو گر بود زبانی

گویا برخ از هلال ابرو

تیر نگهت کشد کمانی

چون زلف و رخت ندیده چشمی

آشوب دلی بلای جانی

گمگشته وادی غمت را

جز نام کجا بود نشانی

شبها بنگر چگونه تا صبح

با خون جگر بهر مکانی

بنشینم و بی توزار گریم

برخیزم و ز انتظار گریم

ای چون تو ندیده کس به عالم

قدسی گهری ز سلک آدم

جسمت که چو جان عزیز دلهاست

گنجیست طلسم اسم اعظم

با لذت زخمت ایندل ریش

از کس نکند قبول مرهم

صد خرمن عمر داده برباد

کاهی طلبت بوادی غم

هشدار که چشم مرگ باز است

تا دیده نهاده ایم برهم

از سیل سرشگ من عجب نیست

دیوار سپهر گر کشد نم

رفتی و نیامدی و ترسم

با آمدنت به کنج ماتم

بنشینم و بی تو زار گریم

برخیزم وز انتظارم گریم

ای نرگس فتنه های جادوت

باطل کن سحرهای هاروت

یاقوت لبت نسفته کس را

بی قوت و صبر و خون دل قوت

یوسف زنخ تو از ته چاه

یونس نگه تو از دل حوت

گنج ملکوت را طلسمی

نبود چه تو در سرای ناسوت

بال جبروت چون گشائی

نبود چوتو در سرای ناسوت

گر زانکه بمردنم نیائی

تا حشر بکنج قبر و تابوت

بنشینم و بی تو زار گریم

برخیزم و ز انتظار گریم

ای دل بشمایل تو مایل

مایل بشمایل تو ای دل

انسان زرخ گره گشایت

هر عقده که بر دلیست مشکل

تیر نگهت بصید دل ها

یکدم فکند هزار بسمل

مقتول تو خواهد ار خداوند

جان ها که کند فدای قاتل

بینی ز رخت من آنچه دیدم

با آینه گر کنی مقابل

سیلاب سرشکم از گریبان

تا دامن بحر برده ساحل

تا چند بسوی گنج وصلت

در کنج فراق کرده منزل

بنشینم و بی تو زار گریم

برخیزم و ز انتظار گریم

ای از تو نشان آفرینش

این سوز و فغان آفرینش

جانی تو و آفرینشت جسم

ای جان تو جان آفرینش

درکان چو تو گوهری ندارد

ای گوهر کان آفرینش

جز نقد غمت مرا متاعی

نبود بدکان آفرینش

نتوان ز هزار جز یکی گفت

وصفت بزبان آفرینش

بی نام تو کی بود زبانی

گویا به زمان آفرینش

با سوز درون چو نور خواهم

بیرون ز جهان آفرینش

بنشینم و بی تو زار گریم

برخیزم و ز انتظار گریم

شمارهٔ ۲

ای آنکه طلب کنی خدا را

آئینه حق شناس ما را

رندانه در آتو در خرابات

جامی بکش و ببین صفا را

پشمینه زهد را قبا کن

وانگاه بمی ده آن قبا را

بیگانه ز خویش تا نگردی

دیدار نه بینی آشنا را

هرگز نرسی بگنج الا

تا نشکنی این طلسم لا را

خوش آنکه براه کوی وصلش

گم کرده ز شوق دست و پا را

ای شیخ ز روی واحدیت

نشناخته اگر تو مارا

در کعبه و سومنات مائیم

عالم صفتند و ذات مائیم

مائیم ز خویش بی خودانه

سرمست ز باده مغانه

از هسی خویشتن مجرد

مطلق ز علایق زمانه

از ما اثری نمانده جز یار

چون آتش عشق زد زبانه

مائیم نشان بی نشانی

هر چند ندارد او نشانه

مابر خط و خال دوست حیران

زاهد به خیال دام و دانه

پیدا و نهان بجز خداوند

غیری نبود چو در میانه

در کعبه و سومنات مائیم

عالم صفتند و ذات مائیم

ما زانوی زهد را شکستیم

در میکده سالها نشستیم

تسبیح بخاک ره فکندیم

زنار ز زلف یار بستیم

هوئی ز میان جان کشیدیم

بند دل زاهدان گسستیم

پیوند از این و آن بریدیم

از دردسر زمانه رستیم

پیوسته فتاده در خرابات

از گردش چشم یار مستیم

تا جام جهان نمای باقیست

دردی کش باده الستیم

در ظاهر اگر چه بس فقیریم

در باطن خویش هر آنچه هستیم

در کعبه و سومنات مائیم

عالم صفتند و ذات مائیم

دوشم ببر آمد آن دلارام

بگرفت بخلوت دل آرام

زانوار تجلی جمالش

افزوده صفای باده در جام

بگشودچو آفتاب حسنش

از چهره صبح و پرده شام

افکند ز لطف ساقی عشق

آوازه و اشربوا در ایام

زان باده هر آنکه خورد جامی

دید اول کار تا به انجام

در آینه دید عکس خود را

افتاد بزلف خویش در دام

چون از غم یار من زدم جوش

آمد ز سروش غیب پیغام

در کعبه و سومنات مائیم

عالم صفتند و ذات مائیم

گشتیم مقیم بر در دل

دیدیم جمال دلبر دل

سلطان غمش علم برافراخت

شاهانه گرفت کشور دل

بس دل که بصید گاه عشقش

چون صید فتاده بر سر دل

در قلزم عشق یار ما را

پرورده شده بکشور دل

اسرار نهان ز روی ساقی

گردیده عیان ز ساغر دل

از دیده جان کنیم دایم

نظاره حق بمنظر دل

پرواز کنان بگلشن جان

خوش گفت سحر کبوتر دل

در کعبه و سومنات مائیم

عالم صفتند و ذات مائیم

رو جبه ماو من قبا کن

فانی شو و جای در بقا کن

در دیده ما درآ و بنشین

نظاره صورت خدا کن

از دردی ما بنوش جامی

درد دل خویشتن دوا کن

چون قطره درآی اندرین بحر

خود را بمحیط آشنا کن

گر طالب گنج لایزالی

در کنج دلست دیده وا کن

مردانه ز خویشتن برون آی

روبر در کعبه رضا کن

بگذر ز خودی خود چو منصور

روبرسر دار این ندا کن

در کعبه و سومنات مائیم

عالم صفتند و ذات مائیم

ما مهر سپهر لامکانیم

بیرون ز جهان جسم و جانیم

مفتاح رموز کنت کنزیم

مجموعه سرکن فکانیم

از هر نظری بصیر و بینا

گویا بزبان این و آئیم

مستیم و خراب و لاابالی

از خلق کنار و در میانیم

با حضرت خاص و خویش همدم

با سید آخرالزمانیم

در هیچ دری رهش نباشد

آن را که ز خویشتن برانیم

چون نور علی مدام با خویش

گوئیم بهر زبان که دانیم

در کعبه و سومنات مائیم

عالم صفتندو ذات مائیم

شمارهٔ ۳

بزم ما بزم عاشقان باشد

نقل ما نقل عارفان باشد

هرنفس جان تازه از غیب

از تن عاشقان روان باشد

هرکه آمد ببزم ما بنشست

فارغ از ملک دو جهان باشد

دل چو پروانه مراد بسوخت

شمع خلوت سرای جان باشد

آفتاب جمال روزافزون

از گریبان شب عیان باشد

هرکه از خویشتن شود فانی

باقی ملک جاودان باشد

به زبان فصیح میگویم

تا مرا نطق در زبان باشد

که همه فانیند باقی یار

لیس فی الدار غیره دیار

صورت ما چو جام و معنی می

باطنا نائیست و ظاهر نی

ازوجودش وجود ما موجود

بی وجودش وجود ما لاشی

مطلب خود ز خود طلب میکن

زانکه مقصود خود خودی هی هی

در ره عاشقان خرد لنگست

کی ز عقل تو گردد این ره طی

هرکه نوشید باده عشقش

برده درآب زندگانی پی

وانکه شد کشته در ره جانان

گشته در کیش عشقبازان حی

گوش جان برگشا و شو خاموش

سرنائی عیان شنو از نی

که همه فانیند و باقی یار

لیس فی الدار غیره دیار

نور رویش بدیده پیدا کن

دیده از نور روش بینا کن

جام گیتی نما بدست آور

عکس ساقی دراو تماشا کن

از خودی بگسل و باو پیوند

رو وصال خدا تمنا کن

غیر حق گر کنی ز دل بیرون

حق بگوید که روی با ما کن

چشم جان برگشا ببین رویش

دیده بر حسن یار بینا کن

همچو قطره درآ دراین دریا

خویشتن را غریق دریا کن

گر بدیوان دل فرورفتی

این بلوح ضمیر انشا کن

که همه فانیند و باقی کن

لیس فی الدار غیره دیار

دور پرگار در میان آمد

نقطه در دایره عیان آمد

سرتوحید قطب عالم شد

مهدی آخرالزمان آمد

عکس دلدار در دلم بنمود

وین مبرا ازین و آن آمد

هرکه سرباخت اندرین دریا

سرور جمله عاشقان آمد

سر وحدت یقین ز حال نمود

کثرت زلف درکمان آمد

دل چومشغول ذکر حق گردید

این سخن حاصل زبان آمد

که همه فانیند و باقی یار

لیس فی الدار غیره دیار

نقش او در خیال می بینم

در خیال آن جمال می بینم

آب حیوان و چشمه کوثر

جرعه زان زلال می بینم

نقش غیری اگر خیال کنم

آن خیال محال می بینم

بزم عشقست و عاشقان سرمست

همه در وجد و حال می بینم

عیش دنیا و عشرت مردم

سربسر قیل و قال می بینم

مجلس عاشقان بوجد آمد

ذوق اهل کمال می بینم

چون بدریای دل فرو رفتم

در زبان این مقال می بینم

که همه فانیند و باقی یار

لیس فی الدار غیره دیار

دوش آن ساقی قدح در دست

از در ما درآمد و بنشست

توبه سالخورده ما را

خوش سبک جام و باده را بشکست

دیده نقش جمال او چون دید

نقش غیری دگر خیال نبست

کی کند یاد چشمه حیوان

هرکه نوشید باده آن مست

خرم آن رند مست عالم سوز

که ز بود و نبود خود وارست

هرکه با ما درآمد اندر دیر

از خودی رست و با خداپیوست

این سخن خوش بگفت مردانه

در خرابات با من سرمست

که همه فانیند و باقی یار

لیس فی الدار غیره دیار

آفتاب سپهر یزدانی

شاه مردان علی عمرانی

برهمه رهروان شد اولادش

هادی و رهنمای ربانی

شده در راه حق رضا تسلیم

کرده مسند به تخت سلطانی

مهدی آخر الزمان باشد

صاحب خاتم سلیمانی

مستی ما ز باده دگر است

تو ننوشیده چه میدانی

ما مریدان سید سرمست

هادی وقت پیر روحانی

تا به بینی عیان تو نور علی

این سخن را بذوق میدانی

که همه فانیند و باقی یار

لیس فی الدار غیره دیار

شمارهٔ ۴

رو وصال خدا طلب ای یار

بگذر از خویش و بگسل از اغیار

چشم جان برگشا ببین در دل

متجلی است جلوه دلدار

جان حجابست در ره جانان

خویشتن را از آن حجاب برآر

روبه پای حریف سرمستان

خوش بینداز این سرو دستار

دور بر دور نقطه توحید

خط کشان می درآی چون پرگار

موج و بحر و حباب هر سه یکیست

