معرفی گنجور

گنجور پروژه‌ای با هدف فراهم کردن دسترسی آزاد و رایگان پارسی‌زبانان به آثار سخنسرایان پارسی‌گوست.

شما می‌توانید با دریافت برنامه‌های رایگان گنجور رومیزی یا ساغر و برخی برنامه‌های رایگان دیگر تهیه شده برای سکوهای دیگر از امکانات بیشتری جهت مطالعهٔ این آثار بهره‌مند شوید.

اخبار جدید راجع به پروژهٔ گنجور را در این نشانی مطالعه فرمایید:

https://blog.ganjoor.net

نظرات خود را به پست الکترونیکی ganjoor@ganjoor.net ارسال یا در صفحهٔ فیس‌بوک گنجور به نشانی https://www.facebook.com/ganjoor مطرح فرمایید.

دربارهٔ شاه اسماعیل صفوی (خطایی)

اسماعیل، ملقب به ابوالمظفر بهادر خان حسینی، و معروف به شاه اسمعیل مؤسس سلسله صفوی است. از وی اشعاری به ترکی و به فارسی با تخلص «خطایی» بر جا مانده است، دیوان او بالغ بر ۸۰۰ صفحه می باشد. مرگ شاه اسماعیل: سلطان سلیم اول که در جنگ معروف چالدران در فتح تبریز موفق شده بود که همسر محبوب شاه اسماعیل را به اسارت در آورد پس از خروج از ایران وی را گروگان گرفت و برای آزادی وی از شاه امتیازات کلانی خواست. اما اسماعیل برای به دست آوردن همسر محبوب خود حاضر نشد یک وجب از خاک ایران را به سلطان سلیم تسلیم کند و آن چنان که گفته شده از غم فراق دوری همسر خویش در سن سی و پنج سالگی درگذشت. پس از وی فرزند وی شاه طهماسب اول به پادشاهی ایران رسید. گزیدهٔ اشعار ترکی شاه اسماعیل توسط آقای کامران مشایخی به گنجور رومیزی اضافه شده است.

گزیدهٔ اشعار ترکی

الله : الله-الله, دئیین, بازیلر,

پروردیگار : ائی کی, یوخدان بو جاهانی وار ائدن پروردیگار

یا علیّ المرتضی : عرضه یازدیم من سنه، ای شاه خوبانیم مدد

قیرخلار میدانی : قیرخلار میدانینا واردیم,

درویشلیک : دیل ایله درویشلیک اولماز,حالی گرک یول اهلی‌نین

گل : گل بیر پیره خیدمت ائیله

عاقیل : عاقیل, گل بری, گل بری,

اینجیمه بیزدن : گل, کؤنول, اینجیمه بیزدن

اولموشام آییق : ایچمیشم بیر دولو, اولموشام آییق

صاباح : بیز ده خاندانه گئدر دئر ایدیک

مئهمان گؤردوم : یئنه مئهمان گؤردوم, کؤنلوم شاد اولدو

عشق اولسون! : ووجودیم شهرین سئیر ائدیب گزدیم

دوست دئییب گزمه : کؤنول, نه گزیرسن سئیران یئرینده,

قارا گون یولداشی : گل, آ کؤنول, خوش گؤره‌لیم بو دمی,

موشتری : بو یولون یولچوسو اولاییم, دئرسن

ایقرار وئردیم : ایقرار وئردیم, دؤنمن الست بزمیندن

سورویوب گئدر : قارشیکی قارلیجا دابی گؤردونمو؟

شریعت : باهارین گلدیگین ندن بیلییم

من درویشم : من درویشم - دئیه, کؤکسون گررسن

ایلاهیم : گئتدی اول محرو یانیم‌دان, یوز جفا قالدی منه

دیلبر : گئتدی اول دیلبر, بسی درد و بلا قالدی منه

بیر : گلن بیردیر, گئدن بیردیر, قالان بیر

الیف : اول - الیف قددینه مونزل گلدی خطتی-اوستیوا

یعنی کی نه؟ ۱ : ائی کؤنول, کویینده موا قیلدیبین یعنی کی, نه؟

یعنی کی نه؟ ۲ : قؤنچتک للینی خندان ائتدیگین, یعنی کی, نه؟

زار-زار : خوبلارین سلطانیسان, عالمده وار, خان اول یورو,

نفسین دینلینین : سؤزونو بیر سؤیلینین

سرسری, گیرمه میدانا : سرسری, گیرمه میدانا,

اوغرادیم : بیر بلادان قاچیبان یوز مین بلایا اوغرادیم

جان اولماز ایسه : جان اولماز ایسه، سن تکی جانان یئتر منه

اعرابلر : رخلرون مصحف، نیگارا! خط لرون اعرابلر

الله

الله-الله, دئیین, بازیلر,

بازیلر, دئیین, شاه منم

قارشو گلین, سجده قیلین

بازیلر, دئیین, شاه منم

ئوچماقدا توتی قوشویام

آبیر لشکر ار باشییام

من صوفیلر یولداشییام

بازیلر, دئیین, شاه منم

نه یئرده اکرسن بیترم

خاندا چابیرسان یئترم

صوفیلر, علین توتارام

بازیلر, دئیین, شاه منم

منصور ایله داردا ایدیم

خلیل ایله ناردا ایدیم

موسا ایله توردا ایدیم

بازیلر, دئیین, شاه منم

قیرمیزی تاجلی, بوز آتلی

آبیر لشگر نیسبتلی

یوسیف پئیبمبر صیفتلی

بازیلر, دئیین, شاه منم

ختاییم آل آتلییام

سؤزو شکردن داتلییام

مورتزا علی ذاتلییام

بازیلر, دئیین, شاه منم

پروردیگار

ائی کی, یوخدان بو جاهانی وار ائدن پروردیگار

یئری قایم گؤگلری دووار ائدن پروردیگار.

"کونتو کنز"این آیتی وصفینده اولموشدور نوزول,

وارلیبینا "کون فکان" ایقرار ائدن پروردیگار.

جوملهٔی-عالمده سن گوندن دخی ظاهر, ولی,

دیلده دایم آدینی ستتار ائدن پروردیگار.

مؤمینه مسکن قیلاندیر بابی-جنناتو نیم,

کافری-مونکیر مقامین نار ائدن پروردیگار.

جومله‌اشیالار گؤزون درخاب ائدندیر گئجه‌لر,

گؤگده کؤوکبلر گؤزون بیدار ائدن پروردیگار.

بیر قولونی اودا یاخوب, قیلدی فی-ناری-سقر,

بیر قولونی محرمی-اسرار ائدن پروردیگار.

میسر ایچینده یوسیفی بیر قول ایکن سولطان ائدن,

درد ایله یقوبینی بیمار ائدن پروردیگار.

یونیسی دریا ایچینده یوددوران بیر بالیبه,

آتشی ایبراهیمی گولزار ائدن پروردیگار.

یابدیران دریایا گؤگدن ابری-نئیسان یابمورون,

قتپه‌سیندن لؤلؤیی شهوار ائدن پروردیگار.

