معرفی گنجور

گنجور پروژه‌ای با هدف فراهم کردن دسترسی آزاد و رایگان پارسی‌زبانان به آثار سخنسرایان پارسی‌گوست.

شما می‌توانید با دریافت برنامه‌های رایگان گنجور رومیزی یا ساغر و برخی برنامه‌های رایگان دیگر تهیه شده برای سکوهای دیگر از امکانات بیشتری جهت مطالعهٔ این آثار بهره‌مند شوید.

اخبار جدید راجع به پروژهٔ گنجور را در این نشانی مطالعه فرمایید:

https://blog.ganjoor.net

نظرات خود را به پست الکترونیکی ganjoor@ganjoor.net ارسال یا در صفحهٔ فیس‌بوک گنجور به نشانی https://www.facebook.com/ganjoor مطرح فرمایید.

دربارهٔ سیاوش کسرایی

سیاوش کسرایی (اسفند ۱۳۰۵؛ اصفهان- بهمن ۱۳۷۴؛ وین) شاعر با نام‌های مستعار «کولی» و «شبان بزرگ امید» و «رشید خلقی» و «فرهاد ره‌آورد». در جوانی به تهران رفت و تحصیلات متوسطهٔ خود را در این شهر به پایان رساند. سپس از دانشگاه تهران در رشتهٔ علوم سیاسی لیسانس گرفت. در ۱۳۳۱ در وزارت بهداری استخدام شد اما چندی بعد به وزارت آبادانی و مسکن رفت و تا زمان انقلاب در آن‌جا مشغول کار بود... پس از انقلاب اسلامی از راه افغانستان به شوروی مهاجرت کرد ... بعد از فروپاشی شوروی به اتریش رفت و در وین ماندگار شد... برخی از آثار او: - آوا (۱۳۳۶)؛ - آرش کمانگیر (۱۳۳۸)؛ - خون سیاوش (۱۳۴۱)؛ - سنگ و شبنم (۱۳۴۴)؛ - با دماوند خاموش (۱۳۴۵)؛‌ - خانگی (۱۳۴۶)؛ - به سرخی آتش به طعم دود (۱۳۵۷)؛ - از قُرُق تا خروس‌خوان (۱۳۵۷)؛ - به پا خیز ایران من (۱۳۵۸)؛ - آمریکا! آمریکا! (۱۳۵۸)؛ - چهل کلید (۱۳۶۰)؛ - پیوند (؟)؛ - ستارگان سپیده‌دم (؟)؛ - تراشه‌های تبر (۱۳۸۰)؛ - هوای آفتاب (۱۳۸۱؛ سروده‌های او از ۱۳۶۱- ۱۳۷۳)؛ - مهرهٔ سرخ (۱۳۷۴) و ... (با تلخیص، برگرفته از «فرهنگ ادبیات فارسی»، محمد شریفی، تهران، فرهنگ نشر نو و انتشارات معین، چاپ دوم ۱۳۸۷) مجموعهٔ اشعار این شاعر بزرگ معاصر از پایگاه اینترنتی ویکی دُرج، کتابخانه آزاد شعر پارسی به نشانی http://www.wikidorj.com نقل شده است و علاوه بر آن شعر آرش به لطف همراه گرامی گنجور آقای محمدرضا رجایی اضافه شده است.

با دماوند خاموش

باور : باور نمی کند دل من مرگ خویش را

آوازی از پنجره ماه : آدم

گرمسیر : عشق پرستو است

غزل برای درخت : تو قامت بلند تمنایی ای درخت

دیوانگی : ای طفل شوخ چشم

طرح : پیراهنش چو فلس

پیوند : هر خانه را دری است

زایندگی : هر شب ستاره ای به زمین می کشند و باز

در آستانه : برخاست از برابرم و ایستاد

خر درچمن : دریای دشت را

هول : خواب می بینم

چشمداشت : ای کشیده سر سحرگاهان در این میدان

رونق : خانه ما کوچک است و بام و در آن

فاتح : از تیغ آفتاب

بیدار خواب : خستگی های روزش در تن

حاصل : قلمستان تنهاست

تصویر : چشمها ابر آلود

غربت : هنوز مادرم

زمین باطل : ساحلی بودم که دریای میان بازوان استوار من شنا می ک ...

