معرفی گنجور

گنجور پروژه‌ای با هدف فراهم کردن دسترسی آزاد و رایگان پارسی‌زبانان به آثار سخنسرایان پارسی‌گوست.

شما می‌توانید با دریافت برنامه‌های رایگان گنجور رومیزی یا ساغر و برخی برنامه‌های رایگان دیگر تهیه شده برای سکوهای دیگر از امکانات بیشتری جهت مطالعهٔ این آثار بهره‌مند شوید.

اخبار جدید راجع به پروژهٔ گنجور را در این نشانی مطالعه فرمایید:

https://blog.ganjoor.net

نظرات خود را به پست الکترونیکی ganjoor@ganjoor.net ارسال یا در صفحهٔ فیس‌بوک گنجور به نشانی https://www.facebook.com/ganjoor مطرح فرمایید.

دربارهٔ شاکر بخارایی

شاعر بزرگ نیمهٔ اول قرن چهارم هجری است. از احوال و زندگانی او اطلاعی موجود نیست.نزدیک‌ترین کسی که نامی از او برده، خسروانی شاعر معروف اواسط قرن چهارم است که می‌گوید: همی حسد کنم و سال و ماه شرک برمبه مرگ بوالمثل و مرگ شاکر (و) جلاب منوچهری دامغانی در قصیدهٔ خود در مدح عنصری به پنج شاعر بخارایی اشاره دارد که بطور یقین یکی از آنان شاکر است. سنایی در ترکیب‌بندی که در مدح مکین‌الدین است اشاره به شاعران بزرگ عرب و ایران می‌کند و از او یاد می‌کند: احطل و اعشی در آن جانب شده صاحب نفیرشاکر و جلاب از این جانب شده صاحب‌نفر اشعار او به کوشش آقای مجید امام‌وردی به نقل از کتابهای اشعار پراکندهٔ شعرای فارسی زبان به کوشش ژیلبر لازار و همچنین شرح احوال و اشعار شاعران بی‌دیوان در قرن‌های ۳/۴/۵ هجری به تصحیح محمود مدبری در گنجور در دسترس قرار گرفته است.  