جز یکی نیست اندک و بسیار

وحده لاشریک له خواهی

خوش بشو گوش و بشنو اینگفتار

که همه صورتند و معنی او

وحده لااله الاهو

زاهدا چند باشی اندر خواب

رو وصالش بجان و دل دریاب

خوش بگو بر در سرای مغان

افتتح یامفتح الابواب

چشم دل باز کن ببین در دل

آفتاب منیر در مهتاب

یکزمان نزد ما درآ و نشین

در خرابات عشق مست و خراب

با لب لعل ساقی باقی

یکدو ساغر بنوش باده ناب

خوش درآ در کنار بحر و ببین

عین یکدیگرند موج و حباب

دل ز ظاهر چو رو بباطن کرد

آمد آندم بگوش جانش خطاب

که همه صورتند و معنی او

وحده لا اله الاهو

هرکه از خویشتن شود یکتا

ره برد در حریم او ادنی

گر کسی نور حق عیان بیند

دیده از دیدنش شود بینا

جمله او گشت و از خودی برخاست

هرکه بنشست یکزمان با ما

غرقه بحر بیکران گردید

هر حبابی که شد از آن دریا

تا بکی بند دی و فردائی

دی گذشت و نیامده فردا

ظاهر و باطن اول و آخر

یک مسماست این همه اسما

بزبان فصیح و لفظ ملیح

سر توحید میکنم انشا

که همه صورتند و معنی او

وحده لااله الاهو

در دلم عکس یار پیدا شد

سرپنهان همه هویدا شد

هر حبابی که بود از این دریا

چون بدریا رسید دریا شد

سر وحدت چو در دلم بنمود

دل حریم خدای یکتا شد

بی نشانش همه نشان گردید

دل ز صورت چو سوی معنا شد

غیر نور خدا نخواهد بود

دیده کو بنور بینا شد

لذت درد ما اگر جوئی

از دل دردمند شیدا شد

چون بذکر خدا شدم مشغول

در زبان این مقال گویا شد

که همه صورتند و معنی او

وحده لا اله الا هو

چون نهان تو در عیان دیدم

بی نشان تو در نشان دیدم

حق مطلق بدل هویدا شد

این منزه ز جسم و جان دیدم

از حجاب خودی شدم بکنار

بارها پرده درمیان دیدم

نور معنی واحد مطلق

درهمه صورتی عیان دیدم

میر سرمست لاابالی را

سرور جمله عاشقان دیدم

چون بذکر خدا شدم بینا

سرتوحید در زبان دیدم

که همه صورتند و معنی او

وحده لا اله الاهو

شاه دلدل سوار می بینم

صاحب ذوالفقار می بینم

دمبدم در تجلیات ظهور

جلوه روی یار می بینم

عکس صانع بجان و دل دیدم

صنعت کردگار می بینم

جز خدا نیست در نظر ما را

گر یکی در هزار می بینم

مذهب عاشقان قرار گرفت

دین خود برقرار می بینم

دوستان غرقه درمیان محیط

دشمنان در کنار می بینم

چون بدریای جان شدم پنهان

هر نفس آشکار می بینم

که همه صورتند و معنی او

وحده لا اله الا هو

ما مرایای عین اشیائیم

مظهر سر جمله اسمائیم

گاه فانی شویم و گه باقی

گاه پنهان و گاه پیدائیم

ما حریفان سید سرمست

بردر دیر باده پیمائیم

گاه عاشق شویم و گه معشوق

گاه مطلوب و گاه جویائیم

در خرابات عشق مست و خراب

فارغ از عیش دی و فردائیم

گه نشیب و گهی فراز شویم

گاه پستیم و گاه بالائیم

که همه صورتند معنی او

وحده لااله الا هو

شمارهٔ ۵

ای مظهر ذات کبریائی

زیبد بتو گر کنی خدائی

از شاهی عالمست بهتر

بردرگه تو مرا گدائی

خورشید برخ نفاب بندد

گر پرده ز روی برگشائی

خوش نیست بتاز کف رها کن

آیین جفا و بی وفائی

زین بیش منه چو لاله داغم

برسینه زآتش جدائی

ای نور فزای چشم مردم

از دیده من نهان چرائی

یکبار ببزمم ار خرامی

از راه وفا و آشنائی

برخیزم و سرنهم بپایت

بنشینم و جان کنم فدایت

ای کوی تو طرف لاله زارم

وی روی تو نوگل بهارم

باری نگذاریش چو مرهم

مجروح مکن دل فکارم

ز ابروی کمان و تیر مژگان

هر لحظه بنو کنی شکارم

دل بر نکنم ز خاک کویت

برباد اگر رود غبارم

بس لاله ز داغ حسرت تو

روید پس مرگ از مزارم

بیروی تو چند همچو باران

خونابه دل ز دیده بارم

بربسته میان و رو گشاده

باری گذر از تو برندارم

برخیزم و سرنهم بپایت

بنشینم و جان کنم فدایت

بردار ز رخ نقاب یارا

مگذار بدل حجاب ما را

باری چه شود بشکر شاهی

بنوازی اگر دمی گدا را

اسرار نهان ز مهرت ای جان

در مخزن دل شد آشکارا

مهری چو تو ای مه دلفروز

کی در نظر آرد این ها را

کی ثبت کنم بلوح سینه

جز نقش خیال تو نگارا

در کوی تو راه چون بیابم

کانجا نبود رهی صبا را

روزی قدم ار تو رنجه سازی

درکلبه محنتم خدا را

برخیزم و سر نهم بپایت

بنشینم و جان کنم فدایت

از دیده چه اشگم ار فکندی

دست آر دلم بنوشخندی

درهر شکنی فکنده زلفت

برگردن جان من کمندی

این خال به منظرت نشسته

یابر مجمر بود سپندی

کی دل بکنم ز نخل قدت

گر ریشه هستیم بکندی

بس چشم بدیدم و ندیدم

چون چشم تو هیچ چشم بندی

سوزد دلم از همین که دایم

پیش رخت ای نگار چندی

خواهم که نهان ز چشم اغیار

پیش رخت ای نگار چندی

برخیزم و سرنهم بپایت

بنشینم و جان کنم فدایت

ای قد خوش تو سرو نازم

دامن مکش از کف نیازم

باری چه شود ز لطف سازی

در سایه خویش سرفرازم

بی روی تو از سرشک غماز

گردیده عیان ز پرده رازم

درکعبه نماز کی گذارم

تا قبله ز ابرویت نسازم

از وصل تو کی بیابم اکسیر

دربوته هجر می گدازم

کی کم شودم عیار چون زر

گر خود بری از دهان گازم

ای آنکه ز نور رخ نهفتی

بنمائی رخ اگر تو بازم

برخیزم و سرنهم بپایت

بنشینم و جان کنم فدایت

جانا چه شود که گاهگاهی

برسوی من افکنی نگاهی

در فقر کمال بی نظیری

درمصر جمال پادشاهی

آوازه حسن وصیت خویت

بگرفته زماه تا بماهی

هردم چو کشی بقصد جانم

از خال خطت صف سپاهی

شاها چه شود ز خاک پایت

برسر بنهم اگر کلاهی

از حادثه ام چه غم که دارم

از ظل حمایتت پناهی

باری بگذار ای جفا جوی

تا من برهت بعذر خواهی

برخیزم و سرنهم به پایت

بنشینم و جان کنم فدایت

درمصر رخت مرا نباتی

فرمای بآن لبان براتی

چشمت کشدم اگر بغمزه

وز بوسه دهد لبت حیاتی

هم زینت کعبه به بطحا

هم زیور بت به سومناتی

اشیا بوجود تو دمادم

یابند حیاتی و مماتی

از قهر بقوم و لطف قومی

طوفان بلائی و نجاتی

گردیده جهات از تو پیدا

در ذات اگر چه بیجهاتی

هرچند که حد من نباشد

خواهم که مدام چون حیاتی

برخیزم و سر نهم به پایت

بنشینم و جان کنم فدایت

دیوان اشعار

غزلیات

ترجیعات

جامع الاسرار

بخش ۱ - بسم الله الرحمن الرحیم : سپاس بیقیاس و حمد بیحد

بخش ۲ - حکایت : مرغ خوش خط و خال در شکنج نهالی آشیان داشت و جوجه ب ...

بخش ۳ - حکایت : دختری را جای در هند بود چندر بدن نام بغایت خوبروی ...

بخش ۴ - حکایت : پادشاهی را غلامی بود بدیع الجمال و خوش آواز عشاق ب ...

بخش ۵ - حکایت : وقتی گذشتم در کلیسائی رسیدم بکاخ ترسائی دو تصویر د ...

بخش ۶ - حکایت : وقتی در مشهد مقدس مسافر بودم و در کاروانسرای بیکس ...

بخش ۷ - حکایت : شنیدم دیوانه در هندوستان نه هوای باغ بودش و نه هوا ...

بخش ۸ - حکایت در فوائد خاموشی : صاحبدلی را دیدم در محفلی نشسته و عقد صحبت با کاملی ...

بخش ۹ - حکایت در فوائد سخن : وقتی میگذشتم بشهری رسیدم ناگاه بنهری دو طایفه را د ...

بخش ۱۰ - حکایت مرموزه : عارفی دید دنیا را در عالم رؤیا دختر جمیله با قامت ...

بخش ۱۱ - حکایت در فضیلت قناعت : وقتی در ارض اقدس مشهد مقدس در کاروانسرائی با درویش ...

بخش ۱۲ - حکایت : حکیمی با حذ اقترا شنیدم که باب طبابت گشاده بود و م ...

بخش ۱۳ - حکایت در نواسنجی عدالت : روزی به قبرستانی درگذر بودم و در بحر آفرینش غوطه و ...

بخش ۱۴ - حکایت : صاحبدلی را شنیدم در قصر تنهائی نشسته و در آمیزش بر ...

بخش ۱۵ - حکایت : عنکبوتی درگوشه بام از مشقت تمام تاری چند بر یکدیگر ...

بخش ۱ - بسم الله الرحمن الرحیم

سپاس بیقیاس و حمد بیحد

مر آن کنز خفا را باد سرمد

که چون روز ازل زاجبت دم زد

ز خلوتخانه در بیرون قدم زد

پی اظهار حسن آئینه ها ساخت

بهر آئینه عکسی پرتو انداخت

چه حسنش کرد در آئینه خانه

شد از عکسش جهان آئینه خانه

دراین آئینه خانه جلوه گر اوست

ز حسن دلربایان عشوه گر اوست

بسر بنهاده تاج کبریائی

ببر کرده قبای دلربائی

ز خال و خط فکنده دام و دانه

که سازد صید دلها زین بهانه

بدامش از پی دانه زدن گام

بود آزادی از هر دانه و دام

تعالی الله زهی احسان و یاری

که بخشد بستگان را رستگاری

اهل معرفت گویند که حسن علت غائی ایجاد است و عشق اساس حسن را بنیاد و بر هر ذی عقلی ظاهر است که حسن غیر عشق نیست اگر چه در عبارت دو است بمعنی یکیست و آن یکی نوریست سرمدی اعنی حقیقتی است محمدی(ص) پس انبیاء گرام و اولیاء ذوی الاحترام همگی مظهر حسنند و آئینه دیدار تاج سرور برابر سرو قبای دلبری را در بر همه سزاوار خال و خط ایشان نقطه وحدت و دایره کثرت بلکه خود عین دایره اند و حسن نقطه ایست که در این دایره مخفی است پیداست که مدار هستی دایره جز باظهار وجود نقطه نیست

بگشا نظر و بنگر بر خال و خط خوبان

بین نقطه وحدت را در دایره کثرت

و همچنین این دایره نقطه دایره دیگر است که مظهریت این دایره را در خور است.