بهار و شادی : امسال هم بهار

باران چه کرد خواهد ؟ : ای ابربرادر

دعای گل سرخ : آفتابا مدد کن که امروز

در راه : آسمان مزرعه باران است

دزد : گر که ارزان می فروشم من متاعم را

مگس : سمج اندیشه موذی فعلی است

خاموشانه : من در صدف تنها

بینایی : می آوردند

کبوتران قاصد : غروب آمد و کبوتران قاصدم نیامدند

بدرود : دگر مرا صدا مکن

با دماوند خاموش : سلامی ای شکوهمند

درد دست : سالهای آزگاری هست

هنگام هنگامه : هان ای شب خارایی

باور

باور نمی کند دل من مرگ خویش را

نه نه من این یقین را باور نمی کنم

تا همدم من است نفسهای زندگی

من با خیال مرگ دمی سر نمی کنم

آخر چگونه گل خس و خاشاک می شود ؟

آخر چگونه این همه رویای نو نهال

نگشوده گل هنوز

ننشسته در بهار

می پژمرد به جان من و خاک می شود ؟

در من چه وعده هاست

در من چه هجرهاست

در من چه دستها به دعا مانده روز و شب

اینها چه می شود ؟

آخر چگونه این همه عشاق بی شمار

آواره از دیار

یک روز بی صدا

در کوره راه ها همه خاموش می شوند ؟

باور کنم که دخترکان سفید بخت

بی وصل و نامراد

بالای بامها و کنار دریچه ها

چشم انتظار یار سیه پوش می شوند ؟

باور نمی کنم که عشق نهان می شود به گور

بی آنکه سر کشد گل عصیانی اش ز خاک

باور کنم که دل

روزی نمی تپد

نفرین برین دروغ دروغ هراسناک

پل می کشد به ساحل اینده شعر من

تا رهروان سرخوشی از آن گذر کنند

پیغام من به بوسه لبها و دستها

پرواز می کند

باشد که عاشقان به چنین پیک آشتی

یک ره نظر کننند

در کاوش پیاپی لبها و دستهاست

کاین نقش آدمی

بر لوحه زمان

جاوید می شود

این ذره ذره گرمی خاموش وار ما

یک روز بی گمان

سر می زند جایی و خورشید می شود

تا دوست داری ام

تا دوست دارمت

تا اشک ما به گونه هم می چکد ز مهر

تا هست در زمانه یکی جان دوستدار

کی مرگ می تواند

نام مرا بروبد از یاد روزگار ؟

بسیار گل که از کف من برده است باد

اما من غمین

گلهای یاد کسی را پرپر نمی کنم

من مرگ هیچ عزیزی را

باور نمی کنم

می ریزد عاقبت

یک روز برگ من

یک روز چشم من هم در خواب می شود

زین خواب چشم هیچ کسی را گریز نیست

اما درون باغ

همواره عطر باور من در هوا پر است

آوازی از پنجره ماه

آدم

ای رفته از بهشت

ای مانده در زمین

عریان و پاک و بکره و تفته مانده ام

هانم برشو و ببین

تا اوج قله هاش همه خواهش است و بس

این سینه ها در آرزوی باروز شدن

وین ساقه های سنگ ستم می کشند سخت

از جان خشک خویش و غم بی ثمر شدن

دیری است یاوه مانده و بی تاب و بی قرار

نه خنده می زنم

نه گریه می کنم

بگرفته در گلوی من آواز چشمه سار

بی ککل گیاه هوس بی نسیم عشق

بی حاصل است مزرعه سبز ماهتاب

بیهوده است جنبش گهواره های موج

بی رونق است جلوه آیینه های آب

بر گونه های من

شط گیسوان خویش پریشان نمی کند

وین آسمان خشک

بسته است در نگاهم و باران نمی کند

در هر کران من

خالی است جای تو

اینجا نشان معجزه دستهات نیست

اینجا نشان معجزه دستهات نیست

اینجا نشانه نیست هم از جای پای تو

تنها نمی تپد دل من از جدایی ات

شب را ستاره هاست

زین زردگونه ها

آدم

کوته مکن نوازش دست خدایی ات

شبها در آسمان

در این حرمسرای نه سلطانش از ازل

چشم هزار اختر دیگر به سوی توست

وین پچ پچ همیشگی دختران بام

در هر کنارگوشه همه گفتگوی توست

آدم

بیرون شو از زمین

چونان که از بهشت

تو دستکار رنجی و پرورده امید

راحت بنه! گریز دگر کن ز سرنوشت

حوا هووی پاکدل آفرینش است

با او بیا به راه

با او بیا که عشق دهان وکند به شعر

کاو از او ز پنجره ماه دلکش است

گرمسیر

عشق پرستو است

عشق پرستویی پر گشا به همه سو است

عشق پیام آور بهار دل آراست

حیف که از سرزمین سرد گریز است

روزی همراه بادهای بیابان

بال سیاه سپید سینه پرستو

می رسد از راه

ولوله می افکند به خلوت هر کو

سر زده بر بامهای کاگلی ما

بال فرو می کشد به جستن لانه

می ریزد پایه ای به قالب یک جان

می سازد لانه با هزار ترانه

می اید می رود تلاش و تکاپوست

مرغ هیاهوگر بهار پرستوست

روزی هم در غروب سرد که روید

لاله پر گستر کرانه مغرب

چلچله ها می پرند از لب این بام

بال کشان دور می شوند از این شهر

داغ سیه می نهند بر ورق شام

قلب من ! ای گرمسیر مهر پرکن

پنجره بگشا به باغع در هم پاییز

بگشا بال و پری به تاب و تکاپوست

بگشا ! بگشا !‌ یکی فسرده پرستوست

غزل برای درخت

تو قامت بلند تمنایی ای درخت

همواره خفته است در آغوشت آسمان

بالایی ای درخت

دستت پر از ستاره و جانت پر از بهار

زیبایی ای درخت

وقتی که بادها

در برگهای در هم تو لانه می کنند

وقتی که بادها

گیسوی سبز فام تو را شانه می کنند

غوغایی ای درخت

وقتی که چنگ وحشی باران گشوده است

در بزم سرد او

خنیاگر غمین خوش آوایی ای درخت

در زیر پای تو

اینجا شب است و شب زدگانی که چشمشان

صبحی ندیده است

تو روز را کجا ؟

خورشید را کجا ؟

در دشت دیده غرق تماشایی ای درخت ؟

چون با هزار رشته تو با جان خاکیان

پیوند می کنی

پروا مکن ز رعد

پروا مکن ز برق که بر جایی ای درخت

سر بر کش ای رمیده که همچون امید ما

با مایی ای یگانه و تنهایی ای درخت

دیوانگی

ای طفل شوخ چشم

بنما مرا به علت دیوانگی به خلق

سنگم بزن به هلهله دنبال من بیفت

بر من روا بدار سخنهای ناپسند

اما مخند بیهوده بر اشک من مخند

بر اشک من مخند که این اشک بی امان

اشک ستوه نیست ز سنگ جفای تو

اشکی است بر گرسنگی کوچه های شهر

اشکی است بر برهنگی چشمهای تو

طرح

پیراهنش چو فلس

تابیده بود با تن آتش گرفته اش

او ماهی رمیده ای از موج شعله بود

تنها نشست و دست تکان داد وچای خواست

سیگار می کشید

سیگار می کشید و به دریای دودها

امواج شب گرفته گیسوی درهمش

بی رنگ می شدند

چشمش نمی دوید

آن سبز سایه دار

او منتظر نبود

از گفتگوی و همهمه کافه دور بود

محو چه چیز بود تماشای لحظه ها ؟

برق نگاه آینه از کیف او دمید

ماتیک تند او

گل کرد ناگهان

در باغ دستهایش و پر ریخت بر لبش

بعد از کمی درنگ

همچون نوار عطر خوشش از برم گذشت

در پرده های دود

تک قطره های گنگ پیانو هنوز هم

از سقف می چکید

پیوند

هر خانه را دری است

هر در به کوچه ای لب خود باز می کند

هر کوچه سرگذشت به دستآوریده را

با پیچ و تاب در گلوی شاهراه ها

آواز می کند

از راه کوچه هاست که هر تنگخانه ای

با قلب شهرها

پیوند نازکانه ای آغاز می کند

غمخانه ام پر از

آوازهای عشق

اما دریغ هر در این خانه بسته اند

اما دریغ هر رگ این کو بریده اند

پیوند ها همه

یک جا شکسته اند

در زیر سقف خویش وز همسایگان جدا

هر تنگدل ز روزنه ای مویه می کند

من از کدام در ؟

من در کدام کو ؟

من با کدام راه ؟

زایندگی

هر شب ستاره ای به زمین می کشند و باز

این آسمان غمزده غرق ستاره هاست

در آستانه

برخاست از برابرم و ایستاد

دلگیر و ملتهب

لختی چو دود و شعله به آیینه تکیه داد

دیگر بر او فضای تنی خسته تنگ بود

من سنگ سخت بودم و او آب و رنگ بود

بگذشت از میان اتاقم شتابناک

بی سایه ای به خاک

در آستان در

یک لحظه ایستاد و نگاه نوازشش

روی کتابهای من و شعرهای من

بر روی میز و قالی و گلدان و پرده ها

افسرده پرسه زد

آنگاه بی صدا

از پله ها گذشت و ز دالان عبور کرد

صد شمع صد چراغ از این خانه دور کرد

سر کردم از دریچه و در کوچه دیدمش

انبان یادهای من افکنده روی دمش

می رفت چون نسیمی و بر رهگذار او

در شام سرخ پوش

پاییزم برگ سوخته می ریخت در هوا

بستم دریچه را دل آزرده تر ز پیش

تار سپید موی نهفتم ز اینه

خر درچمن

دریای دشت را

شاداب کرده شبنم و عطر گیاه خام

بر دیدگاه دامنه ای او لمیده است

چون زورقی سپید بر امواج سبزفام

قوس ز سر رمیده گوش دراز او

چونان دو بادبان

پهلو به باد داده و در راه هر نواست

اما درون دشت

هر چیزی بی صداست

از یاد برده محنت دشنام و رنج یار

از یاد برده محنت دشنتم و رنج بار

آزاد از گزند

دل داده بر نوازش گرمای آفتاب

خمیازه می کشد

با چشم نیم خواب

دم را چو باد بیزن ابریشمین کلاف

بر ساق و بر سین و دل و دست می کشد

و آنگاه عرعری

با هر چه اش که قوت و جان هست می کشد

نیشی به آٍمان

وا می کند به خنده و یک پاره از شعف

گسترده بستر علفی زرد می کند

هی غلت می زند

وا غلت می زند

تا خستگی خواب ز تن طرد می کند

شاداب از بر آمدن آفتاب و روز

می ایستد به پا

آنگه به سوی بیشه بالای تپه ها

رو می نهد به راه

آهسته گام می زند و می کند چرا

مشتاق و نازکانه لب چشمه می مکد

سیراب می شود

می بیند عکس خویش در آیینه های آب

محو نگه در آینه آب می شود

به به چه قامتی

چه زلف و ککلی

چه سینه ای سری نگه پر صلابتی

رم می کند ز جا

ور می جهد به پا

از خش خشی که باد در آن بیشه می کند

تصویر های آینه آشفته می شوند

بعد از کمی درنگ

اندیشه می کند

ترسم چه نابجاست

کس نیست در کمین

این پچ پچ نسیم به انبوه برگهاست

گرگان بی حیا

دیری است کز قلمرو بی انتهای ما

یا کوچ کرده اند

یا با تفنگ سرپر ارباب یک به یک

در خون تپیده اند

در بیشه گرگ نیست

یک گرگ در تمامی دشت بزرگ نیست

رو می کند به دشت

در بادبان گوش درازش همه غرور

دل می زند به سینه امواج عطر بیز

سنگین و پر نمود

بالا گرفته پوزه و دم را شکوهمند

سر می دهد سرود

در دشت گرگ پرور بی انتها رواست

کورا رها کنیم به آوازهای خویش

وندر درازنای شب سرد دیرپا

پر گل کنیم آتش پژمرده اجاق

این گفت و بر گرفت لب از قصه پیر ما

هول

خواب می بینم

که دماوند گران سنگ از میان رفته است

کوه ورجاوند پیروزی

کوه پیشانی بلند آسمان آهنگ

از میان رفته است

خواب می بینم

کز همه موی سپید و یال سیم اندود

ریشه هایی مانده خون آلود

کوه زیبا از میان رفته است

و تهی جای عظیمش معبر بادی است پیچنده

گرد من تا چشم می بیند

سر به سر لوت بیابان است

وندر آن جا سوگوارانند

آشنایانند و یارانند

خسته یا افتاده یا بشکسته جان درهم

مردمی همچون کلوخ کهنه اند و بی قرارانند

آسمان بسته است

آسمان بسته است همچون طاقهای ضربی مسجد

کاشی اش را سیمهای خارداری نقش افکنده است

بر فراز پشته ای از کاه بنشسته

مرد لوچی کز فلز اعتقاد مردمان بر پایشان زنجیر می بندد

وز هراسی سخت

سخت می خندد

خواب می بینم

کز کنار بام

دختری گردن کشیده چون نهال لاله ای غمگین

دستمال آبی اش را می دهد بر باد

رهگذاری پاپتی مشتاق

می دود آغوش بگشوده

در پی آن آبی ژولیده با باد پیچیده

تا میان شهر خلوت شهر آسوده

خواب می بینم

در کنار بوته زاری شاعری فریاد می دارد

دامن گلهای یاس آبی ام هر شب

عطر نیلی فام خود را پخش خواهد کرد

و من از دریای تنهایی

غنچه مرجان رنگارنگ خواهم چید

در کنار بوته زار اما

سوسمار از تشنگی بر خاک می میرد

عاشقی آنسوترک آواز می خواند

همره پرواز لک لک های وحشی از دیار ما

مرغ شب پیما سفر کردی

باز اما باز

من مسیرت را به روی جاده های کهکشان تا صبح

پاس خواهم داد

من ولی در خواب می بینم

کوه کوهان از میان رفته است

خوابهای تیره می بینم

من در اعماق سیاه خواب

مردمی بی چهره می بینم

مردم بی چهره خاموشند

مردم بی چهره سر تا پا سیه پوشند

دستمال کوچک آبی

از میان مردم خاموش می لغزد

پاپتی پوینده و خواهان میان شهر می رقصد

مردم بی چهره می جنبند

مردم بی چهره در مهتاب می رقصند

یکنفرشان دست را در رقص وحشت می کند از تن جدا آنجا

یک نفر سر

یک نفر پا

وای

خواب دهشت زا

هر کسی دست آوریده های خون آلوده خود را کند ازپیکر

می نهد بر خاک

باشد از این هدیه ها کم کم

پر شود ویرانه ماتم

قدر برآرد کوه یکتایی که سر می سود بر افلاک

مردم بی چهره پا کوبان و وحشتناک می رقصند

پیش می ایند با آهنگ طبل قلبشان بی باک می رقصند

من به خود در خواب می تابم

منهراسان چشم می بیندم درون خواب می خوابم

باز می بینم

یک به یک از طاق ضربی کاشی گلدار می ریزد

باد

در مسیرش عطر نیلی فام شب از قله های شعر می روید

عاشقان خفته را انگشت سرد صبحدم بر شیشه می کوبد

دستمال آبی پندار

همچو رویاهای مهتابی شبان پردار

بر تمام کوچه های خواب من پروازمی گیرد

گاه چون دریا

دامن افشان بی کران مواج

گاه همچون پاره ای از آسمان خوش رنگ

خستگی از چشمهای خسته من باز می گیرد

و سر انگشتان مرد رهگذر چون خار

از تمام شهر می روید

جنگلی می گردد از انگشتها وز میوه های دوستی سرشار

و صدای تاپ تاپ مرد پاپتی در شهر می پیچد

می گشایم چشم

در اتاقم هستم و سرماست

از میان نقشهای یخ که روی شیشه ها بسته

قله پنهان در غبار مه

قامت رعنای کوه جاودان پیداست

چشمداشت

ای کشیده سر سحرگاهان در این میدان

ای گرفته طعمه پیچیده ای را باز بر منقار

ای بلند سرد بی رفتار

میوه های دیگری را بر فراز شاخ خشکت چشم می دارم

ای عبوس ای دار

رونق

خانه ما کوچک است و بام و در آن

با گل شمعی نگارخانه جادوست

غصه این تنگ سینه نز گران نیست

رونق گیرد اگر ز خنده یک دوست

فاتح

از تیغ آفتاب

با دست و بادبادک و طفلی به روی بام

میدان و ازدحام

از زنده باد خلق به تندیس انقلاب

تندیس انقلاب ربوده است در هوا

نخهای بادبادک و آن طفل نامراد

فریاد می کشد

ای بادبادکم

ای باد ... و زنده باد به هر لحظه بیشتر

می گیرد اوج و موج ز پروازهای باد

میدان تهی شده

دیگر نشانهای ز هیاهوی روز نیست

و آن طفل نامراد هم از بام رفته است

اما به زیر چشم حسود ستارگان

در پنجه های فاتح تندیس انقلاب

دنبال بادبادک او تاب می خورد

بیدار خواب

خستگی های روزش در تن

خوف تنهایی هایش در سر

خواب بد می بیند

خفته زیر جلوخان گذر

کاش بتوانی و بیدار کنی

این بدافتاده پیچان در خویش

که در آغوش گرفته است زمین را و رخ آلود به خاک

تا جدا گردد شاید از این

تارهایی که تنیده است به تن وحشتناک

مثل آن است که زیر لگد افتاده و درد

می درد پوست او را از هم

یا که دستی وحشی مویش را

می کشد تا که برون آرد از بن کم کم

به درنگی کمکی کن عابر

کز هراسش برهانی شاید

چشم او گرچه فرورفته به خواب

پای تا سر همه چشمی است که ره می پاید

می گریزد دستش

می پرد پاهایش

و چو می غلتد بر سینه سر او سنگین

می دود ناله ای از بیخ گلویش مادر

تنگتر می فشرد باز تنش را به زمین

در چنین شب که گرفته است همه راه نظر

ای عابر ! که به آواز خودت داری گوش

خواب بد می بینم

این طرف زیر جلوخان گذر

حاصل

قلمستان تنهاست

با کلاغان حریصی که بر انگشتانش

میوه پاییزند

با دم باد که می پوید بیهوده به دور و بر او

با تن تنبل ابر

که چه بی حاصل می اندازد سایه بر روی سر او

قلمستان تنهاست

و چه از او دور ست

صوت غمناک خروس پنهان

پرپر شعله افشان پناه تپه

رفت و آمدهای برزگر بیل به دست

هر چه بر حاصل اندیشه نو کاشته ام می نگرم

هرچه در خاطر خود می پویم

قلمستان تنهاست

باز افسوس کنان می گویم

تصویر

چشمها ابر آلود

دستها جنگل پوکی که از آن خیزد دود

و دهانها همگی جای کلید

و دهانها همگی جای کلیدی مفقود

غربت

هنوز مادرم

نماز صبح را نخوانده بود

موذنی هنوز

ندایی از مناره سر نداده بود

که در کناره افق

سپیده سر زد و ستاره ای

به سرزمین ما غروب کرد

چو شبنمی که از طلوع آفتاب

ز روی غنچه ای غمین

مکیده می شود

و واپسین ترانه های تلخ او

چو شبنم و ستاره پاک بود

پرنده ها ! ز کوی دوست می رسم

سلام بر شما

سلام بر شما که در میان لانه هایتان

پرنده ای به انتظار

به راه در غبار مه دویده چشم می کشد

سلام بر شما که در امید ساختن

دلی درون سینه هایتان

به شور و شوق می تپد

ز من چه دور می شوند

درختها و دشتها و چهره ها

ز من چه دور می شوند

ترانه ها و یادها و وعده ها

چراغهای بادی فراز کومه های دلگرفته مان

غروب کوچه باغها

و خنده های سرخوشانه در کنار کردها

اگر که روز بر کسان خوش است

و یا اگر که ماهتاب

سیاه بامهایشان به شب سفید می کند

چه فایده

عبور ماه و آفتاب

برای اختر بداختری

که زیست می کند ورای آفتاب و ماه

و با وجود این تبی که همچو بال کرده دستهای من

سبکتر از پری به باد خفته می روم

چه بی بهاست زندگی

چه کوچک است نیستی

دو میخ نازکی که نیش می زنند

ز تخت کفشهای کهنه ام به پای من

دگر من از کرانه می روم

مرا نه رغبتی به موج

مرا نه رغبتی به بحر

چه عاشقانه بود غوطه خوردنم میان بازوانشان

دگر من از کرانه های بی نشانه می روم

درخت قد کشیده با تبر شکست

کبوتران ز بامها گریختند

نماز مادرم تمام شد

و من کنار پنجره

در این هوای گرگ و میش بامداد

برای غربت امید گریه می کنم

زمین باطل

ساحلی بودم که دریای میان بازوان استوار من شنا می کرد

زیر چشمم موج هایش بالهای شوق وا می کرد

گاه می خندید

گاه می رقصید

نغمه می گسترد از گرداب

قصه می آورد از نرم و درشت آب

در تلاش پر تکاپویش هیاهوها به پا می کرد

جان بی آرام او را همنشین و همدلی بودم

سرخوش و سیراب و سنگین ساحلی بودم

آسمان چشم تنگ از شور ما آشفت

بر زمین باران نفرین ریخت

جان دریا سوخت

در میان بازوان من

خفته آوازه خوان دریا

بی تکان آبی است

بی نفس افتاده مردابی است

در کنار او

بی نوازش های دست مهربار او

من زمین باطلی هستم

خاک پرت افتاده سر در گلی هستم

سر به سر خاموش

ساحلی هستم

بهار و شادی

امسال هم بهار

با قامت کشیده و با عطر آشنا

بیهوده در محله ما پرسه می زند

در پشت این دریچه خاموش هر سحر

بیهوده می کشاند شاخ اقاقیا

بر او بنال بلبل غمگین که سالهاست

شادی

آن دختر ملوس ازاین خانه رفته است

باران چه کرد خواهد ؟

ای ابربرادر

بر بام ما مبار

بر بام کاگلی چه گلی سبز می شود ؟

ای بر زمین غمزده ام چشم دوخته

پرگیر و بگذر از سر این دشت بی نفس

باران چه کرد خواهد با کشت سوخته ؟

ای ابر خیره سر

پر باز کن بپر

وان سینه ریز گوهر باران کشیده را

از دشت ما بگیر و به منقار خود ببر

بر آٍمان وحشی مردان کشتکار

رو آشیانه کن

بر چشم سبز جنگل بیدار لانه کن

آنجا ببار یکسره کاندر پناه تو

خشم از میان مهلکه تن می کند رها

آنجا که با نوازش انگشتهای تو

سر سبز می شود گل سرخی همه صفا

ای ابر تیره رنگ

بشتاب بی درنگ

دست از سرم بدار و پی کار خویش گیر

راه دریا دلشدگان را بهپیش گیر

بگذار خود ببارم و بر بام و دشت خویش

بگذار خود بگیرم بر سرگذشت خویش

دعای گل سرخ

آفتابا مدد کن که امروز

باز بالنده تر قد برآرم

یاری ام ده که رنگین تر از پیش

تن به لبخند گرمت سپارم

چشم من شب همه شب نخفته است

آفتابا قدح واژگون کن

گونه رنگ شب شسته ام را

ساقی پاکدل پر ز خون کن

گر تغافل کنی ریشه من

در دل خاک رنجور گردد

بازوان مرا یاوری کن

تا نیایشگر نور گردد

تا بهایی ز گلچین ستانم

خارهایم برویان فراوان

بر تنم ای همه مهربانی

خارهای فراوان برویان

شادی ام بخش و آزادگی ده

تا زمین تو دلجو کنم من

پر گشایم به روی چمن ها

باغهای تو خوشبو کنم من

ابر بر آسمان می نویسد

عمر کوتاه و شادی چه بی پاست

بی سر و پا نمی داند افسوس

شبنم زود میرا چه زیباست

با شکوفایی من بر آمد

زین همه مرغ خاموش آواز

پای منگر ز من مانده د ر گل

عطر ها بنگر از من به پرواز

بر سرا پرده ام گرچه کوچک

آسمان چتر آبی گرفته است

وین دل تنگ در دامن کوه

خانه ای آفتابی گرفته است

آفتابا غروب تو دیدم

خیز از خواب و کم کم سحر کن

سرد بوده است جان من اینجا

گرم کن جان من گرمتر کن

در راه

آسمان مزرعه باران است

و نشانی از آبادی در جاده نیست

روی یابوها مردان نمد پوش خموش

از میان ابروهاشان انبوه و سیاه

و بخاری که ز گرد سر یابوها بر می خیزد

تندی گردنه را می پایند

و زنان

کودکان را همچون کوژی اندر پس پشت

بسته در چادر شب

به کف خوابی سنگین و غمین می سپرند

گاه آوازی از چوب به دستی همپا

می برد خواب از سر

می کند قافله را همراهی

‌ای لیلی لیلی

عاشقت بیم خیلی

دررهت بوم شو و روز

ته نداری میلی

و سگ پیشاهنگ پارس بر میدارد

از بلندیها بهتر پیداست

قامت در غضب افتاده توفان در دشت

پرتگاه است و در هر قدمی

برق بر می جهد از سم ستوران بر سنگ

شب اگر در برسد

ما و این بار و بنه گر به سرایی نرسیم

مه تشویش زهر دره به ره می لغزد

پا فرود می رود اندر گل و بر می اید

و سراشیبی هول

با تلاش مردان در پس سر می ماند

اینک آرام روانیم به دشت

دشت خالی است به سان کف دست

شیون طفلی ناخفته می پیچد با گردش باد

و آسمان مزرعه باروز باران است

دزد

گر که ارزان می فروشم من متاعم را

عابر غافل

از برم بی اعتنا مگذر

من به جان کندن

با مشقت بی صدا ترسان

هر شب از دیوار مردم می روم بالا

می خزم بر بامهای پست

می دوم در سایه دیوار

می گریزم در پناه شیروانی ها

از در و درگاه یا هر رخنه و روزن

می کنم سر توی هر پستو

تا به دست آرم

آنچه می خواهم

خواب

خوابتان در بستر راحت

خواب بی پایانتان هر نیمه شب تا صبح

در کمند این گرفتاری کشانیدم

و مرا آزاد

و مرا محکوم

در به سرقت بردن سنگ و جواهر کرد

خوب می بینم که می لرزند

دستهای من

دستهایم با همه ئرزیدگی در انتخاب چیزها ناشی است

و عرق از تیره پشتم بسان جویبار نازکی جاری

با چه خوف از صاحب خانه

با چه خوف از گزمه و شبگرد

باز می گردم به راه خویش

و شب جان سخت را در کوچه ها تا روز می آرم

و به دیگر روز

با چه تشویشی

بر سر بازار دیگر من

می فروشم این به جان آورده ها با شکل دیگرگون

گر که ارزان می فروشم من متاعم را

عابر غافل

از برم بی اعتنا مگذر

من چگونه بانگ بردارم

دزد تو گم گشته تو پیش تو اینجاست

مگس

سمج اندیشه موذی فعلی است

کز سر من گویی

سرپروانه ندارد هرگز

و من کم طاقت

هرچه می کوبم و می رانمش از راه دگر می اید

در چنین خشک هوا

کز تف داغ دمش

هر خیال خامی پخته نماید به نظر

با چه سنجم آخر فکرم را

یا که آخر به چه تدبیری من

تن رها دارم از آزاراش

خاموشانه

من در صدف تنها

با دانه ای باران

پیوسته می آمیختم پندار مروارید بودن را

غافل که خاموشانه می خشکد

در پشت دیوار دلم دریا

بینایی

می آوردند

سخت ای دوست به چشم من و تو

که ز آیینه بسی نقش پذیراتر بود

چشم بندی کردند

آسمان را به زمین آوردند

و زمین را چون مرغ

به هوا پر دادند

چشم بندی کردند

و در این معرکه ما

هر چه را دیگر چیزی دیدیم

هر چه را دیگر چیزی خواندیم

راست گفتیم ولی راست نیامد به درست

از سراشیبی این گردنه لغزنده

کور رهیاب که از دست و دل خویش مدد می گیرد

به سلامت بگذشت

و تو و من ای جان

اندر امید آن آتش افروختنی بر سر کوه

در تک تاریک دره هول

بینوار ماندیم

شب جادو را دیدی به سمندش که از این خطه گذشت

و گیاه و گل این واحه به نعلش کوبید

خیز و کنون که به دشت

صبح شبنم زده ای می دمد و از دورادور

بار دیگر با من

این جهان را بر چشم اندازی شسته ببین

و ببین

این گل تازه که در پنجره ام می شکفد خواب آلود

کبوتران قاصد

غروب آمد و کبوتران قاصدم نیامدند

و من دلم چه شور می زند

به آسمان نگاه می کنم

به پولک ستاره ها

و یادشان در این تن تکیده تر می کشد

کجا فرود آمدید

کدام بام ناشناس

و بر پر سفیدتان کنون که دست می کشد ؟

چه فکر تلخ و تیره ای به دور از شما

نوار خون که بسته در میان بالهایتان

ستارگان کبوتران بی پیام و بی پرند

هنوز از کنار این دریچه من در انتظار

به آسمان نگاه می کنم

بدرود

دگر مرا صدا مکن

مرا ز جام باده ام جدا مکن

که جام من به من جواب می دهد

به من کلید شهر خواب می دهد

درون خوابهای من

تویی و دستهای مهربان

تویی و عهدهای استوار

و هر چه هست عاشقانه پایدار

برو مرا صدا مکن

ز کوچه خوابهای سایه پرورم

دگر مرا جدا مکن

صدا مکن

چو سایه بگذر ازسرم

مرا ز سایه های دوستی سوا مکن

چه حاصلی ز شمعهای بی فروغ

ز خنده ها

ز بوسه ها

چه حاصلی ز گفته های سر به سر دروغ ؟

تو از روندگان راه عشق نیستی

تو نیستی ز دل شکستگان

بگیر راه خویش و تن رها کن از بلا

چو من دل رمیده بلا مکن

تن به سلامتت به درد مبتلا مکن

مرا به قصه های کودکانه در شبان هول

جدا مکن ازین غم قدیم

ازین غم ندیم

صدا مکن

دگر ترانه سر در این شبان دیر پا مکن

به خواب نازنین من به خواب ناز

که من تمام شب نخفته ام

تمام شب به جام و جان

جز این سخن نگفته ام

وفا کن ای دل جفا کشیده باز

ولی وفا بیار بی وفا مکن

با دماوند خاموش

سلامی ای شکوهمند

سلام ای ستیغ صبح خیز سربلند

به یال و بال و دره ها و دامنت درود

به چشمه های پاک و روشنت درود

تن تهمتنی و قلب آهنیت استوار

درشتی ات به جای بی گزند

به بزم شامگاهی ات فراز قله ها

ستایش ستارگان همیشگی

تولد سحر درون پرده ها ی مه میان بازوان تو

مدام

بسیج دودمان لاله های سرکش ات

پناه سنگهای سخت دلپسند

غریو مرغک غریب در غروب از تو دور

غم از تو دور ای غرور

نشاط آبشارها ترا

ستیز آب و آبکند

ستون و صخره ات به هر کنار گوشه سنگر امید

دل تو باغ خار بوته های رنگ رنگ

گل طلای آفتاب تو

هماره پر نوید و نوشخند

به پیش روی ما چو ما اگر فتاده ای ببند

کلاف ابرها به گردن رمیده ات کمند

پناه بخش و پشت باش

شکسته نعل بستهای سمند

دلم گرفته همچو ابرهای باردار تو

که با تو گفتگو مراست

به کوهپایه ها کسی نمانده تا غمی به پیش او برم

به من بگو که آشیانه عقابها کجاست

به تنگ در نشستم به چند ؟

شب برهنه بی ستاره ماند

نگاه و دست ما تهی

سکوت سوخت ریشه های حرف سبز گشته را

بگو بگو که گاه گفتن تو در رسید

تو با زبان شعله ریز واژه های سنگی ات بگو

که سخت تر شبی است

که سردتر شبی است از شبان دیر پای ما

یگو دهان ز گفت و گو مبند

درد دست

سالهای آزگاری هست

که می آزارد

خارشی دستان خشک و خالی ام را سخت

و در انگشتان غمگین مانده ام مانده است

شوق سرشار فشردن ها

آهن سردی خمیری رشته ای دستی

سنگ خارای سیاهی یا که رنگین برگ گلبرگی

دست من خالی است

ای طبیب آشنا دردی است در ستم

که به انگشتان خشک و خشمگین هر دم

می فشارم من گلویش را

من ولی در باغ می مانم که باغم پر گل و یاد است

وز فراز چشم انداز فراوان پرده ها پیدا

برگ افشان درختان تبر خورده

مرگ شبنم ها

سرکشی خارها

و جستجوی ریشه ها درخاک

عطر پنهان بهاری زندگی آرا

این چه فریاد است

بلبلان خسته بتل خار در پهلو ؟

مرگ در باغی که هر گلدانه خشمی در آن رویاست

مرگ در باغی که من دارم

در کنار غنچه های تنگدل زیباست

آری آری من به باغ خفته می مانم

باغ باغ ما است

پنج روزی بیش و کم گر پایمال پای صیاد است

هنگام هنگامه

هان ای شب خارایی

سنگ صبورم شو

و در گرد آتش پژمرده ام بهل

ای هاله نیلی فام

تا بگویمت

آنچه را که دیگر نمی توانمش نهفت

بختم کوتاه ماند

و دستم از آن کوتاهتر

و تلاشها همه آواره شدند

منم و بالاپوش سرما

بر گرده ام

و گرسنگی یادگار ماندگار

در روحم

و هزاران یاد دیگر

که رستاخیز وحشت انگیزشان

در پهنه جان من است

کجایید ای واژه های گرمی بخ ش

که انگشتان یخ زده نمی یابدتان

نه گل نیم باز تبسمی

و نه سوسوی مهرباانی فانوس چشمی

چهره ها در تاریکی است

گر محبتی وام کنم

به تخم مرغی خواهمش فروخت

کجا بیضه می گذارید ؟

ای کلاغان دراز عمر

که دستبرد به آشیانه شما را

حافظ نسلی میرنده کنم

و چه بایدم کرد ؟

چون کفشهای بیکاری

در هیچ پینه دوزی قابل تعمیر نیست

و از بلیت بخت آزمایی هم

آن که می خرد انتظار برد تواند داشت

گیرم که چشم دریده دریچه را

به روزنامه گرفتم

چگونه چشم از روزنامه برگیرم ؟

و این خبر را عاقبت

در کدام روزنامه خواهند نوشت

که روزانه مردی را روزنامه

می کشد ؟

تو را شایسته چنان است که

پرستار زیست نورس

در سیاره های آسمان باشی

نه قصاب کودکان سیاه و زرد

در قلب گرم زمین

باری چنان شد که مردمان

پی سواد و سود خویش گرفتند

آری چنان شد که حتی برادران

و چون ما برادران را

روزی خواهی و روزی خواری

جدا می کرد

گفتیم

چه جای تاسف برادری برجاست

و اینک که زنده مانده ام

تا جنگ برادران را مشاده گر باشم

و پاشیدگی دماوند استحکام را

ببینم

ای دیوارهای بلند واقعیت

ای آینه های درهم افتاده راستی

بگویید که آواز آرزو را

من چگونه تحمل کنم به تن ؟

تیغ برکش ای فریاد ورجاوند

که هنگام هنگامه هاست

ورنه دیوها

افسانه های زیبا را تسخیر می کنند

و شاعران

در گذرگاه ها به تصنیف فروشی

آواز می دهند

و مسیحادمان

به مرده شویی خواهند نشست

آری بانگ برادر ای فریاد

که سرنوشت پاکی و نا پاکی این خاک بذر کشته

با توست

پرنده نور

در کدام مشت بسته زندانی است ؟

و فلز آفتاب

در خون چه کسان زنگ می خورد ؟

طلوع کن ای خورشید سیاه خشم

و ما را

در زیر چتر دردمندی خویش

فراهم آر

دست و بخت کوتاه مانده

و دهانها

با بوسه سرد قفل همدم است

رها کنیم چشمانمان را

در سراییدن سرود اشک

که با شکوه است

حماسه برگزاری اشکریزان مردمی خاموش

در معبر فاتحین

و جدایی را نقبی دیگر بزنیم

به سوی سر انگشتان کورمال رفاقت

چه ای آشنایی تپشها

نطفه قیام در شماست

و افسوس که درگورستان قدیمی شعر

خفته است

زیبا زنی که عشق نام داشت

آری در گورستان قدیمی

زنی بکره خفته است

که نتانست

دختری برای عشق ورزیدن

بیاورد

ورنه

ما همه آغوش بودیم سراپا

و زیبایی

در چشمه اندوه تن می شوید و اینجا

پیراهنش

دستمالی دستان نامجرب و بی حیاست

ای بیداری شکوفه ها

صبح را در آستانه

منتظر مگذارید

ای کبوتران سپید بال پیام

باور کنید که لبهای آدمی

هنوز پاکترین آشیانه هاست

به کدام اشک تراش شادی دادیم ؟

که از الماس

گرانبها تر نیامد

و کدامین یاقوت

از خون ما صورت نبسته بود ؟

کجاست چهچهه بلبلان عاشق ؟

خوشایند سرخ گل مغموم درون سینه ها ؟

ای شاخه های بی ثمر

ای زنان و ای دختران شهر

کو میوه ای که ترانهای بدان رنگین گردد ؟

کو معجزه رسالتی در اثبات سلطنت مهر ؟

کو انگیزه های شیرینی تان

در نقره کتیبه محبت بر سینه بیستونها

ای خداوند دلخواه

کو لالای مادرانه تان

بر گهواره های بی تکان دوستی ؟

و شما ای آفریدگاران بی اعتنا

ای هنروران مهتاب زده

کاش که جلادی تان با من بود

کاش

تا با تبرم از پیکرتان

گلهای شادی و عشق می تراشیدم

از شما

که دیده ام از زخم و زحمت

بر میگیرید

و چشم به بخور افیون می شویید

اگر بناگاه

دستی دریچه کوب

خواب نیم شبی تان را آشفته کرده است

می دانید

که در این یلدهای بی روزن

قلبم با من چه می کند

هی شاعر

گرد آورده هایت را از کوی و برزن

به سبد کردی و در بازار خود فروشان

به تخسینی فروختی

و آنگاه شادمانه در تخت آفرین لمیده ای ؟

بی خبر که شنوندگان

مسحور وزنهای دل انگیز

مفتون واژه های هوش ربا

در کوچه های بن بسته فقر

دربه در ایتاده اند ؟

با من بگو

با من نجوا بگو

که وقتی چکامه هایت پایان گرفت

که وقتی از دالان ستابش فریفتگانت

عبور کردی

کدام دست به فرمان شعر تو

گرد از رخسارتفنگ شکاری اش زدود

کدام دل

در کمین خطر نشست

یا آخر کدام پا

جسورانه راه خانه معشوق را گرفت ؟

ای شاعران

ایا نیمه شبان دستی

دریچه خانه مشا را می کوبد ؟

از مرز کهنگی می گذری

هشدار

که قرن تازه ای

به زیر پایت کشیده می شود

دگرگونی

با کوره گداخته اش درغلیان

شکافته لب و دهانه گشوده

چشم بر تو دارد

خانه ذهن را

از قالب ها بپرداز

و شکل گرفته ها را

فرو ریز

تا سبکبار تر بگذری

یکسر تمام شب را

جار می زنند

که آفتاب برآمد

و آنگاه

خورشیدی را که با گل پخته

ساخته

و بر بام مغرب آویخته اند

می نمایانند

تا نمازگزاران مهر

قبله روشنی را فراموش کنند

ککل خورشیدشان به چنگ آر

و به یک سیلی

لعاب از رخساره اش بریز

چه ما به کهکشان می رویم

که مادر خورشیدهاست

و فرزند آرزو

همواره از انسان بلند قامت تر است

بیا که با سادهترین توافق

ایم که سرد است و آتشی باید

این شقایق کوهستانهامان را دوست داریم

یا هر چه تو بگویی از این دست

بیگانگی را باطل کنیم

و همراهی را

تا آخرین پله براییم

که در آن سوی مرز امروز

انسان بر ایندها

کودکی است نو تولد

که نخستین کلماتش

اولین سنگهای بنای جهانی است که

صد ساله فردا را بر دوش می کشد

تو بیا ای زمینه بکر

ای معصومیت که آینه دار ستارگانی

چه بسیار از ما

که ماهی بر کنار افتاده ای هستیم

جستنی به امید رهایی

به خاکمان نشانده

ای رهگذر

به خشونت نوک پایی

دوباره

دریایی به ما بخش

لذت عبور از میان کوهه های موج

رقص گردابها

زمزمه هماهنگ تلاش در کرانه ها

خواب ما لبریز از دریاست

گذرنده خشونتی

در هیاهوها مگرد

ای مومن

که معجزه پیامبر عصر ما

خاموشی است و کار

و من این رسول را

بیرون از دروازه تاریک قصه ها

دیده ام

در غروبی که

برف از بام کاروانسرایی می روفت

هنگامی که

میکروسکوپی را به جستجویی میزان می کرد

و آخرین بار

در تصویر یک روزنامه

که با همراهان بسته دل خسته

به اسارت می رفت

نه صلای اذانی

و نه صلیب نشانه ای

ایه هاشان

تراش سنگها

خم آهنگها

و پیوند زمین و آسمانهاست

به پیرامونت بنگر

ایا همسایه خاموشت را می شناسی ؟

یا پیامبری کن ای فشرده لب

یا به سخن خدایی کن

و به شلاق و نوازشی توام

در جلگه سرسبز ترانه ها

قومی دیگر بیافرین

که گردباد سهمگینی در افق

بال گرفته است

و این نه خواب است و نه رویا

که من

پیشروی هجوم بی آوازش را

چون شعله ای نامریی

در برگ کاغذ

درتن زمانه می بینم

که من

صدای فرو رفتن دندان موریانه اش را

در گوشت شعر و اندیشه

می شنوم

آری می جوند و پیش می ایند

آسمانمان را

خونمان را

وجرئتمان را

و تنها

هراس بی هنگام چشم پرندگان

گواه من است

و شاید

فریاد کودکان در گهواره ها هم

از گزند این دندانهاست

باورم دار ای عاشق

و فاصله دو دیدار را کوتاه کن

کوتاهتر

تا زندگی سراسر

دیداری باشد و وهده گاهی واحد

از حبسگاه تارهای تنیده پروازی

ای پروانه ابریشم

که سبزینه های جان من

برگهای توت نورسته توست

بند بند مفاصل اشیا

می گسلند

زمین کش می اید و به هم پیچد

شیر

درپستان علف زده تپه ها

گره می خورد

درختان

در کشکش باد گیسو می کنند

از جدارها ناله بر می خیزد

و آب در غلیاناست

اینک خانه من

چشم انتظار و مهیاست

بر دریچه باز

بادام بن به شکوفه نشسته

و پرده ها

سایبان گهواره خالی است

متولد شو فرزندم

که قرن زیر پای تو گسترده است

باز آ به کوسهتان ای سمند خسته

که تاب ابریشم یال تو

هنوز

دستاویز جسارتهاست

بی تو صخره سنگی است

و با تو

صخره سنگری

بی تو

صحرا بزرگواری بی فرزند است

باز آ

که قبیله پرزاد و ولد رنج

از تنگه تنگ می گذرد

بازآ

دلتنگی اگر هست

بیابانی و آهنگی

و به هنگام زوال

مرگ سمندان بر ستیغ ها

شایسته تر ای بی حوصلگی با خطر آشتی کن

با خود آشتی کن

چه تو در دوستداشتن خطا نکردی

چندان که دردوست گرفتن

آن کهبر سر بازار قطعه قطعه شد

گر چه یاورانی چند داشت

به خویشتن باوری نداشت

بیهوده به شهر آمده بود

به مهمانی می رفت

نه میدان

عشوه می داد نه عشق

وعده می کرد و دیدار نداشت

گلفروشی می کرد

در راسته گدایان و گزمه ها

و امانش ندادند

چه در مصاف راهزنان

سلاحی بر نداشت

و بدین دم سرد نیز بر نخواهد خاست

چه بازماندگان سببی اش که با شهرتش پیوند داشتند

به ختم و ترحیمش نشستند

و بر مزارش

سنگی سنگین نهادند

و با یادبودش در گوشه کنار

مزد افتخار گرفتند

ولی اینک که

از قامت نانها کاسته می شود

و بر قیمت آنها افزوده

و فقر از بی خوابی

نیمه شبان به کوی و برزن

پرسه می زند

و اینک که دسته گل ستایش از شهرداری ها

کودکی رها شده

در هر پس کوچه است

اینک که

به ستوه آمدگی

خودکشی می کند

و آوارگی

در ستون گمشدگان نام می نویسد

اینک که یک چتول ودکا

دردکه ای مسکنت بار

تاریخ چند هزار ساله ای را از خاطر می شوید

اینک که عشق

گل خشکیده ای در میان دو صفحه فولادی است

و حتی برای من

عطری است در خیال

اینک که برای شرکت در شب نشینی ها هم

باید گواهی عدم سو پیشینه به دست داشت

اینک که دیروز در خدمت امروز

مقاطعخ کاری می کند

ای ریشه نامیرا

در باغچه جان گل کن

ای سیا علف از گلیم زندگی ز بر ما بروی

که مرا با تو پیوندهاست

چه من

گرگ زخمدار پی شده ام

که زخم تنم را

به زبان درمان خواهم کرد

اما در روحم

گلوله هاست

با زوزه من

مژده ای نیست

با زوزه من یاسی نیست

من با جراحت جان خویش هشدار می دهم

ای در کنارم آرمیده

آن دم که آشیانه پر تیغ آفتاب

از شاخه های کوتاه

فرو افتاد

بیگانه مرد آتشباره ای بر کف

در جنگل ورود کرد

و سایه اش درتاریکی وسعت گرفت

گر بخسبی

فردایی نخواهی داشت

و ظلمت زندانی ابدی خواهد بود

دردا

گه زوزه ام

تو را و دشمن را یکجا راهنماست

چه او دیگر

زبان گرگ را می شناسد

ای در کنام نشسته

گفتار دیگری

به سرخی آتش به طعم دود

به سرخی آتش به طعم دود : ای واژه خجسته آزادی

تصویر : مثل آب

دگر به جوخه آتش نمی دهند طعام : به قعر شب سفری می کنیم در تابوت

رای دیگر : وقتی که دست می طلبد جان موافق است

له له و تنفس : خوابم نمی برد

پویندگان : آنان به مرگ وام ندارند

دیداری یک سویه : وقتی که آمدی

پرستوها در باران : عطر طراوت بود باران

تولد : گیل آوا

بازماندگان : آن شب به نیمه شب

پوکه : پیش چشمانم در پرده اشک

هجده هزارمین : با چهره تو دمسازم

خواب نوشین : دیر کردی و سحر بیدار است

بر سرزمین سوختگی : پنداشتند خام

دوست داشتن : ما شقایق کوهستان های وطنمان را

شعری : فریادی

زنهار : خاموشمان می خواهند و گمنام

خم بر جنازه ای دیگر : نه بایسته شعرست و نه

گرهبند خون : قامتت

شقایق : فریاد سرخ فام بهارانم

نام و سیما : این روزها شهید

به سرخی آتش به طعم دود

ای واژه خجسته آزادی

با این همه خطا

با این همه شکست که ماراست

ایا به عمر من تو تولد خواهی یافت ؟

خواهی شکفت ای گل پنهان

خواهی نشست ایا روزی به شعر من ؟

ایا تو پا به پای فرزندانم رشد خواهی داشت ؟

ای دانه نهفته

ایا درخت تو

روزی در این کویر به ما چتر می زند ؟

گفتم دگر به غم ندهم دل ولی دریغ

غم با تمام دلبریش می برد دلم

فریاد ای رفیقان فریاد

مردم ز تنگ حوصلگی ها دلم گرفت

وقتی غرور چشمش را با دست می کند و کینه بر زمین های باطل

می افکند شیار

وقتی گوزنهای گریزنده

دل سیر از سیاحت کشتارگاه عشق

مشتاق دشت بی حصار آزادی

همواره

در معبر قرق

قلب نجیب خود را آماج می کنند

غم می کشد دلم

غم می برد دلم

بر چشم های من

غم می کند زمین و زمان تیره و تباه

ایا دوباره دستی

از برترین بلندی جنگل

از دره های تنگ

صندوقخانه های پنهان این بهار

از سینه های سوخته صخره های سنگ

گل خارهای خونین خواهد چید ؟

ایا هنوز هم

آن میوه یگانه آزادی

آن نوبرانه را

باید درون آن سبد سبز جُست و بس ؟

با باد شیونی است

در بادها زنی است که می موید

در پای گاهواره این تل و تپه ها

غمگین زنی است که لالایی می گوید:

ای نازینن من گل صحرایی

ای آتشین شقایق پر پر

ای پانزده پر متبرک خونین

بر بادرفته از سر این ساقه جوان

من زیست می دهم به تو در باغ خاطرم

من در درون قلبم در این سفال سرخ

عطر امیدهای تو را غرس می کنم

من بر درخت کهنه اسفند می کنم به شب عید

نام سعید سفیدت را ای سیاهکل ناکام !