انبییالار بخشینه یازدیران الا مرتبه,

موستفانی جومله‌دن موختار ائدن پروردیگار.

اون ایکی معصومی-پاکی پیش ائدن اوممتلره,

مورتضانی حئیدری-کررار ائدن پروردیگار.

لوطفیله احوالینا قیلگیل خطای‌نین نظر,

عشق ایچینده والئهی-دیدار ائدن پروردیگار.

یا علیّ المرتضی

عرضه یازدیم من سنه، ای شاه خوبانیم مدد

عرض حالیم سن بیلورسن، دین و ایمانیم مدد

شرمسارم، پرگناهم، سن باغیشلا یا کریم!

جمله لرنی یارلیغایین، کامل احسانیم مدد

مست و مجنون اولمیشام من فرقتیندن یا حبیب!

ای حقیقت عالمینده اینجه ارکانیم مدد

بو الیم دور دامنینیز یا علیّ المرتضی

بوی وصلیندور سنون هر درده درمانیم مدد

هر یانا عزم ائیلر اولسان سوره ی فتح اولدی فتح

آچیلور باغلو قاپی، دولتلی دربانیم مدد

بو "خطایی" نین گناهین سن گتورمه یوزینه

شاه مردان، شیر یزدان، سرّ سبحانیم مدد

قیرخلار میدانی

قیرخلار میدانینا واردیم,

گل بری, ائی جان, دئدیلر.

عزت ایله سلام وئردیم,

گل, ایشده مئیدن, دئدیلر.

قیرخلار بیر یئرده دوردولار,

اوتور دئیه, یئر وئردیلر,

اؤنومه سوربا سردیلر,

ال لوبمایا سون, دئدیلر.

قیرخلارین قلبی دورودور,

گلنین قلبین آریدیر,

گلیشین هاردان بریدیر,

سؤیله, سن کیمسن? - دئدیلر.

گیر سیماه, بئله اوینا,

سیلینسین, آچیلسین آینا,

قیرخ ایل قازاندا دور قاینا,

داها چیی, بو تن, دئدیلر.

گؤردویونو گؤزون ایله,

سؤیله‌مه سن سؤزون ایله,

اوندان سونرا بیزیم ایله,

اولاسان مئهمان, دئدیلر.

دوشمه دونیا مؤهنتینه,

طالب اول حاق حضرتینه,

آبی-زمزم شربتینه,

بارمابینی بن, دئدیلر.

شیخ خطای نه دیر حالین,

حاقا شوکر ائت, قالدیر الین,

قئیبتدن کسه گؤر دیلین,

هر قولا یئیسن, دئدیلر.

درویشلیک

دیل ایله درویشلیک اولماز,حالی گرک یول اهلی‌نین

آریلرین هر چیچکدن,بالی گرک یول اهلی‌نین!

کئچمک گرک دؤرد قاپیدان,قورتولاسان مورببیدن

مورببیدن موساهیبدن,الی گرک یول اهلی‌نین!

من گزه‌رم دردلی-دردلی,اؤتر فیرقتلی-فیرقتلی

بولبول کیمی اونو دادلی,دیلی گرک یول اهلی‌نین!

من گزه‌رم آییق-آییق,دریالاردا اولور قاییق

بولبوللری شاها لاییق,گولو گرک یول اهلی‌نین.

خطایم دئر: قوشاق قوشان,توز اولور تورابا دوشن

بودور درویشلییه نیشان,یولو گرک یول اهلی‌نین!

گل

گل بیر پیره خیدمت ائیله

امک زایی اولماز اولا

مورشید اتیین مؤحکم دوت

کیمسلیندن آلماز اولا

بیر ایشی بیتیرمک گرک

عکسیگین یئتیرمک گرک

یار ایله اوتورماق گرک

هئچ بیر شممه گلمز اولا

بیر سویو سویلاماق گرک

بیر آجی دویلاماق گرک

بیر دیلدن سؤیلمک گرک

فیریشتلر بیلمز اولا

چاروق بحری اولماق گرک

بیر ئوممانا دولماق گرک

بیر گؤوحری بولماق گرک

هئچ سررافلار بولماز اولا

گئرچک عاشق اولماق گرک

مشوقینی بولماق گرک

اولمزدن اون اولمک گرک

واریب اوندا اولمز اولا

بیر قوش اولوب ئوچماق گرک

بو معنانی سئچمک گرک

بیر قدحدن ایچمک گرک

ایچنلر آییلماز اولا

بیر بابچایا گلمک گرک

خوب تفرروج قیلماق گرک

بیر گولو قوخلاماق گرک

هرگیز اول گول سولماز اولا

گل ختای, سن کئچ اوتور

داوانی معنایه یئتور

صحبتینه بیر ار گتور

جانا باشا قالماز اولا

عاقیل

عاقیل, گل بری, گل بری,

گیر کؤنوله, نظر ائیله,

گؤرور گؤز, ائشیدیر قولاق,

سؤیلر دیله نظر ائیله.

باشدیر - گؤودیی گؤتورن,

آیاق - منزیله یئتیرن,

دورلو مصلحت بیتیرن,

ایکی اله نظر ائیله.

صوفی ایسن, آلیب ساتما,

هلالینا حرام قاتما,

یولون ایریسینه گئتمه,

دوبرو یولا نظر ائیله.

ایکی الین قیزیل قاندا,

چوخ گوناهلار واردیر منده,

یا ایلاهی, کرم سنده,

دوشگون قولا نظر ائیله.

خطای عیدور: یا بانی,

وئرن مؤولا آلیر جانی,

اول کندی-کندین تانی,

سونرا ائله نظر ائیله!

اینجیمه بیزدن

گل, کؤنول, اینجیمه بیزدن

قالسین, کؤنول, یول قالماسین!

اول-آخیر یول قدیمدیر

قالسین, کؤنول, یول قالماسین!

ارنلر بیزه بوسودیر

یالان سؤیلهٔن آسیدیر

بو گئرچکلر نفه‌سیدیر

قالسین, کؤنول, یول قالماسین!

بابچادا آچیلان گولدیر

معنایی سؤیلهٔن دیلدیر

پس, ازلدن قدیم یولدیر

قالسین, کؤنول, یول قالماسین!

باشیندادیر آلتون تاجی

بودور, ارنلر مئراجی

کسکیندیر یولون قیلیجی

قالسین, کؤنول, یول قالماسین!

ائی دیوانه, ائی دیوانه

عاشق اولان قییار جانه

خطای دئر, تاجلی خانه

قالسین, کؤنول, یول قالماسین!