قس علی هذا علی بذالقیاس

دایره بر دایره بین بی قیاس

همچنین بین نقطه ها بی حصر و عد

گرچه ناید نقطه هرگز در عدد

لیکن وجود این نقاط و دوایر قائم بنقطه اولست و او قائم بذات و جز این هر که بداند در زمره اهل توحید احولست و بیخبر از طریق پس هر که در دایره هستی دائر گشت و آن نقطه را بحقیقت بشناخت دربارگاه وجود لوای(من عرف نفسه فقد عرف ربه) افراخت زیرا که حسن عین ذاتست و نقطه دایره صفات نظم.

حسن ازل پرده زرخ باز کرد

فاش و نهان جلوه آغاز کرد

نور و ظلم شد همه ظاهر ازو

گشت عیان جمله مظاهر ازو

دایره بر دایره افلاک ساخت

مرکز هر دایره از خاک ساخت

بافت بهم سلسله جزو و کل

یافت ازآن مرتبه هر خار و گل

فاش و نهان هر چه بود در نظر

مظهر حسنند همه سربسر

حسن ازل را آئینه در جیب و صورت اعیان در غیب بود از آنجا که تقاضای حسن را تاب مستوری نیست و تمنای عشق را طاقت صبوری نه آفتاب جهان افروز حسن از مطلع کرشمه و ناز طالع گردید و برق جانسوز عشق از ملمع عجز و نیاز لامع جلوه ذرات کونیه از مکمن غیب ظاهر شد و ظهور تجلیات ذات و صفات در مظاهر بعضی را دست عشق گریبان چاک کرد و برخیرا جلوه حسن بسته فتراک

چو آن گنج خفا گر دید پیدا

همه ذرات عالم شد هویدا

یکیرا عشق زد جیب جان چاک

یکی را حسن و دل بستش به فتراک

عشق نماینده حسنست و حسن پیدا کننده عشق این آئین است و آن آئینه آئین بی آئینه نیست هر آینه

حسن چو در عشق تجلی نمود

آینه صورت و معنی نمود

عشق همه آینه سازی کند

حسن درآن جلوه طرازی کند

گر بسرت هست دلا شور حسن

دیده چرا بسته از نور حسن

عشق تو راآینه رخشان کند

حسن در آن جلوه نمایان کند

تا شهنشاه فاجبت در عرصه گاه محبت علم نیفراشت شاهد کنت کنزامخفیا دربارگاه کن فیکون قدم نگذاشت تا آتش جانسوز عشق زبانه نکشید و پروانه سان جان زلیخا در میانه نسوخت حسن دل افروز یوسفی از هر کرانه ندمید و در مصر وجود بهر انجمن شمع تجلی نیفروخت

عشق آینه جمال حسنست

وز عشق عیان کمال حسنست

از عشق نمود هستی حسن

وز عشق فزود مستی حسن

تا عشق نکرد حسن ظاهر

پیدا نشد اینهمه مظاهر

عشق است کلید هر طلسمی

بی عشق نه جان بود نه جسمی

هم مهر جهان فروز عشق است

هم ذره تیره روز عشق است

آندم که نه نقش بیش و کم بود

ذرات وجود در عدم بود

بد عشق و نبود هیچ غیری

نه کعبه در میان نه دیری

در ملکت غیب بود مستور

درخلوت کنت کنز مستور

ناگه به قضای خویش دم زد

دربار گه قدم قدم زد

افراشت لوای کبریائی

پوشید قبای خودنمائی

بگشود در خزانه غیب

آورد برون دفینه غیب

خورشید وجود گشت تابان

ذرات شهود شد شتابان

حسنش بهزار عشوه و ناز

آغاز کرشمه کرد آغاز

چون کرد بپا اساس عالم

زد خیمه جان بخاک آدم

بسپرد بخاک پس امانت

شد خاک امین با دیانت

گر قالب آدمی ز طین شد

گنجینه عشق را امین شد

الهی این ذره خاک را بار امانتی که افلاک از حمل آن ناله اشفاق بر آوردند بر پشت نهادی و دربیابانیکه هزار غول بیباک و دیو سفاک در مرغولهای نفاق اتفاق دارند روی دادی یاری کن تا چون شهاب ساطع از این میانه گذار آرم و مددکاری کن که چون نجم لامع از این ظلمت بیکرانه قدم برکنار گذارم (الهی) این مرغ حرین را در نهال امانت آشیان حاصل کردی و مار مبین نفس خیانت آئین را بعد در مقابل آن آوردی از گلزار توفیق گلی کرامت کن که درکام این مار بد انجام خار هلاکت زنم و از چنگ خیانت آن سامان ایمان بیرون افکنم.

بخش ۲ - حکایت

مرغ خوش خط و خال در شکنج نهالی آشیان داشت و جوجه بی پر و بال در آشیان نهان زهرآلود ماری دندان طمع گشاده قصد جوجه وی کرد مرغ از زیرکی و فراست دریافت و خار تمام نیشی در منقار گرفته بکنجی غنود مار سینه مال خود را بنهال کشید تا بلب آشیان رسید دهان باز کرد و صید کردن آغاز مرغ از چابکی خود را چالاک ساخت و خار را در دهان مار انداخت جراحت خار از دهان مار سر کرد و بنیاد هستی اش را زیر و زبر از اوج نهال به حضیض وبال افتاد و چندان سربر سنگ زد که جان بهلاکت داد.

مرغ باشد سالک راه هدا

آشیانش منزل فقر و فنا

جوجه آن دربحر معرفت

خوش گرفته زیر پر طایر صفت

نفس اماره مراو را بود مار

ناوک توفیق در منقار خار

تانگوئی در دهان آن خار داشت

کان گل توفیق در منقار داشت

خار بود آن لیک بهر مار بود

مرغ زیرک را گل و گلزار بود

گرتو هستی سالک درگاه حق

مرغ زیرک باش تایابی سبق

الهی این چه داغیست که سوختن مرهم اوست و این چه باغیست که افروختن شبنم اوست چه سود است که سودش همه زیانش چه ماجراست که دردش همه درمانست

چه شمع است اینکه جان پروانه اوست

چه گنج است اینکه دل ویرانه اوست

چه زخم است اینکه داغش مرهم آمد

چه نورست اینکه نارش همدم آمد

چه عیش است اینکه با ماتم قرینست

چه ورد است اینکه خارش همنشین است

چه باد است این کز آن خاکم بسر ریخت

چه آبست اینکه در دل آتش انگیخت

چه جامست اینکه عقلم کرد مخمور

چه قربست اینکه از خود ساختم دور

چه هوشست اینکه در بیهوشی آمد

چه گفتست اینکه در خاموشی آمد

الهی پروانه سان چون ما را در آتش حیرت سوختی و در محفل دل شمع معرفت افروختی به خارزار محنت گرفتاری کردی و در گلزار محبت هزار کاسه زهر برلب نهادی که این قدح نوشت بنوش بناخن جفا سینه خراشیدی که این شرط وفاست مخروش

برپا نهیم بند که آزادی تست

در دست غمم دهی که غم شادی تست

بیداد کنی بدل که دادت دادم

داد دل من بده که دل دادی تست

زهرم بچشانی که نباتت دادم

جانم بستانی که حیاتت دادم

در خاک کنی پست چو نقش قدمم

یعنی که باعلا درجاتت دادم

آری تجمل گل بی تحمل خار ممکن نیست بلبل داند که در بلبله چیست، پروانه تا بآتش حرمان نسوخت شمع وصل نیفروخت نیاز عاشق جانبازیست، وناز معشوق بی نیازی اینجا همه نیاز است و آنجا ناز بی نیاز را چه ناز.

به پیش ناز تو چون بی نیازی

بجز جان نیستم جانا نیازی

بکن باری قبول این نیازم

بناز خویش فرما سرفرازم

بزیر تیغ نازت جان فشانی

مرا باشد حیوة جاودانی

بکش از ناز تیغ و کن شهیدم

بساغر ریز صهبای امیدم

ازاین بیشم بهجرای دوست مپسند

مرا از وصل خویشت ساز خرسند

هرکه نازکش شد نیاز باز اوست نازدار و بی نیاز مبتدی را جان باختن دشوار است و منتهی را آسان جهد کن و خود را باین مقام برسان آیتی که کاشف این اسرار است حکایت چندر بدن یعنی مه پیکر بزبان هندی و مهیار است.

بخش ۳ - حکایت

دختری را جای در هند بود چندر بدن نام بغایت خوبروی و خوش اندام طره مشک فامش دلهای مسلمان را دام و خال عنبر افشانش دانه سحر نرگش فتانش راهزن ایمان و غمزه غمازش دیوانه ساز هر فرزانه از لعل گهربارش رونق شکن بازار مرجان و از گونه رخسار بر همزن هنگامه مهر درخشان قد دلارایش نخل چمن رعنائی و خد روح افزایش گل گلشن زیبائی

سرو سرافراز خیابان حسن

جان بهوا داری او باخته

آمده در عرصه جان یکه تاز

یک تنه بر قلب روان تاخته

ز ابروی کج تیغ مهندس بناز

بررخ ارباب نیاز آخته

غمزه ز مژگان سنان کرده راست

سینه عشاق سپر ساخته

در خم گیسویش دو صد مرد راه

هر قدمی بسته و انداخته

هندوی خالش ز شکنهای زلف

چتر تجمل بسرافراخته

چون سلطان بهار بسالی یکبار پژمردگان صحرای حرمان را بر خوان دیدار صلا در دادی و بعزم پرستش صنم از حرم قدم عزم بیت الضم به پرستش صنم نهادی بهر گامی هزاران جانان را غارت جان کردی و مسلمان را تاراج ایمان بهر جانب که از گوشه چشم نظر افکندی زنار برگردن دیدی هزاران بندی

چون سروآزاد برسر فرازان

هرسو نشاندی دربند فرمان

از کفر زلفش بس مر دره را

زنار بستی بر گردن جان

خود بت پرست و در بت پرستیش

بد هرکناری چندین مسلمان

بر فلک حسن و معشوقی خورشید آثار لامع الانوار و عشاق در هواداری آن ذره وار بیحد و شمار اتفاقا در روز طلوع آن خورشید سپهر جان نوجوانی چون ماه شب چهارده در حسن تمام و مهر جان افروز بر در دربار دلارایش کمینه غلام جمشید زمان در بزم حسنش دردی کش جام خورشید تابان در ایوان دلبریش خشتی برلب بام در جهان سوزیش مهر همراه و درجان افروزیش مه یار اسم با مسمایش مهیار در میان خیل عشاق در کناری ایستاده و چشم تماشا گشاده بود که آن سرمست حریف پیمانه دلربائی و آن بت پرست بتخانه دل آرائی

بآئینی که باشد دلبران را

باندازیکه جانان راست زیبا

خرامان گشت چون سرو خرامان

گل افشان از گریبان تا بدامان

بهر سو گشته سرگرم نظاره

هزاران مهر و ماهش را ستاره

چه دید آن مهر را مهیار ناگاه

بگرد ماه زد از آه خرگاه

عنان عقل و دینش رفت از دست

بیکجام نظاره گشت سرمست

بحیرت شد فرو چون شخص تمثال

بنزدیک آمدش آن بت درآن حال

بخنده قند را با گل درآمیخت

ز یاقوت لبان قوت روان ریخت

ز نازو دلبری گفتا به مهیار

تو دیوانه شدی ای مرد هوشیار

این بگفت و روان در گذشت مهیار را تو دیوانه شدی ورد زبان و ذکر جان گشت.