گفتم نمی کشند کسی را

گفتم به جوخه های آتش

دیگر نمی برندش کسی را

گفتم کبود رنگ شهیدان عاشق است

غافل من ای رفیق

دور از نگاه غمزده تان هرزه گوی من

بیگاه می برند

بی نام می کشند

خاموش می کنند صدای سرود و تیر

این رنگ بازها

نیرنگ بازها

گلهای سرخ روی سراسیمه رسته را

در پرده می کشند به رخسار کبود

بر جا به کام ما

گل واژه ای به سرخی آتش به طعم دود

تصویر

مثل آب

مثل آب خوردنی

سنگ های پایه را به باد می دهند

اختران تشنه را به چاههای خشک می کشند

مثل آب خوردنی

خون سالیان سال را

بی حساب خرج می کنند

و ذخیره برای روزهای بد نمی دهند

مثل آب

مثل آب خوردنی

می زنند سر بلندتر سر زمانه را به دار

می پرکنند

مهربانترین دل زمین داغ را به سرب

آن چه زیر چشم ماست

حسرت است و ظلمت است و تشنگی

و آن چه روی رمل های سوخته

جای پاست

طرفه آن که اختران غوطه ور به چشمه های شب

خواب مرگ را چه آشنا پذیره می شوند

مثل آب

مثل آب خوردنی

دگر به جوخه آتش نمی دهند طعام

به قعر شب سفری می کنیم در تابوت

هوا بد است

تنفس شدید

جنبش کم

و بوی سوختگی بوی آتشی خاموش

و شیهه های سمندی که دور میگردد

میان پچ پچ اوراد و الوداع و امان

نشسته شهر زبان بسته باز در تب سرد

و راه بسته نماید ز رخنه تابوت

به قعر شب سفری می کنیم با کندی

چه می کنیم ؟

کجاییم ؟

شهر مامن کو ؟

شهاب شب زده ای در مدار تاریکی

هجوم از چپ و از راست دام در هر راه

عبوروحشت ماهی در آبهای سیاه

بگو به دوست اگر حال ما بپرسد دوست

نمی کشند کسی را نمی زنند به دار

دگر به جوخه آتش نمی دهند طعام

نمی زنند کسی را به سینه غنچه خون

شهید در وطن ما کبود می میرد

بگو که سرکشی اینجا کنون ندارد سر

بگو که عاشقی این جا کنون ندارد قلب

بگو بگو به سفر می رویم بی سردار

بگو بگو به سفر می رویم بی سر و قلب

بگو به دوست که دارد اگر سر یاری

خشونتی برساند به گردش تبری

هوا کم است هوایی شکاف روزنه ای

رفیق همنفس ! اینک نفس که بی دم تو

نشاید از بن این سینه بر شود نفسی

نه مرده ایم گواه این دل تپیده به خشم

نه مانده ایم نشان ناخن شکسته به خون

بخوان تلاش تن ما تو از جراحت جان

نهفته جسم نحیف امید در آغوش

به قعر شب سفری می کنیم چون تابوت

رای دیگر

وقتی که دست می طلبد جان موافق است

بر کنده دل ز همهمه ها و گفت و گوی ها

مردی که رای دیگر دارد

می ایستد به پا

گلدان به روی طاقچه

دفتر به روی میز

چایی درون فنجان جان در میان مشت

در سنگری چنان

یک مرد در محاصره می ماند

تا آخرین فشنگ

با آخرین توان

در زیر چشم ما

یک مرد با هزار گلوله

می اوفتد ز پا

له له و تنفس

خوابم نمی برد

گوشم فرودگاه صداهای بی صداست

باور نمی کنی

اما

من پچ پچ غمین تصاویر عشق را

محبوس و چارمیخ به دیوار سال ها

پیوسته باز می شنوم در درون شب

من رویش گیاه و رشد نهالان

پرواز ابرها تولد باران

تخمیرهای ساکت و جادویی زمین

من نبض خلق را

از راه گوش می شنوم آری

همواره من تنفس دریای زنده را

تشخیص می دهم

باور نمی کنی

اما

در زیر پاشنه هر در

در پشت هر مغز

من له له سگان مفتش را

پی جوی و هرزه پوی

احساس می کنم

حتی

از هر بلور واژه که جان می دهد به خلق

نان و گل و سلامت و آزادی

می بینم آشکار

این پوزه های وحشت را

له له زنان و هار

آن گیاه از میان صداهای گونه گون

این له له آن تنفس

هر دم بلند

بنهفته هر صدایی دیگر

تا آستان قلبم بی تاب

نردیک می شوند

نزدیک می شوند و خوابم نمی برد

اینک منم مهاجم و محبوس

لبریز آبهای طاغی دریای سهمگین

قربانی سگان تکاپو

می گردم و به بازوانم مواج

هر چیز را به گردم می گردانم

می ترسم

اما می ترسانم

دندان من از خشم به هر سو ده می شود

آشوب می شود دل من درد می کشم

با صد هزار زخم که در پیکرم مراست

دریا درون سینه من جوش می زند

فریاد می زنم

ای قحبگان نان به پلیدی خور دروغ

دشنام می دهم به شما با تمام جان

قی می کنم به روی شما از صمیم فلب

جان سفره سگان گرسنه

تن وصله پوش زخم

چون ساحلی جدا شده دریایش از کنار

در گرگ و میش صبح

تابم تب آوریده و خوابم نمی برد

پویندگان

آنان به مرگ وام ندارند

آنان که زندگی را لاجرعه سر کشیدند

آنان که ترس را

تا پشت مرزهای زمان راندند

آنان به مرگ وام ندارند

آنان فراز بام تهور

افراشتند نام

آنان

تا آخرین گلوله جنگیدند

آنان با آخرین گلوله خود مردند

آری به مرگ وام ندارند

آنان

عشاق عصر ما

پویندگان راه بلا راه بی امید

مادر ! بگو که در تک این خانه خراب

گل های آتشین

در باغ دامن تو چه سان رشد می کنند ؟

این خواهر و برادر من ایا

شیر از کدام ماده پلنگی گرفته اند ؟

پیش از طلوع طالع

امشب ستارگان به بستر خون خسته خفته اند

بیدار باش را

در کوچه های دور

در شاهراه خلق به او درآورید

دلخستگان به بستر خون تازه خفته اند

دیداری یک سویه

وقتی که آمدی

بی آشتی پلنگ

وقتی که چشمهای تو می گردید

با آشنا به مهربانی و بیگانه را به خشم

وقتی که استوار نشستی و پر غرور

همچون عقاب قله نظر دوخته به دور

انگشت تو خواب سبیلت

وقتی دست می کشیدی در رویا

بر گیسوی دامون پسرت تنها

وقتی که زیر بارش طعن منافقان

می غریدی

یا در فضای یخ زده تالار

عطر خوش وفا را پرسان

در پیکر یکایک یاران

می بوییدی

آن گاه

وقتی نگاه تو

برق نگاه کرامت را آغوش می گشود

آن گاه

وقتی که دادگاه

مقهور کین کرامت بود

وقتی که تو درآمدی از جامه

شیر بدون بیشه

شمشیر بی غلاف

در حلقه مسلسل و سرنیزه

وقتی که ایستاده صلا دادی

وقتی درآمد خسن ات شعر سرخ بود

صدها هزار غنچه نا سیراب

آب از کلام تو می خوردند

رنگ از لبان تو می بردند

وقتی که گفته های تو کوته بود

اما بلند زنگ خطرهایت

وقتی نفس نفس

تنها سرود ما

در آن سکوت بود هم آوایت

لبخند با شکوه تو چون پیشواز کرد

در واژه نظامی اعدام

مهمان جلف مرگ

وقتی که قامتت

قد می کشید در دل آویز اشک من

وقتی بهار بود گلی سرخ در قفس

میعادگاه عشق

وقتی که هر سپیده و هر صبح

میدان تیر بود

پرستوها در باران

عطر طراوت بود باران

آغوش خالی بود خاک پاک دامان

اما ستوه از دست بسته

اما فغان از پای دربند

چشمان پر از ابراند یک شام تاریک

واندر لبان خورشید لبخند

آن یک درودی گفت بردوست

این یک نویدی را صلا داد

تا سرب و باروت

بر ناتمام نغمه هاشان نقطه بنهاد

عطر جوانی شست باران

آغوش پر آغوش عاشق ماند خاک سرخ دامان

تولد

گیل آوا

ای کودک کرانه و جنگل

ای دختر ترانه و ابریشم و بلوط

ازکوره راه دامنه و ده

با ما بگو که بوی چه عطری

یا بال رنگ رنگ چه مرغی تو را کشاند

تا پایتخت مرگ ؟

چشم که خفته بود که چشمانت

راه از ستاره جست

دست که بسته بود که دستانت

از میخ های کلبه ربود آن تفنگ پر ؟

گیل آوا

ای روشنای چشم همه خانوار رنج

بی شمع و شب چراغ

در پیش چون گرفتی این راه پر هراس

و آن گاه با کدام نشانی

بر خلق در زدی که جوابت نداد خلق ؟

وقتی گلوله تو به بن بست کوچه ها

بر حثه جنایت

دندان ببر بود که در گوشن می چرید

وقتی فشنگ آنان

در قامتت بهاری در خاک می کشید

بی راه و بی گناه

سر در گم هزار غم خرد عابران

آنان که بایدت به کمک می شتافتند

آرامی سوی خانه و کاشانه می شدند

ای وای از آن جدایی و این جرئت

فریاد از این جنون شجاعت

گیل آوا

ای خوشه شکسته سرخ انگور

آه ای درخت خون

گیل آوا

اینک بگو به ما

تا با کدام اشک رشادت را

ما شستشو کنیم ؟

چونان تو را کجا

ما جستجو کنیم ؟

ای بر توام نماز

ای بر تو ام نیاز هزاران هزارها

تکرار شو

بسیار شو

ای مرگ تو تولد زن در دیار من

یکتای من خجسته گیل آوا

بازماندگان

آن شب به نیمه شب

یک باره ریختند

شش نفر

کشتند

دیدند هر چه بود

شکستند هر چه بود

چیزی نیافتند

آن گاه هفت تن

از در برون شدند و چون اشک مادرم

در پرده سیاه شب و کوچه

گم شدند

اینک کنار پنجره تنهاست بیوه زن

پوکه

پیش چشمانم در پرده اشک

خالی افتاده یکی پوکه فشنگ

که زمانی ز کمین گاهش تنگ

به هدف سیبک سرخ دل دشمن به هدف می نگریست

و چه غوغاها بودش در سر

ولی از گرمی سودا سربش

ذوب شد در بازار

تا برآرند عروسکهای سربی از آن

وز باروت درونش دیری است

پاچه خیزک سازند

و خود اینک خالی

هدف تیر ملامت شده در رویایی

هجده هزارمین

با چهره تو دمسازم

کنون که می نویسم

کنون که خون نه ستاره عاشق را

فریاد می کنم

کنون که گریه را می آغازم

با چهره تو دمسازم

ای شرم ای شرف

لبخند و خشونت با هم

ای ماهتاب و توفان توام

من در ملال چشم تو می بینم

در آن همه زلال

سیمای پر شکوه سرداران را

در خون تپیدن تن یاران را

آن گاه

قلب من و زمانه

نبض من و زمین

در بند بند زندان می گوید

پر شور و پر طنین

زندان

زندان تنگدل

با آسمان وصله ای از سیم خاردار

زندان کرده آماس

از خشم و آرزو جوانی

زندان باردار

زندان عشق نو پا

یک مزرع نمونه ز امیدهای ما

من بر لبان تو

تاریخ خامشان

می بینم

گلبوته کبود ستم را

من بر لبان تو

گلبرگهای تب

می خوانم

شرح شکنجه های در هم غم را

آن گاه زورق مشوش دل را

بر شط خون و خاطره می رانم

من بر لبان تو

حرفی برای گفتن با دوست

وز دشمنان نهفتن

می بینم

حرفی گه رنگ شکوه و هشدار و آرزوست

ای پیر کاوه آهنگر

بسیار کوره با دم گرمت گداختی

تفتی چه میله های آهن و شمشیر ساختی

فرزند می کشند یکایک تو را ببین

اینک شهید هجده هزارم که داد سر

صبر هزار ساله ات آخر نشد تمام ؟

چرمینه کی علم کنی ای پیر ای پدر ؟

لبهای خامشت

چشمی است دادخواه

ره می زند به من

می گیرم به راه گریبان

پاسخ ز من طلب کند این خشمگین نگاه

گم کرده دست و پا و مشوق

همچون سپند دانه بر آتش

با چهره تو دمسازم

وین راز ای طیب جوان با تو

بار دگر به درد می آغازم

با من بدار حوصله با من خطر بورز

تیمار کن این فلج موت تن شود

سستی فرونهد

کندی رها کند

خو گیر راه رفتن و برخاستن شود

دست شکسته بار دگر پتک زن شود

آن گه به مرگ دارو و جان دارو

درمان غم کنیم

از جان علم کنیم

خواب نوشین

دیر کردی و سحر بیدار است

با من شب زده برخاستنت را پویان

دیر کردی و سحر

قامت افراخته در مقدم روز

مژده آورده سپیدی را تا خانه تو

خسته جان آمده از راه دراز

گوش خوابانده به آوای تو باز

بر نمی اید از بام آوا

آتشین بال نمی اندازد سایه به ما

سرخ ککل دگر امروز ندارد غوغا

آه افسوس

زیر دیوار سحرگاهی خفته است خروس

بر سرزمین سوختگی

پنداشتند خام

کز سرگشتگان که پی ببرند و سوختند

من آخرین درختم از سلاله جنگل

آنان که بر بهار تبر انداختند تند

پنداشتند خام که با هر شکستنی

قانون رشد و رویش را از ریشه کنده اند

خون از شقیقه های کوچه روان است

در پنجه های باز خیابان

گل گل شکوفه شکوفه

قلب است انفجار آتشی قلب

بر گور ناشناخته اما

کس گل نمی نهد

لیکن

هر روزه دختران

با جامه ساده به بازار می روند

و شهر هر غروب

در دکه های همهمه گر مست میکند

و مست ها به کوچه ی مبهوت می زنند

و شعرهای مبتذل آواز می دهند

در زیر سقف ننگ

در پشت میز نو

سرخوردگی سلاحش را

تسلیم می کند

سرخوردگی نجابت قلبش را

که تیر می کشد و می تراشدش

تخدیر می کند

سرخوردگی به فلسفه ای تازه می رسد

آن گاه من به صورت من چنگ می زتند

در کوچه همچنان

جنگ عبور از زره واقعیت است

و عاشقان تیزتک ترس ناشناس

بنهاده کوله بار تن جست می زنند

پرواز می کنند

آری

این شبروان ستاره روزند

که مرگهایشان

در این ظلام روزنی به رهایی است

و خون پاکشان

در این کنام کحل بصرهای کورزا است

اینان تبارشان

سر می کشد به قلعه ی دور فداییان

آری عقاب های سیاهکل

کوچیدگان قله الموتند و بی گمان

فردا قلاعشان

قلب و روان مردم از بند رسته است

پیوند جویبار نازک الماسهای سرخ

شطی است سیل ساز

کز آن تمام پست و بلند حیات ما

سیراب می شوند

و ریشه ای سرکش در خاک خفته باز

بیدار می شوند

اینک که تیغههای تبرهای مست را

دارم به جان و تن

می بینم از فراز

بر سرزمین سوختگی یورش بهار

دوست داشتن

ما شقایق کوهستان های وطنمان را

داریم

و هر که را

که تاب این آتش رویان را

در سینه دارد

ما شقایق ها را دوست داریم

و روییدن و بالیدنشان را

و به شباهنگامی چنین

پاسداری شان را

گرد آمده ایم

ما گل ها را دوست داریم

و نه تنها

گلها ی گلخانه را

که گلهای وحشی خوشبو را هم

و آزادی گفتن کلام عطر آگین دوست داشتن را

هر که گلی می پسندد

و هر که گیاهی

و هر که رویش جاودانه جان را

باور دارد

با ما در این برخاستن یگانه است

و ما برخاسته ایم

تا بیگانگی را باطل کنیم

با ترانه مهر

و در برابر آن که چیدن گلها را داس درو به دست دارد

با کینه مادران

جدایی را همچنان

سنگ بر سنگ می نهند

و اینک دیواری است

بگذار بر این دیوار

مرغ من بنشیند

و دست تو

او را کریمانه دانه بخشد

و دیوار

پله ای باشد

برآمدن ما را

چه در بالا

یک آسمان

به چشمان ما نگاه می کند

و در پایین

گهواره و گور ماست

که بر آن

همواره شقایقی سوزان می روید

شعری

فریادی

چون تیغه چاقو

در تاریکی

فریادی

جلاد همه هیاهو

خشمی در راستا

که بنشاند

تیر کلام را

در جایی که باید

خشمی بی آشتی

خشمی گرسنه

خشمی هار

که عابران سر به راه را

هراسندگانی سنگ به دست گرداند

چابک تر از گریه ای بر دیوار

هشیار تر از دزدی بر بام

و سهمگین ترز از بهمنی بر کوه

بیدار

بیدار

بیدار

بیدارتر از عاشق شب زنده دار

در کوچه

شکارچی

نه شکار

و شکارگاهی

به پهنای فرهنگ

و جست و جویی در بلادروبه تاریخ

تا از هر تفاله ای حتی

شیره ای

و از استغاثه و نفرین و سرود

واژه به وام گرفتن

و آن گاه کمینگاهی

که در کمین کسان

در کمین یک نسل

می شنوی شاعر

برخیزد که الهام بر تو فرود می اید

بشنو که این وحی زمینی است

فریاد گرسنگی قلب

بنویس

اینک شعری گستاخ

شعری مهاجم

شعری دگرگون کننده

شعری چون رستاخیز

زنهار

خاموشمان می خواهند و گمنام

و از آن بتر بدنام

همان ای گلبانگ گلوبریده

خونت را فریاد کن

بذر سرخ رویا را

بپاش

با زبان هزار قطره و

میندیش

که شنونده ایت هست یا نه

که یاری خواهی خود یاری دهنده است

نمی خواهندت

پس خود را تکرار کن

بسیار کن

در کردار همسرت به پاکدامنی

در رفتار فرزندت

به دانش جویی در سمت

و در تلاش بارانت به همآوایی و همرایی

در خانه باش و

در کوچه

در سبزه میدان و آن سوی پل

در مزرعه و یک شنبه بازار

در اعتصاب و عزای عاشورا

میان توده باش و در خلوت خویش

و به هر جای

آن گویای گزنده باش که دشمنت نپسندد

و آن گاه

تصویر نامیرای تصورت را

زیاد کن

زیاد کن

چندان که حضور غالب از آن تو باشد

تو

مرا در این دامنه سهم

سخن با آن لب است که با دشمن

سخن نگفت و اینک

به تبسم بسنده کرده است

چه سود از به دلتنگی نشستن خاموش

ای سنگ

صخره

فرو ریز تا آواری باشی

ممان

بیدن سان دیواری حاجب دیروز و

فردا

دهان بگشا که

هنگامه فروکش و طغیان است و

خروشی باید

اما

باریکه آبی به زلالی

بهتر

که سکوتی به گرانباری فراموشی

با تندآبی آلوده

خاموشمان می خواهند و

فراموشمان می خواهند

با شخنی اشاره ای و نگاهی

ای خسیس محبت

حتی به آهی

دشمن را بشکن

ای دوست کاهل با دست من بتاب به یاری

شریان های گسسته را گرهی

که خون به بیهوده می رود

فریاد

بر تو مباد

که در پاسداری نام دیروز

هم برین گنجینه بخسبی

زنهار

جان ظرفی شایسته کن

خود از وظیفه لبالب و سر ریز می شود

بلندآوازگی

دویدن بر ریسمان بین قله هاست

به روزگاری که خصم

از دو سوی در کمین نشسته است

بر زمین گام بردار

که خاک و خاکیان به هواداریت

همواره سزاوارترند

خم بر جنازه ای دیگر

نه بایسته شعرست و نه

شایسته من

که همواره خون بسراییم و

خون

و از عطر نیاز

و ترکش بلندآواز

سخن نگوییم

از عشق سخن نگوییم و

از غزل

اما در آن گذر

که

قلم و قدم

بر خون همی رود و

باز

این منم که بر جنازه ای دیگر

خم می شوم

باری بشنویدم بانگ

که در برابر چشمانم شهید می شوند

فرزندان امیدم

آری بشنوید

افراسیابت

به تیغ

از شاهنامه می راند

ای ستیزنده باستم

ای جزمت زیبایی جوانی و جرئت راستی

اما نامت

در کارنامه او

می ماند

عقیق سرخ

اینک مهربانی همه بازوان برادری

سهرابانت

و خشم بی آتشی کین

رستمانت

گرم است

هنوز خون تو گرم است

دیرگاه

بردندت

و هم به شبانگاه

از تو دست بداشتند

از پیکر بی جان تو

از خوشه خون

و هنوز

خون تو گرم است

در قتلگاه تو چه گذشته است ؟

ای شبنم سرخ

از آخرین برگه لرزان شب

چگونه چکیدی

تا سپیده دم چشم باز کرد ؟

جنایت

بی حوصلگی می کند و

قساوت عجول است

و شرف

درد شکیبایی را

تا دیار آرام مرگی زودرس

پیش می برد

و همچنان

آزادگی با خون

راهش را خط کشی می کند

و جوانی بر آن

گلهای آفتابگردان

می نشاند

تا شیار آفتابی این مرز را

در دود و دمه

چراغان دارد

ای گوهرهای ناشناس

حجله های گلرنگ بی عروس

در بگشایید و دهان

تا مردمان

دامادان سر بلند را تعظیم کنند

و

ای تو

رفیق رزم آور بی خستگی

آرام

که تا خاک

تن به بوسه آفتاب می سپارد

خشم دانه ها بر زمین

مزرع رستاخیز

می رویاند

و دست بازوان رنج

گهواره اندیشه ات را

می جنباند

و در شاهنامه شهیدان

خون سیاوش

می جوشاند

گرهبند خون

قامتت

درداربست شعرم نمی گنجد

نمی نشیند

آرام نمی نشیند تا

طرحی برآورم

شایای ماندگاری و تاریخ

کدامین خارای آتش زنه

خرد کنم

خمیر کنم و

در کوره دماوندی روشن

بگدازم

تا پولادت را بپردازم ؟

من چگونه مهربانی و خشم را

با هم آورم ؟

من چگونه تیغ بر آفتاب بر کشم ؟

آری چگونه

شطی از سوسوی ستارگان جاری کنم ؟

آخر

من امید را چگونه سپیده وار

در قلب این شب ظلمانی بنشانم ؟

من چگونه

چشمان تو را حک کنم ؟

بگذار خاموشانه بنشینم

صبورانه در کمین

و ایند و روند امواج را

بنگرم

باشد که موج ماهیی یگانه

در دام من افتد و از آن

نقشی

از خستگی ناپذیر خاطرت

بنگارم

ای رود ستیزنده

ای جویا

ای شتابگر اندکی بهل

تا زمانه در خود

جوانی خویش را بیاراید

بمان

تا همسر مسافر

سرخ گل اندوهگینش را

با تو

به شادابی برساند

بمان تا فرزند

پا به پای تو به دریا رسد

بمان تا چون منی

بتواند

حکمت دگرگونی آتش را

بر آب بنویسد

نمی گنجی

نمی نشینی

نمی مانی اما ای آزاد

و من

یادت را

بر بوم خون بفت دلم

با عطر عصر آهن و بیداد

به رنگ ناشکننده فلز رنج

یادی

چون حریر صبح فروردین

و قامت توفان

و هلهله های هزاران هزاری دستمالها و چشم ها

و رضامندی چهره شالیکاری

بر فراز پشته

که شیر و عسل می نوشد

نانت را با ما

به دو نیم کردی و نامت را

گرهبند ابروی ما

اینک ای جوانی سالخورده

شراب جاودانه باش

در کام یاران

شقایق

فریاد سرخ فام بهارانم

سرکش

گرمای قلب خاک

گیرانده شب چراغ پریشانم

فریاد سرخ فام بهارانم

برخاسته ز سنگ

با من مگو ز حادثه می دانم

آری که دیر نمی مانم

اما به هر بهار سرودم را

چون رد خون آهوی مجروح

بر هر ستیغ سهم می افشانم

آنگاه عطر تلخ جوانم را

با بال بادهای مهاجم

تا ذهن دشتهای گمشده می رانم

نام و سیما

این روزها شهید

نامی یگانه نیست نام خاص

نامی است عام

نامی است مانند نامها که به خود می نهند عوام

نام برادران تو و خواهران من

نامی ز شاهنامه امامان

حتی پیمبران

سیمای این شهیدان

چون نقش سکه نیست

از پرده های فاخر نقاشی

می لغزد

از آب و رنگ و روغن

می گریزد

و طرح صادقانه این چهره را فقط

بر سنگفرش خون

آری نوار خون می ریزد

تراشه های تبر

پاییز : در بادروبه ها

باران نمی تواند : نه نه نمی تواند باران

سرسام : آب درپوسته حوض عرق می ریزد

شوق : برکرده ام سر

باور : باور نمی کند دل من مرگ خویش را

غزل برای درخت : تو قامت بلند تمنایی ای درخت

این بار : بار دگر اگر به درختی نظر کنم

کاشی اصفهان : یک پاره آسمان را با دامن چمن

سرحد آدمی : من شعله نیستم

نماز بر سجاده سبز : صبح شسته رفته بود و جاده

گشایش : آغاز کردمش

رهایی : گفتم : و درآورمت از کار

ساز سرود : گل سرخی بر دهان

پیامبر و پیام : گر جوابی نیست

کوبه : کوبه بر در بی تکان مانده است

چشم انداز : ابر پاکیزه ردا

آفتابی : در بسته است و پنجره بسته است و پرده ها

هجوم : دل ببایدت نهاد

زمین : یک مشت خاک و این همه گل گلدان

سکه : خاطرم دریای پرغوغاست

ره آورد : مسافر ز گرد ره رسیده ام

تشییع جنازه : آرام و پرشکوه و به ایین

گره : با تاب آفتاب که بر پرده می سرید

فرهاد ها : فرهاد رفت و قصه شیرین او بماند

تفنگ من : چه دیر به دست آمدی ای واژه آتش زا

چشمه : در پناه بنه ای روی کمرگاهی دور

تا شبچراغ دریا : روی دریای گران را چشمه دید

سال نو سلام : باز

هیروشیما : یک باره هر چه ساختنی بود در شکست

در رهگذار باد : در کوچه هم چنان

گل خفته : در باغچه نبود

روایتی دیگر : دارم روایتی کهن از خسته خاطری

خاموشانه : من در صدف تنها

یادگار : ای عطر ریخته

طبیعت نیمه جان : ماه غمناک

افسوس : باران می بارد باران

موج : شناور سوی ساحل های ناپیدا

اسیر : کسی در انتظار او نبود

شهادت شمع : قطره قطره

شاعر : وقتی که چتر ترس گشوده ست روی شهر

پاییز

در بادروبه ها

خاکستر بهار

سیل در سرای سینه و در استخوان باغ

بر شاخه های پرت تک افتاده استوار

رنگ سیاه زنده ترین رنگ ها کلاغ

باران نمی تواند

نه نه نمی تواند باران

کز جای برکنی

یا بر تن زمین

با تار و پود سست

پیراهنی ز پوشش رویینه بر تنی

با دانه دانه های پرکنده

با ریزشی سبک

با خاکه بارشی که نه پی گیر

نه نه نمی توانی باران

هرگز نمی توان

باران ! تو را سزد

کاندر گذار عشق دو عاشق

در راه برگ پوش

حرف نگفته باشی و نجوای همدلی

باران !‌ تو را سزد

کز من ملال دوری یک دوست کم کنی

می ایدت همین که بشویی

گرمای خون

از تیغ چاقویی که بریده است

نای نحیف مرغک خوشخوان کنار سنگ

یا برکنی به بام

آشفته ککلی ز علف های هرزه روی

اما نمی توانی زیر و زبر کنی

نه نه نمی توانی زین بیشتر کنی

این سنگ و صخره های سقط را

سیلی درشت باید و انبوه

سیلی مهیب خاسته از کوه

سرسام

آب درپوسته حوض عرق می ریزد

زرد و بشکسته و بی جان خورشید

عنکبوتی است که افتاده در آب

هر کسی در طرفی

سایبانی طلبیده است و به چشمان دیده است

هفتمین پادشهش را در خواب

نگهم مورچه وار

می رود از بن دیوار به اوج

نردبان سوخته انگشتانش

که نهادست ز حیرت زدگی بر لب بام

نفسم و انفسم

دارم از این همه خاموشی و گرما سرسام

شوق

برکرده ام سر

از رخنه ای در سینه سنگ

آری بهارم من در این تنگ

تنها اگر باد

تنها اگر ابری و باران

تنها اگر خورشید بود این گل نمی رست

زین تنگنا راه رهاییدن نمی جست

ای سایه ابر

ای دامن ابر

ای تیغ خورشید

ای جام باران

این گل نمی بود

گلدانه را گر شوق گل گشتن نبودی

در گریبان

باور

باور نمی کند دل من مرگ خویش را

نه نه من این یقین را

باور نمی کنم

تا همدم من است نفسهای زندگی

من با خیال مرگ دمی سر نمی کنم

آخر چگونه گل خس و خاشاک می شود

آخر چگونه این همه رویای نو نهال

نگشوده گل هنوز

ننشسته در بهار

می پژمرد به جان من و خاک می شود

در من چه وعده هاست

در من چه هجرهاست

در من چه دست ها به دعا مانده روز و شب

اینها چه می شود ؟

باور کنم که آن همه عشاق بی شمار

آواره از دیار

در کوره راه ها همه خاموش می شوند

باور کنم که دخترکان سفید بخت

بالای بام ها و کنار دریچه ها

بی وصل و نامراد

چشم انتظار یار سیه پوش می شوند

باور کنم که دل

روزی نمی تپد

بی آن که سر کشد گل عصیانی اش ز خاک

نفرین بر این دروغ

دروغ هراسناک

پل می کشد به ساحل اینده شعر من

تا رهروان سرخوشی از آن گذر کنند

پیغام من به بوسه لب ها و دست ها

پرواز می کند

باشد که عاشقان به چنین پیک دوستی

یک ره نظر کنند

در کاوش پیاپی لب ها و دستهاست

کاین نقش آدمی

بر لوحه زمان

جاوید می شود

وین ذره ذره گرمی خاموش وار ما

یک روز بی گمان

سر می زند ز جایی و خورشید می شود

تا دوست داری ام

تا دوست دارمت

تا اشک ما به گونه هم می چکد ز مهر

تا هست در زمانه یکی جان دوستدار

کی مرگ می تواند

نام مرا بروبد از یاد روزگار

بسیار گل که از کف من برده است باد

اما من غمین گلهای یاد کس را پر پر نمی کنم

من مرگ هیچ عزیزی را

باور نمی کنم

می ریزد عاقبت

یک روز برگ من

یک روز چشم من هم در خواب می شود

زین خواب چشم هیچ کسی را گریز نیست

اما درون باغ

همواره عطر باور من در هوا پر است

غزل برای درخت

تو قامت بلند تمنایی ای درخت

همواره خفته است در آغوشت آسمان

بالایی ای درخت

دستت پر از ستاره و چشمت پر از بهار

زیبایی ای درخت

وقتی که بادها

در برگهای درهم تو لانه می کنند

وقتی که بادها

گیسوی سبزفام تو را شانه می کنند

غوغایی ای درخت

وقتی که چنگ وحشی باران گشوده است

در بزم سرد او

خنیاگر غمین خوش آوایی ای درخت

در زیر پای تو

اینجا شب است و شب زدگانی که چشمشان

صبحی ندیده است

تو روز را کجا

خورشید را کجا

در دشت دیده غرق تماشایی ای درخت

چون با هزار رشته تو با جان خاکیان

پیوند می کنی

پروا مکن ز رعد

پروا مکن ز برق که بر جایی ای درخت

سر برکش ای رمیده که همچون امید ما

با مایی ای یگانه و تنها یی ای درخت

این بار

بار دگر اگر به درختی نظر کنم

یا از میان بیشه و باغی گذر کنم

چشمم به قد و قامت دار و درخت نیست

چشمم به روی نقش و نگار بهار نیست

چشمم به برگ نیست

چشمم به غنچه و گل وسبزینه خار نیست

چشمم به دستهای پر شاخسار نیست

این بار چشم من به سوی آشیانه هاست

آنجا که می تپد دل نوزاد زندگی

وندر هجوم سخت ترین تندباد هاست

آماجگاه تیر تگرگ و سنان برق

پرواز گاه خوشدلی و خانه بلاست

چشمم به لانه هاست

ای جوجگان از دل توفان برآمده

چشمم پی شماست !