اولموشام آییق

ایچمیشم بیر دولو, اولموشام آییق

دوشموشم دابلارا, اولموشام گئییک

سنه دئرم, سنه, سورمه‌لی گئییک

قاچما مندن, قاچما آوچی دئییلم

آوچی دئییلم کی, دوشم ایزینه

قاچا-قاچا قانلار ائندی دیزینه

سورمه‌لر هئی چکدین قونور گؤزونه

قاچما مندن, قاچما آوچی دئییلم

سنه دئرم - سنه, گئییک ارنلر

بیزه سئودا, سنه دالبا وئرنلر

دیله‌رم مؤولادان یئنمز وورانلار

قاچما مندن, قاچما آوچی دئییلم

عیدئر, شاه خطایم اوچان قاچاندان

ذره‌جه قورخماریق بو داتلی جاندان

گئدیب دواج اولما آتانا ماندان

قاچما مندن, قاچما آوچی دئییلم

صاباح

بیز ده خاندانه گئدر دئر ایدیک

مئهمان جانلار, بیزه صفا گلدینیز!

هر صاباح, هر صاباح یوزوم اوستونه

مئهمان جانلار, بیزه صفا گلدینیز!

بلی, دئدیک, بیر گئرچهٔین دستینه

جانیم قوربان اولسون حاقین دوستونا

هر صاباح, هر صاباح یوزوم اوستونه

مئهمان جانلار, بیزه صفا گلدینیز!

گئتدی یولداشلاریم, قالدیم یالینیز

بابچادا آچیلیر قؤنچه گولوموز

شکر محبتیز, دادلی دیلیمیز

مئهمان جانلار, بیزه صفا گلدینیز!

بایقوش کیمی نه بکلرسن ویرانی

شوکور اولسون سنی بیزه وئره‌نی

سولطان خطای‌نین ایشی, یئره‌نی

مئهمان جانلار, بیزه صفا گلدینیز!

مئهمان گؤردوم

یئنه مئهمان گؤردوم, کؤنلوم شاد اولدو

مئهمانلار, سیز بیزه صفا گلدینیز!

قار-قیش یابار ایکن, باهار-یاز اولدو

مئهمانلار, سیز بیزه صفا گلدینیز!

موصافیر عشق قاپوسونون دیلیدیر

خیزری سئو کیم, صاحبی‌نین قولودور

تانری موصافیری پیریم الیدیر

مئهمانلار, سیز بیزه صفا گلدینیز!

بیر ائوه قهر اولا, موصافیر گئتمز

چالیشسا, چیرپینسا اکدیگی بیتمز

چابیرسا, بابیرسا, بیر یئپه یئتمز

مئهمانلار, سیز بیزه صفا گلدینیز!

حوممت ائیله سن کی, دایما گله

یامان-یاخشی بیزیم یوزوموز گوله

بؤیوک-کیچیک اونو, هم, خیزیر بیله

مئهمانلار, سیز بیزه صفا گلدینیز!

موصافیر گلیر کی, قیسمتی بیله

موصافیر خیزیردیر عذرونو دیله

خطایم اوبرویو توت, وئر گل اله

مئهمانلار, سیز بیزه صفا گلدینیز!

عشق اولسون!

ووجودیم شهرین سئیر ائدیب گزدیم

دیدار ایله محبته عشق اولسون

همن بیر نسنه‌ده قالدی نظریم

دیدار ایله محبته عشق اولسون

عشقیم جوش ائیله‌دی کئچدی سریمدن

آرتیب گلیر محبتین نوروندن

نیازیمیز بودور جانی-کریمدن

دیدار ایله محبته عشق اولسون!

قودرت قندیلیندن آتدی دانیی

ائندی لؤوهی عذره توتدو بینایی,

جونبوشه گتیرن چرخی-فنایی

دیدار ایله محبته عشق اولسون!

فیل یوکون یوکلتمه, قارینجا چکمز

دورلو ریحان چوخدور, گول کیمی قوکماز

دونیا مالین وئرسن, بیزه گرکمز

دیدار ایله محبته عشق اولسون!

یوجالاردا اولور اول هوما قوشی

دوستوم, محبتدیر عاشقه ایشی

پیریم خطایدیر جومله‌نین باشی

دیدار ایله محبته عشق اولسون!

دوست دئییب گزمه

کؤنول, نه گزیرسن سئیران یئرینده,

عالمده هر شئیین وار اولمایینجا.

اولورا-اولمازا دوست دئییب گزمه,

بیر عهدینه بوتون یار اولمایینجا.

یورو, صوفی, یورو, یولوندان آزما,

ائلین قئیبتینه قویولار قازما.

یورولما بیهوده, بوشونا گزمه,

یانیندا مورشیدین یار اولمایینجا.

قالخدی, هاوالاندی کؤنولون قوشو,

قووبا, قئیبت ائتمک گؤنتونون ایشی,

اوستادین تانیماز بوندا هر کیشی,

اونون کیم, مورشیدی ار اولمایینجا.

واریب بیر کؤنتویه سن اولما نؤکر,

چرخینه دؤگر ده دولونو دؤگر,

نه خودادن قورخار, نه حجاب چکر,

بیر کؤنتوده ناموس, آر اولمایینجا.

شاه خطای, ائدیم بو سیرری بَیان,

کامیلمیدیر جاهیل سؤزونه اویان?

بیر باشدان آبلاماق عومره‌دیر زیان,

ایکی باشدان موهوبب, یار اولمایینجا.

وارساغیلار

قایبدن دلیل گؤروندون,

دده‌م, خوش گلدین, خوش گلدین!

بیزی سئویب سئویندیردین,

دده‌م, خوش گلدین, خوش گلدین!

ایکی جان ایدیک بیرلشدیک,

محبت قاپیسین آشدیق,

شوکور دیدارا ایریشدیک,

دده‌م, خوش گلدین, خوش گلدین!

اوستوموزه یول اوبراتدین,

گؤوهر آلدین, گؤوهر ساتدین,

ارلیگینی اثبات ائتدین,

دده‌م, خوش گلدین, خوش گلدین!

بیر آباجدا گوللر بیتر,

دالیندا بولبوللر اؤتر,

شاهیما برگوزار گئدر,

دده‌م, خوش گلدین, خوش گلدین!

بویله, شاه خطایم, بویله,

پیریم دستور وئرسین سؤیله,

شاها مندن نیاز ائیله,

دده‌م, خوش گلدین, خوش گلدین!

بیر گؤزه‌لین ووجودونون شهرینه,

باخ, نظر ائیله ده همن عاریف اول,

دوکانیندا دئدیگین متاینا,

باخ, نظر ائیله ده همن عاریف اول.

سئیر ائت اؤزگه ارنلرین گؤره‌سین,

طبیب سارار یورگیمین یاره‌سین,

چرب ائیله‌مه محبتین چاره‌سین,

باخ, نظر ائیله ده همن عاریف اول.

هرجایی گؤزله قوشما باشینی,

هرجاییلیک ائدیب, آتار داشینی,

موشتری بولورسا, سؤز قوماشینی,

باخ, نظر ائیله ده همن عاریف اول.

خطای دئر: - رحم ائتمزم یالانا,

اؤزون تسلیم ائدر کندی گلنه,

آی الیدیر, گون موهممد بیلنه,

باخ, نظر ائیله ده همن عاریف اول.