نهاده رو بصحرا و در و دشت

تو دیوانه شدی میگفت و میگشت

قدم زن راه پیما هر کناری

قضا آورد او را در دیاری

بعزم صید شاه آن ولایت

به صحرا بود برپا کرده رایت

شدش صید نظاره شخص مهیار

ز همراهان خود گشتش طلبکار

یکی اسب طلب انداخت سویش

شتابان تاخت تا شد روبرویش

بدو گفتا چه نامی و ز کجائی

دراین بیدا چنین حیران چرائی

تهی شد ترکس از تیر خطایش

تو دیوانه شدی آمد جوابش

بغیر از این سخن زوحرف نشنید

عنان عزم سوی شاه پیچید

ز الماس زبان دربیان سفت

بخدام ملک بشنیده وا گفت

ملک وزیر را با حضار او امر فرمود او نیز جز تو دیوانه شدی از دیوانه حرفی نشنود بخدمت ملک عرض نمود شاه را باب حیرت بر رخ گشود خود عنان عزیمت سوی دیوانه تافت هرچه سئوال کرد تو دیوانه شدی جواب یافت معلوم شد که دیوانه مهر پریروئیست و بسته سلسله زلف عنبرین موئی از آنجا که پادشاهان را فتوت شعار است و مروت دثار گفت از مروت دور است که سرگشته حیرانی را دور از یار و دیار در این بیابان هلاکت گذارم و از فتوت دستور است که قرار نگیرم تا یار این دل فکار را در کنارش آرام فرمود تا آن صحرائی را بشهر درآورند و در خانه خاص و عام بتماشا روان کردند

بسی خورشید رخساران در آن شهر

که بردند از جمالش جملگی بهر

باو چندانکه عرض حسن دادند

برویش باب معشوقی گشادند

ز جام عشق آن مدهوش سرمست

تو دیوانه شدی میگفت پیوست

چنین تا در حریم شاه آمد

تو دیوانه شدی همراه آمد

چه شد معلوم کو را یار جانی

دراین ملکت نمیباشد مکانی

همان ساعت بحکم شاه عادل

سران ساز سفر کردند کامل

برون آمد شه و دیوانه از پیش

عسا کرد در تعاقب بیش از پیش

بیابان تا بیابان ره بریدند

سواد خطه از دور دیدند

چه سودائی سواد شهر را دید

به شادی یار شد خوشوقت گردید

روانش جان و دل در رقص آمد

چو عاشق کان سوی جانان خرامد

شاه دانست ماهی که دیوانه از تاب مهرش بتیاب است دراین شهر است چون از دیدار دیوارش دیوانه را اینهمه شادمانی بهره است بحوالی آن شهر خرگاه برپا ساخت و در تفتیش و تجسس پرداخت قصه چندر بدن را سربسر بشنید و از قضیه حسب الواقع مخبر گردید نامه نوشتن بپدر چندر بدن آغاز کرد و برگ مواصلت ساز همایون چتری برفرق املا در عرصه انشا افراخت درخشان مهری از مشرق انشا در ساحت مدعا پرتو انداخت خلاصه مدعا و خاصه انشا آنکه در عرصه جلالت و سلطنت یادگار دودمان ما را از صلب خود سواریست یک تنه در میدان حسن و جمال و فضل و کمال گرم روجولان مدتیست که علم عاشقی برگوشه دل افراخته و کمند مهر ماهروئی که شمسه ایوان خاندان شماست زنار گردن جان ساخته مست شراب نازآن بت طناز شده و از خورد و خواب بکلی بینیاز شیوه امتنان و رویه احسان که پادشاهان را سزاوار است و خسروان را در خور رفتار آنستکه سرگشتگان وادی هجران را به ملک وصل جانان رسانند و لب تشنگان بوادی حرمان را زلال امید بکام جان چکانند خواهش و التماس ما مواصلت را تهیه اسبابست تافرمایش شما بر چه قانون و قیاس است چون برید سریع السیر نامه را نزد پدر چندر بدن رسانید گوهر تعظیم وتکریم بر فرق برید و نامه بسی افشاند منشی سرنامه را باز کرد و خواندن آغاز بر مضمون چون شاه را اطلاع حاصل شد در جواب بدین مقوله قائل شد که شاه را کلام آشنائی ملوکانه است لیکن افسوس افسوس که از کیش ما بیگانه است ما را صنم پرستی و طواف سومنات کاراست و او را سجده صمد و وقوف عرفات رفتار.

بعید وصلت مانزد عقل و فرهنگ است

ز دیر تا بحرم صد هزار فرسنگست

جز این تمنا هرچه خواهد گو بخواه

من بنده فرمانبردار و او شاه

برید مراجعت نمود و ماجرا را بعرض رسانید زود و چون قفل تمنا را به کلید مصالحه نگشود مقاتله را مهیا شدن امر فرمود در این بین صبح پرستش صنم از افق زمان طالع و خورشید جمال چندر بدن از مشرق جهان ساطع گردید مهیار ذره وار خود را در پرتو نور آن رسانید چون تیر نگاه چندر بدن را نشانه شد از فندحم بیک کرانه شد.

بدان گفت آن بمعشوقی موافق

نه مردی تو هنوز ای مرد عاشق

چو بشنید این سخن زان یار جانی

روان گردید گرم جان فشانی

زپا افتاد همچون سرو آزاد

بپای یار سربنهادو جان داد

حیات عاریت را کرده بدرود

حیات جاودان زان کشته بدرود

اگر خواهی حیات جاودانی

بپای دلبری کن جان فشانی

که گلزار جمالش جز خزان نیست

وصالش جز حیات جاودان نیست

خبر بشاه دیندار رسید که مهیار بوصال یار رسید و جرعه ممات چون زلال حیات بنوشید و خلعت نجات از وبال زوال بپوشید شاه گریبان در ماتم او چاک کرد و برسر در عزا خاک مشغول غسل و تکفین گشتند و بآب دیده خاک را بسی سرشتند چون تابوت تخت عاشق شد روان بسوی قصر معشوق موافق شد چون در قصر چندر بدن رسید تابوت ایستاد چندانکه سعی در بردن آن کردند مفید نیفتاد

در رهگذر از تیر نگاهی ناگاه

افتادم و جان نثار کردم در راه

تابوت من از کوی تو چون درگذرد

لاحول ولاقوه الابالله

چندر بدن را دریای وفاداری موج زن گردید و کشتی شکیبائی قرین شکن در طلب مرد راه نزد شاه فرستاد شاه نزد او مرده را فرستاد جامه کفر بر تن چاک زد و از بت پرستی رسته زنار گسست علم ایمان بربام افلاک زد قالب تهی کرد و به مهیار پیوست

هر کسکه شهید غمزه یار شود

درجان بخشی یار بآن یار شود

از یار همان یار دیت گیرد و بس

با یار از این جهان چو مهیار شود

چندر بدن را بآئین اهل ایمان غسل داده کفن کردند و از قصرش درآوردند تابوت آن با تابوت مهیار همراه برفتارآمدند تا قبررابر کنار آمدند تابوت چندر بدن را گشودند قالب او را ندیده تعجب نمودند بسوی تابوت مهیار شتافتند هر دو را در آغوش هم یافتند هر چند خواستند از یکدیگرشان جدا کنند نتوانستند دریک قبرشان نهاده دو صورت بستند.

هرکس که شهید عشق جانان گردد

از بند جهان برآید و جان گردد

گیرد دیت خویش ز جانان جانان

وندرد و جهان قرین جانان گردد

الهی این چه حسنست که از پرتو آن شمع محبت افروختی و پروانه جان محبان را در زبانه آن بال و پر سوختی و این چه صوتست که هر گه نغمه از آن بگوش آمد جان مهجور آن بینوا را مژده وصال بگوش آمد.

چه حسنست اینکه هرجا شمع افروخت

پر پروانه جانها همه سوخت

چه صوتست اینکه از یک نغمه اش دل

به بزم وصل جانان کرد منزل

محب را مدام نقد جان در بوته محبت بگداز است و گوش دل به پیام وصال محبوب باز نظر نکند جز بجلوه جمال و خبر نشنود جز مژده وصال غریب حکایتی است و عجیب روایتی که هرکرا تابش جمال برافروزند بآتش جلال بسوزند و هرکرا مژده وصال رسانند بجزای آن جان بستانند.

تابش حسن آتش افروز است

درتن عاشقان روان سوز است

مژده وصل میرسد از دوست

جان فداکن که مژدگانی اوست

بخش ۴ - حکایت

پادشاهی را غلامی بود بدیع الجمال و خوش آواز عشاق بینوا را با نغمه داودی نوا ساز خسرو خاوری بدر دربار حسنش کمینه چاکری و زهره چنگی در مقام نواسنجی صوتش مشتری اتفاقاروزی بردر دولتسرای شاه نشسته بود و غزل عاشقانه بصوت حزین میسرود.

ناله سرکرد مطرب دستان

بلبلان با نواش همدستان

صیت صوتش گرفته ملک و ملک

زهره در رقص بربساط فلک

دل شد از نغمه اش بشادی جفت

درنشاط آمد وز بجهت گفت

نغمه داودیست این بخروش

یا رسد مژده وصال بگوش

ناگاه دلداده از بند علایق و عوایق آزاده براو بگذشت از جلوه حسن و از نغمه صوتش مدهوش گشت پس از لمحه آتش در نهادش برافروخت و نخله هستیش سراپا بسوخت از بنیادش نماند اثری جز مشت خاکستری غلام از مشاهده این حال متحیر شده خواست خاکسترش بباد دهد تا افشای راز آن سوخته جان نشود در میان خاکستر نظرش بردانه یاقوتی افتاد با عزاز تمام برداشت و در جیب نهاد ناگاه آوازی رسیدش بگوش جان که ای خانه سوز صد چو من بی خانمان

چون بجانم شمع وصل افروختی

همچو پروانه روانم سوختی

دانه یاقوت دل آن تو شد

تکه چاک گریبان تو شد

پا نهادی از ترحم برسرم

دادی اندر باد خوش خاکسترم

دانه یاقوت دل آن تو شد

تکمه چاک گریبان تو شد

غلام را وجهی ضرور گشت آن دانه را در بازار جوهریان بفروخت و از قیمت گرانمایه آن مالی وافر اندوخت عاقبه الامر آن دانه بدست شاه افتاد در تاج خویش نموده بسرنهاد شبی بر مسند کامرانی تکیه زده لعل گوهر بار را گشود و غلام را طلب کرده به ترنم امر فرمود غلام زمزمه و سرودی ساز کرد و نغمه داودی آغاز ناگاه تزلزلی بدانه رسید و قطره خونی شده برخسار شاه چکید غلام از دیدن آن مدهوش شد و از نغمه غزلسرائی خاموش شاه از این واقعه غریب متعجب گردید و سبب سکوت غلام پرسید گفت اگر ساکت نگردم میترسم از این قطره خون آتشی افروزد و هر خشک وتری که دراین مجلس است بسوزد گفتند مگر این دانه یاقوت جوهر چکانست که گاه آتش سوزنده و گاه خون روانست غلام سرنهانیکه در پرده دل داشت عیان ساخت و شرح حال آن سوخته جان را بکلی بیان نمود شاه از سخن غلام متفکر شده فرمود تو هر صبح و شام بلکه علی الدوام زمزمه سازی و نغمه پردازی چرا باری در دل ما اثر نمی کند و شرری در تن ما نمیزند غلام ساعتی در بحر مراقبت غوطه ور گردید و بدینگونه لآلی فکرت برشته بیان کشید.