کاشی اصفهان

یک پاره آسمان را با دامن چمن

در هم سرشته اند

در این خمید شب زده آن طرفه ساحران

آواز و نغمه را

با نور رشته اند

در قالب دریچه رویای کودکان

یک خشت هشته اند

آن گاه

بذر گیاه جادو

بر خشت کشته اند

گنبد نهاده اند

گلدسته بسته اند

ژولیده باغهای شگرف آفریده اند

با رقص رنگها

در شاخ و برگها

چه شعرها به دود دعا برنوشته اند

سرحد آدمی

من شعله نیستم

من دود نیستم

من کوه نیستم

من رود نیستم

محدود نیستم

محدود نیستم به همین نقشه تنم

بیرون ز تخته بند تنم باز این منم

تا دوردست تا همه تا تو

ای آخرین ستاره بیرون ز کهکشان

آری منم زمان

آری منم مکان

نامم بلند در همه محدوده خدا

مرزم کشیده تا پس دیوار این جهان

نماز بر سجاده سبز

صبح شسته رفته بود و جاده

دره های نیم خفته را

روی دوش می کشید

تا بلند آبی افق

ابرها گشوده بادبان

پشت سر نهاده آشیان کوه

پر کشان

مقصد گریزشان جزیره پریده رنگ ماه

بحر

فرش نیل تاب

با لبی نهان و پیچ پیچی به جان

مرغ ها به جانش اوفتاده در چرا

سبز سبز

خاک و آسمان

ضربه تبر شنیده می شد از نهفت بیشه زار

باد

گاهواره بسته بر کبوده ها

می دوید خوش خوشک سبک ز روی شاخه ها

آن زمان که آفتاب

تیغ می کشید

تا کلاه برق پوش قله را به سوی دره کج کند

من شکوه این سپیده را

با سرود نامت ای ستوده می شکافتم

روی واژه های شبنم شبانه

می شتافتم

گشایش

آغاز کردمش

افسوس ناگه از سر شاخ سخن پرید

پرواز را

در شاخه زار فکر

من پی گرفتم اما

دامی به ره نهادمش از گیسوان تو

آواز دادمش

گردن نهادمش

با واژه نجیب نوازش

بس ناز دادمش

یاری گرفتم از همه کائنات تا

پوشیده روی آمد و لب بسته ایستاد

بر دفتر سپید دهان باز کردمش

رهایی

گفتم : و درآورمت از کار

گفتم بسازمت

بر دارمت ز جای

گفتم تو را تمام کنم این بار

گفتم ز سنگ خفته

شطی کنم شناور در گیسوان تو

پس ساقه سپیده دمان را

بر جای بازوان تو بگذارم

گفتم که خیرگی کنم و خارا

بشکافم

الماس برکشم برش اندیشه روشنا

در چشم خانه های تو بنشانم

تا قلههای سینه گرمت کند طلوع

این سنگ کال را

با تیشه ام بکوبم و بتراشم

چندی به شب کمین کنم و راه شب زنم

مهتاب را بدزدم

مهتاب را به قامت تو پیرهن کنم

آری بپوشمت

باشد که جاودانگی ات را عیان کنم

ای در شبنم نشسته و بگرفته روز من

ای سنگ سنگ حامله ای سنگ سخت سر

بگذار تا تو را

از تخت بند ظلمت دیرین رها کنم

بگذار ای صبور که تا بشکنم تو را

بگذار تا برآورمت پربها کنم

ساز سرود

گل سرخی بر دهان

خورشیدی در انبان

پیشاپیش سرودی راه می رویم

پیشاپیش سرودی را می رویم

سرودی که خون

سرودی که نان

می دهد به ما

جان می دهد به ما

من سرود را نمی خوانم

چون سرود را نمی دانم

هیچ کس نمی خواند

چون نمی داند

روزی دیگر

باز می گردیم

سرود را می یابیم

سرود را می سازیم

سرود را می خوانیم

عبوس و خسته

دسته دسته

گسسته گاه گاه پیوسته

پیشاپیش سرودی پیش می رویم

پیامبر و پیام

گر جوابی نیست

کوتهی از کیست

از من است که ایا آنان را فرستادم

پاکتر پیغام گویی دل رباینده

با نوید کار سخت آغاز نیک انجام

یا که تقصیر است آنان را که پیغامبر دلبسته و مفتون

برده اند از یاد پاسخگویی پیغام

کوبه

کوبه بر در بی تکان مانده است

بی صدا مانده است

بر در خاموش افسرده است

روزها شبها ست هیچ دستی دست او در دست نفشرده است

کوبه دارد از فلز آگهی با جان

کوبه دارد واژه مژدهزا بر لب

کوبه دارد باربار ارمغان در دست

شورها با اوست

یادها هشدارها با اوست

تا نجنبد او

تا نکوبد او

همچنان بر میهمان و میزبان در فروبسته است

ساکنان خانه بیدار

قاصدان مهربانی

راهتان بسته است

دستتان خسته است

کوبه را با خویشتن بس حرف آهسته است

چشم انداز

ابر پاکیزه ردا

آسمان سرخابی

چشم سبز جنگل

تیره از بی خوابی

ککل دشت چو دریا در هم

خیس خیس از شبنم

اسب ها یال افشان

لخت در این وادی

شیهه و جست و گریز و آرام

شادی و آزادی

شادی و آزادی

آفتابی

در بسته است و پنجره بسته است و پرده ها

قاب در و دریچه گرفته است

اما ز گوشه ای

از چشم ها نهان

می تابد آفتاب

بر دست و دفتر من و گلدان

زین تنگ گوشه نیز تواند

اندیشه لطیف

بیرون رود ز روزن پنهان

تا گردد آفتابی و گسترده در جهان

هجوم

دل ببایدت نهاد

تا که جنبشی در آشیانه آوری

غنچه تا که سر ز خواب بر کند

بلبلک

بانگ بایدن که عاشقانه آوری

گفتم آن نهال نو رسیده را

شایدت قیام قامتی تمام

تا رسی که سر بر آستانه آوری

شب ز نیمه رفت و صبح بر دریچه می دمد

بی خبر دگر چرا فسانه آوری

نیست رامت این سمند توسن و نمی رود

صدا گر که تازیانه آوری

شاخه رمیده آن گل سپید

ناروا سپرده بر گذار کوچه ها

می شود

دیگرم به سوی خانه آوری

می شود که غلغل شراب را

جای های های گریه شبانه آوری

یا اگر بخوانمت به ناز

باز

ای سیاه چشم

این شب سیاه را بهانه آوری

سر بپیچی و نشیب گیسوان

پشت عاج شانه آوری

رفتی از برابر نگاهم ای درخت شعله ها و باز

چشم دارمت

گر کنار گوشه ای شبی زبانه آوری

بیتو می کشد زمانه ام

می شود که با من ای امید تهمتن

همدلی کنی هجوم بر زمانه آوری

زمین

یک مشت خاک و این همه گل گلدان

گلخانه گشته از گل یاسم

قلبم

تو را زمین

زایای جاودان

این سرخ گل سرود سپاسم

سکه

خاطرم دریای پرغوغاست

یاد او چون سکه ای سیمین رها بر آب این دریاست

خاطر دریا پریشان است

سینه دریا پر از تشویش توفان است

نه بر این دریا سکوتی

نه به ساحل ها چراغ رهنمونی

دست من در موج و چشمم سوی ساحل هاست

قلب من منزلگه دلهاست

کی براید از افق شمع بلند آفتابم

تا که یادی یادگاری را بیابم ؟

آه

هر طرف موج است و گرداب است یا غرقاب

سکه سیمین فروتر می رود در آب

ره آورد

مسافر ز گرد ره رسیده ام

تمام راه خفته را به پا و سر دویده ام

صلابت و شکوه کوههای دور

نگاه دشت های سبز

تلاش بالها

شکاف و رویش زمین پرورنده با من است

گل هزار باغ خنده با من است

طلوع آفتاب بر ستیغ

برای دیدن گوزنهای تیزتک

ز صخره های به سنگ ها پریده ام

فراز آب رفتها

که آبی بنفشه ها ستاره ای است

چکیده بر گلیم وحشی علف

نفس زنان و خسته چتر بید واژگونه را

به روی سر کشیده ام

تولد بهار را

به روی دست های جنگل بزرگ دیده ام

ز سینه ریز رنگ رنگ تپه ها

شکوفه های نوبرانه چیده ام

کنون برابر تو ایستاده ام

یگانه بانوی من ای سیاهپوش ای غمین

که مژده آرمت

بهار زیر و رو کننده می رسد

نگاه کن ببین

غمت مباد و داغ دوری ات مباد

که لاله ها به کوه روشنند و رنگ بسته اند

که خارهای سبز سر کشند

دمی کنار این دریچه بالهای باز را در آسمان نظاره کن

ببین که لانه ها دوباره از پرندگان تهی است

ببین کسی به جای خویش نیست

اگر به صبر خو کنی

اگر که روزهای وصل را

به پرده همین شب نارسیده سر کنی

ببارمت نویدهای سرخ گونه ای

که من ز چرخ ریسک نهفته در پناه شاخه ها و مه

به قعر دره ها شنیده ام

تشییع جنازه

آرام و پرشکوه و به ایین

محموله می رود

بر دوش عابران

صف تنگ و تابدار

همچون نوار تیره به بازوی شهر سرد

خاموش و دردخوان

ارباب عصر خویش

فرتوت سالخورده به تابوت خفته است

یک دیده هم به واقعه تر نیست

اندوه این جسد

در هیچ هیچ سینه و سر نیست

محموله می رود

در پیش روی گور

در پشت سر برآمدن آفتاب و نور

گره

با تاب آفتاب که بر پرده می سرید

و آنگاه می لمید

چون گربه روی فرش

در دشت فرش پرسه زدم زیر آفتاب

همراه قد کشیدن گلها و ساقه ها

آوازی از مزارع قالی بلند بود

آواز دختران

از جویبار زمزمه می رست تار و پود

با نغمه می گرفت هر آن ساقه نقش و رنگ

وزشبنم عرق

می خاست عطر حسرت و آهنگ آرزو

بوی تنور و گندم بریان

بوی سوار عاشق در گرد جاده

بوی رمه نوای نی و خون شامگاه

آنگاه می نشست صداها

چون ککل صنوبر غمگین

خم روی بال سبز

آنگاه می گرفت

آواز در گلو

آن گاه می فتاد

گل ساقه رنگ سراپرده در گره

از دشت پر کشیدم با بال آفتاب

غافل که در گره افتاده پای من

فرهاد ها

فرهاد رفت و قصه شیرین او بماند

با یاد تیشه ها که دل بیستون شکافت

با یاد تیشه ای که سرکوهکن شکست

با یاد خسروی که به نامردی ربود

عشق رعیتی ز رعایای خویشتن

با آن شگفتها که نظامی سروده بود

کنون منم

پیکر تراش پیکر فرهادهای روز

کنون منم نگارگر تیشه ها و تاج

دستانسرای شعله براورنگ آبنوس

از پیش چشم من صف فرهادهای روز

پرچم به کف گرفته سوی راه می روند

عشاق تلخ کام شهیدان بیستون

با تیشه ها به بارگه شاه می روند

تفنگ من

چه دیر به دست آمدی ای واژه آتش زا

ای تفنگ پر غوغا

با دوست سلامی

با دشمن

پایان کلامی!

چون دشمنم از هزار سو راه ببست

ای شعله دلپذیر

ناگزیر

با دست نیاز آلوده بر دم به تو دست

تا کن با من !

مدارا کن با من

ای چوب تراش رنج، با تن برده

ای آهن سخت صیقل خورده !

ای یک شبه مهمان و صد ساله رفیق

با من باش

در سینه تنگ من

در کنار من بمان و ایمن باش !

هر کس را

ناکس را که جستجو داری

هر میوه دل که آرزو دار ی

هر خواهش هر نوازشت با من

ای تفنگ دلبندم

تیر ترکشت با من !

کوچک بودم

تنها بودم و تک بودم

اندک

تا به یُمن آوایی

برخاستن دستی

پیش آمدن پایی

ده گشتم و صد ، هزار و میلیونم

صف را صف را بنگر

از شماره بیرونم.

یک عمر به ناروایی آن نامرد

دیدی چه به روزگارمان آورد

اینک تو بگو هر آنچه باید گفت

اینک تو بکن هر آنچه باید کرد !

بشکف، بشکف ای دهان آتش خو

کز دست نمی دهم تو را آسان

شو آزادی به خانه ام آور

رو دادِ مرا ز ناکسان بستان !

چشمه

در پناه بنه ای روی کمرگاهی دور

چشمه ای زمزمه می کرد مدام

چشمه ای زنده سراینده دل شادی ها

چشمه ای روشن و روشنگر تاریکی ها

روی شیب تپه و دره دوید

رخ آشفته علف ها را شست

شانه زد زلف گل وحشی را

دل خاموش چمن را کاوید

هیچ کس چشمه جوشنده به بازی نگرفت

صورت هیچ کسی در دل او سایه نریخت

راه ها رفت و کس کاه نشد

نغمه ها زد که کس آن را نشنید

گرچه پیوند نهان با دل کوهستان داشت

آرزو داشت ببیند رخ دریاها را

آرزو داشت بریزد به دل اقیانوس

تا نیابد خود را

در نور دد همه صحراها را

آه اگر دشت عطش کرده لبانم نمکد

وای اگر تیزی آن سنگ نکوبد بالم

یا اگر تندی آن کوه توانم نبرد

ماسه ساحل امید به تن خواهم شست

روی دریای پر از موج گران خواهم دید

گرچه کس قصه آن چشمه بنشنوده هنوز

باز در روی کمرگاه و فراز دره

چشمه ای می جوشد

چشمه ای هست که می خواند باز

چشمه ای هست به راه

تا شبچراغ دریا

روی دریای گران را چشمه دید

جویبار جان به دریاها رسید

ای گل غافل درین سبزینه دشت

اشک و خون است و نه آب، این سرگذشت

حال ما در لرزش شبنم ببین

یاد ما را پاک دار ای نازنین!