قارا گون یولداشی

گل, آ کؤنول, خوش گؤره‌لیم بو دمی,

بو دا بؤیله قالمایا بیر گون اولا.

کیشی, چکمک گرک قوسسئیی, قمی,

حاقدان گلیر, هر نه گلسه بیر قولا.

ار اودور ائتیقاد ائده پیرینه,

نظر ائده اولو آخیرینه.

البت, یول قدیمدیر ایلتر یئرینه,

سانا کیم نئیلرسه, سالاگؤر یولا.

بیز ده بیلیریک کی, دوستو, قارداشی,

بولامادیم بیر قارا گون یولداشی.

دوست کئچینیب, یوزه گولن قللاشی,

باهاسیدیر, ساتماق گرک بیر پولا.

هر کیشی بیر خیال ایله اگله‌نیر,

دایم اونون کؤنلونده اول بکله‌نیر.

بؤیله اولور سئودیگیم گاه آبلانیر,

کیمی گؤردوک قییامته‌دک گوله.

قارونو گؤر بونادی, یا بولدوقجا,

ایناندی, فلک یوزونه گولدوکجه,

سن ائییلیک ائت, دورما الدن گلدیکجه,

دئدیلر: خالق بیلمزسه, خالیق بیله.

گئرچک اولان کیشی دوستدان آیریلماز,

دگمه کیشییلرده حقیقت اولماز,

سن, سنی ساتیبان, یئدیرسن بیلمز,

بو زاماندا کیمسه یاراماز ائله.

خطای, دونیانین اؤته‌سی فانی,

بیزدن اول بوندا گلنلر قانی?

سانما دایم شاد یورویه دوشمانی,

بیر گون اولوب, نؤوبت اونا دا گله

موشتری

بو یولون یولچوسو اولاییم, دئرسن

الده ایکی قارپیز توتمالی دئگیل

درویش اولوب, شالوار گئیهٔیم, دئرسن

گاهی گئییب, گاهی آتمالی دئگیل

نامرد بابچاسیندا قؤنچه گول اولماز

کامیل ایله یولداش اولان یورولماز

ایکی مخلوق واردیر, حاقا قول اولماز

مبرورلوق, کیبیرلیک ائتمه‌لی دگیل

مبرورلار اورادا اولورلار یالان

کیبر ایمیش یورولوب یوللاردا قالان

اگر یولچو ایسن کؤرپونو دولان

گؤز گؤره چامورا باتمالی دگیل

قویون قوزوسونا ناسیل مله‌دی

اؤکوزون قولابینا کیملر انه‌دی

قریب بولبول گول دالیندا تونه‌دی

هر چالی باشیندا اؤتمه‌لی دگیل

شاه خطای ایمام جعفر موخبیری

حاقین یارانیدیر وئیسولقره‌نی

حاقین خزنه‌سیندن گلن گؤوهری

موشتری اولمادان ساتمالی دگیل

ایقرار وئردیم

ایقرار وئردیم, دؤنمن الست بزمیندن

وئردیگیم ایقراری ایماندان آلدیم

باشقا سئیران گؤردوم, کندی اؤزومدن

بو محبتی من مرداندان آلدیم

نارو بادو خاکدن بیلین خلق اولدوم

کندی-کندیم آنا رحمینده بولدوم

مدت تامام اولدو دونیایه گلدیم

بو عیبرتنومایی جاهاندان آلدیم

بیلدیگیم اونوتدوم, ائیله‌رم فریاد

دردیم بودور, دیل یوخ ایستهٔم ایمداد

تکرار یئنه تعلیم ائتدی بیر اوستاد

درسیمی مکتبی-اورفاندان آلدیم

جان گؤزو قفلتدن آچیلا دوشدو

ایکیلیک پرده‌سی سئچیله دوشدو

قودرت خزینه‌سی آچیلا دوشدو

جواهیری کانی-مرجاندان آلدیم

بو بیر گیزلی سیردیر, هر جان دویاماز

اهلی-عشقین قاتارینا اویاماز

دگمه, جؤوهرفوروش باها قویاماز

بو دورری-یئکتادیر, عمّاندان آلدیم...

گل دوشونمه, آبلا سیبماز بو ائلیم

قودرت خزنه‌سی‌نین موفتاهی دیلیم

بیر اولو درگاها اولاشدی یولوم

بیلمهٔن سانیر کی, دوکاندان آلدیم

آه ائدیب اوتاندیم کندی سؤزومدن

مست اولوب, تورابه دوشدوم اؤزومدن

قانلی یاش آخیتدیم ایکی گؤزومدن

ماجرایی چشمی-گیریاندان آلدیم

موسایه تسللی گؤروندو توردن

مست اولوب, آبلینی شاشیردی سیردن

ان الحق سیررینی آلدیم منصوردن

محبت کمرین ارکاندان آلدیم...

حق بیلیر سؤزومه حیله‌قاتمازام

هر کسه بو سیرری ایان ائتمزم

قییمتی بیلینمز یئرده ساتمازام

من بو نصیحتی بیر جاندان آلدیم

چالیش بو گیردابین چیخ یؤره‌سینه

درمان گیزله‌نیبدیر درد آراسینا

ملهم ساریلارمی عشق یاراسینا؟

بو علمی حیکمتی لوقماندان آلدیم

عالم باشدان-باشا بیر سئیرنگاهدیر

کیر کؤنول شهرینه, گؤر نه درگاهدیر

بیر گیزلیجه سیردیر, قودرتوللاهدیر

یازیلمیش دفترو دیواندان آلدیم

ترکو تجرید اولدوم, تؤکدوم قبایی

اگنیمه گئییندیم شالو عبایی

مانا سورون کیمدن آلدیم یاسایی؟

ایسماییلا ائنن قورباندان آلدیم

دونیادان ال چکدیم ارکاندیر ایشیم

چشمیله بورهاندیر, تؤکولور یاشیم

سیزلره هدیه‌, الده‌دیر باشیم

اول یاشیل یاررابی سلماندان آلدیم...

سورویوب گئدر

قارشیکی قارلیجا دابی گؤردونمو؟

یولدورموش اییامین, اریییب گئدر

آخان سولاردان سن عبرت آلدینمی؟

یوزونو یئرلره سورویوب گئدر

قادیرسن, ائی ئولو شاهیم, قادیرسن!