برآر آئینه دل را ز زنگار

درآن بنگر فروغ عکس دلدار

شود تا سراین معنی عیانت

تجلی راز گردد طور جانت

رسد از حق تو را هر دم ندائی

بگوش جان بهر صورت صدائی

بدل شمع وصالت برفروزد

چو پروانه پرو بالت بسوزد

عالم اگرچه خانه ایست پراز نقش و نگار عالم را آئینه ایست خالی از زنگ و غبار هر نیک و بدی که درآن نمایانست صورتیست که در باطن تو پنهانست چشمی که بی عیب است نظر بعیب این و آن نکند دلی که لاریب است آلوده شک و گمان نشود این پرده که تورا برچشم است موجب دلتنگی و خشم است و این شجر پنداریکه در دل کاری ثمرش همه ذلتست و خواری پرده بردار تا از عیب برهی پنداربگذار تا از ریب بجهی چون چنین کردی عارف یقین گردی آنگه هر ذره که تو را در نظر آید مهریست که از مطلع انوار بر آید و هر فکری که تو را در دل روی نماید خزانه اسرار را دربگشاید نه نقش بینی و نه نگار نه زنگ بینی و نه غبار خالص شوی از هر رنگی رسی بعالم یکرنگی.

بیرنگ چو گشتی و نماندت رنگی

درآینه جهان نبینی زنگی

عیب از نظر و ریب ز دل دور شود

نه صلح بکس ماندت و نه جنگی

بخش ۵ - حکایت

وقتی گذشتم در کلیسائی رسیدم بکاخ ترسائی دو تصویر دیدم بردیوار آن کاخ یکی را درچشم خالی بود و دیگری را در سر شاخ هر دو مقابل ایستاده و انگشت ایما گشاده با خود گفتم ایندو نقش عجیب بی حکمتی نیست باید دانست که ایمان ایشان در چیست ساعتی سر بجیب تفکر فرو کردم شفائی از آن حاصل کردم معلوم شد که زبان ملامت گشوده و کمر عداوت بسته بیخبر از معیوبی خود در مقام عیبجویی نشسته یکی خال ظاهر میکرد و دیگری شاخ هر دو بهم بنادانی در جدل گستاخ.

آن یکی را خال اندر چشم بود

بیخبر از شاخ خود در خشم بود

در ملامت سخت بربسته کمر

میزد او را طعن برخال بصر

وان دگر گستاخ گشته درفتن

بیخبر از خال چشم خویشتن

دست طعن انداخته برشاخ وی

بربساط عیب جوئی برده پی

گشت از احوال ایشانم عیان

صورت افعال خلق این جهان

که همه هستند با هم عیبجوی

بیخبر از عیب خود در پشت و روی

گر تو را هوشیست خاموشی گزین

عیب کس منگر به عیب خود ببین

الهی دیده ما را از عیب معرا کن و سینه ما را از ریب مبرا عینی عنایت فرما که هر چه در نظر آید مطلع انوار شود و دلی کرامت نماکه آنچه بخاطر رسد مخزن اسرار گردد به بزرگواری خود باری نظر غفاری برگنه کاری بگشای و به مصقل رحمت زنگ معصیت از آئینه ضمیرمان بزدای از چنگ هر رنگ و بوئی آزاد کن و بچنگ بیرنگی دلشاد تا هر نیک و بدی که بینم از خود بینم و هر رنج و راحتی که پیش آید همه بر خود گزینم نی غلط گفتم هرکه از باده بیرنگی جرعه نوش کرد بود و نبود خود بکلی فراموش کرد آنجا نیک و بد را چه مجال و از رنج و راحت چه ملال

دراین میخانه جامی گر کنی نوش

کنی بود و نبود خود فراموش

شوی آسوده ازهر بود رنگی

نشینی فارغ از هر صلح و جنگی

نماند نیک و بد را خود مجالی

ز رنج و راحتت نبود ملالی

تشنه کام بادیه عشق را کوزه هستی بسنگ نیستی نشکند زلال جاوید از سرچشمه امید نجوشد و تا از چنگ نیرنگ هندوی نفس پر مکر و فسون نرهد از هر رنگ و بوئی ممتاز نشود و خلعت بیرنگی نپوشد، کوزه هستی بشکن و زلال جاوید بنوش نفس سرکش را آرام کن و خلعت بیرنگی بپوش.

رو سبوی هستیت رازن بسنگ

تافتد مینای امیدت بچنگ

جرعه از تشنه کامی نوش کن

از کف ساقی ببانگ نای و چنگ

هندوی نیرنگ ساز نفس را

رام گردان نه بگردن پالهنگ

تا زبیرنگی بپوشی خلعتی

برکنی از برلباس بود رنگ

بخش ۶ - حکایت

وقتی در مشهد مقدس مسافر بودم و در کاروانسرای بیکس و غریب مجاور شبی با دل شکسته و خاطر خسته در بستر بیتابی و بیخوابی غنوده طایفه از هنود پیرامنم نشسته و قفل بیان را به مفتاح زبان گشوده از آنجا که جلوه حسن معشوقی پیوسته شمع تجلی را افروخته خواهد و پروانه جان عشاق را در زبانه او بال و پر سوخته آفتاب در دل شیر بود و ماه در دهان ماهی زحل بزغاله میفروخت و مشتری خریدار بره مریخ دروگر و عطارد خوشه چین زهره را با شاه قربی بود و شاه را با زهره نظری فراش قضا مروحه طاوسی فلک را در دست گرفته مرغ هوا را در منقل نار کباب میکرد و قطره آبی چنان نایاب بود که خاکسار زمین از تشنگی اشک یتیمان را تصور آب مینمود آتش جانسوز عشق بر دل غالب و دل جان بلب رسیده بر قطره آبی طالب سبوئی بی آب در پیش داشتم و یارای آب کردن نداشتم سحاب رحمت از دریای قدرت خروشیدن گرفت و زلال جاوید از چشمه امید جوشیدن آب داری ازدر سخا درآمده سبو بر گرفت و از زلال کرم پر نموده بنهاد و برفت دست قضا آستین فشان قانون قدر ساز کرد و گیتی پای کوبان در طرب آمده جستن آغاز و لوله از زمین خواست غلغله به سبو نشست آب بریخت و سبو بشکست گوهر نامرادی را با مژه خون پالا سفتم و شربت تشنه کامی را نوشیده نظمی آبدار گفتم

بصحرای فنا در دیگ سودا

خیال آب و نان پختن ز خامی است

اگر لب تشنه آب حیاتی

زلال زندگی در تشنه کامیست

خط لب معشوق ازل کرده برات

برچشمه تشنه کامیم آب حیات

ار تیغ ستم گر کشدم زنده کند

ور سم جفا بنوشدم هست نبات

رئیس طایفه هنود را از آتش این سخن شعله درسرگرفت و دیده جان بنور ایمان منور دل از ظلمتکده کفر برگرفت معلوم شد که درستی سبو در شکستن آن بود و زلال امید در چشمه نومیدی پنهان

ز نومیدی بسی امید خیزد

ز جیب تیره شب خورشید خیزد

شهید عشق جانان زنده باشد

پس از هر گریه ای صد خنده باشد

گرت با آب حیوان هست کامی

بود سرچشمه اش در تشنه کامی

چون هندو جامه کفر برتن درید و بتشریف ایمان مشرف گردید گفتم از نیرنگ و فنون چه داری بیان کن باری گفت چون پای بیرنگی در میان آید نیرنگ را رنگی نماند.

کیست هندو نفس کافر کیش تو

خوش نشسته روز و شب در پیش تو

میکشد هر دم به نیرنگی تورا

مینماید هرزمان رنگی تورا

گاه آراید لباس فاخرت

برنشاند گاه بر پشت خرت

گاه رخشی زیر زینت میکشد

گاه از زین بر زمینت میکشد

گاه سازد قصرهای زرنگار

صف کشیده چاکران در وی هزار

گاه سازد بند فرزند و زنت

طوق لعنت را نهد بر گردنت

گه ز دوزخ گوید و گاه از بهشت

گه به کعبه آردت گاهی کنشت

گه به شهر و گه به صحرا خواندت

گه به ساحل گه بدریا راندت

گه گذارد تاج شاهی برسرت

گه دواند چون گدا برهر درت

گه بصلحت آرد و گاهی بجنگ

گه بنامت میکشد گاهی به ننگ

گه ز عزت در طمع اندازدت

تا بذلت در طمع مع سازدت

هر زمان بنمایدت رنگی دگر

سازد از بهر تو نیرنگی دگر

تا نماید فرع را پیش تو اصل

سازدت مهجور از دربار وصل

فرع نمودیست فانی واصل بودیست باقی گر طالب وصلی باصل کوش و از فرع دیده بپوش هندوی نفس را مسلمان کن تا از چنگ نیرنگ برآئی جمعیت افکار مکر را از دل پریشان کن تا از در بیرنگی درآئی

پای بیرنگی چو آمد در میان

رنگ و نیرنگت همه شد برکران

لیک تا در دل بکاری تخم رنگ

حاصلی جز رنگ کی آری بچنگ

اینهمه رنگ تو اندر کف دلا

یکدو روزی بیش نبود چون حنا

دست و پا رازین حنا کن شستشو

رنگ را بگذار و بیرنگی بجو

تا ز بند هجر آزادت کند

در کمند وصل دلشادت کند

بخش ۷ - حکایت

شنیدم دیوانه در هندوستان نه هوای باغ بودش و نه هوای بوستان پیوسته در ویرانه ها بسر بردی و گیاه بیابانها خوردی روزی بدشتی گذشت درختی دید بر دامان دشت آتش جنون بخروش آمد و دیگ سودا در جوش اره بدست آورده پابر سر درخت نهاد ساعتی بر او نشسته خواست تا وی را ببرد بنیاد صاحبدلی رسید و گفت ایکه بر سر درختی از بدبختی نشسته بیخ مبر که از پا درافتی و ریشه هستی را کنده بخاک نیستی بسر افتی از آنجا که دیوانه کمان قضا را فرمان بود و ناوک قدر را نشان شربت نصیحت در مذاقش تلخ افتاد و غره غرا در سلخ های های کنان خندیدن آغاز کرد و برگ بریدن ساز.