بانگ دریا تا برآمد از گلو

ریختند از هر کناری سوی او

چشمه سار و جویبار و شط و رود

هر کجا هر جان جوشانی که بود

نیز من یک تن ز رهپویان شدم

جستجوی جمع را جریان شدم

از تبار کوهسارم ابر زاد

سربلند و پاکدل، آزاد و شاد

قطره ای بودم ز باران آمدم

تا به جشن جویباران آمدم

پس دویدم از میان تَل و تنگ

بارها پا و سرم آمد به سنگ

صخره های سخت، بالم کوفتند

بادهای سهم یالم روفتند

دشت تشنه می کشانیدم به خاک

تُندی هر تُنده می کردم هلاک

هم نماندم در دل مرداب ها

هم رهاندم جان ز پیچ و تاب ها

گاه زیر شاخه ها پنهان شدم

گاه همچون نقره ای عریان شدم

در علف های مشوَش ریختم

با زمین و آسمان آمیختم

سرزنش ها خوردم از گل خارها

پیکرم پر خون شد از پیکارها

پای، اما پس نبردم از نبرد

کردم آن کاری که می بایست کرد

هر که را اندیشه این راه بود

پیش بردم، پیش بردم با سرود

سال ها بگذشت سنگین روز و شب

تا چو مشتاقان رسیدم بر مصب

اینک آن دریای دیگرگونه ساز

پای تا سر شور با آغوش باز

کوهه های موج و بانگ و شورها

بازی آیینه ها و نورها

پیچ و تاب و زیر و بالاهای آب

در میان بازوان آفتاب

واله و مشتاق در هم تاختیم

نغمه ها در نغمه ها انداختیم

تا گرفتم دامن گرداب ها

سر برآوردم به بام آب ها

خُرد گشتم در درشتی های موج

تا ز پشت موج ها رفتم به اوج

تاب دریا تا مرا در بر گرفت

دایه دریا مرا در بر گرفت

سر نهادم همچو طفلی پر فغان

بر سریر سینه در خود تَپان

بر سر آن سینه بی پا می شدم

قطره قطره موج و دریا می شدم

خوانده می شد شعر من از هر کنار

با لبان و با دهان بی شمار

جای آن باریکه جویِ بی نمود

در تنم بحری به آوا می سرود

اینک آن بی تاب بی پایان منم

هم چنان در کار فردا می تنم

تا برآرم گوهری چون شبچراغ

از تو می گیریم به هر ساحل، سراغ

سال نو سلام

باز

این زمین تندگام

برف را ز روی گرده می تکاند و به صد زبان

آفتاب را

می دهد سلام

باز باد خوش خبر

بهار شکفته می دهد پیام

می دود میان لاله ها غزل سرا

جامهایشان

می زند به جام

باز ابر باردار

خیمه می زند به روی بام

باز بر شگون مجلس بهار

بید می پرکند به رقص صوفیانه اش

گیسوان سبزفام

باز نبض جویبار نقره می زند به توده علف

با گذار آبهای رام

روز می رسد

روز دیگری که از نوی گرفته نام

خاسته ز جا

مردمی به راه مردمی نهاده پا

در سرود

در صلا

سال نو سلام

سال نو سلام

هیروشیما

یک باره هر چه ساختنی بود در شکست

آنی هر آنچه زیستنی بود دود شد

آری هر آن چه بود

یکباره دود شد

شهر و گیاه و آدم و حیوان

در دم نبود شد

کودک نماند و مادر

شوهر نماند و همسر

آیینه ای نماند

گهواره ای نماند

نه آشیانه ای و نه بستر

تنها سکوت و کوهه خاکستر

لالای مادران

آوای عاشقان

عشق و امید و بوسه جوانی گل و کتاب

یکسر زغال شد

شهر ترانه ها

یک باره لال شد

ویرانه گشت زیست

کوتاه گشت آه

فردا نمی رسید

بن بست ماند راه

آتش نبود و شعله و لیکن در آسمان

چیزی عزیز سوخته می رفت سوی ماه

در رهگذار باد

در کوچه هم چنان

جنگ بزرگ باد و مباد است

بحث بلند بود و نمود است

بر بوم سرخ فام خیابان

گل گل شکوفه های آتش و دود است

در باغ های ساده سهراب

اما

در دره های پر مه و مهتاب و برگ و باد

رشد بهار نیمه تمام است

با آن که در کویر سرایش ز هیچ سوی

حتی سراب نیست

کوچکترین صدا

از پای آب نیست

اما

در قاب هم به سینه دیوار روبه رو

قد می کشد هنوز

آن گوشه گیر لاله خردش کنار سنگ

مرغی شبی به صخره نشست و غریب خواند

پروانه ای ز دشت گذر کرد و دشت ماند

او شعر می نگاشت

او رنگ می سرود

خاموش و ای دریغ

با هیچ کس نگفت که چشم انتظار کیست

در رهگذار باد نگهبان لاله بود

گل خفته

در باغچه نبود

در باغ و دشت نیز نشانش نیافتم

در دره ها دویدم و در کوهپایه ها

بر سینه های صخره و در سایه کمر

بالای چشمه سار

بر طرف جویبار

جستم به هر سپیده دمانش نیافتم

آخر به شکوه نعره برآوردم ای بهار

کو آن گلی که خاک تو را آب و رنگ ازوست

بر من وزید خسته نسیمی غریب وار

کای عاشق پریش

گل رفته خفته هیس

بیدار باش و عطر نیازش نگاه دار

روایتی دیگر

دارم روایتی کهن از خسته خاطری

شوریده شاعری

کاندر جدالها که گاه در افتد میان خلق

تا شعله های فتنه نخیزد

تا خون بی حساب نریزد

تجویز می کنند به امید عافیت

ذبح کبوتری

اینک

من آن کبوترم

ای تیغ تشنگان

خونم حلالتان که بریزد و بس شود

کشتار بی امان

خاموشانه

من در صدف تنها

با دانه ای باران

پیوسته می ایمختم پندار مروارید بودن را

غافل که خاموشانه می خشکد

در پشت دیوار دلم دریا

یادگار

ای عطر ریخته

عطر گریخته

دل عطر دان خالی و پر انتظار توست

غم

یادگار توست

طبیعت نیمه جان

ماه غمناک

راه نمناک

ماهی قرمز افتاده بر خاک

افسوس

باران می بارد باران

باران فراوان

دریا در جوش

جنگل خاموش

نیست کسی پیدا در راه بیابان

با من اندوه

با گل اندوه

با همه اندوهی همچون مه پیچان

می خواهم حرفی گفتن

می خواهم راهی جستن

اندر غم یاران

افسوس که نقشم را

بر پنجره می شوید باران

صحرا غمگین

دریا لبریز

جنگل گریان

موج

شناور سوی ساحل های ناپیدا

دو موج رهگذر بودیم

دو موج همسفر بودیم

گریز ما

نیاز ما

نشیب ما

فراز ما

شتاب شاد ما با هم

تلاش پاک ما توام

چه جنبش ها که ما را بود روی پرده دریا

شبی در گردبادی تند روی قله خیزاب

رها شد او ز آغوشم

جدا ماندم ز دامانش

گسست و ریخت مروارید بی پیوند مان بر آب

از آن پس در پی همزاد ناپیدا

بر این دریای بی خورشید

که روزی شب چراغش بود و می تابید

به هر ره می دوم نالان به هر سو می دوم تنها

اسیر

کسی در انتظار او نبود

دلی برای او نمی تپید

نگاه هیچ کس به خودش دلی به روی او نمی نشست

هراس خورده بود و مات

درون حلقه نگاههای ناشناس بی پناه

هوای سرد سوز می خلید

و پاره های جامه اش به جان او

و دشنه ای نهفته می برید

تکه تکه از توان او

هنوز نارسیده کال بود

جوانکی هنوز خردسال بود

به او نگاه می کنم

به من نگاه می کند

و هر دو آه می کشیم

چه دشمنی میان ما است؟

عدوی راستین ما

همان یگانه غول سود و زر در کمین توده هاست

اسیر بی نوا برادری غریب مانده و گم است

رها و بسته هر چه هست

یکی ز خیل بی شمار مردم است

شهادت شمع

قطره قطره

مردن

و شب جمع را به سحر آوردن

روشنانه زیستن

خاموشانه مردن

مردن با لبخند

و پایان بخشیدن

به دود تردیدی تاریخی

بودن یا نبودن

شاعر

وقتی که چتر ترس گشوده ست روی شهر

و دلهره است آنکه به در می زند مدام

نازک تراش خورده ترین طبع آدمی

شاعر آیینه وجود چه تصویر افکند ؟

از خیل زندگان

وقتی گرسنگی است که فریاد می کشد

مادر! من نان می خواهم

شاعر

گرسنه روح ترین گرسنگان

در کوچه های فقر چه بانگی برآورد ؟

وقتی که بوسه مزه باروت می دهد

و جنگ جنگ جنگ

سیراب می کند مزارع بی ماهتاب را

از جویبار خون

شاعر که جنگجوی ترین فردی آدمی است

چه جنگی به پا کند ؟

وقتی که دست خسته آزادی

روز نجات را

خط می کشد هماره به دیوار حبس خویش

شاعر

آزادتر خلایق

باید چه حک کند

بر گرده زمان

ای دوست داشتن

پنهان ترین بهار

آتش بکش زبانه بکش گل کن عاقبت

باشد به بوی تو

بار دگر صبورترین مرغ این جهان

آواز برکند

خانگی

بر تخت عمل : زبده جراحان قلبم را جراحی کردند به تیغ

زمین کال : این نکته نغز گفت به ره پیر روستا

با برافروختن کبریتی : همه جا صحبت اوست

رشد : ما را سر گلیم نشاندند وز ابتدا

سازندگی : دست ها چنگک چفت افتاده بر ابزار

سیاهه : نان به یک نرخ نمی ماند در این بازار

چاقو تیز کن : در عصرهای دلگشای ماه اسفند

خنده : تو چه خوش می خندی

حکایت مردی که نه می گفت : ود در کشور افسانه کسی

شبنم و آه : ای گلهای فراموشی باغ

کلید ها : نا خوانده میهمان

خانگی : استخوان هایی از سفره رنگارنگش

تاریکی درتاریکی : زنهای چادری

در تماشاگه پاییز : برگ ریزان همه خوبی هاست

خانه انسان : آسمان

تاریخی : روی میدان بزرگ

چه بگویم ؟ : غصه نانم امان ببریده است

بچه کلاغ : غوغا ! غریو! جیغ

شب می رود ز دست : مهتاب ناب و خلوتی پشت بامها

یک دو سه : یک قناری بر دست

عمر کوتاه من و قرن و مرگ : من از مراسم تدفین خویش می ایم

قشو : بس در تلاش خواستن و رستن

نوزاد : بعد از هجوم رعد که در پنجه می شکست

رفتگر : دیگر نه قامتی است اگر می رود به راه

یاد دوست : یادش به خیر دلبر روشن ضمیر ما

ویتنامی دیگر : با آن همه سلاح

پیش از بیداری شهر : سنگ را می ترکاند سرما

سرود : آفتاب

یک ضرب : من به جرمی که چرا کبریتی گیراندم

ایینه را بیفکن : زیبای من گریستنت چیست ؟

شکار : پیکان سرخ ماهی کوچک

ماه و دیوانه : از صدایی گنگ

شیهه : حیات من علفزاری است

طرح : خورشید در بلندترین اوج

چشم نه گوش و دهان : هر روز کمین می کند او بر سر راهم

کرانه عظیم دوست داشتن : همچو دانه های آفتاب صبح

بر تخت عمل

زبده جراحان قلبم را جراحی کردند به تیغ

دشمنم بودند یا دوست بماند به کنار

تیغ می هشتند در قلب من و با خونم

علم را رونق بی فایده می بخشیدند

قلب من از گزش تیغ به هم می پیچید

و دل من می شد دست به دست

من به هر سو که نگه می کردم می دیدم

روی مهتابی ها ایوانها

با چه حرص و ولعی قلبم را

می جویدند برادرهایم

وز ته حنجره پاره و خونینم دشمن می خواند

غزلی در ره بیداد برای عشاق

و منش تحسین می کردم با گوشه چشم

این صدا ها نه صدای من بود

و نه چندان دور از آوازم

و من سرگردان

در به در در پی آن نغمه سرا بلبلب پر ریخته می گردیدم

پرسشی چون مرغی سرکنده

می زند پر پر در برزن و کوی

ولی این جا همه از حرف زدن می ترسند

هر کسی می ترسد

نه که نان نامش را یک سره از روی زین پاک کند

و شگفتا که در این شام بلند

که سراپرده شب را به گچ اندود نمایند چو روز

هر که حتی از خود می ترسد

و چنین است که هر نیمه شب آینه ها می شکنند

قلب من می گیرد

قلب من می گیرد

روز بیداری گلهای به غم خفته ما در گلدان

روز برخاستن بانگ از بام

روز آغوش گشودن های پنجره ها

روز رنگین شدن پوشش ها

خون آن چلچله پیک بهار

بر در و پیکر این شهر شتک زد بی گاه

دل من چون مرغی در قفسی تنگی کرد

چه کسی باید زین پس لب ایوان شما

لانه ای از گل و خاشاک کند

تا بدانید بهار آمده است ؟

همه خرسند بدانیم که آبی برسانیم به مرغان قفس

غافل از آن که همه سینه سپیدان بهار

خال گلگون بر قلب

مرگ را مهمانی پیش رسند

قلب من در ورق تقویمی می چکد و می خشکد

من چه کردم به شما

جز که این سرخ گلابی را با مهر شما کندم

و سپردم به شما

تا که دندانهاتان را گه افشردن در پیکر آن

به سفیدی همچون برف کند ؟

چه کنم گر که مرا باغ گلابی های قرمز نیست ؟

شادی ای میوه نوبر در شهر

محنت ای میوه ارزان گشته

من تهی دستم بهر چه به بازار ایم؟

سایه ای می اید

سایه ای می گذرد

سایه ها گرد سرم پچ پچه کنمی چرخند

می کند خون ز یکی حفره قلبم سرریز

سایه ها آواز غمزده ای می خوانند

تو هم ای شعر مدد گر نکنی

بند از این بانگ عصب سوز کجا بگشایم ؟

وین همه ایمان را

که نمی گنجد درمذهب این بی مهران

با چه اندیشه ‌آرامی بخشی بنشانم در خویش؟

آه بوددایی هم نیستم آخر کهشبی

بالی از آتش بر شانه خود نصب کنم

و به سیمایی سنگی بی درد

در پی لبخندی جاویدان

رستگارانه از این غمکده پروازکنم

عشق هامان کوچک

کینه هامان اندک

دست هامان مومی

قلب هامان کوکی

من در این شهر عروسک به چه کس روی کنم ؟

پای گهواره خالی همه مان

مادرانی شده ایم

که یکی یک دانه

طفل اندیشه خود را شب و روز

جامه جشن عروسی به عبث می پوشیم

دست ها در کار است

و خموشانه بر گردنه های قلبم

چرخ ارابه سنگین زمان می گذرد

کارد می برد

پنس می گیرد

نبض ها می جهد از تندی خون

دست ها درکار است

دست از دوستی و پرچم و پیغام تهی است

دست بر کاغذ کج می رود و می اید

دست دستانت را می بندد

دست با تجربه در قلب تو می کارد تیغ

دست در پیرهن زیر زنان می پوید

دست النگوی طلا می جوید

دست عشرت طلب و هر جایی است

دست من با سردی دست مرا می گیرد

وین نه من تنها هستم به چنین تنهایی

گل یخ نیز ندیده است بهاری را در پیرامون

می خلد سردی تیغی در من

مرگ را آینه می گیرد قلبم بی ترس

زندگی را می پوید چو گلی خشکیده

مرگ را دیدم در گورستان پیر و دو تا

و به راهی دیگر

زندگی را دیدم با سبد گل های پژمرده

که نمی داند پشیزی پی یک دسته گلش رهگذری

وز بر هر دو گذشتم خاموش

و رها کردم از بام بلند

بادبادک ها را

که به دنباله رقصنده شان در ره باد

حلقه حسرت من بود که آویخته بود

قلب من گلدان سرخ بلور

و در آن دستانی

که برای زدن پیوندی شاخ گلی می جویند

عشق امروزه کجا می پلکد ؟

با که دارد بر خورد ؟

چه کلامی دل او را به تپش می آرد ؟

دور از آن خانه رویایی شعر و تصنیف

و نمایش های بیهوده

راستی عشق کجا مسکن دارد درشهر ؟

ناشناسی به در قلبم سر می کبود

می خراشد ناخن

بانگ بر می دارد

تا نکندم ازجا گل میخ قلبت را

این در کهنه به رویم بگشا مهمانم

زندگی بی من و تو تازه نفس می گذرد می دانی ؟

تپه چون طالبی کال برش می گیرد

راه ها رشدکنان ریشه به هر دهکده می افشانند

آهن از سنگ برون می اید جنگل وار

خانه ها می رویند از کف دست خالی

بزم دانایی ها را امروز

بحر پیمانه بی مقدار است

اوج انسان را بر عرش خدا

پله می گردد ماه

کوره ها می تابند

شعله ها می پیچند

و به هر جان کندن بد یا خوب

نان سر سفره ما هر دو فراهم شده است

در چنین مهمانی

که کسی را با ما کاری نیست

و ندارد چشمی برقی از دیدن ما

از چه دعوت شده ایم ؟

شربتی نوش کنیم ؟

یا که سیگاری دود ؟

هر که سرگرم رسانیدن فرمانی هست

خیل مطرب هاهم حتی بر شادی ما مامورند

این جهان تنگ است بهر من و تو ؟

یا که چشم و دل ما تنگی دارد به جهان ؟

فرصتی نیست در این هنگامه

که پذیرای پسند کج ما باشد کس

یا رسیاندین فرمانی را گامی پیش

یا که در کوچه تنهایی ها پرسه زدن

من به خود می گویم

آٍمانها ی رفاقت ابری است

اختر راهنما پنهان است

با چه ره جویم این جا من در روی زمین ؟

جز به دستانم ؟ این راست و چپ ؟

زورقی هستم بی پیوندی با ساحل

و به دریایی وحشی درگیر

بایدم راه به پاروهای خویش برید

به سوی کودکی ام می تابد قلبم هم چون گل سرخ

که تماشا را در آینه گون آب زلال

سر فرو می آرد

یاد دارم به یکی روز لب نهر کرج

که پلش از سیلی پیچان ویران شده بود

پیرمردی مردم را همه از خرد و بزرگ

حمل می کرد ز سویی به دگر سو بر پشت

هر کسی از راهی آمده بود و به راه دلخواهش می رفت

مبدا و مقصد مردم را او کار نداشت

پیر مرد آن جا پل بود و یک پول سیاه

قلب من می کند از شط عروقم امداد

قلب من گسترشی می گیرد

قلب من اینک بندر گاهی است

که در آن شادی و غم زورق سرگردانند

من بر این راه که پایانش مه پوشیده است

و پل پشت سرم را سیلی پیچان ویران کرده است

و در این شب که بلند است صدای دشمن

و صداهای بلند

رونقی دارد در خاموشی

تا نگه دارم ایمانم را

و نترسم از تنهایی ها

تا مرا وهم بیابان نکشد در ظلمات

تا که شاید به جوابی برسم

می دهم بانگ دلم را پرواز

غزلی می خوانم در عشاق

هر که هستم من و هر جا بروم

گر به پاییز بیندیشم یا دانه روینده جو

گر پدر باشم یا مردی تنها در خویش

باز بر تخت عمل

زبده جراحان بی رحم و عبوس

تا ببخشند به علم

رونق و وسعت بی سابفه ای

بی سوالی از من

می شکافند مرا سینه به تیغ

و برون می آرند از بدنم

سهم فردای برادرهایم خورشیدی خون آلود

زمین کال

این نکته نغز گفت به ره پیر روستا

چون تلخ و تیره دید رفیق مرا ز من

هر گاو گاه شخم چون کال ایدش زمین

بی راه می زند

همراه خویش را

با شاخ های کین

با برافروختن کبریتی

همه جا صحبت اوست

وین غم انگیز که او

زیر چشم همه چون اشک درشتی تنهاست

سخت تنها چو امید

که نمی بیند دل ها را دیگر با خویش

در خیابان و در خانه و در جان تنها

در نوشتن تنها

و در اندیشیدن

بعد از آن شب که چراغش را توفان بشکست

همچو ماری که ستون فقراتش را بیل

ماند از راه و دریغ

هر چه با ماندن او از ره ماند

یاد در جانش زهر

مزه در کامش گس

جاده ها درچشمش بن بسته

آسمان سنگی یک پارچه کور

در دلش گر طلب چیزی هست

دست او چیزی دیگر جوید

پای نافرمانش راهی دیگر پوید

متلاشی در خویش

و پرکنده نگاه همگان جمع در او

گر چو خاکستر پخشی است به راه

گنج آتش در اوست

نان از او آب از اوست

برکت خانه از اوست

همه روشنی بال فرو برده در اوست

پیش پا را نتوان دید جهان تاریک است

ای برادر که از این کوچه دل تنگ گذر داری تند

به درنگی به بر افروختن کبریتی

می شناسی او را

از شباهت هایش

از نگاهش که غروب همه عالم در اوست

از لب خونینش

وز انگشتان ملتمسش

که به قاپیدن پروانه یک شعله درنگ آورده است

دست بر دامنت او را مددی باید کرد

ای برادر به برافروختن کبریتی

رشد

ما را سر گلیم نشاندند وز ابتدا

گفتند پا درازتر از آن مبادتان

آن روز این گلیم

بر ما چو باغ بود

بر ما چو بیشه بود

بر ما زمین بی بدلی بود کاندر آن

کاخ شگفت خردی ما سر کشیده بود

آری بر این سیاه گلیمی که یک زمان

آن را به نام بخت به ما هدیه کرده اند

ما شاد بوده ایم

در جست و خیز و بازی خود تا کناره ها

آزاد بوده ایم

بیرون از این گلیم کسان گرم کار خویش

وندر میانه ما

غافل ز هست و نیست

سر گرم پای کوبی و فریاد بوده ایم

اینک براین گلیم

ما کودکان غافل دیروزه نیستیم

برما بسی زمان

هر چند بی شتاب و دل آزار رفته است

آری بر این گلیم

ما رشد کرده ایم

ما قد کشیده ایم

ما ریشه برده ایم به خاک سیاه و سخت

وین بخت جامه بر تن ما کوته آمده است

اینک شما کسان

خیزید چاره را

تا نشکنیم زیر قدم باغ فرشتان

بر راه ما گلیم زمان را بگسترید

سازندگی

دست ها چنگک چفت افتاده بر ابزار

بازوان مفتولی تابیده

و بدن ها ز عرق مفرغ شبنم خورده

هفتمین مرتبه خانه رویارو را

در دل پنجره ام می سازند

از سر صبح بلند است صداهای کلنگ

و سقوط آهن بر آهن

و فرود آمدن آجرها

و کمی دیرتر آواز کسی از سر بام

این سحر خیز تران از دم صبح

با چنین شور و خروش

می برند از سر من خواب ولی

کم کمک کاخ بلندی را می پردازند

سیاهه

نان به یک نرخ نمی ماند در این بازار

آدمی نیز به یک ارج و بها

در جوانی پدرم

سنگک یک من یک شاهی بر خوانش بود

و چه شب ها که به شوق

پاسداری می داد

بر در مجلس شورا تا صبح

تا که مشروطه نیفتد به کف استبداد

و سرانجام ز خونی که روان شد بر خاک

ساقه خشک پر رنگین داد

پدرم یک تن از جوخه آزادی بود

آفرین بود بسی بر پدرم

پس یک چند از آن دوره پر شور و خروش

مزد پیروزی ها را پدرم

پهن می کرد به حوض خانه بساطی رنگین

گوش می داد به آواز قمر

و به تار درویش

و به نقل و سخن یک دو سه تن از احباب

و گوارای وجود

گلویی تر می کرد

و چنین شد که گل تنهای آزادی

گل نو ریشه بی حرمت و پاس

توی گلدان بلورین به سر رف خشکید

کم کمک دور شد از ره پدرم

پدرم یک تن از جمله بی راهان شد

شرم بادا نفرین

پیر مرد اینک با پایی سست

و به دستی لرزان

می خرد سنگک را شخصا هر یک دانه چار ریال

نان به یک نرخ نمی ماند در این بازار

آدمی نیز به یک ارج و بها

و نمی گردد تنها این بسیار فنون چرخ و فلک می گردد

دوست می گردد دشمن با تو

وز نیازی دشمن

کینه بگذاشته می گردد دوست

کیست کدبانوی این خانه که هر روز از نو

به حساب عمل ما برسد

گل سرما بزند

یا سر ما بزند بر گل دار ؟

چاقو تیز کن

در عصرهای دلگشای ماه اسفند

وقتی که کم کم از نفس می رفت سرما

می آمد از دور

لبخنده بر لب چرخاک سمباده بر دوش

ما بچه ها می خواستیمش

با او نوید عید می آمد به خانه

درها به آوازش یکایک باز می شد

نان می گرفت و کارد ها را تیز می کرد

برق از میان دست او فواره می زد

او ابتدای جنبشی در خانه ها بود

روبیدن گرد از گلیم و فرش و قالی

جمع آوری مس و تس هایی که باید پاک می شد

گندم که در هرگوشه کم کم سبز می گشت

گویا پرستو هم پس از او

می آمد و بر طاق هشتی لانه می زد

ما در غروب کوچه های خاک خورده

سرگرم نوبر بستنی بودیم غافل

کو بی خبر چون آفتاب از دست می رفت

در خانه هامان

اینک مهیاست

هم کاردهای کند و هم نان ها به انبان

ای عصرهای دلگشای ماه اسفند

خنده

تو چه خوش می خندی

تو چه آسان و چه راحت می خندی ای مرد

تو چنان می خندی

که من آن کرم زده دندان را در دهنت می بینم

هم چنین می بینم

که تکان می دهدت خنده بگسسته عنان

و تنت با همه فربهیش میلرزد

ای به هر آینه افتاده و تکرار شده

دو شده ده شده صد نهصد ....و بسیار شده

تو چه می بینی ‌ایا در من

سبب خنده چه می بینی در کار من و پیکر من

منم اینک مردی زخم به تن

آرزوهای بلندش همه گردیده هوار

نه فرومانده به گل

نه برافراخته قد

گر تکاپوست به بیرون شدن از گنداب است

نه برافروختن مشعل خورشید به شب

این مرا دردی پیچاننده است

و تو می خندی بر تابم و می لرزاند گریه مرا

حکایت مردی که نه می گفت

ود در کشور افسانه کسی

شهره در نه گفتن

نام می خواهی ؟ نه

کام می جویی ؟ نه

تو نمی خواهی یک تاج طلا بر سر ؟ نه

تو نمی خواهی از سیم قبا در بر ؟ نه

مذهب ما را می دانی ؟ نه

خط ما می خوانی ایا ؟ نه

نه ‚به هر بانگ که بر پا می شد

نه ‚به هر سر که فرو می آمد

نه ‚به هر جام که بالا می رفت

نه ‚به هر نکته که تحسین می شد