هر نئریه باخسان اوندا حازیرسن

اوستوموزده دؤردگوشلی چادیرسن

جملهمیزی بیردن بورویوب گئدر

سیرا-سیرا گلن, اول ئولو قوشلار

سیرلی اولور, یاخماز اونو گونشلر

اول-عزل مئیوه وئرن آباجلار

اونلار دا قالماییب, چورویوب گئدر

شاه ختایم سؤیلر سؤزو اوزوندن

درویشلرین ساقینیبدیر گؤزوندن

اولور-اولماز مونکیرلرین سؤزوندن

عصریییب کؤنلوموز, فاریییب گئدر

شریعت

باهارین گلدیگین ندن بیلییم

گول دیکنده بیتر، بولبول تالدا‌دیر

اییوبون تنینده ایکی قورد قالدی

بیری ایپک سارار، بیری بالدا‌دیر

کؤنلونه گتیرمه شکک ایله گومان

سید نسیمییه دئ، اول اولدو شان

تانری ایله مینبیر کلام سؤیلشن

علی مدینه‌ده، موسا توردا‌دیر

شریعت یولونو محمد آچدی

تریقت گولونو شاه علی سئچدی

شو دونیا‌دان نئچه یوز مین ار کئچدی

اونلار اتفاقدا، مئهدی یولدا‌دیر

آدمین، حاتمین ذات-ی فزلوللاه

اشیایی قرق ائتمیش بو بیر سیرروللاه

شاهنشاهی-قوتبی-عالم زیللوللاه

قودرت-ی نظری مؤمن قولدا‌دیر

شاه ختای آیدیر: سیررینی یایما

قیلا گؤر نامازین قزایه قویما

شو یالان دونیادا هئچ سابام دئیمه

تنین تناشیرده، سیررین سالدا‌دیر

من درویشم

من درویشم - دئیه, کؤکسون گررسن

حقی ذکر ائتمهٔه دیلین وارمیدیر

کندینی گؤرسنه ائلده آپارسان!