ای قضا را بجان شده همدوش

با قدرگشته دست در آغوش

پای بر فرق هر نهال منه

تکیه بربالش و بال مده

برمکن ریشه درختان را

بشنو پند نیک بختان را

داروی ناصحان مگردان قی

اره بر پای خود منه هی هی

اره بردار و پند من بشنو

بیخ خود برمکن سخن بشنو

گوش دیوانه پند در نگرفت

بیخ ببرید و اره بر نگرفت

تا که افتاد سرنگون برخاک

سینه مجروح گشتش از خاشاک

ریشه برکند نخل راحت را

سرفرو کوفت استراحت را

عاقبت بیخ شادمانی را به اره نادانی برید و نهال دردمندی را در دل مستمند نشانید چون دید ساعد توانائی مجروح شد و جراحت ناتوانی از آستین بربخت پای اطاعت در راه ارادت نهاد و دست بدامن استدعا آویخت روی تمنا بسوی صاحبدل کرد و آئینه دیده بدیدارش مقابل پس از گریه بسیار سر از جیبب گفتار برآورد و گفت

ای سر عیان بر تو عیان دار عیان

دانم که توئی کاشف اسرار نهان

جائی بنما مرا درآنجا که توئی

رسمی زره و منزل خود ساز عیان

صاحبدل رااز صحبت دیوانه بهجتی روی نمود و فرمود

عسلی بکن و ساز ز خود دغدغه پاک

پس جامه بتن همچو کفن میکن چاک

گر رسم و ره منزل من میپرسی

مردن بودم رسم و کفن در دل خاک

دیوانه چون این سخن بشنید جامه بر تن بدرید ساز مردن ساز کرد و گور کندن آغاز پس درآب دیده غسل کرده کفن در پوشید و مردوار سر بلحد نهاده پا بدامن خاک کشید قضا را سواری برمرکب جلادت نشسته دبه روغنی در دست داشت علم ندای هل من اجیر بر افراشت که هر که این دبه را بخانه برساند صد دینار از خزانه من اجرت بستاند دیوانه چون ندای او بگوشش رسید بی اختیار با خود رو در سخن آورد که اگر من نمرده بودم از این سودا میبود سودم آواز دیوانه را سوار بشنید و عنفا از گور بیرونش کشید چون ملک سئوال بضرب تازیانه آتش الم بجانش افروخت چندانکه گفت مرده ام سودی نداشت دبه بر سرو دست بدامن ریش گاو زده در بحر فکر خام غوطه ور گردید که از این صد دینار اجرت ماکیان بخرم و از بیضه او جوجه ها بعمل آورم بعد از کثرت جوجه و ماکیان بخرم گوسفندان چون گوسفندان را نتیجه بسیار شود نوبت اسب و گاو و حمار شود عاقبه الامر در دارالوسوسه فکرت خانه بنا نهاد مناکحه نموده شد صاحب اولاد پس پسرش رسید بسن چهار رفت از خانه بجانب بازار و از برای طفل خود نخود بریان خرید و داخل خانه گردید فکرت چون بدینجا رسید گفت پسرم میگوید بابا در جیب چه داری بمن ده جواب گویم نه چیزی نکرده خرید دامن از دست پسر کشید دبه از سر بیفتاد و روغن بریخت سوار با او به نزاع آویخت که ای بدبخت دبه روغنم شکستی و در عیش برویم بستی دیوانه گفت ریشه امیدم گسستی همانا ظالم و جابر هستی خانه ام را خراب کردی و در داغ فرزند جگرم را کباب.

آن یکی برکف سنان عزم داشت

سینه آن چاک از آن جزم داشت

ریختی برخاک ظالم روغنم

تار کردی روزگار روشنم

واند گر بر فرق سرمیریخت خاک

در عزاداری نموده سینه چاک

که مرا برباد دادی دستگاه

مال و فرزند و زنم کردی تباه

هردو با هم گشته سرگرم نزاع

تا که خور برداشت از گیتی شعاع

این حکایت وصف حالی شد بیان

از برای مردمان این زمان

کز شراب فکر باطل روز و شب

مست و لایعقل به لهوند و لعب

غافل از سود و زیانش بردوام

دیگ سر در جوش از سودای خام

نفس سرکش گشته برایشان سوار

خوش کشیده چون خرانشان زیر بار

با هزاران گیر و دارو دبد به

روغنی گوید که هستم در دبه

تا بجوش آرد از آن دیگ طمع

جمله را سازد بدل حرص مع

پس از آن اندیشه ها زاید بدل

جان و دل گردد اسیر آب و گل

خانه هاسازد پس از وهم و خیال

بر دل و بر جان نهدبار عیال

هر زمانی نوعی نماید جلوه

برسرهر یک گذارد دبه

ناگهان آن دبه افتد بشکند

جمله را بنیاد هستی برکند

خانمان جمله را ویران کند

جان و دل در داغ آن بریان کند

گر تو راهوشیست رو کنجی بمیر

تا توانی دبه اش برسرمگیر

پیش از آن کود به ات بنهد بسر

دبه بشکن بگذر از نفع و ضرر

ایخوش آنکو مرد و این دبه شکست

گشت خاموش و زهر رنجی برست

گرتو هستی مرده با خود دم مزن

تا قدم ننهی به صحرای فتن

مرده کی دارد زبان گفتگو

روزبان از گفتگو کن شستشو

مرده تو گرچه گوئی مرده ام

مرده کی دم زد ز بهر بیش و کم

الهی دبدبه سوار ستمکار نفس را که کوکبه غرور و نخوتست بر ما مگمار و دبه که پیوسته نفس را بجوش آرد و آتش حرص و حسد را بخروش بر سرما مگذار زبان ما را از آنچه زیان است خاموش کن و خیالات رنگارنگ باطل راز دل فراموش تا جز ذکر تو بر زبان نیاریم و جز فکر تو در دل نگذاریم.

بخش ۸ - حکایت در فوائد خاموشی

صاحبدلی را دیدم در محفلی نشسته و عقد صحبت با کاملی در میان بسته هر قطره از زلال گفتارش بحری پر لالی و هر ذره از پرتو رخسارش مهری لایزالی چهره جمال برنور جلال آراسته و آئینه جلال بجلوه جمال پیراسته سخنش تشنگان را چشمه حیوان و کشتگان را حیات جاودان گاه بدیده گریان گهر هجران سفتی و گاه با لب خندان خبر وصال گفتی.

گاه میرفتی بجاروب مقال

از ضمیر خستگان گرد ملال

گاه اندر جام مخموران هجر

باده پیمودی ز مینای وصال

هر دم از بحر فضیلت ریختی

گوهر دانش بدامان کمال

گفتم هر صبح و شام رفته جمال با کمالش به بینم و گل از گلشن صحبت با مسرتش بچینم چند روزی بگذشت صیت فضلش منتشر گشت و قاضی بیخبران بر کمالش فجر آتش حسد در دل قاضی شعله کشیدن گرفت و باد غرور برسر و رویش و زیدن فرمود تاوی را در محکمه قضا آورده و ایرادی گرفته مقتول نمایند از آنجا که ضمیر روشندلان آئینه مصفاست و صورت افعال نیک و بد در آن پیدا چندانکه در معرکه سئوال عقد مکالمه بستند و باب مجادله گشودندگوی معانی از چوگان بیانش جز جواب لا ادری نر بودند زبان بحکم ضرورت از گفتار بست تا ازقضیه محکمه قاضی رست.

کی خردمند نزد هر جاهل

گوید اسرار در حق و باطل

داند آنکس که باخبر باشد

که زبان پاسبان سرباشد

گر تو را هست عقلی و هوشی

بردهان بند قفل خاموشی

لب گشاید چو بیخبر به ستیز

دم مزن آتشش مگردان تیز

یا بدارالقضا بشو راضی

تا کند پوست از سرت قاضی

معلوم شد که دانائی در ندانستن بود و رهائی در زبان بستن نگر در حاجت مدعی اگر چه حجتی است باطل اظهار مدعای حق گو در دهان سمی است قاتل سخن عاقل بجاهل در نگیرد و آئینه ناقابل عکس نپذیرد.

خیز و ز گوش خرد پنبه غفلت درآر

کن ز لب کاملان در سخن گوشوار

بیخ جهالت بکن تخم تعقل بکار

تا رسدت زین چمن نخل تمنا ببار

زبان بستن بحقیقت بضرورت بحریست پر گوهر و سخن گفتن بمصلحت مهریست ذره پرور این هر دو جوهر یک کانند و گوهر یک عمان گاه آب انگیزد و گاه آتش گاه تسلی نماید و گاه مشوش.

خموشی گرچه بحری پر لآلیست

بوقت مصلحت اندر سخن کوش

سکوت و گفتن بیجا خرد را

کند تیره چراغ روشن هوش

نه دائم در سخن باش و نه صامت

گهی خاموش باش و گاه بخروش

نظر کن اقتضای وقت آنگه

هرآنچه مصلحت بینی درآن کوش

بخش ۹ - حکایت در فوائد سخن

وقتی میگذشتم بشهری رسیدم ناگاه بنهری دو طایفه را دیدم بر کنار نهر نشسته و عقد مکالمه برمیان بسته همه در مجادله مسکوب و بمعادله منسوب تیغ زبان در معرکه بیان کشیدم و سبب مهلکه یک بیک پرسیدم بعضی آبرا موج میگفتند و برخی موج را آب و جمعی سراب را دریا و خیلی دریا را سراب یکی میگفت وحدت در کثرتست دیگری میگفت کثرت در وحدت لآلی متلألی از مثقب فکرت سفتم و قفل معانی بکلید بیان گشوده گفتم

از نظر بحر و موج و آب و سراب

کثرت و وحدت و سئوال و جواب

همه را یکطرف بیندازید

سربوحدانیت بر افرازید

گر همه گل و گر همه خار است

اثر رنگ و بوی آن یار است

دست شوئید از همه رنگی

رو نمائید سوی بیرنگی

تا بیابید سر آب همه

رخ بتابید از سراب همه

جز وحیدی که هست جانانه

کثرت و وحدتست افسانه

چون این ابیات مناسب حال گفتم گرد ملال بجاروب مقال رفتم همه از شراب این سخن مست و شراب آشتی در دست از منزل نفاق خاسته در محل تفاق نشستند و رشته عداوت را گسسته عهد مودت چنین بستند که من بعد از این مقوله سخنان نگویند و ملامت یکدیگر نجویند.

سخنی گویمت حکیمانه

یاد گیر و مخوانش افسانه

در میان دو کس که بینی جنگ

تا توانی بصلح کن آهنگ

شربتی راستی میان آور

سخن خیر برزبان آور

آب سردی بروی آتش ریز

ورنه زود از زبانه اش بگریز

الهی بشهر حقیقتمان گذر دادی و بنهر معرفتمان نظر گشادی طایفه عقل و جهل را برکنار آن نشانیدی و سلسله مخالفت و منافقون در میان جنبانیدی زبانی کرامت فرما که سیف قامع گردد و بیانی عنایت نما که برهان قاطع شود تا ریشه مخالفت را به تیشه موافقت بر کنم و رشته نفاق را گسسته سلسله تفاق سرکنم الهی از چنگ علایق و عوایقمان برهان و بدایره مجردان و موحدان ایمان برسان کسوت خود نمائی مان مپوشان و شربت خود أییمان منوشان پالهنگ کثرت رااز دل و جان باز کن و بکمند وحدت سرافراز تنوره غرور و شهوت را که تنور نخوتست برتن میفروز و هزار وصله تزویر و تلبیس را که خرقه ابلیس است در برمیندوز توجه چهار پر را بر ما صادق کن چهار طبع مخالف سرکش را موافق گردان چهل تار شرک راکه رشته دو رنگیست و فریب از کمر بگشای ویکتار وحدت را که سررشته یکرنگیست و شکیب بمیان در بند تا هر فرعی را اصل نخوانیم و هر هجریرا وصل ندانیم.

حکایت یکیرا دیدم کسوت درویشان در برد از وصف ایشان بیخبر در قریه از عراق با زوجه اخیه هم وثاق هر دو هم را تنگ دربر گرفته و در بستر هوا و هوس خفته بند عصمت را گسسته پای عفترا شکسته.