قطعات پراکنده

شمارهٔ ۱ : نفرین کنم ز درد فعال زمانه را

شمارهٔ ۲ : خوشا نبید و غارجی، با دوستان یک‌دله

شمارهٔ ۳ : سرد است روزگار و دل از مهر سرد نی

شمارهٔ ۱

نفرین کنم ز درد فعال زمانه را

کو کبر داد و منفعت این کوفشانه را

آن را که با مکوی و کلابه بود شمار

بربط کجا شناسد و چنگ و چغانه را

شمارهٔ ۲

خوشا نبید و غارجی، با دوستان یک‌دله

گیتی به آرام اندرون، مجلس به بانگ و ولوله

مجلس پراشیده همه، میوه خراشیده همه

نقل بپاشیده همه، بر چاکران کرده یله

شمارهٔ ۳

سرد است روزگار و دل از مهر سرد نی

می سالخورده باید ما سالخورد نی

از صد هزار دوست یکی دوست دوست نی

وز صد هزار مرد یکی مرد مرد نی

ابیات پراکنده

شمارهٔ ۱ : ترک با کژ کمان راست کند کار جهان

شمارهٔ ۲ : همه واذیج پر‌انگور و همه‌جای عصیر

شمارهٔ ۳ : به آن کس که جانش ز دانش تهی است

شمارهٔ ۴ : بهر دنیا تا به کی کالیدنت

شمارهٔ ۵ : فری ز آن زلف مشکینش چو زنجیر

شمارهٔ ۶ : روی مرا هجر کرد زرد‌تر از زر

شمارهٔ ۷ : هر که او در ره رود سرمست و شوخ

شمارهٔ ۸ : صاحبا! صد بهینه و مه و سال

شمارهٔ ۹ : کجا تو باشی گردند بی‌‌خطر خوبان

شمارهٔ ۱۰ : بر دل مکن مسلط گفتار هر لتنبر

شمارهٔ ۱۱ : به چاه سیصد باز اندرم من از غم او

شمارهٔ ۱۲ : یکی دانش‌پژوهی داشت گربز

شمارهٔ ۱۳ : خون انبسته همی‌ریزم بر زرین‌رخ

شمارهٔ ۱۴ : به گامی سپرد از ختا تا ختن

شمارهٔ ۱۵ : تازیانه دوتا چو ...ر خسر

شمارهٔ ۱۶ : مرا رفیقی پرسید کاین غریو ز چیست

شمارهٔ ۱۷ : چرا نه شکر کنم نعمت تو را شب و روز

شمارهٔ ۱۸ : چه جویی آن ادبی که آن ادب ندارد نام

شمارهٔ ۱۹ : به آتش درون بر مثال سمندر

شمارهٔ ۲۰ : به رادیش راد ماند به زفت

شمارهٔ ۲۱ : همه عشق وی انجمن گرد من

شمارهٔ ۲۲ : در او افراشته درهای سیمین

شمارهٔ ۲۳ : ای عشق زمن دور که بر من همه رنجی

شمارهٔ ۲۴ : اینک رهی به مژگان، راه تو پاک رفته

شمارهٔ ۲۵ : زیبا نهاده مجلس و عالی گزیده جای

شمارهٔ ۲۶ : اندام دشمنان تو از تیر ناوکی

شمارهٔ ۲۷ : منم در کشور عشقت خنیده

شمارهٔ ۲۸ : چو کوشیدم که حال خود بگویم

شمارهٔ ۲۹ : ز اندروایی ار خواهی نجاتی

شمارهٔ ۳۰ : نز شره گنج و خواسته توزی

شمارهٔ ۳۱ : به دل ربودن، جلاد و شاطری ای مه

شمارهٔ ۳۲ : ...

شمارهٔ ۱

ترک با کژ کمان راست کند کار جهان

راستی تیرش کژی کند اندر جگرا

شمارهٔ ۲

همه واذیج پر‌انگور و همه‌جای عصیر

رنج ورزید و کنون بربخورد برزگرا

شمارهٔ ۳

به آن کس که جانش ز دانش تهی است

ستیهیدنت مایهٔ ابلهی است

شمارهٔ ۴

بهر دنیا تا به کی کالیدنت

هر زمان جوشیدن و نالیدنت

شمارهٔ ۵

فری ز آن زلف مشکینش چو زنجیر

فتاده صد‌هزاران کلچ بر کلچ

شمارهٔ ۶

روی مرا هجر کرد زرد‌تر از زر

گردن من عشق کرد نرم‌تر از دوخ

شمارهٔ ۷

هر که او در ره رود سرمست و شوخ

افتد اندر خاک خاری از شکوخ

شمارهٔ ۸

صاحبا! صد بهینه و مه و سال

بگذرد کز رهی نیاری یاد

شمارهٔ ۹

کجا تو باشی گردند بی‌‌خطر خوبان

جمست را چه خطر هر‌کجا بود یاکند؟

شمارهٔ ۱۰

بر دل مکن مسلط گفتار هر لتنبر

هرگز کجا پسندد افلاک جز تو را سر

شمارهٔ ۱۱

به چاه سیصد باز اندرم من از غم او

عطای میر رسن ساختم ز سیصد باز

شمارهٔ ۱۲

یکی دانش‌پژوهی داشت گربز

به چرویدن نگشته هیچ عاجز

شمارهٔ ۱۳

خون انبسته همی‌ریزم بر زرین‌رخ

ز آنکه خونابه نماند ستم در چشم بنیز

شمارهٔ ۱۴

به گامی سپرد از ختا تا ختن

به یک تگ دوید از بخارا به وخش

شمارهٔ ۱۵

تازیانه دوتا چو ...ر خسر

موزه اندر‌شکسته چون ... س خویش

شمارهٔ ۱۶

مرا رفیقی پرسید کاین غریو ز چیست

جواب دادم کز غرو نیست، هست زغنگ

شمارهٔ ۱۷

چرا نه شکر کنم نعمت تو را شب و روز

که با تو اختر من سعد گشت و کار بچم

شمارهٔ ۱۸

چه جویی آن ادبی که آن ادب ندارد نام

چه گویی آن سخنی که آن سخن ندارد چم

شمارهٔ ۱۹

به آتش درون بر مثال سمندر

به آب اندرون بر مثال نهنگان

شمارهٔ ۲۰

به رادیش راد ماند به زفت

به مردیش مرد ماند به زن

شمارهٔ ۲۱

همه عشق وی انجمن گرد من

همه نیکویی گرد وی انجمن

شمارهٔ ۲۲

در او افراشته درهای سیمین

جواهرها نشانده در بلندین

شمارهٔ ۲۳

ای عشق زمن دور که بر من همه رنجی

همچون زبر چشم یکی محکم‌بالو

شمارهٔ ۲۴

اینک رهی به مژگان، راه تو پاک رفته

نزدیک تو نه مایه، نه نیز هیچ سفته

شمارهٔ ۲۵

زیبا نهاده مجلس و عالی گزیده جای

ساز شراب پیش نهاده رده‌رده

شمارهٔ ۲۶

اندام دشمنان تو از تیر ناوکی

مانند سوک خوشهٔ جو باد آژده

شمارهٔ ۲۷

منم در کشور عشقت خنیده

دلی از مهر رویت آگنیده

شمارهٔ ۲۸

چو کوشیدم که حال خود بگویم

زبانم بر نگردید از نیوشه

شمارهٔ ۲۹

ز اندروایی ار خواهی نجاتی

ترا باید از جود او براتی

شمارهٔ ۳۰

نز شره گنج و خواسته توزی

بل کزان وام سائلان توزی

شمارهٔ ۳۱

به دل ربودن، جلاد و شاطری ای مه

به بوسه دادن، جان پدر! بس اژگهنی

شمارهٔ ۳۲

...

گر رای کند یار به آرایش و پیرای

شاکر بخارایی

قطعات پراکنده

ابیات پراکنده