حالین حال ائتمهٔه حالین وارمیدیر

بیر گون بالیق کیمی آبا سارارلار

مورشیددن, رهبردن خبر سورارلار

توستو یاخیب گوشه-گوشه آراپلاپ

من آرییام, دئرسن, بالین وارمیدیر؟

دردلی اولمایانلار, درده یانارمی؟

صادق درویش ایقراریندان دؤنپمی؟

هر بیر اوچان, گول دالینا قونارمی؟

من بولبولم دئرسن, گولون وارمیدیر؟

شاه خطای, سنین دردین دئشیلمز

دردی اولمایانلار درده توش اولماز

مورشیدسیز, رهبرسیز یوللار آچیلماز

مورشید اتهٔینده الین وارمیدیر؟

ایلاهیم

گئتدی اول محرو یانیم‌دان, یوز جفا قالدی منه

جؤور بیلمن, کیم, بلایی-مونتحا قالدی منه

ائی پری, چوخ ایشوئیی-هوس‌نین مغرور اولما کیم

مولکی-فانی سانماگیل, کیم نه سانا قالدی, منه

تا کیم, اول خورشیدروخ گئتدی گؤزوم‌دن سو تکی

گؤز یاشیم اونون اوزون‌دن آشینا قالدی منه

سن گئدن‌دن برلو آنجا زارو افغان ائتمیشم

یئرو گؤگ, اینسو ملک جمله باخا قالدی منه

دیلبرین گئتدی, خطای, سن نئدیر‌سن دونیانی؟

چونکی جان گئتدی, بو تن, یارب, نییه قالدی منه

هردم غمینده نالوو آهیم یئتر منه

دونیا یوزونده اول یوزی-ماهیم یئتر-منه

اثبات قیلمیشام روخی-ذرد, اشکی-سورخیمی

دوییی-عشقه بؤیله گوواحیم یئتر منه

عالم خلاییقی منه جمله حسود اولا

اول آسیتانین ایتی پناهیم یئتر منه

زاهید, اوگونمه, تالئیی-سدم, دئییب یوکوش

سن وار ایشینه بختی-سییاحیم یئتر منه

کسمه اومیدی-رحمتی حق‌دن, خطای, سن

جمله خطاده لوطفی-ایلاهیم یئتر منه

دیلبر

گئتدی اول دیلبر, بسی درد و بلا قالدی منه

نه بلا, بیل کیم, یوکوش جؤورو جفا قالدی منه

بونجا گلدیم, من گدایه هئچ اینایت قیلمادین

ائشیگینده قالدیغیم دستی-دعا قالدی منه

موژده گلدی دیلستانیمدن کی, قتل اولدو رقیب

شوکر کیم, بیگانه گئتدی, آشینا قالدی منه

آنجا کؤوکب کیمی, یاش تؤکدی, غمیندن گؤزلریم

یئر ایله, گؤگ ایله کئیوان هم, باخا قالدی منه

ائی خطای, زولفی تک آریندی یوزدن زنگبار

دیلبری-چینو خؤتن, خوبی-خطا قالدی منه

جان اولماز ایسه, سن تکی جانان یئتر منه

وصلین بو خسته کؤنلومه درمان یئتر منه

هیجرین جفاسی ائیله ییخیبدیر بو کؤنلومو

هر شب قاپوندا نالوو افغان یئتر منه

ظلمت ایچینده آبی-حیات ایسته‌مز کؤنول

لعلین زولالی چشمهٔ-حئیوان یئتر منه

زاهید, قوپارما سن منی مئیخانه‌دن بو گون

روزی-ازلده یار ایله پئیمان یئتر منه

گرچی, خطای, گئتدی الیندن ویصالی-دوست

هردم خیالی-دیدهٔه مئهمان یئتر منه

بیر

گلن بیردیر, گئدن بیردیر, قالان بیر

هامان بیردیر, هامان بیردیر, هامان بیر

ائی موسلمانلار, اسیری-زولفی یارم دوبروسی

بو سییاهکارین الینده بیقرارم دوبروسی

دئردیم, اول دیلبر یانیندا اعتباریم وار منیم

یوخلادیم ائتدیم یقین, بیئتیبارم دوبپوسی

بیر قورو جاندان نولور, قوربان ائدیم جانانیمه

اول پریروخساریدن, چوخ شرمیسارم دوبروسی

شاه خطای سئیره چیخدی, آچدی هوررون قبرینی

بار-ایلاهی, افو قیل کیم, توبه‌کارم دوبروسی

الیف

اول - الیف قددینه مونزل گلدی خطتی-اوستیوا

بئ - بولوندو قامتین وصلی وصالی-مونتها

تئ - تبارک سؤیله‌دی هر کیم کی, گؤردو حوسنینی

سئ - سیاقتله یازیلمیش آلنینیزدا گافو ها

پئ - پاک ائت نفسینی تا کیم بولاسان نورینی

چیم - چک جورمینی هر نه گلدی ایسه وئر ریضا

جئ - جمعالین منیسین هر کیم سورارسا بیر نفس

هه - حیات آخار لبیندن, یا محمّد موستفا

خئ - خبر وئر گل نه یوزدن اوخونور ایسمین سنین؟

دال - دلیلی-اؤولییاسن, یا الییول-مورتضا

زال - ذاکردیر شولار کیم, دایما ذکرون ائدر

رئ - رقیبلر زهرین ایچمیش اول حسن, خولقی-ریضا

زئ - زمی‌نین کبه‌سین هر کیم گؤررسه بیر نفس

سین - سنسن عالم ایچره, ائی حسینی-کربلا

شین - شهید ائت جانینی ۳عینل-ایبادین عشقینه

ساد - صفایی-باقیره ایرمک دیلرسن طالبا

زاد - زادین منیسین جعفر بولوبدور بیل تامام

تئ - تریقت ایچره سنسن, یا ایمامی-رهنوما

زای - ظالمدیر شولار کیم, ظالمه ظلم ائتدیلر

عین - ایناد ائدندیلر شونلارا دئر روزی-جزا

بئین - بئیری بیله‌مم من, هر نه کیم, گؤرسم بو گون

فا - فضلوللاه سنسن, یا الی موسا ریضا

قاف - قییامت مهشرینده شاه تقییو با نقی

کاف - کرامت مدنینده اول حسن عسکر لیقا

لام - لعلین جمع ائدیبدیر لشگری-عاشقلری

میم - مئهدی سانجابیدیر سانجابی-صاحبلوا

نون - نوزولی-قاشلارینا قیلمایان جاندان سوجود

واو - وصالین فیرقتیندن آبلارام من دمبدا

هئ - هوا دؤورانلارین تاتلری کوللی-رییا

لام - الیفلادن گؤروندو دردینه چون کیم, دوا

یا -یوزون نورین گؤرلدن بو خطای خسته‌دیر

خاندانی-موستفانی مدح ائدر صوبحو مسا

روبای, قیته و تک بئیت

تا بادهٔ خوشگووار وار, ائی ساقی

تا واردیر الینده ایختییار, ائی ساقی

بیر دؤور ائله کی, دؤوپو دولانمیش دؤوران

نه باده قویار, نه بادسار, ائی ساقی!