دست یکی برزمین پای یکی بر هوا

هردو بهم کامجواز سر مهر و وفا

مرد هوسباز را دست حمایل برن

طوق میان مرد را پای زن بیحیا

گفتم ای صوفی ناصاف وای کافر بی انصاف مگر از خدا بیخبری و اندیشه روز حسابت نیست این زوجه برادر تست با او هوس بازی تو از چیست گفت خاموش که مقام وحدتیست و هنگام فرصت درمیان من و برادر جدائی نیست دو تن که لحمک لحمی شدند یکیست گفتم اکنون برخیز و در پناه تو به گریز که فضله شیطان خوردی و عرض موحدان بردی ختم رسل محمد مصطفی(ص) با علی مرتضی علیه التحیه والثنا که لحمک لحمی بودند و در توحید مسلم چرا هرگز از ایشان چنین فعلی بظهور نرسید و از اینگونه سخنان از لب مبارکشان گوش کس نشنید همانا که دزدی و لباس پاکان رااز ناپاکی دربر کرده تا راه مسلمانان بزنی بهتر آنستکه خرقه درویشان را که جامه تسلیم و رضاست از برکنده من بعد دام تزویر نیفکنی

ای ببر کرده خرقه تلبیس

میخوری چند فضله ابلیس

دست از این طورهای بد بردار

مرد حق را نباشد این اطوار

صوفئی را که خرقه از صوفست

خرقه صوفیان ببر نکند

هر که سرباخت اندرین میدان

گوی مردی ببرد با چوگان

تا تو در سرهوای سرداری

بهوا و هوس گرفتاری

روبکن صوف صوفیان از بر

یا هوا و هوس بنه از سر

تابتذویر میگشائی دام

برتوصید حلال هست حرام

بعد از مجادله بسیار و مکالمه بیشمار جامه حوبه اش کندم و در آب توبه اش افکندم مدتی بادیده گریان و سینه بریان و لب تشنه و شکم گرسنه و سرو پای برهنه در بیابان نیستی بدوید تا گریبان هستی بدرید نه هوائی ماندش در سر و نه هوس در تن ظلمت کفر از دل او دور شد و نور ایمان روشن تیغ لا در دست گرفته خویش را در پای الاالله سر ببرید و شیشه هستی را بسنگ نیستی شکسته با ده توفیق از جام تحقیق کشید شبی در عالم واقعه دید تیر توبه اش بهدف اجابت نشسته از بند عوایق و علایق بکلی جسته کفش بردار حلقه درویشانست وبجان و دل خدمتگار ایشان علی الصباح از در تسلیم درآمده و باب تعظیم گشود و سجده شکری بجای آورده شرح واقعه نمود گفتم از تو چه خطاسرزده بود که در این مهلکه پا نهادی و هدف ناوک بلا شده کمان هوس گشادی زبان انکسار بیان باز کرد و سیلاب سرشک از دیده آغاز گفت سالها در دل ذکر خدا میکردم و در صحبت صاحبدلان بسر میبردم جز فکر خدا نبودم اندیشه و جز شیوه اطاعت نبودم پیشه پیوسته در حلقه موحدان بسر میبردم و سخن میگفتم و گوهر توحید با الماس تجرید میسفتم عاقبه الامر سخن بجائی رسید که گفتم منم قطب زمان و صاحب دوران باد نخوت وزیدن گرفت و آتش شهوت زبانه کشیدن دامن عصمت از کف رها شد و گریبان عفت برتن چاک نه عقل ممیز را تمیزی و نه مدرکه را قوه اداراک شراره شره بردل غالب شد و دل بهوا و هوس طالب الحمدالله در کرم باز بود و ملک قدم بی انباز دریای عزت بجوش و سحاب کرم بخروش صاحبدلی رسید و از چنگ نفسم رهانید و از منزل شرک برآورده بمقام توحید رسانید معلوم شد که اصل را فرع میخواندم و هجر را وصل نه از وحدت خبر داشتم و نه از کثرت گلخن شهوت را نامیده بودم گلشن وحدت اکنون چنین دانم که تا انسان در حالت بشریتست و اثری از شهوت در او باقیست اسیر کمند کثرتست و از آزادی وحدتش خبر نیست زیرا که تا کسی قبل از مردن اضطرار باختیار نمیرد و شیشه هستی را بسنگ فنا نشکند در مصطب توحید جام بقا نگیرد و هر که باضطرار یا اختیار بمیرد در منزل خواب و خور قرار نگیرد سرچشمه غفلت خوابست و منبع شهوت خور و هرکه از این دو دور است هرگز نمیرد

گویم سخنی بنیوش این گوش خرت بفروش

بیدار شو از غفلت رو پنبه بکن از گوش

این شیشه هستی را با سنگ جفا بشکن

در مصطب توحید آی از جام بقا مینوش

روناخن غفلت را بر دامن عصمت زن

دراعه شهوت را زین بیش منه بر دوش

سخن درویشان چون درونشان آئینه مصفاست صورت افعال هرکس درآن پیدا گاه پرده دار است و گاه پرده بردار مراد از عراق تن بود و قریه دل نفس لوامه بود درویش ناقابل و برادرش نفس اماره و زن دنیا و نفس ملهمه بود توبه فرما و نفس مطمئنه قبول کننده توبه و عفو نماینده حوبه

سخن صوفیان صاحبدل

همچو آئینه صاف و بیرنگست

صورت خویش اندر آن بیند

هرکه با رنگ و هرکه بیرنگست

عاشقان را بزخم دل مومست

فاسقان را به فرق سرسنگست

الهی نفس ما را الهامی ده که راه تردد از دیار اماره بگرداند و کمیت ایقان را به عرصه اطمینان از کمند شک و گمان برهاند و دل ما را دل آرامی ده که دست تصرف این کهنه زال پر مکر و فسون را کوتاه سازد و بنیاد عفت را به تند باد شهوت تبه نسازد تا بدستیاری عفت دامن عصمت بگیریم و در بیابان هلاکت بضلالت نمیریم آه آه از جفای این عجوزه مکار و از وفای این دو روزه غدار که هر لحظه رنگی میسازد و هر لمحه نیرنگی میبازد و از پس پرده مکر و فریب جلوه مینماید و دل هزاران را به کمند کرشمه و ناز بجلوه میرباید بمژده مواصلت عالمی را شوقناک کند و بورطه مفارقت هلاک.

چیست دنیا کهنه زال پر فنی

خوش نشسته هر زمان بر دامنی

صورتی بنماید و پنهان کند

عالمی را واله و حیران کند

حجله ها سازد که دامادی کنید

دست و پا کوبد که دلشادی کنید

هر زمان نوعی فروشد عشوه

از وصال خود فرستد مژده

تا بدین مژده کند خلقی هلاک

جامه جانها کند از غصه چاک

آخر این دنیا عجوزی بیش نیست

عشوه او یک دو روزی بیش نیست

دل نگهدار از فریب این عجوز

بهر وصلش ز آتش حرمان مسوز

وصل او حاصل نگشته برکسی

زین تمنا خاک شد جانها بسی

هرکه دنیا را بخود نگرفت دوست

از علایق فرد گشت و مرد اوست

بخش ۱۰ - حکایت مرموزه

عارفی دید دنیا را در عالم رؤیا دختر جمیله با قامت رعنا داغهایش بر جبین مبین و جراحتها بر پشت پای نگارین پرسید که این داغ چراست و این جراحت از کجاست گفت بسیاری از جوانمردان هستند که از شراب قرب الهی مستند گل مراد نچینند جز از گلشن و غنچه دل نشکفند جز به نسیم عنایت چندانکه باب طلب بخواستگاری ایشان میگشایم و جبین مبین بر زمین تمنا میسایم باری نظر ملاطفت جز بکراهت نمیگشایند و قبول مزاوجت و مواصلت من ننمایند چون مرهم وصلم از ایشان حاصل نیست داغهای چنین برجبینم باقیست و بسیاری از نامردان میباشند که تخم محبت من در دل می پاشند قدم نمیزنند جز به قفای من و نظر نمیکنند جز بلقای من پیوسته بطلبکاری من مسرورند و از مقام قرب ذوالمنن دور چندانکه بوسه ها از پای من میربایند و جبین تمنامیسایند نه ایشان را از مواصلت سودیست و نه مرا از ملاطفت ایشان بهبودی جراحتیکه از پای من روانست از اثر بوسه ربائی و جبین سائی ایشانست

آری آری آنکه مرد حق بود

از غم دنیای دون مطلق بود

خود نپوید راه جز راه هدا

رو نیارد جز بدرگاه خدا

شسته از دنیا و عقبی جمله دست

درمقام قرب حق دارد نشست

وانکه از دنیای دون مسرور شد

از مقام قرب ایزد دور شد

نه ز دنیا کام وی حاصل شود

نه بوصل دوست او واصل شود

نه دراو حجله کند دامادئی

نه بجز غم باشد او را شادئی

گرتو راهست ای پسر هوشی بسر

از غم دنیای فانی واگذار

بگذر از این کهنه زال و شادیش

پا منه در حجله دامادیش

رخ بتاب از مکر این فرهاد کش

گرچه شیرینست باشد روترش

این ترش روئی خریدن تا بکی

کو بکو دایم دویدن تا بکی

روبجو در کنج عزلت گوشه

خوش بدست آر از قناعت توشه

باش قانع تا نیفتی درطمع

کز طمع با ذلت آمد مرد مع

بخش ۱۱ - حکایت در فضیلت قناعت

وقتی در ارض اقدس مشهد مقدس در کاروانسرائی با درویش بینوائی هم حجره بودیم و همسفره روزها قرص خورشیدمان زیب خوان و شبها از خوشه پروین زبیب قوه روان پیوسته بر سفره قناعت میهمان و شخص تسلیم و رضا را میزبان چند روزی بدین منوال گذران حال بود عاقبت درویش بینوا را در بنای توانائی شکست افتاد و طاق طاقتش سست شد بنیاد آتش جوع خرمن شکیبائی راسوخت و شعله شکایت برجانش برافروخت تمنای اطعمه لذیذه از دیار صبرش اخراج کرد و با این بی خانمان آغاز لجاج گفتم ای درویش دلریش خوان قناعت نعمتی است بی محنت و تشویش مائده انزوا طعامیست بی مشقت بیش از بیش قال الله تبارک و تعالی (اتستبدلون الذی هوادنی بالذی هو خیر) چون بنی اسرائیل را از شربت نصیحت دأالجوع بهبودی حاصل نشد و مضمون (اهبطوا مصرا فان لکم ما سالتم) را مایل شد حسب التمنای آن از آن شریف مکان رحل اقامت بستیم و در قریه ای از حوالی آنجا نشستیم حضرت و اهب العطایا ضیافتخانه بهر ما ترتیب فرمود آنچه متمنای درویش بود لیکن در خلال آن حال رئیس قریه فقیر را شاهزاده خراسان که مفقود شده بود تصور نمود و روز بروز در احترام میافزود هر چند سوگند یاد میکردم که من آن نیستم مفید نمی افتاد بلکه قوی میشد اساس آن بنیاآخرالامر این معنی در خراسان منتشر شد و سایر اهل قری مخبر گشته ازهر طرف ساز و برگ پیشکشی ساز کردند و انقیاد اطاعت آغاز حاکم مشهد مقدس را تزلزلی در بنای طاقت روی آورد و در این خصوص تدبیرها میکرد که فقیر را بنوعی برطرف کند و ناوک هلاکت و را هدف، درویش بینوا را لشکر جبن بمحاصره حصار دل بر آمده در صدد و دفع آن برآمد و چندانکه مجادله نمود مطلقا ندادش سود چون راه چاره مسدود دید با جزع و فزع تمام نزد فقیر دوید که کنج قناعت و جوع سلامت بهتر از خوان کرامت و بیم هلاکت و ملامتست آن گنجی است بیزوال و این رنجی لایزال شبی دست دعا بدرگاه کبریا درآورده پیدا شدن شاهزاده مفقود را از حضرت و دود مسئلت نمودیم علی الصباح خبر ورود درآن نواحی رسید و از قضیه رسته روانه مشهد مقدس گردیدیم و بکنجی غنودیم.