نه ‚به هر سکه که رایج می گشت

روزی آیینه به دستش دادند

می شناسی او را ؟

آه آری خود اوست

می شناسم او را

گفته شد دیوانه است

سنگسارش کردند

شبنم و آه

ای گلهای فراموشی باغ

مرگ از باغچه خلوت ما می گذرد داس به دست

و گلی چون لبخند

می برد از بر ما

سبب این بود آری

راه را گر گره افتاده به پای

باد را گر نفس خوشبو در سینه شکست

آب را اشک اگر آمد در چشم زلال

گل یخ را پرها ریخت اگر

در تک روزی آری

روشنایی می مرد

شبنمی با همه جان می شد آه

اختران را با هم

پچ پچی بود شب پیش که می دیدم من

ابرها با تشویش

هودجی را در تاریکی ها می بردند

و دعاهایی چون شعله و دود

از نهانگاه زمین بر می شد

شاعری دست نوازشگر از پشت جهان بر می داشت

زشتی از بند رها می گردید

دختر عاصی و زیبای گناه

ماند با سنگ صبورش تنها

او نخواهد آمد

او نخواهد آمد اینک آن آوازی است

که بیابان را در بر دارد

او نخواهد آمد

عطر تنهایی دارد با خویش

همره قافله شاد بهار

که به دروازه رسیده است کنون

او نخواهد آمد

و در این بزم که چتری زده یادش بر ما

باده ای نیست که بتواند شستن از یاد

داغ این سرخ ترینن گل فریاد

کودکی را که در این مه سوی صحرا رفته است

تا که تاجی بنشاند از گل بر زلفان

یا که بر گیرد پروانه رنگینی از بیشه غم

با چه نقل سخنی

بفریبیمش ایا

بکشانیمش تا آبادی ؟

پای گهواره خالی چه عبث خواهد بود

پس از این لالایی

خواب او سنگین است

و شما ای همه مرغان جهان در غوغا آزادید

شعر در پنجه مهتابی

گریه سر داد و غریبانه نشست

کلید ها

نا خوانده میهمان

اینک ز گرد راه رسیده است و از قضا

دسته کلید مادر من گمشده است باز

در خانه های و هوی است

نه گل به روی میز

نه خاک و خل ز درگه و دیوار روفته است

در گنجه مانده شربت و نقل و گلابدان

قفل است گنجه ها

هر کس به حاجتی

بگرفته راه خانه همسایه ای به پیش

بیهوده می دوند

بیهوده می روند ز دالان به پشت بام

بیهوده می کنند به هم چهره ها دژم

بیهوده می زنند به هم حرف ها درشت

چشمت کجاست مادراک بی حواس من

آخر کلیدها

آویز حلقه های النگوی دست توست

خانگی

استخوان هایی از سفره رنگارنگش

که به سوی ما پرتاب شده

باوفامان کرده است

چاپلوسانه به دور و بر پاهای کسی می پوییم

که اتو دار شلوار سفیدش هر روز

برق دارد کفشش

و به دستان پر انگشتری اوست مدام

بافته شلاقی چرمین و دسته طلا

خیز می گیریم که گاه و به او حمله کنان

پارس بر می داریم

ما ولی خشمش را هیچ نمی انگیزیم

راست این است که ما خانگی او شده ایم

لوس و شکلک ساز و دست آموز

و در این خیل که در مطبخ او می لولند

جان آزادی با خوی بیابانی نیست

سگ رامی شده ایم

گرگ هاری باید

تاریکی درتاریکی

زنهای چادری

چون گله ای پرنده کور سیاه فام

بر گرد گور تازه نشستند و نوک زدند

یک بارخ شیونی

بگشوده بال تیز

پر پر زنان به ککل کاج کهن نشست

آن گاه ناله ها

بر آسمان آبی این ساحت فقیر

یک ریز خط کشید

چون شام در رسید و پرکنده شد گروه

در مزرعی که بارور از مرگدانه بود

تاریکی و سکوت به یک بستر آمدند

در تماشاگه پاییز

برگ ریزان همه خوبی هاست

می بریم از هم پیوند قدیم

می گریزیم از هم

سبک و سوخته برگی شده ایم

در کف باد هوا چرخنده

از کران تا به کران

سبزی و سرکشی سروری نیست

وز گل یخ حتی

اثری در بغل سنگی نیست

این همه بی برگی ؟

این همه عریانی ؟

چه کسی باور داشت

دل غافل اینک

تویی و یک بغل اندیشه که نشخوار کنی

در تماشا گه پاییز که می ریزد برگ

خانه انسان

آسمان

لانه مرغ خیال

و زمین

خانه انسان است

آسمان با همه بازی خالی است

و زمین با همه تنگی ها پر

تاریخی

روی میدان بزرگ

تلی از چشم فراهم گشته است

چشم لغزان در اشک

چشم غلتان در خون

چشم بی ریشه و بند و پیوند

چشم بی پلک و پناه

تا فرو بنشیند

خشم فرمانده فاتح از خلق

که نکردند سری خم پی تسلیم بدو

تلی از چشم کسان ساخته اند

عبرت کوردلان

دیده بانی نگران در ظلمت

لاغر و تب زده و ترس آلود

کوچه ها در دل شب

متواری شده اند

و نفس در سینه

شهر آهنگ شمار قدم سربی شبگردان است

راه هر بانگ به دستی بسته است

راه هر دید به دیواری کور

باز و بگشوده همان چشمانی است

که فراهم شده بر میدانگاه

و به مرداب سیاه پوش ماه

چون بطی می کند آرام شنا

چه بگویم ؟

غصه نانم امان ببریده است

و تو تکرار کنان

آه از عشق هم آخر سخنی باید گفت

چه بگویم از عشق ؟

من که صد در به ادب بگشودم

و دو صد پند پدر وار مرا

به سوی بیکاری سوقم داد

به سوی بیعاری

چه بگویم با عشق ؟

یک شماره تلفن

که حروفش همه در دفتر من ساییده

و نشان و نام صاحب آن

زیر صدها خط درخواست ز هم پاشیده است

بچه کلاغ

غوغا ! غریو! جیغ

راحت نمی نشینم

فریاد می کنم

آن بال و پر شکسته که بازیچه شما است

فرزند من یگانه من کودک من است

گر زشت گر سیا است

راحت نمی نشینم

فریاد می کنم

این جا جنایتی است که با دستهای شاد

پوشیده می شود

یاری کنید ای همه قوم سیاه پوش

پرپر زنان و ملتهب اینک من

تا چشم کودکان شما را در آورم

تا آسمان کنم به همه چشمها سیاه

تا کودکم کلاغچه بستانم از شما

اینک من اضطراب هزاران کلاغ زشت

شب می رود ز دست

مهتاب ناب و خلوتی پشت بامها

با چتر یک دو کاج

و مسجدی چو غول کمین کرده در سکوت

و روح شهر خسته که در سایه ریزها

خمیازه می کشد

از دوش های خسته دیوار روبرو

تا شاینه های کوفته چینه خراب

بسیار رخت و جامه چو اشباح آدمی

کت بسته با طناب

در رهگذر باد

رقص اسارتی را سرگرم گشته اند

اینک نشسته خواب به ناخفته دیده ها

هم پاسبان غنودهه به سکو کنار در

هم طفل شیر خوار و پرستار خسته اش

شب می رود ز دست کجایند دزدها ؟،

یک دو سه

یک قناری بر دست

دو کبوتر بر بام

و سه گنجشک به شاخ شمشاد

هیچ پیوندیشان با هم نیست

انفجار خطری

همه مرغانی هستند رهایی جو بر بال هوا

انفجار چه خطرهاست جهان می لرزد

و تو تنها در خویش

و شما تنها در خویش

و شما تنها تنها در خویش

و همه ما تنها

عمر کوتاه من و قرن و مرگ

من از مراسم تدفین خویش می ایم

که تا نظاره کنم رونق تولد خویش

کنار راه مرا یافتند خاک آلود درون دست چپم آفتابگردانی

میان کتفم یک خنجر مرصع بود

و خون گرم مرا در پیاده رو شب پیش

به هم در آمده با شاش عابران یک جا

نهال های جوان جرعه جرعه نوشیدند

نهالهای کنار پیاده رو اما

تمام شب نظری سوی من نیاوردند

شدند شاپرکان شگرف اندیشه

ز بیشه های خیالم رها و آواره

کجا دوباره فراهم شوند و گرد ایند

بهارهای بن خاک خفته می دانند

تمام شب به زمین ماندم و به ره نگران

و از فراز پریشیده موی من در باد

شب شتابگری همچو اسب مست گریخت

شکافت پهلوی دیوار قرن و قلعه قرن

چو موم در بر آتش به خاک راه چکید

میان پنجه غولی که سر کشید از خاک

قد بلند عروس زمان عروسک شد

همه مشایعت مرده را پذیرفتند

که بود در دل تابوت رازی از همگان

هزار چهره وحشت هزار گونه درد

به سوگ من چه گروهی فراهم آمده بود

نگاه کردم و دیدم که قفلهای گران

دریچ های گه را به چشمشان بسته است

دهان به ندبه ولی در دهان هیچ کدام

و پا به زیر بدنها چو چرخ می چرخید

و دستهای ورم آوریده همچو دو چشم

به هر طرف پی چیزی نجسته می پویید

به چهره ها همه تشویش ز آسمانها بود

زمین تو گویی از سقف خویش می ترسید

ولی توقف و گرما و تشنگی می کشت

چه رفته بود ندانم که در تمامی شهر

به جای سبز درختان چراغ قرمز بود

به زیر دیده خورشید نیمروزی مرگ

کشنده بود به تابوت تنگ و راه دراز

زبان به شکوه گشودم که صحن گورستان

چو جنگل تنکی از درخت آهن بود

دلم به سینه چو یک دارکوب سرگردان

به هر درخت

درخت خاطره نوک با وداع می کوبید

مرا به خاک نهادند همچو دانه سبز

بود که دایه مرگم دوباره بار دهد

چو ترمه و کفن از روی من کنار زدند

به جای کالبد من زبان مردم بود

زمانه ای است چو افسانه ها شگفت آلود

که عمر مرگ چو عمر حیات کوتاه است

به گرد من همه کودکان همبازی

پی گرفتن پروانه ها شتابانند

و من چو بیشه معصوم شاپرک خاموش

به نوک خنجری کنون درون باغچه ام

به کار کشتن یک آفتاب گردانم

قشو

بس در تلاش خواستن و رستن

ساییده ام به راه

این تازه کار دست

از زبری زمین و زمان پینه بسته است

از دستهای من

مرغی پریده است دریغا که هیچ گاه

عودت نمی کند

بر دستهای من

دردی ت نشسته است دریغا که هیچ گاه

از آن نمی رود

خشکید خون به شاخه انگشتهای من

مانند فلز تیره دندانه دار را

سردی نمی کشد

گرمی نمی چشد

رویینه پشت می پرد این روزگار را

این است دست من

دیگر به کار ناز و نوازش نمی رود

نه نه نمی خزد به سر شانه های عاج

واندر نشیب گیسوی لغزان نمی دود

اما تو ! خسته خفته من !‌ شب به شب تو را

تیمار می کنم

دستم به کار توست سمند بلند یال

روزیت عاقبت

بالنده تر ز پیش

بیدار می کنم

نوزاد

بعد از هجوم رعد که در پنجه می شکست

دیوار داربست زمان را در آٍمان

فریادهای آن زن بی تاب بینوا

کم کم فرو نشست

وین مژده ناگهان

چون برق در محله ما بال و پر گرفت

ایران زن عقیم

آورد بچه ای

روشن شد عاقبت

امشب چراغ خانه آن مرد جوشکار

در پهنه مشوش نیلاب آسمان

فریاد کودکی

چون غنچه ای سفید به باران سلام کرد

رفتگر

دیگر نه قامتی است اگر می رود به راه

طرح مشوشی است

چین خورده تابدار

جاروب می کشد

گویا که طرح خود را بر پرده غبار

تصحیح می کند

یاد دوست

یادش به خیر دلبر روشن ضمیر ما

دلدار ما دلاور ما دلپذیر ما

یاری که در کشکش گردابهای غم

او بود و دست بسته او دستگیر ما

یادش دوید دردلم و چون نسیم خیس

بگذشت و تازه کرد سراسر کویر ما

ما را هوای اوست در این برگ ریز مهر

پر می کشد ز سینه دل دیرگیر ما

صیاد ما که بخت و کمندش بلند باد

پرسیده هیچ گاه که : کو آن اسیر ما ؟

صبح است روی دوست چراغی از آفتاب

او را چه غم ز شمع دل پیش میر ما

بس نقش ها زدند ولی روز آزمون

یک از هزارشان نشد آن بی نظیر ما

تیر دعا رهاست در این آسمان کجاست

مرغ دلی که سینه سپارد به تیر ما ؟

روزی به سر نیامده شامی به پای خاست

بنگر که تا چه زود رسیده است دیر ما

فریاد ما ز دشنه دشمن نبود دوست

خنجر برون کشید و بر آمد نفیر ما

آنان که لاف دایگی و مادری زدند

خوردند خون ما و بریدند شیر ما

آن جا که باغبان کمر سرو می زند

و ز باغ می برد همه عطر و عبیر ما

ای شط ره رونده تو آیینه ای بگیر

بر روی و موی بیدبن سر به زیر ما

می گفت پیر ما که صبوری به روز سخت

حالی بیاورید صبوری به پیر ما

چون عقل را به گوشه میخانه باختیم

عشق تو ماند در همه حالی دبیر ما

ویتنامی دیگر

با آن همه سلاح

با آن همه ستوه

با آن همه گلوله که بر پیکر تو ریخت

ارنستو

این بار هم دروغ در آمد هلاک تو

آنان که تند تند تو را خاک می کنند

آنان که زهر خند به لب دست خویش را

با گوشه های پرچم تو پاک می کنند

که : دیگر تمام شد دنیا به کام شد

تاریک طالعان تبه کار بی دلبند

خامان غافل اند

تو زنده ای هنوز که بیداد زنده است

تو زنده ای هنوز که باروت زنده است

تو در درون هلهله های دلاوران

تو در میان زمزمه دختران کوه

در شعر و در شراب و شبیخون تو زنده ای

آوازه خوان گذشت و لیکن ترانه اش

گل می کند به دامنه کوهپایه ها

خورشید های شب زده بیدار می شوند

یک روز از کمینگه تاریک سایه ها

مردی و یک تفنگ

مردی و کولهباری از نان و از غرور

آزاده ای گشاده جبین قامت استوار

یک روز بر وزارت کوبا نشسته تند

روز دگر به خون

در سنگر بولیوی دور از دیار یار

آه ای پلنگ قله آه ای عقاب اوج

گر آفرین خلقی شایسته تو بود

مرگی بدین بلندی بایسته تو بود

آه ای بزرگ امید

اینک که مرگ می بردت بر سمند خویش

این گونه کامیاب

این گونه پر شتاب

گر آرزوی دیر رست را سراغ نیست

در قلب ما بجوی

آتش

آهن

ویرانگی و خشم

در قلب ما ببین کهویتنام دیگری است

پیش از بیداری شهر

سنگ را می ترکاند سرما

ولی آنان که ز سنگند سمج تر بر جا

خیل بی کارانند

کز دم صبح سر میدانگاه

روز را منتظرند

حرفشان با هم نیست

هیچشان ماتم نیست

روی یک دایره تنگ به هم می لولند

و بخارات نفس هاشان گرم

پیله ای می تند آنان را سست

که به زنگ شتری می ریزد

و شتهرها گذرانند شبح وار ز خلوتکده ای

خالکوبی شده از نور چراغانی چند

سرود

آفتاب

ایستاده در میان آسمان

سایه را لبان تشنه زمین میکده است

بر گیاه و سنگ و آدمی

نیست سایبان دیگری

غیر چتر زرد آفتاب

روی خاک قاچ خورده آن چه سبز می شود

ساقه های تشنگی است

خشت ها و خانه ها است

جوی ها

نای های نغمه ساز غلغل آفرین

گربههای مرده در گلو گرفته اند

ور صدایی از کنار گوشه ها به پاست

باد نیست

خش خش زبان خشک و خاکی درختهاست

در تمام شهر آب

خواب چشمهای بازمانده

شور قصه های تو به تو

واژه لب نیامده پریده است

ابرهای بی ثمر

ابرهای دوره گرد در به در

پرده می کشند روی زخم چشم شهر

ای سرود چشمه سار

ای نوای جاری و نهفته در عروق سرزمین من

ای خروش انفجار

در کدام گوشه بر کدام سنگ عاقبت

می دهی شکاف

با کدام نغمه چنگ خویش ساز می کنی ؟

یک ضرب

من به جرمی که چرا کبریتی گیراندم

یا به یک لیوان آب

تشنه کامان را مهمان کردم

صورتم نقش پذیرنده سیلی گشته است

سر هر رهگذر تاریکی

تا به خود می پیچم سخت گریبان مرا می گیرند

سر من می شکنند

می درانند به تن جامه من

و مرا از همه جا می رانند

حیف

من رفیقانم را کم دارم

و ندارم من جز غیظ و غرور

زیر این جامه سلاحی دیگر

و کسان می دانند

که مرا تنها وسط معرکه انداخته اند

که در این مهلکه انداخته اند

من به اندازه این جثه و جان

من به اندازه این نا و نفس

می توانم جنگید

ولی این یک تنه جنگیدن ها کافی نیست

نه نه کاری نیست

من رفیقانم را کم دارم که سر هر گذری دیگر با اوباشانی دیگر

دست در کار زد و خوردی خونین هستند

و دم چاقوشان

می برد سینه و تاریکی را با یک ضرب

ایینه را بیفکن

زیبای من گریستنت چیست ؟

زشت اگر نماید

آیینه بر خطا است

ایینه راست نیست

آیینه ها نی اند دگر چشم نکته بین

ایینه ها زبان خبر چینی اند و بس

عریان مکن برابر آیینه راز خویش

تا بر تو پرده ها ندرد پیش چشم کس

بالای خود در آینه مشکن به های ها ی

تصویر غم غمت را هر دم فزون کند

گیسو به رخ میز و ز درد این چنین متاب

دستی بر آر کاینه را واژگون کند

آیینه را بیافکن تا رو به هم نهیم

باشد به دست خویش مداوای هم کنیم

وان دست را که آینه دار ملال توست

زان پیش تر که مشت برآرد قلم کنیم

ایینه می نماید اشک تو را به تو

اما دری به روی درون می گشایدت ؟

ایینه حال را همه تصویر می کند

فردای آرزو را کی می نمایدت ؟

زیبای من بگو

دیگر بگو گریستنت چیست ؟

بیرون ز آینه

ایا دمی هوای منت نیست ؟

شکار

پیکان سرخ ماهی کوچک

می دوخت ابر پاره را با وصله آبی

وز کاسه ای تا جاودان بی ته

روح مرا چون سنگ سنگینی به گود آسمان می برد

آن جا زمین گم بود

آن جا زمان چون حبه قندی آب میگردید

جان بود و بی مرگی

پر بود و آزادی

و پنجه های تیز خواهش های من در کار

انگشت سرد ماهی کوچک

انگشت خون آلود

با یک برش نقش خیالم را درید از هم

از سینه مجروح آب نیلگون می رفت

دود کلاغان یک سره در چشم آتش مرده خورشید

شب بود و من چون گربه ای نومید

آرام در پاشویه های حوض می گشتم

ماه و دیوانه

از صدایی گنگ

خواب شیرینم پرید از سر

باز زندان بود و خاموشی

و صدای گامهای پاسبانان بر فراز بام

و تکاپوهای نامعلوم این هم حنجره من مرد دیوانه

در میان روزن پر میله و مهتاب

پیش تر رفتم

با اشارات سر انگشتش

ماه را می خواند و با من زیر لب می گفت

گوش کن

من کلیدی از فلز روشن مهتاب خواهم ساخت

و تمام قفل ها را باز خواهم کرد

ماه پنهان گشت و او را من به جایش بازگردانم

پیر مرد پاکدل قرقرکنان خوابید

و مرا بگذاشت با خار خیال خویش

زودتر ای کاش

ماه را می خواند

دیرتر ای کاش برمی خاستم از خواب

شیهه

حیات من علفزاری است

که من چون اسب کولی مست و بی سامان

به باد افکنده یال و سم به سنگ و صخره ها کوبان

چرا یک سو نهاده می دوم بر آن

شتابان می گریزم می گریزم روز و شب از آن

مرا پ اسخ

بگویید ای کمنداندازهای چابک گستاخ

دگر این گردن سرکش کسی را بر سر شوقی نمی آرد ؟

و یا آن ریسمان مهر پوسیده است و تابی بر نمی دارد ؟

طرح

خورشید در بلندترین اوج

دریا با ناز ژرف ترین خواب

ماهی دل دل زنان و چشم به دریا

سایه صیاد و ماسه در نگهش پر

ساحل تفته

ساحل تا دوردست خالی خالی

چشم نه گوش و دهان

هر روز کمین می کند او بر سر راهم

می گریدم آن گاه چو می گردم تنها

می اید

می خندد

می پیچد در من

می بوسد

می ایستد آخر به تماشا

می جویم

می پویم

می پرسمش احوال

افسوس که او را سر پاسخ گفتن نیست

افسوس که او گوش و دهن نیست

چشمی است سراپا

وین چشم نگاهی است نوازش گر و پرسا

با او غم درماندگی ام را می گویم

از کارم

از بارم

از دار و ندارم

در تو همه دلبستگی ام را می جویم

می گویم

می گویم

می گویم و او باز

خاموش مرا می نگرد تشنه و جویا

ما رهگذر کوچه و پس کوچه و از دور

پاییز دود لنگان لنگان

پنهان به درون شنل قرمز و زردش ز پی ما

ناگفته بسی مانده

نشنیده یکی حرف

یکباره خیابان هیاهوگر می بلعدمان سخت

گم می شود او در دل جمعیت و من تنها بر جا

کرانه عظیم دوست داشتن

همچو دانه های آفتاب صبح

کز بلند جای کوه

پخش می شود به وی جنگل بزرگ

و تمام مرغهای جنگل بزرگ را

در هوای دانه ها ز لانه ها

می کشد برون

نگاه تو

مرا ز مرغهای راز

می کند تهی

همچو گربه ای پناه آوریده گرد من

می خزی و چون پلنگ

می نشینی عاقبت برابرم

و مرا نگاه سخت سهمنک تو

رام می کند

خواب می کند

کم کمک به سوی داغگاه مهر می برد

همچو موجهای تشنه خو که می دوند

رو به سوی آفتاب پای در نشیب

در غروبهای سرخ و خالی و خفته

دل به گرمی نوازش نگاههای خسته تو می دهم

سر به ساحل تو می نهم

ای کرانه عظیم دوست داشتن

ای زمین گرمسیر

از قرق تا خروسخوان

پیام : به نظر می رسد

مصب : شط در شط

دیداری با آتش و عسل : آذربایجان را می ماند

از قرق تا خروسخوان : شب ما چه با شکوه است

فروبستگی : اعتصاب

قصیده دراز راه رنج تا راه رستاخیز : از خانه بیرون زدم

چراغی فرا راه توفان : به فصلی

بهشت زهرا : در هوای تر پس از باران

هزاردستان : نه

در بزم یاد شمایم : شهر از شادی شکفته و

پیام

به نظر می رسد

که قلب شهر ایستاده است

و تنها

صدای گام سربازان است

که در کوچه ها طنین می افکند

ما اما

هراسی نداریم

چه درین سکوت

واژه ی مقدس نه

گسترشی با ابعاد جغرافیای وطن

یافته است

چه این بار سرنیزه های قلم

از کاغذها برخاسته

و در برابر سینه استبداد

نشانه رفته است

ما تنها نبوده ایم

هیچگاه تنها نبوده ایم

آنک تلاش و خروش خلق

ولی این بار

سپاهیانی با سلاحی دیگر

به یاری رسیده اند

دوستان !

به آن کارگر حروفچین از من پیام بفرستید

حروف را آماده کن

آزادی از راه می رسد

مصب

شط در شط

آدمی

رود خروشان خلق

رودهای خروشان در مصب تنگ

ژاله

راه دراز پیمودگان

زائران آزادی

نه از خیابان آذربایجان

نه از مسگر آباد

نه از جوادیه

نه از خانی آباد

که از دوردست تاریخ

بی پرچم و بی علامت

با درفش تن

و چنگ فروبسته مشت

به نشان دادخواهی

جهیده از حریم

اما

در جامه ی عفاف

ستوه آمدگانی دیگر

مادر

خواهر

دختر

واژه بزرگ بیدار

زن

زن در همپایی و همراهی

زن در نماز جماعت

زن در ستیز

زن در ایثار خون

آنگاه

درود و دعا

خروش و فریاد

و پیوند سرود و صلوات

جوش خوردگی زخمی کهن

با مرهم اتحاد

انبوهه به هم برآمده دریا

در گریبان خیابان

بی شمارهای کین

و براده های خشم

برای چشم دشمن

و آنک پیشواز

پسرم

پسرانم

سربازان وطنم

سلام علی

سلام ناصر

سلام حسین

سلام کبر تقی مصطفی

شما کجا اینجا کجا ؟

یاد

یاد باد صبح روستا

شام دهکده

و زمین افتاده قریه بی بازوی توانای شما

بچه ها گل

گل برای اینها

گل به جانتان

گلهای سر سبد این آب و خاک

انفجار

رهایی گلوله های کور

گلوله های هار

و زبان سرد سرنیزه

در گوشت خام جوانان

گلهای زخم

گلستان خون

ریزش بیگاه برگ و بار انسانی

فرود کال میوه ها

پاییز پیشرس

ساعت و تسبیح و النگو

کفش و کلاه

چادر سیاه

با کشتگان بی آواز در میدان

و اینک آغازی دیگر

با برادری

با پرستاری

خون کارگر در رگ پیشه ور

و پیکر مذهبی بر شانه دانشجو

و جبهه زنان در پناه مردان پارسا

او مثبت

ب منفی

آآ

هدیه خون

بی پرسش از عقیده و ایمان

جان یکی

در جان دیگری

پیوندی با بهای گزاف

درهم بافتگی الیاف ررودها

در گلوی مصب

برای برآمدن سرود دریا

سلام با سرب ؟

گل با گلوله ؟

دیداری با آتش و عسل

آذربایجان را می ماند

سخت و صبور و سترگ

کوه

با برفی بر تارک

با خورشیدی در انبان

آذربایجان را می ماند

آزاد آزادی ستان

اما زندانی زمان

آذربایجان را می ماند

انبوهه خاطره و یادگار

از شهید و زنده

بندی و رها

و پیدا و پنهان

آری به تمامی آذربایجان می ماند

این یک تن

این روستامرد شیشه وان

صفر

این سومین باقر و ستارخان

در قلب و چشم او

همیشه سهمی برای ماست

از آتش زردشت

و عسل سبلان

کنار نوخاستگان

گلهای تشنه

به گفتگو

چه خوش نشسته بود

این پیر تهمتن مهربان

که هم صخره بود و

هم سایبان

پیرزن مراغه ای که با شاخ گلی

راه دراز را به زیارت آمده بود

شیرین می گفت:

باخین

بیزیم قهرمان

بیزیم قهرمان

از قرق تا خروسخوان

شب ما چه با شکوه است

وقتی که گلوله ها

آن را خالکوبی می کنند

و دل ما را

دلهای مظطرب ما را

در دو سوی شب

بانگ الله کبر

به هم وصل می کند

شب ما چه باشکوه است

وقتی که تاریکی

شهر را متحد می کند

شب ما چه با شکوه است

وقتی که دستی ناشناس

دری را

بر رهگذری مبارز

می گشاید و

شوق و تپش در دالان

بازوی هم را می فشرند

شب ما چه با شکوه است

وقتی که نظامیان

در محاصره چشمان شب زنده دارمان

اسیرند

شب ما

چه غمگنانه با شکوه است

وقتی که فریاد و ستاره

در آسمان گره می خورند

و بر بامها سایه ها

خاموشانه

ترحیمی ساده دارند

از قرق

تا خروسخوان

شبروان

دل ما را در کوچه ها

چون مشعلی دست به دست

می گردانند

و خواب بیهوده

بر فراز شهر پرسه می زند

کشتگان سحر را نمی بینند

اما

صبح حتمی الوقوع است

فروبستگی

اعتصاب

واژه ای سهمگین تر از حریق

در پالایشگاه

اعتصاب

سریعتر از گذر گلوله

در خبرگزاریها

اعتصاب

جلاد هفت خواهر پیر یائسه

اعتصاب

لکه چرب و بوینک

بر کلاه سیلندر

و اعتصاب

پوشش پولادین

مقابل دولت نظامی

تو نانت را به نیمه می خوری

او ماهیانه اش را در میان می گذارد

کاسب نسیه می پذیرد

و پسرم قلکش را می شکند

می بینی رفیق

مهربانی به شهر باز میگردد

قلم

به قسم ایستاده و

کار

به کم کاری نشسته

و در برابر آنکه مسند خداییش را دیگر بار

می طلبد

خلقی بانگ بر میدارد

لااله الا الله

جوش خون

بر کناره های کویر

شکفتن گلبرگهای فولاد

در باغ ذوب آهن

و قهر قیافه ها

در سراسر وطن

و نه تنها دروازه قلبم

فروبسته بر دشمن است

که خانه خدا

خانه دانش

و خانه کار هم

مادر بر سجاده

و همسایه در اذان

نفرین را نیز

به دعا افزوده اند

بدا بر این

به در افتاده از دل پارسیان

ما در اعتصابیم و

هر شامگاه

کشتگانمان را شماره می کنیم

مشهد و شهیدان تازه

تبریز و سرداران جوانتر

اما آبادان

از دل خاکستر

ققنوسهای دیگر

پرواز می دهد

بوی نفت و بوی خون

بوی شور خون

اما عطر دیگری هم در فضا

موج می زند

دشمن مسلح است

ما بی شمار

همه را از دم نمی توان کشت

آن که می ماند

از صفوف ماست

نه کارمان را

که سلام و لبخند و نگاهمان را

حتی

از آنان دریغ بداریم

دریغ بداریم

همه نیکی های زمین را

که عمری به پایشان ریختیم و

نه در خورشان بود

تا

تنها تنها تنها

در جنگل سرنیزه هاشان

هم را بدرند

و ما بدین همبستگی در فروبستگی

بر ساق بلند شکیبایی

واژه ای به شکوفه بنشانیم

آزادی

قصیده دراز راه رنج تا راه رستاخیز

از خانه بیرون زدم

تنها

که در خود نمی گنجیدم

چنانکه جمعیت در خیابان و خیابان در شهر

نه

دلکاسه حوصله دریا نداشت

جانوری بودم

شاید اژدهایی

که دهانم

در کار بلعیدن شهیاد بود و

دمم

پل چوبی را نوازش می کرد

های های

افسانه از واقعیت جان می گرفت

هر گام

از هر گوشه شهر

بر راهی واحد می دوید

پاها فرشی تازه می بافت

قالی تاریخ

نوپایی و نوزبانی

کالی در کردار

ورزش سبک برآمدن

با هم آمدن

اما در مجموع

سماع جادویی اتحاد

مزارع سیاهپوش آدمی

با غنچه مشتهای سفید و

سرود سرخ

شهادت بر پرچم و

کینه در شعر می گردید

پیری در پیاده رو می گریست و

اینده

دست در دست پدر

یا بر سینه مادر

همراه می آمد

دیوارها

دفتر وقایع و آرزو بود

آتش نامه های خلق

به صف می رفتیم که صف شدن را

به سالیان

تومان آموخته بودی

هر سپیده دمان در صف تیر باران شدگان

به نیم شبان در صف زندانیان

به نیمروز در صف طویل ملاقات کنندگان

به شامگاهان در صف خواربار

و هرگاه و بی گاه در صف نفت

واینک صف در صف

برابر تو بودیم ای مردمی شکن

توده ی تیره ای بودیم

خال کبود غم

بر گونه شهر

و در برابر دشمن سربی

کوره ای گداخته از خشم

نه تبری برای کشتن

نه تبری برای شکستن

اما گرمایی به کفایت برای ذوب کردن

گرچه به سوگی عظیم

برخاسته بودیم

ولی حضور همگان

شادی آورده بود

شور آورده بود

در کربلای حاضر

حسین

نه مرثیه که حماسه می خواست

به کربلای تو آمدم

حسین

نه بدان گذرگاه امتی اندک

با تو ماندند و

ماندگار شدند

با تو آمدم بدان مهلک

که معبر ملتی است

و نه به دین تو

که به ایین تو

ااز سر صداقت

به شهادت

با تو آمدم

تا عاشورا را به اعشار برم

به عشرات برم

تا این گلگونه را

درشت کنم

درشت تر کنم

و شنلی از خون برآرم

شایسته اندام مردمم

در من بنگر حسین

نفتگرم

خدمتکارم

آموزگارم

طواف و باربرم

قلمزن و اندیشه گرم

نهال نازک اندوه نه

درخت خون

از ریشه سهمگین حسرت

در پیگیری رد خون حسین

به کسان رسیدم

به بسیاران

تا شبنم سرخ تو نیز

بر من نشست و شکفتم

و اینک

راهی دراز بایدمان رفتن

نه از پل به میدان

و نه از مدینه به کوفه و کربلا

راهی از رنج تا رستاخیز

از ستمشاهی تا برادری

تنها رفتم و

خلقی به خانه بازآمدم

گندمی

که در غلاف لاغر خویش

خرمنی بارآورد

چراغی فرا راه توفان

به فصلی

که عریانی درختان را

هزار برگ سیاه مشق قیام

می پوشاند و

دیوارها حتی

آرزونامه های رایگان مردمند

به روزگاری

که هر عابر آرام

کز کنار تو می گذرد

حرفی است که حادثه ای را اعلام می کند

و در هنکامه ای

که قلم پا

با دوات قلب

در صفحه وطن

واقعه می نگارد

خاموشی ات

در بزم گزمگان و

سوگ عزیزان

هزار سعدی فصاحت است

هزار فرخی شجاعت

بگذار

تا مردمش بگشایند

زرادخانه ای را

که نامردمی

بر آن مهر و موم می نهد و در بستگی اش

گشایشی است در کار خلق

بنگر

چه گذار گلگونی دارند و

چه هول همایونی

واژه ها در خیابان

کلمات

صف در صف

و جمله ها در ستونی واحد

دوشادوش

می روند

تا نه تنگنای روزنامه ها

که گسترده فتحنامه ها را

تسخیر کنند

آفرین بر تو

که جویبار نازک آوازت را

به سرود این رود

می افکنی

تا به دریا رسی

هان تلاطم موج و آب

دریا دریای مشوش

توفانت

از کدام سو بر می خیزد

تا چراغم را فراراهش برآورم

بهشت زهرا

در هوای تر پس از باران

من خود

برادرم را دیدم

فراز گورش ایستاده

قدکشیده و دستها برافراشته

بالای بلندش

هر دم فراتر می رفت

تن از سروها گذرانید

بالا و بالاتر شد

بهتر دیدنش را سر بر کردم

خورشید بود که همه جا را می پایدد

چه رشدی دارند رفتگان

چه اوجی

وقتی به سربلندی مرده اند

بهشت زهرا پایان نیست

نه برای آنان که

شهیدی را چون دانه شکافته خون

در خاک می نهند

نه برای آن که می رود تا

باهستی زمین

یگانه شود

نه بهشت زهرا پایان راه هیچ کسی نیست

دستهای ناشناس

برگورهای نو ناشناخته

گل می گذارند و

علامت می نهند

در اینجا

جان باختگان

به حساب خلق آمده اند

نه خانواده

بر زمین ناهموار در هر کنار گوشه

چند تکه سنگ و سفال

و شتاب خطی

بر مقوایی

نشان مقبره شکوهمند شهیدی است

از چهارده

تا بیست و چند ساله

جوانی

بدین خاک

مالیات می دهد

و هم این جوانی است که

پهنه گورستان را

شخم زده دانه فشانده است

مزارع نمونه انقلاب

اینجا

سرود است و صف

و آنجا کتاب

که دست به دست می رود

آن سو

نمایشگاه عکس

و این سو گپ و گفتگو

می بینید

چگونه زندگی

خانه مرگ را هم

دانشگاه کرده است

و حاصل آنکه

جمع

زرهی از آگاهی می پوشد

تنها سلاحی

که این روزها به رایگان

پخش می شود

اینک بترسید از من

که من

با سپاه رفتگان آمده ام

با جوش خون شهیدان

آری بترسید از من

که من

با نیروی مرگ به جنگ شما بازگشته ام

هزاردستان

نه

جار نزنید

درها را باز کنید

پنجه ها را فراختر بگشایید

کوچه بدهید

کوچه بدهید

اوست که می اید

من با هزار نشان می شناسمش

مادربزرگ گفت

خروسخوان می اید

می دانم

هم اوست که می اید

نه پری بر کلاه

نه پیرایه ای بر تن

این یل

پهلوان ماست

نامش !؟

هرچه بنامیدش

چیزی با صفت کار مداوم

از دستانش می شناسمش

هزاردستان است

ببینید

چه خوب راهش را می گشاید

چه استوار

گام برمیدارد

بله خیلی ها می شناسندش

بوسه ها

گل و گلاب

و چراغانی برای اوست

دور بوده اما

دیر نکرده

خشن است اما روراست

نه نترسید نه

هیچکس را

یارای گستاخی با او

نیست

پیغامش را می آورد

جواب همه را می دهد

و کارش را

تمام و کمال می کند

پس

راه را باز کنید کوچه بدهید

و آماده باشید

این اوست که می رسد

در بزم یاد شمایم

شهر از شادی شکفته و

گل فریادها

به هوا پرتاب می شود

پیاپی

درها دهان و

پنجره ها آغوش

و آنگاه

هلهله دستها و دستمالهاست

با گسستگی رشته مروارید نقل

بر شیب زمین

سلام و بوسه

هورا و همهمه

و شور و شعر

شعر آزاد شعر مردمی

شهر به رقص ایستاده

در تبسم چراغان

اما من

فشرده و دلتنگم

که عزیزانم را در کنار ندارم

شهیدانم را

و تاجی بی سر

یا سری بی تاج را

تا نثار پایشان کنم

هدیه آن ایام رنج و

شادی این دم

در بزم یاد شمایم

فشرده و دلتنگ

با شاخه گل یخ

با شمع سوخته و

با شراب خون

آوا

مجسمه فرودسی : تناور صخره ای بر ساحل امید

کارگران راه : عطش نهاد

رقص ایرانی : چو گل های سپید صبحگاهی

شالیکار : آسمان ریخته در آبی رود

گریز زنگ : رنگ چه ای ای دریچه های پر از مهر ؟

کولی من : عشق من گردبادی است وحشی

چشمه : در پناه بته ای روی کمرگاهی دور

پس از من شاعری اید : پس از من شاعری اید

مارافسا : بگیر از سقف این قندیل ها را

موج : شناور سوی ساحل های ناپیدا

خواب : دریا درون بستر من غوطه می خورد

گلدان : دلم گلدان گلهای سیاهی است

اقیانوس : پای تا سر سینه اما بی نفس بی خاطره گنگ و فراموشی

پاییز ِ درو : پاییز

عاشق کش : چو آن یغماگر از ره آمد و بنشست

بهار : لاله های گلی

باغ : در به روی رهگذران باز بود

داغگاه : چون سایه غم آور تنهایی

مست : من مستم

سکه : خاطرم دریای پر غوغاست

آرزو : سینه سوز است هنوز

در شب پایان نیافته سعدی : چه سپید کوهساری چه سیه ماهتابی

چشم ها : یک یک چراغ خانه ها گردید خاموش

تشویش : سنگین نشسته برف

پرواز : سال ها شد تا که روزی مرغ عشق

انسان : پایان گرفت دوری واینک من

آرزوی بهار : در گذرگاهی چنین باریک

بند باز : او بند باز بود

مجسمه فرودسی

تناور صخره ای بر ساحل امید

ستون کرده است پا داده است سینه بر ره توفان

پی افکنده میان قرن ها طغیان

دو چشمان خیره بر گهواره خورشید

ستیز جزر و مد ها پیکر او را تراشیده

ز برف روزگاران بر سرش دستار پیچیده

غروب زندگی بر چهره اش بسیار تابیده

که تا رنگی مسین در متن پاشیده

بود دیری که برکنده است با چنگال در چشمان

عقابی آشیانه

که مانده جای آن چنگال ها بر روی کوهستان

چو جای تازیانه

نگاهش رنگ قهر پادشاهان دارد و فتح غلامان

نگاه خیره بر دریا

نگاه یخ زده بر روی اقیانوس و صحرا

نگاهی رنگ پاییز و شراب و رنگ فرمان

به زیر بام بینی بر فراز گنبد لب ها

فراهم برده سر گل سنگهای بی بر کوتاه

شیار افکنده همچون آبکندی بر جدار راه

خزیده روی گونه همچو مه بر دامن شب ها

شبی اینجا درون یک شب سوزان

زمین لرزیده که بشکسته ساییده

دهان بگشوده و یک چشمه زاییده

برش بگرفته یک لب یک لب جوشان

لبی کز بیخ

افکنده تناور ریشه دشمن

لبی آشتفشان جاوید رویین تن

لب تاریخ

لبی گور پلیدی ها ی اهریمن

لبی چون کهکشان مشعل کش شب ها

لبی سردار فاتح در بر لب ها

لبی چون گل گل آهن

خدای قهرمانی ها بر این لب خورده بس سوگند

تن عریان شده این جا ستایشگر

اگر چه چشمه زاینده ای باشد که دیگر نیست نوش آور

ولی در عمق جانش حک شده خورشید یک لبخند

کارگران راه

عطش نهاد

راه پرآفتاب

پرواز باد گرم

خورشید بی شتاب

خاموشی وسیع

تک چادر سیاه

شن ریزه های داغ

چشمان خشک چاه

طرحی ز چند مرد

بر پرده غبار

یک کوزه چند بیل

فرسودگی و کار

رقص ایرانی

چو گل های سپید صبحگاهی

در آغوش سیاهی

شکوفا شو

به پا برخیز و پیراهن رها کن

گره از گیسوان خفته وا کن

فریبا شو

گریزا شو

چو عطر نغمه کز چنگم تراود

بتاب آرام و در ابر هوا شو

به انگشتان سر گیسو نگه دار

نگه در چشم من بگذار و بردار

فروکش کن

نیایش کن

بلور بازوان بربند و وا کن

دو پا بر هم بزن پایی رها کن

بپر پرواز کن دیوانگی کن

ز جمع آشنا بیگانگی کن

چو دود شمع شب از شعله برخیز

گریز گیسوان بر بادها ریز

بپرداز

بپرهیز

چو رقص سایه ها درروشنی شو

چو پای روشنی در سایه ها رو

گهی زنگی بر انگشتی بیاویز

نوا و نغمه ای با هم بیامیز

دل آرام

میارام

گهی بردار چنگی

به هر دروازه رو کن

سر هر رهگذاری جست و جو کن

به هر راهی نگاهی

به هر سنگی درنگی

برقص و شهر را پر های و هوی کن

به بر دامن بگیر ویک سبد کن

ستاره دانه چین کن نیک و بد کن

نظر بر آسمان سوی خدا کن

دعا کن

ندیدی گر خدا را

بیا آهنگ ما کن

منت می پویم از پای اوفتاده

منت می پایم اندر جام باده

تو برخیز

تو بگریز

برقص آشفته برسیم ربابم

شدی چون مست و بی تاب

چو گل هایی که می لغزند بر آب

پریشان شو بر امواج شرابم

شالیکار

آسمان ریخته در آبی رود

طرح اندوه غروب

دختری بر لب آب

روی یک سنگ سپید

زیر یک ابرکبود

پای می شوید پاهای گل و لای اندود

پای می شوید و می اندیشد

کار کار در شالی زار

در دل رود کبود

می دود سو سوی تک اختر شام

و از آن پیکر تار

که نشسته است بر آن سنگ سپید

گیسوانی شده افشان بر آب

نگهی گم شده در شالی زار

گریز زنگ

رنگ چه ای ای دریچه های پر از مهر ؟

رنگ چه ای ای دو چشم روشن زیبا ؟

رنگ چه ای ای چکیده های زمرد ؟

رنگ چه ای ای شراب سبز فریبا ؟

رنگ جوانه ؟ جوانه های حیاتی ؟

یا که چو سرشاخه های زرکش امید ؟

رنگ خلیجی که خفته در بر مهتاب ؟

یا که چمنزارهای روشن خورشید ؟

رنگ خزان نیستی خزان پر مرگ است

نیست خزانی به خنده های تو پیدا

رنگ بهاری ؟ بهار تازه رس کال؟

یا چو کرانهای سایه خورده دریا ؟

پرتو فیروزه ای به دامن یک اشک ؟

یا نفس شعله ای به سبزی یک کوه ؟

سایه بیدی که اوفتاده به مرداب ؟

یا تن یک چشمه ی به جنگل انبوه ؟

رنگ چه ای ؟ ابر آسمان غروبی ؟

محو شده در دهان نیلی دریا ؟

رنگ گریزنده ستاره صبحی

یا سحری ؟ نیم رنگ گمشده پویا ؟

رنگ چه ای خوشه های گندم نارس؟

یا که چو رنگ گل جزیره ابهام ؟

شبنم صبحی به برگ سبز نشسته ؟

یا ز تراشیده غنچه های شبه فام ؟

رنگ کبودی ؟ بنفش معبد زاری ؟

یا چو گناهی شراب رنگ و فریبا ؟

سبزی نخلی به ژرفنای بیابان ؟

یا صدفی بازکرده غنچه دریا ؟

عود سیاهی رمیده از دل آتش ؟

مرمر یشمی تو یا شکوفه سنگی ؟

من نتوانم چشید رنگ نگاهت

سحر من ای سحر سبز رنگ چه رنگی ؟

کولی من

عشق من گردبادی است وحشی

دختر دشت و آشفته کوه

عشق من کولی بی قراری است

مست و آواره و راه پیما

باد صحرا بود رهبر او

شب به روی کرانهای دریا

آتش افروزد و خسته افتد

شعله بر موج نیلی گریزان

موج لغزان که آتش بگیرد

لیک او خفته بر ماسه نرم

روز بر راههای پر از مه

در نوردد دل جنگل سبز

می سپارد شب رفته ای را

بر نگاه دل یک ستاره

می پرد همچو پروانه ای شاد

عشق من کولی بی قراری است

هیچ مرزی نبیند قرارش

آهویی از بشرها رمیده است

نازنین است و زیبا فرارش

گر بماند به شهری بمیرد

آب شیرین او تلخ گردد

گر بماند به گودال یک عشق

رود طغیانی بی سکونی است

هر دمش بستری تازه باید

می نپاید به یک کوی و برزن

روزی او در برم خواهد آمد

بگذرد روزی از کشور من

روزی آن برهنه پای وحشی

از شتابش بگیرد بر من

بادها داده اند این گواهی

روزی اید ز ره عشق کولی

پیچد اندر برم پای تا سر

همچو موهای فرتوت جنگل

دور ساق چنار کهنسال

ککلی روی ما لانه سازد

من در آغوش او بشکفم باز

مست گردم ز بوی تن او

مست یک خار خار بیابان

مست زیبایی کس نچیده

آشیان می کنم در بر مار

چشم او قصه های یاد دارد

از غروبی که میرد بهدریا

راز تنشویی مه به مرداب

از اجاقی به جا مانده در دشت

قصه چشمه های طلایی

گوید از شهر پایان عالم

کشور آفتاب و پرستو

گوید از مردمانی که آن دور

پشت آن کوه آبی به رنجند

گوید از درد گسترده در راه

رنگ گلها که بوییده گوید

نام آن ها که بوسیده گوید

گوید از رنگ هاییکه زیباست

گوید از رقص هایی که کرده

در شب عیش صحرانشینان

عشق من عشق ولگرد کولی

دارد از ریشه های درختان

یک طلسم سیه روی سینه

هدیه ای می کند روز باران

سحر آن عشق و آوارگی هاست

من گناه شب تلخ مستی

او گیاه بیابان و خودرو

هر دو آویز یک عشق کولی

هر دو گمراه یک راه بی بن

می نشانیم خاری به پیوند

تا نژادی دورگ در سحرگاه

بشکفد روی یخهای یک دل

بر طبیعت زند نیش یک گل

روی دامان پاک از گناهی

یک ستاره چکد اشک یک عشق

او نماند بسی در بر من

چون نخواهد که قهرم بیند

چون نخواهم که قهرش بینم

می رود همره سایه ابر

سوی شهری که نامی ندارد

روز باران که بر جنگل خشک

قطره های فراوان ببارد

در غروبی که از پشت نی زار

مرغ مرداب آوا برآرد

چشم من می دود روی راهش

روی این جاده قهوه ای رنگ

در درون مه راز پرور

ناله چرخ چاهی بپیچید

ناله چرخ ارابه اوست

چون نوای دلی پی شکسته

نغمه چرخ ارابه او

می تپد در همه نبض هستی

بشنوید از دلم چرخ چاه است

کوبد آهنگ او سینه من

بشنوید این ز ارابه اوست

روزی اید وی و طی کند باز

سرزمین غبار آور دل

رنگ گیرد رخ محو و تارش

پای گیرد در اید ز رویا

بادها داده اند این گواهی

در کف من طلسم سیاهی است

یادگاری است از روز باران

ریشه ای از درختی است وحشی

ریشه عشق تلخ و تباهی است

دوست دارم طلسم سیاهم

چشمه

در پناه بته ای روی کمرگاهی دور

چشمه ای بود نهان زمزمه گر

چشمه ای بود سراینده دلشادی ها

چشمه ای روشن و روشنگر تاریکی ها

روی هر دامنه و دره دوید

رخ آِفته علف ها را شست

بوسه زد زلف گل وحشی را

دل خاموش چمن را کاوید

هیچ کس چشمه جوشنده به چیزی نگرفت

صورت هیچ کسی در دل او سایه نزد

بر لبانش چه سخن ها که کس آن را نشنید

بر جبینش چه شکن ها که کس آن را نزدود

گرچه پیوند نهان با دل کوهستان داشت

آرزو داشت ببیند رخ دریا ها را

آرزو داشت بریزد به دل اقیانوس

تا نیای خود را

آه اگر دشت عطش کرده لبانم نمکد

یا اگر س ینه آن کوه نکوبد بالم

یا اگر تندی این راه توانم نبرد

ماسه ساحل امید به تن خواهم شست

روی دریای پر از موج گران خواهم دید

گر چه کس نغمه این چشمه نه بشنود هنوز

باز در روی کمرگاه و فراز دره

چشمهای هست که او زمزمه دارد بر لب

چشمه ای هست که می جوشد باز

چشمه ای هست به راه

پس از من شاعری اید

پس از من شاعری اید

که اشکی را که من در چشم رنج افروختم

خواهد سترد

پس از من شاعری اید

که قدر ناله هایی را که گستردم نمی داند

گلوی نغمه های درد را

خواهد فشرد

پس از من شاعری اید

که در گهواره نرم سخن هایم شنیده لای لای من

که پیوند طلایی دارد او با من

و این پیوند روشن قطره های شعرهای بی کران ماست

ولی بیگانه ام با او

و او در دشت های دیگری گردونه می تازد

پس از من شاعری اید

که شعر او بهار بارور در سینه اندوزد

نمی انگیزدش رقص شکوفه های شوم شاخه پاییز

که چشمانش نمی پوید

سکوت ساحل تاریک را چون دیده فانوس

و او شعری برای رنج یک حسرت

که بر اشکی است آویزان

نمی سازد

پس ازمن شاعری اید

که می خندد اشعارش

که می بویند آواهای خودرویش

چو عطر سایه دار و دیرمان یک گل نارنج

که می روبند الحانش

غبار کاروان های قرون درد و خاموشی

پس از من شاعری اید

که رنگی تازه داررنگدان او

زداید صورت خاکستر از کانون آتش های گرم خاطر فردا

زند بر نقش خونین ستم

رنگ فراموشی

پس از من شاعری اید

که توفان را نمی خواهد

نمی جوید امیدی را درون یک صدف در قعر دریاها

نمی شوید به موج اشک

چشم آرزویش را

پس از من شاعری ‌اید

که می روبد بساط شعرهای پیش

که می کوبد همه گلهای به پای خویش

نمی گیرد به خود زیبایی پرپر

نگاه جست و جویش را

پس از من شاعری اید

که با چشمم ندارد آشنایی آسمانهای خیال او

و او شاید نداند

می مکد نشت جوانی را ز لبهای جهان من

و یا شاید نداند

غنچه های عمر ناسیراب من بشکفته درکامش

و یا شاید نداند

در سحرگاه ورودش همچو من رنگ خواهم باخت

پس از من شاعری اید

که من لبهای او را درد هان شعرهای خویش می بوسم

اگر چه او نخواهد ریخت اشکی بر مزار من

من او را در میان اشک و خون خلق می جویم

و من او را درون یک سرود فتح خواهم ساخت

مارافسا

بگیر از سقف این قندیل ها را

نگون کن روشنی را تا بمیرد

ببر آن دودنک دیده آزار

فروکش شعله را تا پرنگیرد

ببر آن جام را بردار آن می

رها کن باده را در بوسه جام

شبستان را تهی کن از هیاهو

سبک بردار پا آهسته کن گام

بگو دروازه بانان دربندند

بگو تا شبروان دیگر نخوانند

عسس ها را بگو خاموش باشند

بگو تا گزمه ها استر نرانند

سخن آهسته !‌ مارافسای خفته است

ز افسونهای ماری سخت زیبا

نمی دانم چه ها بر او رسیده

که برناید از این آواره آوا

دم سحر آفرینش مانده اموش

کلام روشنش در کام خفته است

دو چشمش گر چه انگاری که بیناست

شبی را درنگاه خود نهفته است

چه غوغا ها که می افکند در شهر

به سحر نغمه و چشمان جادو

به فرمان نگین سبز او بود

نگاه مارهای پر تکاپو

شبی در پیچ و تاب دامن شمع

به سایه روشن اندر گردش عود

بر آوای نی اش رقصید یک مار

توان از دیده بینایش بربود

میان رنگهای نیم مرده

به آهنگی که می نالید در تب

دو خواب آلود چشم زهر خورده

دو گوی مست تابیدند در شب

می پرخنده تا افسونگری کرد

دو جادوی سیه بشکفت در جام

تراوید از نگاهش عطر یک زهر

چکید اندردهانی زهرآشام

بپوشان باز آن روزن بپوشان

شب تاریک را تاریک تر کن

که دیری نیست مارافسای خفته است

ورا بگذار و از این شب گذر کن

موج

شناور سوی ساحل های ناپیدا

دو موج رهگذر بودیم

دو موج همسفر بودیم

گریز ما

نیاز ما

نشیب ما

فراز ما

شتاب شاد ما با هم

تلاش پاک ما توام

چه جنبش ها که ما را بود روی پرده دریا

شبی درگردبادی تند روی قله خیزاب

رها شد او ز آغوشم

جدا ماندم ز دامانش

گسست و ریخت مروارید بی پیوندمان بر آب

از آن پس در پی همزاد ناپیدا

بر این دریای بی خورشید

که روزی شب چراغش بود و می تابید

به هر ره می روم نالان به هر سو می دوم تنها

خواب

دریا درون بستر من غوطه می خورد

وین های و هوی اوست

فریادهای من

ازهای من

رنگین ترانه های دل انگیز شاد من

فریادهای من همه از من گریختند

بر گیسوی شکسته امواج بالدار

یک شط زهر از بر مهتاب ریختند

امشب مرا چه می شود از این شراب خواب ؟

لرزید در کرانه دریا غروب سرخ

در جام چشم من شب تلخی چکید و خفت

اسبان ابر یکسره کندند در هوا

گردونه های باد سپیدی ز روز رفت

یک سایه در سیاهی آواره غروب

خشکید بر افق

دریا غریو می کشد از آشیان هنوز

در های و هوی او

آن گیسوان سبز

با رشته های باد

در کار جست و جوست

در سیاه ریز شام

چشمی شکفته می شود از عمق آب ها

آرام و نرم نرم

می بلعدم به کام

مردی خمیده پشت

در قلب کوچه ها

فانوس می کشید

تابوتی از برابر چشمان من گذشت

بالا گرفت آب

لب های من مکید

این سایه های خشک به دیوار مانده چیست ؟

تصویرهای کیست ؟

امشب چرا دگر به سرانگشت به مرداب ابرها

اهریمنان شب

کندند روی گرده هر موج قبرها

گیسو درون زهر به خود تاب می خورد

می لغزدم به بر

می پیچیدم به گردن و می گیریدم دهان

می رقصدم به چشم

می تابدم به دست

خاموش

رامشگران مست

خنیاگران شوم

ای دختران وسوسه کافی است رقص مار

آرام

آرام و بی صدا

یک سایه بر دریچه من تاب می خورد

در آسمان شب

موی سیاه باد به مهتاب می خورد

دریا دوباره می کشدم روی ران خویش

موجی به گرد گردون من می دود به ناز

افسانه های خواب مرا می برد بهپیش

آنجا هزار دختر چنگی به ماهتاب

آشفته اند موی

پوشیده اند روی

آویز گشته اند ز گیسو به چارمیخ

معشوفگان من ؟

امیدهای من ؟

من می شناسم این همه را ای وای

دریا درون بستر من گریه می کند

خاموش و بی صدا

تابوت ما می گذرد در سکوت شهر

شادند سایه ها

آهسته یک صدای تب آلود و آشنا

از بین های و هو

می خواندم به پیش

گوشم ولی نمی شنود گفته های او

سر می دهم صدا

ای دختران شاد برقصیدم در حرم

رامشگران مست شبستان خلوتم

آرام و دلنشین بنوازید دربرم

قلبم شرابخانه انگورهای اشک

یک خوشه زندگی است

آذین کنید با همه عشقهای من

شهر سیاه و دیرگداز سکوت را

در دوره های دور می ریخت بال شب

می سوخت آشیانه دریا درون تب

از عمق آبهای سیه چشمهای مرگ

دم بزرگ می شود و باز پیش تر

از پهنه اش ستاره و دریا گریختند

امواج می کشند مرا باز پیش تر

دریا به سان جام پر از زهر خوشگوار

می ایدم به لب

می بنددم به موج

می آردم به روی

می سایدم به بستر بی انتهای شب

باد سیاه چون دم جادوگران پیر

بر پیکر شکسته من ورد می دمد

تابوت می دود پی من با دهان باز

گیسو به گرد گردن من حلقه می زند

دستی به سان ریشه خشک درخت ها

از پشت سر به دامن من پنجه می کشد

پاهای من به قیر

دستان من به گل

خورشید در سراچه قلبم به اشتعال

یاران درد من

سر می دهم صدا و صدایی نمی کنم

یاران من سپیده سرایان شام من

یاران درد من همه از هم گریختند

الماس های اشک درایید از نگین

ای اسب بالدار رهایم کن از زمین

دریا درون بستر من بال می زند

امواج می روند

امواج می رمند

امواج می شکوفند

امواج می پرند

تا شاخه می کشند به دامان آسمان

من در میان بستر مغروق خود به خواب

با شب چراغ قلب

قلب مشوشم

در لا به لای جنگل امواج می دوم

فریاد می کشن فریاد می کشم

روز از میان پنجره پیداتس بر افق

گلدان

دلم گلدان گلهای سیاهی است

نشانده ریشه ها درپیکر من

ز خون سرخ من سیراب گشته

شکفته در بهار بی برمن

درنگی رهگذاران بنگریدش

گل شبرنگ هم بوییدنی هست

عروسان را نمی زیبد به پیکر

ولی گل هر چه باشد چیدنی هست

نهالش کنده ام از سرزمینی

که در آن آرزوهای من افسرد

توانم رفت و گل آمد در این شهر

چراغ چشم من در راه پژمرد

ببوییدش که دارد عطر اندوه

سیه پوش جوانی من این گل

اگر چه اختر تاریکفامی است

بود خورشید غم پیراهن این گل

هزاران غنچه می سوزد دراین باغ

که تا وا می شود یک گل بدین رنگ

گل قلب مرا ارزان میگیرید

گران باشد گران باشد گل سنگ

اقیانوس

پای تا سر سینه اما بی نفس بی خاطره گنگ و فراموشی

هر صدایی در نگاهش گم به چشم ژرف خاموش

پر تپش بی سایه در خود ایستاده

سر به سر آغوش خشکی را به زیر پا نهاده

باز ... باز و بیکرانه دامن افشان دور گستر

باد ها را همسفر ساحل نشینان را نواگر

یادها را در سینه اش مغروق چون نعش زنی سیمینه اندام

نام ها از لب زدوده تن رها و بی سرانجام