یعنی کی نه؟ ۱

ائی کؤنول, کویینده موا قیلدیبین یعنی کی, نه؟

ایتلرین کویینده قووبا قیلدیبین یعنی کی, نه؟

ساکین اولماق کعبهٔ-کویینده یئکدیر دیلبرین

هر گرکمز یئره پروا قیلدیبین یعنی کی, نه؟

قانلو یاشیمنی یوزوم اوسته روان ائدوب مودام

رازی-پونهانیم هووئیدا قیلدیبین یعنی کی, نه؟

کؤنلومی قیلدین موشووش بیر توکنمز فیکر ایلن

بو پریشان زولفی سئودا قیلدیبین یعنی کی, نه؟

اشکی-خونین بحره دؤندو چشمه‌سیندن چشمیمین

سوبسو یاشیمنی دریا قیلدیبین یعنی کی, نه

وجهین ایامینده بو بختی-سییاهیمنین شها

نیسبتینی لئیلی-یلدا قیلدیبون یعنی کی, نه؟

هردم, ائی لئیلی نیگاریم, بنده‌نی مجنون تکی

والئهو قمگینو شئیدا قیلدیبون یعنی کی, نه؟

ایسته‌دیم کویینده جان وئرم شها, تخیر ائدوب

"ایننه امهلهوم رووئیدا" قیلدیبین یعنی کی, نه؟

خاکی-پایینده منی ادنادن ادنا ائیلهٔیب

اؤزونو الادن الا قیلدیبین یعنی کی, نه؟

اؤلدوروم, دئردین بو گون-دانلا منی, چیخدین خیلاف

بیلمزم ایمروزی-فردا قیلدیبین یعنی کی, نه؟

لؤوهی-دیلده بویله تسکین تاپمیش ایکن بملری

بیر دخی یئنگیدن اینشا قیلدیبین یعنی کی, نه؟

چونکی رحمین یوخ مزاریم اوستونه بیر داش ائدوب

ائی وفاسیز, اونو توبرا قیلدیبین یعنی کی, نه؟

گول یوزون اووراقینی گولشنده خندان ائیلهٔیب

بولبولی-محضونی گویا قیلدیبین یعنی کی, نه؟

آسماق اوچون جانیمی بیر قیل ایلن, ائی نوونهال

سروتک قددینی پئیدا قیلدیبین یعنی کی, نه؟

چونکی دیلدن یوخ دورور مئیلین منی-دیلخسته ‌یه

"مرهبا, اهلن و سهلا" قیلدیبون یعنی کی, نه؟

چاک ائدوب گونتک گیریبانینی هردم کؤکسونه

صوبحدم یوزونی پئیدا قیلدیبین یعنی کی, نه؟

چونکی دؤور ائتمز ایابی مجلیسی-عشاق اپا

لبلرین جامی-موسففا قیلدیبین یعنی کی, نه؟

قودرتیدیر سانئ-ای-پاکین, اونا اینسان دئمه

سن آنی مانندی-اشیا قیلدیبین یعنی کی, نه؟

لئیلی زولفی‌نین خیالی عشق ایلن مجنون تکی

مسکنینی کوهو صحرا قیلدیبین یعنی کی, نه؟

سجده قیلماقچون دیلرسن قاشلاری مئهرابینی

اؤزونو سن اهلی-تقوا قیلدیبین یعنی کی, نه؟

والیدئینین منیسین یاد ائیلهٔیب هردمبه‌دم

"جاهیدو" لفزینده فننا قیلدیبون یعنی کی, نه؟

آیابی توزوندا اول سروی-روانین, ائی کؤنول

وئرمک اوچون جان موهییا قیلدیبین یعنی کی, نه؟

سیدپه بیرلن مونتهایه قددینی تشبئه ائدیب

قدپینی "والطوری-سینا" قیلدیبون یعنی کی, نه؟

ایستر ایدیم قورتولام گلدیکجه بیر-بیر قوسسه‌دن

گونبگون دردیم موسننا قیلدیبین یعنی کی, نه؟

ائشیگینده بینوایه ایلتیفاتین کم قیلوب

حوسن ایلن اؤزونو بررا قیلدیبون یعنی کی, نه؟

ائی خطای, خاک ایلن یئکسان اولوب, اول ماه اوچون

عزمی-سئودایی-سورییا قیلدیبون یعنی کی, نه؟

یعنی کی نه؟ ۲

قؤنچتک للینی خندان ائتدیگین, یعنی کی, نه؟

لالتک بابرینی پور قان ائتدیگین, یعنی کی, نه؟

قاره زولفین آب یوزین اوستونده افشان ائیلییب

کؤنلومو بمدن پریشان ائتدیگین, یعنی کی, نه؟

قیلماق اوچون تازه حوسنون بابین, ائی سروی-روان

گؤزومو کویینده گیریان ائتدیگین, یعنی کی, نه؟

تؤکمک اوچون قانیمی باشیم کسیب هر دمبه-دم

شاهسوواریم عزمی-میدان ائتدیگین, یعنی کی, نه؟

عاشقین وصل ایله بیر دم کؤنلونو شاد ائتمییب

بو خراب آبادی ویران ائتدیگین, یعنی کی, نه؟

گولشن ایچره جیلولنمیشسن یئنه گشت ائتمیه

جان قوشون دوتمابا سئیران ائتدیگین, یعنی کی, نه؟

بیتوققوف هر بلا اوخون کی, آتسان هر یانا

سن منی قارشودا قالخان ائتدیگین, یعنی کی, نه؟

گپ یوز ایل کویینده جان وئر, مئیلی یوخ هردم سنه

ائی کؤنول, سن مونجا افبان ائتدیگین, یعنی کی, نه؟

آیابین یوزینده دیرلیک ایستدیم, من, اول دئدین

موشکیلیمنی بئیله آسان ائتدیگین, یعنی کی, نه؟

دیل قوشونا دانئیی-خال اوسته دام ائتمیش ساچین

یا رب, اونو بندو ذیندان ائتدیگین, یعنی کی, نه؟

چونکی قیلیردین منه مین تؤور ایله جؤورو جفا

عشقینی کؤنلومده مئحمان ائتدیگین یعنی کی, نه؟

عاریزینی زولفینیز بیرلن حجاب ائدوب مودام

ائی گونش, یوزونو بونهان ائتدیگین, یعنی کی, نه؟

مئهر ایلن رحم ائتمیوبن, قحر بیرلن اولدوروب

بندیه لوطف ایله ائحسان ائتدیگین, یعنی کی, نه؟

ایستمیشدین قتلیمی, جان موجده وئردیم مردانا

گؤزو کؤنلومنو پئشیمان ائتدیگین, یعنی کی, نه؟

بؤنچه گول خندان اولوب, نرگیزله سوسن بیتمگه

عاریزین بابین گولوستان ائتدیگین یعنی کی, نه؟

پرده سندن کشف ائدیب, ائی وپدی-احمر یوزونو

بولبولی عالمده دستان ائتدییین یعنی کی, نه؟

چونکی جان وئرمزسن, ائی اومروم, بو جانسیز جیسمیمه

سویی-للین آبی-حیوان ائتدیگین یعنی کی, نه؟

واپ گل ائی, بادی-صبا, اول عنبرفشان زولفه دئ

بو قمر دؤورینده دؤوران ائتدیگین یعنی کی, نه؟

ایسترم گلدیکجه بمدن قورتاراسان رحم ائدیب

گونبگون دردین فیراوان ائتدیگین, یعنی کی, نه؟

لشگری-عشقین کؤنول چک اوستومه هردم دیلر

خانئیی-کؤنلومنی تالان ائتدیگین یعنی کی, نه؟

خاللارین فیلفیل, یوزون گول, لبلرین مئی, ائی سنم

خطلرین‌دن دسته ریحان ائتدیگین یعنی کی, نه؟

بحره دؤندو چؤورنیز, اشگیم‌دن, ائی آیینرو

گؤز یاشیندان بؤیله اوممان ائتدیگین یعنی کی, نه؟

سئیر ائدرکن موربی-دیل, بابی-روخونده بند ائدوب

آنو در چاحی-ذنخدان ائتدیگین یعنی کی, نه؟

چالماق اوچون باشیمی, توپ ائیلییب میدان آرا

هاو ائدوب, زولفینی چؤوکان ائتدیگین یعنی کی, نه؟

چونکی ظلمت‌دن چیخارماز کؤنلومو شمی-روخون

سن اونو شمی-شبوستان ائتدیگین یعنی کی, نه؟

من گدایه چونکی یوخدور رحمین, ائی جان, عشقینی

کؤنلومون تختینده سلطان ائتدیگین یعنی کی, نه؟

ائید یوزونچون, شحا, موجگان اوخیلن جانیمی

قاشلارین یایینه قوربان ائتدیگین یعنی کی, نه؟

مدنی-یوزونده بیر هؤققه دهانیندیر, دیشین

لبلرین ترفینی مرجان ائتدیگین یعنی کی, نه؟

آلدی ذمزم کبئیی-وصلین سفاسیندان گؤزوم

توفی-دیل دردینه درمان ائتدیگین یعنی کی, نه؟

هر سوتونون قسری-بابی, دیلده جان میقدارینی

نیسبتو هننانو مننان ائتدیگین یعنی کی, نه؟

بو خطای کؤنلونو, ائی نرگیزی جادو نیگار

اوزونه سئحر ایله حیران ائتدیگین یعنی کی, نه؟

زار-زار

خوبلارین سلطانیسان, عالمده وار, خان اول یورو,

عاشقین جانیندا جانسان, وارا جانان اول یورو,

سن رقیبین مجلیسینده شم کیمی یان اول یورو,

کؤنلوموزو بیزه وئر ده, میسره سلطان اول یورو!

یئرده قالماز چون بئله سن, ائی ملک, آحیم منیم,

یالقیزا یاردیم ائدر, وار دئر کی, اللهیم منیم,

بیوفالیق رسمینی الدن گئدر شاحیم منیم,

کؤنلوموزو بیزه وئر ده, میسره سلطان اول یورو!

نئچه کرره دئمدیممی, گؤزلری آحو, سانا,

بیوفالیق ائتممک گرک ایدی جانیم سانا,

یورو, وار اومروم هامان شیمدن گئرو یاحو سانا,

کؤنلوموزو بیزه وئر ده, میسره سلطان اول یورو!

یا ایلاحی, بیلمزم, کیم, نولور احوالیم منیم,

کؤنلوم آلدی, ائی موسلمان, شیمدی بیر ظالم منیم,

سئودیگیم, اومروم, افندیم, هئی گولوم, بالیم منیم,

کؤنلوموزو بیزه وئر ده, میسره سلطان اول یورو!

ائی ختای, بولمادیم بیر یارو همدم دونیادا,

آه-واحی کئچدی اومروم, نئیلییم من دونیادا,

سرو کیمی سرخوش اولا ساب هامان سن دونیادا,

کؤنلوموزو بیزه وئر ده, میسره سلطان اول یورو.

ودئیی-وصل ائدلی بیر قیلجا قالدی جانیمیز,

گؤگلره ارثه ایریبدور نالوو افبانیمیز,

یولا باخماقدان چیخیبدیر دیدئیی-گیریانیمیز,

خانی, آی ظالم, سنینله احدیمیز, پئیمانیمیز?

گولشنی-بابی-جینانسن, عشق اولا دیدارینا,

من دخی بیر بولبولی-شوریدیم گولزارینا,

یورو, ائی یاری-وفاسیز, دورمادین ایقرارینا,

خانی, آی ظالم, سنینله احدیمیز, پئیمانیمیز?

هر خاچان جامی-شرابی-شیوئیی نوش ائیلدین,

ائتدیگین قؤولو قراری هپ فراموش ائیلدین,

چئشمی-مخمورینله, من میسکینی سرخوش ائیلدین,

خانی, ائی ظالم, سنینله احدیمیز, پئیمانیمیز?

آل سحابی-رویینی حوسنون کیمی اولسون مودام,

مئحر ایله دولسون منیم ماهیم ذمینو آسیمان,

سؤیلدین کؤنلوم آلینجا منه مین دورلی یالان,

خانی, ائی ظالم, سنینله احدیمیز, پئیمانیمیز?

ابری-باران کیمی آبلارکن ختای زار-زار,

گؤزونون یاشی ائدردی دورما, دئردین, آشیکاپ,

دون گئجه کویینده اولدوم, سوبه اولونجا اینتیزاپ,

خانی, ائی ظالم, سنینله احدیمیز, پئیمانیمیز.