گرت آسودگی باید بگیتی

برو کنجی گزین در انزوا کوش

بکش دست طمع از مال دنیا

که جز نیشش نباشد هیچگه نوش

الهی ما را در کنج عزلت گوشه ده و از خوان قناعت توشه شکیبی عنایت نما که به فریب عشوه دنیا از راه رخ نتابیم و خصلتی کرامت فرما که در منزل حرص و حسد در بستر غفلت نخوابیم هم درد تو دهی هم درمان تو فرستی هم جان تو بخشی و هم جان تو ستانی گاه قدح مماتمان برلب نهی و گاه باده حیاتمان درکام چکانی گاهی بانگشتی جامه جانها چاک کنی و گاه بسوزنی چاک گریبانها بدوزی

گه فرستی درد و گه درمان دهی

گه ستانی جان و گاهی جان دهی

گه بجانها چاک ز انگشتی زنی

گه بدوزی چاک جان از سوزنی

بخش ۱۲ - حکایت

حکیمی با حذ اقترا شنیدم که باب طبابت گشاده بود و مریضه حامله را مداوا مینمود اتفاقاروزی با دم روح افزا از دارالشفاء درآمده بعزم زیارت اهل قبور در کوچه عبور میکرد جمعی را دید دست پریشانی در حلقه ماتم زده تابوتی بر دوش دارند و گریبان شکیبائی را دریده شاهد عزارا درآغوش پرسید اینهمه نوحه و زاری از چیست و میتی که دراین تابوتست کیست زن قابله گفت همان مریضه حامله حکیم گفت وی زنده است هنوز وقت مردن او نیست باری نبضش بمن رسانید تا بیابم مرض چیست تابوت را در گشادند و میت را درآورده پیش طبیب نهادند با حکمت انگشت حذاقترا گشوده نبضش سنجید و دیده بصارت باز کرده گونه گلگونه اش دید سوزنی در دست گرفته بر پهلوی میت فرو نمود و گریبان صد چاک مماتش برشته رفو پس رایت کرامت در عرصه لطافت افراخته و نفس عیسوی را با لب معجز بیان آشناساخته فرمود برخیز و سجده شکری بجای آور که بی هنگام جام اجل نخوردی وحسرت زندگی در دل خاک نبردی

آب حیوان ریختی در کام جان

بار دیگر زنده گشتی درجهان

نوش کردی از شراب زندگی

خویش افکندی درآب زندگی

بی سبب برجان نکردی جامه چاک

حسرتی در دل نبردی زیر خاک

ازدم عیسی وشی جان یافتی

جان فدا ناکرده جانان یافتی

عاقبت میت را جان رفته بتن بازگشت و باعمر گرانمایه دمساز از گلخن ممات درآمده در گلشن حیات خرامیده و از فراش مرض برخاسته در بستر صحت آرمید معلوم شد که طفل از دست رحم دست دراز کرده راه نفس را حائل شده بود و شاید اجل معلقی را مقابل سوزن جور بانگشت وی رسیده متألم شده دست جانب خود کشید سد از میانه برداشته شد و راه نفس باز رشته اجل کوتاه گشت و سلسله عمر دراز

یافته بس مرده جان از نفس کاملان

از نفس کاملان یافته بس مرده جان

مرده دلی تا بکی خیز و بجو کاملی

کامل صاحب نفس مالک ملک روان

کیست زن حامله طالب دنیای دون

نفس دنی همچو طفل در رحم او نهان

در طمع آورده دست راه نفس کرده تنگ

سوزن حکمت کجاست تا بکند دفع آن

ای بطمع گشته مع دست بکش از طمع

تا نزنی بی سبب دست بدامان جان

الهی نفس اماره را که دشمن خونخواره است در بطن ما جا دادی و انگشت طمع را که نتیجه حرص و حسد است بعقد نفس گشادی حکم محکم رای عقل را بفرست تا از سوزن حکمت نشتری بسازد و سده گلوگیر حرص را که غده دل مردگی و افسردگیست از سینه براندازد تا از پله افراط و تفریط برخاسته شاهنگ میزان عدالت بگیریم و از غرقاب هلاکت و ضلالت به سفینه نجات درآمده بجهالت نمیریم ملکا پادشاها از خزانه معرفتمان انعامی ده و از ترانه عدالت پیغامی تا از استماع آن مدهوش شویم و از هرزه درائی خاموش شیشه شک و گمان را شکسته باده ایقان بپوشیم و سیاهی نامه اعمال را شسته جامه رو سفیدی بنور افعال بپوشیم

بخش ۱۳ - حکایت در نواسنجی عدالت

روزی به قبرستانی درگذر بودم و در بحر آفرینش غوطه ور مشعل زرین مهر از سقف سیمین سپهر فروزان بود و صحن زمین از تابش آن سوزان شراره هوا درسر شعله ور شد و پشت پا از عرق جبین تر آفتاب جهانسوز قیامت از مشرق فکرت در فضای خیال تابان گشت و شاهین میزان عدالت در عرصه جلال و جمال بصید طایران اعمال نمایان قوه واهمه دست تصرف در دامن تخیل زده به حفظ تصورات درک معانی میکرد و از قضایای دارالقضای ربانی کشف رازهای نهانی لیکن از تصور این قضیه تحملی داشت و از تصدیق این رویه تاملی ناگاه کودکی با صورت حزین از گوشه قامت نو افراخته لب معجز بیان بترنم باز کرد و بخواندن کلام مبین آغاز که فمن یعمل مثقال ذره خیرا یره و من یعمل مثقال ذره شرا یره دل از استماع آن سراپا گوش شد و از نشانه صهبای حقیقت مدهوش ظلمت شک بنور یقین زائل شد و حجت منکران دین مبین باطل.

شکر کز اعجاز کلام مبین

تافت بدل پرتو نور یقین

وسوسه شک بیقین دور شد

سینه از آن آئینه پر نورشد

نور یقین تافت در اقصای دل

گشت بجان مذهب حق را سجل

پس هرکرا از ترانه عدالت نغمه بگوش آمد و از خمخانه حقیقت جرعه نوش کرد از دارالوسوسه شک بمصطبه یقین درآمد و خیالات باطل را همه از دل فراموش کرد آنگه در مزرعه روزگار جز تخم محبت نپاشد و دل صاحبدلان را به تیشه عدالت نخراشد زیرا که آنچه بکارد همان بردارد و بد نکنند هر که خیر دارد

آنکه خبر دارد از عدالت سلطان

تخم بکارد نکو بمزرع اعمال

زانکه هرآن چیز حاصلش شود از زرع

هست نتیجه ز تخم در همه احوال

تخم بدی هرکه گشت بار بدی دید

وانک نکو کشت تخم گشت نکو حال

بخش ۱۴ - حکایت

صاحبدلی را شنیدم در قصر تنهائی نشسته و در آمیزش بررخ اغیار بسته شمشیر ذکر مدامش حمایل و سپر فکر تمامش مقابل نه هوای باغ بودش و نه تمنای راغ پیوسته قدم بعرصه مجاهده نهادی وابواب مشاهده گشادی سخن نگفتنی جز بحلقه عرفان و قدم نزدی جز بدایره ایقان از آنجا که آفتاب جهانتاب حقیقت از مشرق دلش طالع بود و پرتو انوار الهی پیوسته از مطلع رخسارش ساطع شعشعه جمالش تابان گشت و مشعله کمالش فروزان قلاب محبتش دل را صید کرد و زنجیر محبتش جان را قید خواستم دیدار فرخنده آثارش ببینم و گلی از گلزارش بچینم کمر ارادت برمیان بسته بی اختیارکوچه چند با قدم شوق دویدم و عاقبت الامر بپای قصرش رسیدم دیدم عقد نماز مغرب بسته و دل با حضور به نیاز پیوسته شارب الخمری درپای قصرش ایستاده و باب عداوت از روی شقاوت گشوده نصیحت گفتمش نشنید ملامت کردمش رنجید زبان بدرشتی گفتن باز و سنگ جفا براهل وفا انداختن آغاز بیخبر ازآنکه چاه کن همیشه در چاهست و راهزن گمراه خواست تا سنگی برصاحبدل اندازد و ویرا بیگناه مقتول سازد سنگ حرمت صاحبدل را دانسته از در دریچه بازگشت و بر سنگ انداز فرودآمده سرش را بشکست و در خاک آمیخت سنگ انداز را چون سرشکست و خون فرو ریخت بی اختیار دست تضرع گشوده بدامن معذرت آویخت چون هدف ندامت شد و از کردار زشت بازگشت صاحبدل را بروی رحمت آمده از سر تقصیرش گذشت.

رو مزن ای بیخبر سنگ جفا

بی سبب برفرق مردان خدا

اینقدر برخود مگردان عرصه تنگ

خود بدست خود مزن بر فرق سنگ

بی سبب بر هر که سنگی افکنی

فی الحقیقه برسر خود میزنی

سود سنگ انداز غیر از سنگ نیست

بر رخش جز خون ز سرخی رنگ نیست

سنگ را بگذار و سنگین دل مباش

خود بخونریزی خود مایل مباش

میزنی سنگ عداوت تا بکی

مینهی طرح شقاوت تا بکی

چند روزی هم محبت پیشه کن

از حساب رستخیز اندیشه کن

تا توانی صاحب تعظیم باش

پیش مردان خدا تسلیم باش

الهی از زندان شرکمان به بقعه تنهایی که منزل توحید است مقامی ساز کن و از درگه جهالت بدرجه عدالت درآورده دریچه از نور حضور بر دل ما باز کن تا از دغل بازی نفس بد افعال جسته دست از سنگ اندازی برداریم و ریشه عداوت و شقاوت را کنده در مزرع اعمال جز تخم محبت نکاریم آزادئی ده که گرفتار نگردیم صیادئی ده که شکار نشویم.

بخش ۱۵ - حکایت

عنکبوتی درگوشه بام از مشقت تمام تاری چند بر یکدیگر تافته بود و دام پرشکنجی با هزاران رنج بافته خواست تا مگسی صید نماید خود به قید درآمد چندانکه سعی درآزادی کرد بر گرفتاری افزود عاقبت از دامی که نهاده بود کامی نبرد و خود بدام افتاده ناگاه بمرد.

جانوری جانوری را بدام

خواست کند صید بصد اهتمام

حلقه دامش به قدم قید شد

صید بکف نامده خود صید شد

باز کن آخر تو بعبرت نظر

بین که چه شد عاقبت جانور

قید منه تا ننهی پا به قید

صید مکن تا نشوی خویش صید

نورعلیشاه

دیوان اشعار

جامع الاسرار