محو در مه هر سپیده

شامگاهان ارغوانی ابر بر رویش دویده

لکه ها از دید شب ها برتن او

بوسه بس روز روشن خفته پیراهن او

گیسوانش در کرانی شست و شو گر ماسه ها را پای او بر ساحل دور

ره نشین ماه شب آبستن خورشید هر روز

بستر توفان مغرور

پاییز ِ درو

پاییز

پاییز برگریز گریزان ز ماه و سال

بر سینه سپیده دم تو نوار خون

آویختند

با صبحگاه سرد تو فریاد گرم دوست

آمیختند

پاییز میوه سحری رنگ سخت وکال

واریز قصر اب تو در شامگاه سرخ

نقش امیدهای به آتش نشسته است

دم سردی نسیم تتو در باغ های لخت

فرمان مرگ بر تن برگ شکسته است

دروازه ها گشودی و تابوت های گل

از شهر ما گریخت

عطر هزار ساله امید های ما

بارنگ سرخ خون

بر خاک خشک ریخت

فردای برف ریز

پاییز

هنگام رویش گل یخ از کنار سنگ

ای ننگ ای درنگ

قندیل های یخ را

چه کسی ذوب می کند ؟

وین جام های می را چه کسی آورد به زنگ ؟

پاییز

ای آسمان رقص کلاغان خشک بال

گل خانه شکسته در شاخه های فقر

دراین شب سیاه که غم بسته راه دید

کو خوشه ستاره ؟

کو ابر پاره پاره ؟

کو کهکشان سنگ فرش تا مشرق امید ؟

وقتی سوار هست و همآورد گرد هست

برپهنه نبرد سمندر دلاوران

چوگان فتح را

امید برد هست

آویزهای غمزده برگهای خیس

وی روزهای گس

چون شد که بوسه هست و لب بوسه خواه نیست ؟

چون شد که دست هست و کس نیست دسترس ؟

در سرزمین ما

بیهوده نیست بلبل آشفته را نوا

در هیچ باغ مگر باغ ما سیاه

یک سرخ گل نمی شکفد با چنین صفا

یک سرگشت نیست چنین تیره و تباه

در جویبار اگرچه می دود الماس های تر

و آواز خویش را

می خواند پر سوزتر شبگیر رهگذر

لیکن در این زمان

بی مرد مانده ای پاییز

ای بیوه عزیز غم انگیز مهربان

عاشق کش

چو آن یغماگر از ره آمد و بنشست

ببرد از چشمهای شمعدان سو را

پریشان کرد در شب دود گیسو را

گرفته چنگ افسون را ساز را در دست

چو از راه آمد و بنشست

نوا درتارهای چنگ خود انداخت

دگرگون پرده ها پرداخت

هزاران تار جان بگسست

سبو را بر لبان عاشقان بشکست

وفا را درنگاه فتنه گر گم کرد

طمع در بردن دلهای مردم کرد

چو او بازآمد و بنشست

بهار

لاله های گلی

رو کوها درمی آد

توی هر دره ای

بوی گلپر می آد

شکوفه می کنن

به ها و بادوما

باز قد می کشن

سبز جو گندما

چل چله پارسالی

می شه مهمون ما

لونه شو می گذاره

لب ایوانما

از ده بالایی

باز عروس می برن

برای شادوماد

گاو و بز می خرن

اون تنور خاموشه

باز آتیش داره می شه

ننجونم پا تنور

مشغول کار می شه

کلاغه غار می زد

یکی حالا می آد

دسی دسی بچه ها

بابا از را می یاد

باغ

در به روی رهگذران باز بود

باغ پامال گروهی مردم بیگانه بود

نه نسیمی می وزید

و نهخورشیدی نگاهی سوی این گلخانه داشت

این نه گلزار این بهارستانی از خاشاک بود

بته ها کج

شاخه ها ژولیده

مرغان در پناه خارها

بلبلان خاموش

آهوها به دام افتاده

گل ها برگریز

خاک قبرستان افشان رنگهای لال بود

رنگ ها را پچ پچی در چشم بود

ریشه ها پا پیچ گل ها بود و گل ها خاکسار گام ها

باغ پامال گروهی مردم بیگانه بود

جست و جو کردم نشان از باغبانش خواستم

باغبان باغ قالی خفته بود

داغگاه

چون سایه غم آور تنهایی

سر بر دریچه ام ز چه می سایی ؟

در چشمه سار این شب جوشنده

افشان مکن دو زلف چلیپایی

بگریز از سیاهی شب هایم

ای خوابگرد دختر رویایی

دل داغگاه پیکر امید است

نه جلوه گاه لاله صحرایی

اینجا شکفته خار پریشانی

اینجا شکسته غنچه زیبایی

جز خون نبود هر چه که نوشیدیم

این موج های ساغر مینایی

بر باد رفت آتش این وادی

کولی ! تویی و بادیه پیمایی

مست

من مستم

من مستم و میخانه پرستم

راهم منمایید

پایم بگشایید

وین جام جگرسوز مگیرید ز دستم

می لاله و باغم

می شمع و چراغم

می همدم من همنفسم عطر دماغم

خوش رنگ خوش آهنگ

لغزیده به جامم

از تلخی طعم وی اندیشه مدارید

گواراست به کامم

در ساحل این آتش

من غرق گناهم

همراه شما نیستم ای مردم بنگر

من نامه سیاهم

فریاد رسا ! در شب گسترده پر و بال

از آتش اهریمن بدخو به امان دار

هم ساغر پرمی

هم تک کهن سال

کان تک زرافشان دهدم خوشه زرین

وین ساغر لبریز

اندوه زداید ز دلم با می دیرین

با آن که در میکده را باز ببستند

با آن که سبوی می ما را بشکستند

با آن که گرفتند ز لب توبه و پیمانه ز دستم

با محتسب شهر بگویید که هشدار

هشدار که من مست می هر شبه هستم

سکه

خاطرم دریای پر غوغاست

یاد تو چون سکه ای سیمین رها بر آب این دریاست

خاطر دریا پریشان است

سینه دریا پر از تشویش توفان است

دست من درموج و چشمم سوی ساحل هاست

قلب من منزلگه دل هاست

نه بر این دریای سکونی

نه به ساحل ها چراغ رهنمونی

کی براید از افق شمع بلند آفتابم ؟

تا درنگ آرم دمی

تا بیاسایم کمی

تا در این امواج یادی یادگاری را بیابم

ای درغیا سر به سر موج است و گرداب است یا غرقاب

سکه سیمین فروتر می رود در آب

آرزو

سینه سوز است هنوز

یاد خونین نبردی که گذشت

ناله ها پر شد در سینه کوه

شیهه ها گم شد در خلوت دشت

همه نامردی و نامردی و ننگ

صحنه جولانگه رزم دو همآورد نبود

زخمی خنجر خویشیم افسوس

جنگ جنگ دو جوانمرد نبود

سنگر سوخته در پشت سرم

طرح محوی از شهر

نقش در چشم ترم

تنم آغشته به خون

خون از این سینه ویران شده دیگرگون

کوله بارم بر پشت

چوب پرچم درمشت

با همه خستگی و خون ریزی

با همه درد که می پیچم از آن بر خویش

با همه یاس که صحراست به آن آلوده

پیش می ایم ... می ایم پیش

من بدین گونه نمی خواهم مرگ

من بدین گونه نمی خواهم زیست

من نمی خواهم این تلخ درنگ

من نمی خواهم خاموش گریست

شهر این شهر که با میوه صبح

رنگ انداخته در چشمانم

از سر تپه هویدا و نهان

می کشاند به خود این پیکر بی سامانم

نیست فرمانده من در این راه

هیچ کس جز دل من

هیچ کس نیست بر این راه دراز

جز دلم قاتل من

می تواند چون دگران

ناله ای کرد و دراین وادی خفت

می توان داشت از این خفتن امید حیات

می توان رفت ولی چون مردان

می توان مرد و به لب هیچ نگفت

می خزم ب تن این شیب و فراز

کاش پا داشت توانیی تن

کاش با قمات آراسته می رفتم پیش

کاش می رفتم می رفتم من

در شب پایان نیافته سعدی

چه سپید کوهساری چه سیه ماهتابی

نرسد به گوش جز رازی و شیون عقابی

همه دره های وحشت به کمین من نشسته

نه مقدرم درنگی نه میسرم شتابی

به امید همزبانی به سکوت نعره کردم

بنیامدم طنینی که گمان برم جوابی

همه لاله های این کوه ز داغ دل قسردند

چو نکرد صخره رحمی چو نداد چشمه آبی

بنشین دل هوایی که بر آسمان این شب

ندمید اختری کو نشکست چون شهابی

به سپهر دیدگاهم به کرانه نگاهم

نه بود به شب شکافی و نه از سحر سرابی

تن من گداخت در تب عطشی شکافتم لب

سر آن ندارد امشب که براید آفتابی

چشم ها

یک یک چراغ خانه ها گردید خاموش

افتاد شهر از جنبش و رفت از تک و توش

من مانده ام کنون و این چشم سیه پوش

در کوچه ها این چشم ها را دیده ام من

در آرزویم بارها بوسیده ام من

این شبچراغ قصه تاریک شام است

افسانه ای ز افسانه های ناتمام است

این آخرین سوسوی شمع اشکبار است

این چشمهای مردم چشم انتظار است

این چشمها را پادشاهان کور کردند

این چشم ها را بارها در گور کردند

لیکن گیاه خش بود این چشم بی مرگ

بشکست اگر باز آتشین آورد گلبرگ

در رامش این شب که آرامش پسند است

فریاد این چشمان ز هر کویی بلند است

کنون مرا می پاید و دست و لبم را

در این چنین تاریک شب فانوس می گیرد شبم را

بر این ره مه خورده خاکستری فام

بی گفتگو آرام با من می زند گام

نیرنگ کردی آسمان تیره نیرنگ

تا از سیاه چشم هایش یافتی رنگ

هم رنگ این چشمان شدی باش

همسنگ این دریا نیی ای آسمان پر ستاره

ای چشمها ! با یکدیگر ما آشناییم

ما پاسدارماندگار این سراییم

در سوسویت من نغمه ام رامی سرایم

راهی در این شب بر نگاهت می گشایم

ناآور گلهای مریم

رنگ آفرین تقش بال شاپرک ها

ساز آور این آسمان ها و زمین ها

در باغهایت گر نشانیی از گل شادی نرویاند

پرپر مزن ای دیده بی خواب اندوه

در هم مشو ای روزن غم های انبوه

شب زنده دار! ای چشم من بیدارتر باش

در زیر این سقف سیه یاد سحر باش

ای منتظر مرغ غمین در ایانه

من گل به دستت می دهم من آب و دانه

لبخند را ازچشمه های آفتابی

من می کشانم در نگاهت جاودانه

من کهکشان در آسمانت می کشانم

رنگین کمان درابرهایت می نشانم

می کارمت در چشم ها گل نقش امید

می بارمت بر دیده ها باران خورشید

هر دانه اشک تو را پر می کنم من

وان اشک پر گردیده کفتر می کنم

آنگاه من رم می دهم این کفتران را

می سوزم از پروازشان آن اختران آسمان را

من می کنم بیدار باش ای چشم خسته

من می کنم با این لب و این دست بسته

من شیر خوار سینه های رنج و دردم

همبازی این ببادهای دوره گردم

من رهنورد دشتهای بی کرانم

من تکسوار راه های ‌آسمانم

گر کوره ها بگدازم من شعله رنگم

گر خاموشی سنگم کند من لعل سنگم

من گنج غم را از نهادت می ربایم

فواره های خنده ات را می گشایم

تا سو بگیرد چشم تو خون می کنم من

شهری ز آتشپاره وارون می کنم

دروازه هایت در به گفتارم گشایند

ناقوس هایت شعر لبهایم سرایند

ای دست بسته ! لبهای من غم گستر تو

مه را به دستان می کنم من پاره پاره

می سازم از آن ها هزاران صد ستاره

آنگاه در این هنگامه وگردونه تازی

یک شب به چشمت می کنم سیاره بازی

من می کنم من می کنم بیدارباش ای چشم خسته

من می کنم با این لب و این دست بسته

در این شب درماندگی وین راه باریک

فانوس غم در راه من همپای من باش

گهواره بی تاب تن آسای من باش

در خوابگاه آرزو بیدار من باش

ای چشم های غم نشین غمخوار من باش

یک یک چراغ آسمان گردید خاموش

افتاد شهر خفته از تو در تک و توش

من مانده ام در صبح این چشم سیهپوش

بر صخره های ساحلت پرواز کردن

بر گنج الماس سیه ره باز کردن

در جادوی ایندیدگان افسون سرودن

با مست چشمان توهمپیمانه بودن

رفتن به شهر خوابها آنجا که دیگر

تنها همای مهربانی می زند پر

می خواهمت ای باغ بی گل

می خواهمت ای آسمان بی ستاره

تشویش

سنگین نشسته برف

غمگین نشسته شب

اندوه من به دل

تشویش من به لب

آتش اگربمیرد

آتش اگر که سایه به صحرا نیفکند

در راه گرگ ها به قافله ها می زنند باز

سیمای بی نوایی و بی برگ باغ ها

بانگ کلاغ ها

پرواز

سال ها شد تا که روزی مرغ عشق

نغمه زد برشاخه انگشت من

آشیان آسمان را ترک گفت

لانه ای آراست او در مشت من

دست من پر شد ز مروارید مهر

دست من خالی شد از هر کینه ای

دست من گل داد و برگ آورد و بار

چون بهار دلکش دیرینه ای

سینهاش در دست هایم می تپید

از هراس دامهای سرنوشت

سخت می ترسید از پایان وصل

وز پلیدی های خاطرهای زشت

آه اگر روزی بمیرد عشق ما

وای اگر آتش به یخبندان کشد

خنده امروز ما در شان یاس

اختران اشک در چشمان کشد

من نوازشگر شدم آن بال و پر

من ستایشگر شدم آواز او

خواستم بوییدم و بوسیدمش

با نیازی بیشتر از ناز او

عاشقان هر کس که دارد از شما

مرغ عشقی بر فراز شاخسار

پاسداری بایدش هر روز و شب

چشم ترسی بایدش از روزگار

هر کجا در هر خم این رهگذر

درکمین بدخواه سنگ انداز هست

عشق من پرداشت آه ای عاشقان

پربرای جنبش و پرواز هست

در غروب یک زمستان سیاه

مرغک من ز آشیان خود گریخت

دور شد در اشک چشمم محو شد

بعد از او هم سقف این کاشانه ریخت

در بهار پر گل این بوستان

دست من تک ساقه پاییز ماند

برگهای خشک عشقی سوخته

بر فراز شاخه ها آویز ماند

گرچه دیگر آٍمان ها تیره است

شب ز دامان افق سر می کشد

باز با پرواز مرغان بهار

آرزویی در دلم پر می کشد

می فریبد دل به افسون ها مرا

می سراید بر من این آواز ها

بال دارد مرغ عشق

باز خواهد کرد او پروازها

انسان

پایان گرفت دوری واینک من

با نام مهر لب به سخن باز می کنم

از دوست داشتن

آغاز می کنم

انگار آسمان و زمین جفت می شوند

انگار می برندم تا سقف آسمان

انگار می کشندم بر راه کهکشان

در دشت های سبز فلک چشم آفتاب

گر دیده رهنما

در قصر نیلگون

فانوس ماهتاب افکنده شعله ها

با بالهای عشق

پرواز می کنم

با من ستارگان همه پرواز می کنند

دستم پر از ستاره و چشمم پر از نگاه

آغوش می گشایم

دوشیزگان ابر به من ناز می کنند

پرواز می کنم

در سینه می کشم همه آبی آسمان

می آمدم به گوش نوای فرشتگان

انسان مسیح تازه

انسان امید پاک در بارگاه مهر

اینکه خدای خاک

در مسجد می شوند به هر سو ستارگان

پر می کشم ز دامن شط شهاب ها

می بینم آن چه بوده به رویا و خوابها

سرمست از نیاز چو پروانه بهار

سر می کشم به هر ستاره و پا می نهم بر آن

تا شیره ای بپرورم از جست و جوی خویش

تامیوه ای بیاورم از باغ اختران

چشم خدای بینم

بیدار می شوم

دست گره گشایم در کار می شود

پا می نهم به تخت

سر می دهم صدا

وا می کنم دریچه جام جهان نما

تا بنگرم به انسان درمسند خدا

این است عاشقان که من امشب

دروازه های رو به سحر باز می کنم

این است عاشقان که من امروز

از دوست داشتن

آغاز می کنم

آرزوی بهار

در گذرگاهی چنین باریک

در شبی این گونه دل افسرده وتاریک

کز هزاران غنچه لب بسته امید

جز گل یخ، هیچ گل در برف و در سرما نمی روید

من چه گویم تا پذیرای کسان گردد

من چه آرم تا پسند بلبلان گردد

من در این سرمای یخبندان چه گویم با دل سردت

من چه گویم ای زمستان با نگاه قهرپروردت

با قیام سبزه ها از خاک

با طلوع چشمه ها از سنگ

با سلام دلپذیر صبح

با گریز ابر خشم آهنگ

سینه ام را باز خواهم کرد

همره بال پرستوها

عطر پنهان مانده اندیشه هایم را

باز در پرواز خواهم کرد

گر بهار اید

گر بهار آرزو روزی به بار اید

این زمینهای سراسر لوت

باغ خواهد شد

سینه این تپه های سنگ

از لهیب لاله ها پر داغ خواهد شد

آه... اکنون دست من خالی است

بر فراز سینه ام جز بُُته هایی از گل یخ نیست

گر نشانی از گل افشان بهاران بازمی خواهید

دور از لبخند گرم چشمه خورشید

من به این نازک نهال زردگونه بسته ام امید .

هست گل هایی در این گلشن که از سرما نمی میرد

و اندرین تاریک شب تا صبح

عطر صحرا گسترَش را از مشام ما نمی گیرد

بند باز

او بند باز بود

و اندر تمام شهر بدین پیشه

او یکه تاز بود

آرام چون پلنگ

آزاد چون نسیم

در آسمان چشم تماشاگران خویش

می گسترید نقش

می آفریدبیم

همچون عقاب قله نشین بلند رای

بر بند می نشست

آنگاه با هزار فسون هراس خیز

بر حاضران نفس را

در سینه می شکست

در زیر آسمان

سرمایه ای نداشت به جز جان و ریسمان

لیکن چه جان که بود سراپا خراب دل

دل پای بند مهری بی پا و جان گسل

افسوس بر پلنگ که مهتابش عاقیت

از صخره می کشاند بر دره هلاک

اندوه بر عقاب که او را شکار خرد

از قله های سر به فلک می کشد به خاک

یک روز روی بند

در جست و خیز بود

بر رهگذار زندگی ومرگ و نام و ننگ

با سرنوشت خویشتن اندر ستیز بود

دختر میان مردم دیگر نشسته بود

یک چشمه مانده بود

آغوش ها گشود و به یم پای ایستاد

سر را بلند کرد و به سوی ستارگان

با دست بوسه داد

فواره زد غریو تماشاگران او

صد پاره شد سکوت بلورین جایگاه

خم گشت تا ستایش فتح غرور را

در چشم هایی دختر زیبا کند نگاه

لغزید روی بند

افتاد از طناب

افسوس برپلنگ

اندوه بر عقاب

سیاوش کسرایی

با دماوند خاموش

به سرخی آتش به طعم دود

تراشه های تبر

خانگی

از قرق تا خروسخوان

آوا

آرش : برف می‌بارد؛

آرش

برف می‌بارد؛

برف می‌بارد به روی خار و خاراسنگ.

کوه‌ها خاموش،

دره‌ها دل‌تنگ؛

راه‌ها چشم انتظار کاروانی با صدای زنگ...

بر نمی‌شد گر ز بام کلبه‌ها دودی،

یا که سوسوی چراغی گر پیامی‌ مان نمی‌آورد،

ردپا‌ها گر نمی‌افتاد روی جاده‌ها لغزان،

ما چه می‌کردیم در کولاکِ دل‌آشفتهٔ دم‌سرد؟

آنک آنک کلبه‌ای روشن،

روی تپّه روبه‌روی من...

در گشودندم.

مهربانی‌ها نمودندم.

زود دانستم، که دور از داستانِ خشمِ برف و سوز،

در کنار شعلهٔ آتش،

قصه می‌گوید برای بچه‌های خود عمو نوروز:

«گفته بودم زندگی زیباست.

گفته و ناگفته، ای بس نکته‌ها کاین جاست.

آسمانِ باز؛

آفتاب زر؛

باغ‌های گل؛

دشت‌های بی‌در و پیکر؛

سر برون آوردنِ گُل از درون برف؛

تاب نرم رقص ماهی در بلور آب؛

بوی خاک عطر باران خورده در کُهْسار؛

خواب گندمزارها در چشمهٔ مهتاب؛

آمدن، رفتن، دویدن؛

عشق ورزیدن؛

غم انسان نشستن؛

پا به پای شادمانی‌های مردم پای کوبیدن؛

کار کردن، کار کردن؛

آرمیدن؛

چشم‌انداز بیابان‌های خشک و تشنه را دیدن؛

جرعه‌هایی از سبوی تازه آب پاک نوشیدن؛

گوسفندان را سحرگاهان به سوی کوه راندن؛

هم‌نفس با بلبلانِ کوهی آواره خواندن؛

در تله افتاده آهوبچگان را شیر دادن؛

نیمروز خستگی را در پناه درّه ماندن؛

گاه‌گاهی،

زیر سقف این سفالین بام‌های مه گرفته،

قصه‌های درهمِ غم را ز نم‌نم‌های باران‌ها شنیدن؛

بی‌تکان گهوارهٔ رنگین کمان را

در کنار بام دیدن؛

یا شب برفی،

پیش آتش‌ها نشستن،

دل به رؤیاهای دامن‌گیر و گرم شعله بستن...

آری، آری، زندگی زیباست.

زندگی آتشگهی دیرنده پا برجاست.

گر بیفروزیش، رقص شعله‌اش در هر کران پیداست.

ورنه، خاموش است و خاموشی گناهِ ماست».

پیر مرد آرام و با لبخند،

کُنده‌ای در کورهٔ افسرده جان افکند.

چشم‌هایش در سیاهی‌های کومه جست‌و‌جو می‌کرد؛

زیر لب آهسته با خود گفت‌‌و‌گو می‌کرد:

«زندگی را شعله باید برفروزنده؛

شعله‌ها را هیمه سوزنده.

جنگلی هستی تو، ای انسان!

جنگل، ای روییده‌ آزاده،

بی‌دریغ افکنده روی کوه‌ها دامان،

آشیان‌ها بر سر‌انگشتان تو جاوید،

چشم‌ها در سایبان‌های تو جوشنده،

آفتاب و باد و باران بر سرت افشان،

جان تو خدمتگر آتش...

سر بلند و سبز باش، ای جنگلِ انسان!

«زندگانی شعله می‌خواهد»، صدا سر داد عمو نوروز،

شعله‌ها را هیمه باید روشنی افروز.»

کودکانم، داستان ما ز آرش بود.

او به جان خدمت‌گزار باغ آتش بود.

روزگاری بود؛

روزگار تلخ و تاری بود.

بخت ما چون روی بدخواهان ما تیره.

دشمنان بر جان ما چیره.

شهرِ سیلی‌خورده هذیان داشت؛

بر زبان بس داستان‌های پریشان داشت.

زندگی سرد و سیه چون سنگ؛

روز بدنامی،

روزگار ننگ.

غیرت اندر بندهای بندگی پیچان؛

عشق در بیماری دل‌مردگی بیجان.

فصل‌ها فصل زمستان شد،

صحنهٔ گلگشت‌ها گم شد، نشستن در شبستان شد.

در شبستان‌های خاموشی،

می‌تراوید از گل اندیشه‌ها عطر فراموشی.

ترس بود و بال‌های مرگ؛

کس نمی‌جنبید چون بر شاخه برگ از برگ.

سنگر آزادگان خاموش؛

خیمه‌گاه دشمنان پر جوش.

مرزهای مُلک،

همچو سَرحدّات دامن‌گستر اندیشه، بی‌سامان.

برج‌های شهر،

همچو باروهای دل، بشکسته و ویران.

دشمنان بگذشته از سر حدّ و از بارو...

هیچ سینه کینه‌ای در برنمی‌اندوخت.

هیچ دل مهری نمی‌ورزید.

هیچ کس دستی به سوی کس نمی‌آورد.

هیچ کس در روی دیگر کس نمی‌خندید.

باغ‌های آرزو بی‌برگ؛

آسمان اشک‌ها پر بار.

گرمرو آزادگان دربند؛

روسپی نامردان در کار...

انجمن‌ها کرد دشمن،

رایزن‌ها گرد هم آورد دشمن؛

تا، به تدبیری که در ناپاک دل دارند،

هم به دست ما شکست ما بر اندیشند.

نازک‌اندیشانشان، بی‌شرم، -

که مباداشان دگر روز بهی در چشم، -

یافتند آخر فسونی را که می‌جستند...

چشم‌ها با وحشتی در چشمخانه هر طرف را جست‌و‌جو می‌کرد؛

وین خبر را هر دهانی زیر گوشی بازگو می‌کرد:

«آخرین فرمان،

آخرین تحقیر...

مرز را پرواز تیری می‌دهد سامان!

گر به نزدیکی فرود آید،

خانه‌هامان تنگ،

آرزومان کور...

ور بپرّد دور،

تا کجا؟... تا چند؟...

آه!... کو بازوی پولادین و کو سر‌پنجهٔ ایمان؟»

هر دهانی این خبر را بازگو می‌کرد؛

چشم‌ها بی گفت و گویی هر طرف را جست‌وجو می‌کرد.»

پیر‌مرد، اندوهگین، دستی به دیگر دست می‌سایید.

از میان دره‌های دور، گرگی خسته می‌نالید.

برف روی برف می‌بارید.

باد، بالَش را به پُشتِ شیشه می‌مالید.

«صبح می‌آمد،

- پیر مرد آرام کرد آغاز، -

پیش روی لشکر دشمن سپاه دوست؛

دشت نه، دریایی از سرباز...

آسمان الماسِ اخترهای خود را داده بود از دست.

بی نفس می‌شد سیاهی در دهان صبح؛

باد، پَر می‌ریخت روی دشتِ بازِ دامنِ البرز.

لشکر ایرانیان در اضطرابی سخت درد آور؛

دودو و سه‌سه به پچ‌پچ گرد یک‌دیگر؛

کودکان بر بام،

دختران بنشسته بر روزن،

مادران غمگین کنار در.

کم کمک در اوج آمد پچ‌پچِ خُفته.

خلق، چون بحری بر آشفته،

به جوش آمد؛

خروشان شد؛

به موج افتاد؛

بُرش بگرفت و مردی چون صدف

از سینه بیرون داد.

«منم آرش، -

چنین آغاز کرد آن مرد با دشمن؛ -

منم آرش، سپاهی مردی آزاده،

به تنها تیر ترکش آزمون تلختان را

اینک آماده.

مجوییدم نسب، -

فرزند رنج و کار؛

گریزان چون شهاب از شب،

چو صبح آمادهٔ دیدار.

مبارک باد آن جامه که اندر رزم پوشندش؛

گوارا باد آن باده که اندر فتح نوشندش؛

شما را باده و جامه

گوارا و مبارک باد!

دلم را در میان دست می‌گیرم

و می‌افشارمش در چنگ، -

دل، این جامِ پُر از کین پر از خون را؛

دل، این بی تاب خشم آهنگ...

که تا نوشم به نام فتحتان در بزم؛

که تا کوبم به جامِ قَلبتان در رزم!

که جام کینه از سنگ است.

به بزمِ ما و رزمِ ما، سبو و سنگ را جنگ است.

در این پیکار،

در این کار،

دل خلقی است در مشتم؛

امیدِ مردمی خاموش هم‌پشتم.

کمان کهکشان در دست،

کمانداری کمانگیرم.

شهاب تیزرو تیرم؛

ستیغ سر بلند کوه مأوایم؛

به چشم آفتاب تازه‌رس جایم.

مرا تیر است آتش‌پر؛

مرا باد است فرمان‌بر.

و لیکن چاره را امروز زور و پهلوانی نیست.

رهایی با تن پولاد و نیروی جوانی نیست.

در این میدان،

بر این پیکانِ هستی‌سوزِ سامان‌ساز،

پری از جان بباید تا فرو ننشیند از پرواز.»

پس آن‌گه سر به سوی آسمان بر کرد،

به آهنگی دگر گفتار دیگر کرد:

«درود، ای واپسینْ صبح، ای سحر بدرود!

که با آرش تو را این آخرین دیدار خواهد بود.

به صبح راستین سوگند!

به پنهان آفتابِ مهربارِ پاک‌بین سوگند!

که آرش جان خود در تیر خواهد کرد،

پس آن‌گه بی درنگی خواهدش افکند.

زمین می‌داند این را، آسمان‌ها نیز،

که تن بی عیب و جان پاک است.

نه نیرنگی به کار من، نه افسونی؛

نه ترسی در سرم، نه در دلم باک است.»

درنگ آورد و یک‌دم شد به لب خاموش.

نفس در سینه‌ها بی‌تاب می‌زد جوش.

«ز پیشم مرگ،

نقابی سهمگین بر چهره، می‌آید.

به هر گام هراس افکن،

مرا با دیدهٔ خونبار می‌پاید.

به بال کرکسان گرد سرم پرواز می‌گیرد،

به راهم می‌نشیند، راه می‌بندد؛

به رویم سرد می‌خندد؛

به کوه و دره می‌ریزد طنین زهرخندش را،

و بازش باز می‌گیرد.

دلم از مرگ بیزار است؛

که مرگِ اَهْرِمن‌خو آدمی‌خوار است.

ولی، آن دم که ز اندوهان روان زندگی تار است؛

ولی آن دم که نیکی و بدی را گاهِ پیکار است؛

فرو رفتن به کام مرگ شیرین است.

همان بایستهٔ آزادگی این است.

هزاران چشم گویا و لب خاموش

مرا پیک امید خویش می‌داند.

هزاران دست لرزان و دل پر‌جوش

گهی می‌گیردم، گه پیش می‌راند.

پیش می‌آیم.

دل و جان را به زیور‌های انسانی می‌آرایم.

به نیرویی که دارد زندگی در چشم و در لبخند،

نقاب از چهرهٔ ترس‌آفرین مرگ خواهم کند.»

نیایش را، دو زانو بر زمین بنهاد.

به سوی قُلّه‌ها دستان ز هم بگشاد:

«برآ، ای آفتاب، ای توشهٔ امید!

برآ، ای خوشهٔ خورشید!

تو جوشان چشمه‌ای، من تشنه‌‌ای بی‌تاب.

برآ، سر ریز کن، تا جان شود سیراب.

چو پا در کام مرگی تند‌خو دارم،

چو در دل جنگ با اهریمنی پرخاش‌جو دارم،

به موج روشنایی شست‌و‌شو خواهم؛

ز گلبرگ تو، ای زرّینه گل، من رنگ و بو خواهم.

شما، ای قُلّه‌های سرکش خاموش،

که پیشانی به تندرهای سهم انگیز می‌سایید،

که بر ایوان شب دارید چشم انداز رؤیایی،

که سیمین پایه‌های روزِ زرّین را به روی شانه می‌کوبید،

که ابر آتشین را در پناه خویش می‌گیرید؛

غرور و سربلندی هم شما را باد!

امیدم را برافرازید،

چو پرچم‌ها که از باد سحرگاهان به سر دارید.

غرورم را نگه دارید،

به سان آن پلنگانی که در کوه و کمر دارید.»

زمین خاموش بود و آسمان خاموش.

تو گویی این جهان را بود با گفتار آرش گوش.

به یال کوه‌ها لغزید کم‌کم پنجهٔ خورشید.

هزاران نیزهٔ زرّین به چشم آسمان پاشید.

نظر افکند آرش سوی شهر، آرام.

کودکان بر بام؛

دختران بنشسته بر روزن؛

مادران غمگین کنار در؛

مردها در راه.

سرود بی‌کلامی، با غمی جانکاه،

ز چشمان برهمی‌شد با نسیم صبحدم همراه.

کدامین نغمه می‌ریزد،

کدام آهنگ آیا می‌تواند ساخت،

طنین گام‌های استواری را که سوی نیستی مردانه می‌رفتند؟

طنین گام‌هایی را که آگاهانه می‌رفتند؟

دشمنانش در سکوتی ریشخند‌آمیز،

راه وا‌کردند.

کودکان از بام‌ها او را صدا کردند.

مادران او را دعا کردند.

پیر مردان چشم گرداندند.

دختران، بفشرده گردن‌بندها در مشت،

همره او قدرت عشق و وفا کردند.

آرش امّا همچنان خاموش،

از شکاف دامن البرز بالا رفت.

وز پی او،

پرده‌های اشک پی‌در‌پی فرود آمد.»

بست یک دم چشم‌هایش را عمو نوروز،

خنده بر لب، غرقه در رؤیا.

کودکان با دیدگانِ خسته و پی‌جو،

در شگفت از پهلوانی‌ها.

شعله‌های کوره در پرواز،

باد غوغا.

«شامگاهان،

راه‌جویانی که می‌جستند آرش را به روی قُلّه‌ها، پی‌گیر،

باز گردیدند،

بی‌نشان از پیکر آرش،

با کمان و ترکشی بی‌تیر.

آری، آری، جان خود در تیر کرد آرش.

کار صد‌ها صد هزاران تیغهٔ شمشیر کرد آرش.

تیر آرش را سوارانی که می‌راندند بر جیحون،

به دیگر نیمروزی از پی آن روز،

نشسته بر تناور ساق گردویی فرو دیدند.

و آنجا را، از آن پس،

مرز ایرانشهر و توران بازنامیدند.

آفتاب،

در گریز بی‌شتاب خویش،

سال‌ها بر بام دنیا پاکشان سرزد.

ماهتاب،

بی نصیب از شب‌روی‌هایش، همه خاموش،

در دل هر کوی و هر برزن،

سر به هر ایوان و هر در زد.

آفتاب و ماه را در گشت

سال‌ها بگذشت.

سال‌ها و باز،

در تمام پهنهٔ البرز،

وین سراسر قُلّهٔ مغموم و خاموشی که می‌بینید.

وندرونِ درّه‌های برف‌‌آلودی که می‌دانید،

رهگذرهایی که شب در راه می‌مانند

نام آرش را پیاپی در دل کهسار می‌خوانند،

و نیاز خویش می‌خواهند.

با دهان سنگ‌های کوه، آرش می‌دهد پاسخ.

می‌کندْشان از فراز و از نشیب جاده‌ها آگاه؛

می‌دهد امید،

می‌نماید راه.»

در برون کلبه می‌بارد.

برف می‌بارد به روی خار و خارا سنگ.

کوه‌ها خاموش،

دره‌ها دل‌تنگ.

راه‌ها چشم‌انتظاری کاروانی با صدای زنگ...

کودکان دیری است در خوابند،

در خواب است عمو نوروز.

می‌گذارم کنده‌‌ای هیزم در آتشدان.

شعله بالا می‌رود پر سوز...

شنبه ۲۳ اسفند ۱۳۳۷