نفسین دینلینین

سؤزونو بیر سؤیلینین

سؤزونو ائدر ساب بیر سؤز

پیر نفسین دینلینین

یوزونو ائدر آب بیر سؤز

بیر سؤز واردیر خالق ایچینده

دخی سؤز وار خولق ایچینده

اولمایا کی, دلق ایچینده

دئیسن چارقاداق بیر سؤز

سؤز واردیر کسدیریر باشی

سؤز واردیر کسر ساواشی

سؤز واردیر آبولو آشی

بال ایلن ائدر یاب بیر سؤز

سؤزونو یاخشی بیشیرگیل

یاخشی ئوس ایله دوشورگیل

یارامازینی شاشیرگیل

جانینا اولور داب بیر سؤز

ایسترم گؤرییم یاری

بو رمزی آنلاگیل باری

هزاران اهلی-ایقراری

ائدر قارا تورپاق بیر سؤز

شاه ختای, آیاتین‌دن

سؤزون سؤیله اوز ذاتین‌دن

اولمایا کیم, پیر قاتین‌دن

سنی ائده ایراب بیر سؤز!

سرسری, گیرمه میدانا

سرسری, گیرمه میدانا,

عاشق, سندن یول ایسترلر.

قللاش ایله اوتورمادان,

ایمان اهلی, پول ایسترلر.

بو یولا گیرن اوتورماز,

حاق سؤزه حیله‌قاتیلماز,

بوندا هئچ حیله‌ساتیلماز,

گؤوهریندن قول ایسترلر.

بیر قیلی مین پاره ائدر,

بو یولو ایختییار ائدر,

شاهیم بیر یول قورموش, گئدر,

یول ایچینده, یول ایسترلر.

شاه خطای دئر: نئیلرسن,

هر موشکولی حل ائیلرسن,

آریسان چیچک اییلرسن,

یارین سندن گول ایسترلر!

اوغرادیم

بیر بلادان قاچیبان یوز مین بلایا اوغرادیم

بیر زامان شاد اولمادیم درد و بلایا اوغرادیم

قان یوتوب هر لحظه بیر درد و بلایا اوغرادیم

نئیله ییم ائى دوستان من بی وفایا اوغرادیم

شول فلکین گردیشى، هئچ وقت منى شاد ائتمه دى

خسته کؤنلوم بیر بلادن، غمدن آزاد ائتمه دى

آیرى دوشدوم قووم و قارداشدان منى یاد ائتمه دى

من تکین بختى قارانى خانه ویران ائتمه دى

نئیله ییم ائى دوستان، من بى وفایا اوغرادیم؟

گؤرسه لر احوالیمى هر موبتلا ییغلار منه

آه و ناله مدن یانیب شاه و گدا ییغلار منه

دال ائدیپ بیگانه لر هر آشینا ییغلار منه

رحم ائدیب هر مفلس و هر بینوا ییغلار منه

نئیله ییم ائى دوستان، من بى وفایا اوغرادیم؟

ائى خودایا ائیله دین غمدن صنوبرى نه حال

هئچ موسلمان اولماسین من تک غم ایچره موبتلا

لوطف ائدیب یا خیضرى پئیغمبر مدد ائت سن منا

قالمیشام دار و فنا ایچره گیریفتار و بلا

نئیله ییم ائى دوستان، من بى وفایا اوغرادیم؟

( ترجمه فارسی )

بهر فــرار از یک بلا، افتــــاده ام در صد بلا

ناشــاد مــاندم هر زمــان، با درد و آلام و بلا

خون خوردم اندر دل بسی، در موج غم ها غوطه ور

گوئیــد با هر دوستی، گشتم اسیــر بی وفا

از گردش چرخ فلک، ناشاد ماندم هر زمان

با قلب مملو از غم و بیداد ماندم هر زمــان

در بند و دور از یاد هر، آزاد ماندم هر زمان

در حسرت یک خانه آباد ماندم هر زمــان

گوئید با هر دوستی، گشتم اسیــر بی وفا

برحــال زارم می کنی، گریه اگر بینی مرا

از نالـه ام سوزد دل شهزاده و پیــر گـدا

گرید بر احوال دلــم، بیگـانه و هر آشنــا

آرد بحالم رحم دل، هر مفلس و هر بینــوا

گوئید با هر دوستی، گشتم اسیـر بی وفـا

قد صنوبرسـای من، از غم شده لام ایــخدا

هرگز نگردد مسلـمی چون من به غم ها مبتلا

ای خضر پیغمبر مـدد؛ بر حال من لطفی نمـا

افتــاده ام مهــجور در آلام و اصــــرار بلا

گوئید با هر دوستی، گشتم اسیــر بی وفـا

جان اولماز ایسه

جان اولماز ایسه، سن تکی جانان یئتر منه

وصلین بو خسته کؤنلومه درمان یئتر منه

هیجرون جفاسی ائیله یاخوبدور بو کؤنلومی،

هر شب قاپوندا، ناله و افغان یئتر منه

ظلمت ایچینده، آب حیات ایستمز کؤنول،

لعلون، زلا‌لی چشمه ی حیوان یئتر منه

زاهد! قووارایسن منی میخانه‌دن بو گون!

روز ازلده یار ایله پیمان یئتر منه

گر چی،"خطایی"، گئتدی الوندن وصا‌ل دوست،

هر دم خیا‌ل دیده ده مهمان یئتر منه

گئتدی اول دلبر، بسی درد و بلا قالدی منه،

نی بلا، بل کیم، یوکوش جور و جفا قالدی منه

مونجا گلدیم من گدایه هئچ عنایت قیلمادون،

ائشیگونده قالدوغیم دست دعا قالدی منه

مژده گلدی دلستانومدن کی، قتل اولدی رقیب،

شکر کیم، بیگانه گئتدی، آشنا قالدی منه

آنجه کوکب کیمی، یاش تؤکدی، غموندن گؤز‌لریم،

یئر ایله، گؤگ ایله، کیواندا باخا قالدی منه

ای "خطایی"! زولفو تک آریندی یوز‌دن زنگبار،

دلبر چین و ختن، خوب "ختا" قالدی منه

اعرابلر

رخلرون مصحف، نیگارا! خط لرون اعرابلر

باخدوم، اول یوزون منه فتح اولدی یوزمین باب لر

ذرّه ایدوم، گون تکی، عالمده مشهور اولموشام

تا منه دوشدی سنون مهر رخندن تاب لر

گر سنون یوزون دگول عاشیق لر ایچون قبله گاه

پس ندن بولدی هلال قاشلارون محراب لر؟

تا سنون زولف و رخونی گورمیشیم هر صبح و شام

گئجه- گوندوز، گریه دن گلمز گوزومه خواب لر

چین زولفون بندینه دوشدی "خطایی" خسته دل

شربت لعلوندور اونا قند ایلن عنّاب لر

شاه اسماعیل صفوی (خطایی)

گزیدهٔ اشعار ترکی