معرفی گنجور

گنجور پروژه‌ای با هدف فراهم کردن دسترسی آزاد و رایگان پارسی‌زبانان به آثار سخنسرایان پارسی‌گوست.

شما می‌توانید با دریافت برنامه‌های رایگان گنجور رومیزی یا ساغر و برخی برنامه‌های رایگان دیگر تهیه شده برای سکوهای دیگر از امکانات بیشتری جهت مطالعهٔ این آثار بهره‌مند شوید.

اخبار جدید راجع به پروژهٔ گنجور را در این نشانی مطالعه فرمایید:

https://blog.ganjoor.net

نظرات خود را به پست الکترونیکی ganjoor@ganjoor.net ارسال یا در صفحهٔ فیس‌بوک گنجور به نشانی https://www.facebook.com/ganjoor مطرح فرمایید.

دربارهٔ طغرای مشهدی

طغرای مشهدی (درگذشته در سال ۱۰۷۸ ق) شاعر، نویسنده، سخن‌سرا و از مترسلان برجستهٔ سبک هندی است که در سدهٔ یازدهم هجری می‌زیسته است. طغرا در مشهد زاده شد و در همانجا به تحصیل ادب پرداخت. در اواخر دوران جهانگیر گورکانی (حکومت: ۱۰۱۴–۱۰۳۷ قمری) به هند رفت. پس از مدتی، به‌عنوان منشی شاهزاده مرادبخش پسر شاه جهان (متوفی ۱۰۷۰ قمری) برگزیده شد و در کنار او به سیاحت در دکن و بخش‌های جنوبی هند پرداخت. مرادبخش در سال ۱۰۵۵ قمری به بلخ لشکر کشید و در سنهٔ ۱۰۵۷ قمری آن شهر را گشود. طغرا در این جنگ مرادبخش را همراهی می‌کرد و رسالهٔ مرآت الفتوح را دربارهٔ این واقعه نوشت. طغرا بیشتر وقت خود را صرف نویسندگی می‌کرد و شرکت در جنگ او را از نویسندگی باز می‌داشت خود دربارهٔ این سال‌ها می‌گوید: «در حالتی که تیغ جان‌خراش را قلم‌تراش شمردی و به‌جای قلم واسطی، دست به نیزهٔ خطی بردی، دوات را از مقولهٔ کلاه‌خود پنداشتی و مداد را از جملهٔ سیاهی‌لشکر انگاشتی.» طغرا مدتی از عمر خود را در پنجاب هند گذارند و رسالهٔ الهامیه را در آن شهر نوشت. احتمال می‌رود در آگره و گجرات نیز بوده است. برای مدتی هم به ایران آمد و ازدواج کرد، اما پس از فوت همسرش، دوباره به هند بازگشت. در سال‌های پایانی عمر به تشویق میرزا ابوالقاسم قاضی‌زاده، حاکم کشمیر، به کشمیر رفت و در آنجا عزلت اختیار کرد. وی در همان شهر درگذشت و در کنار قبر کلیم کاشانی به خاک سپرده شد.

ابیات برگزیده از غزلیات

شمارهٔ ۱ : نمی شد نو خط دیوان ما، رشک گلستانی

شمارهٔ ۲ : تا نام تو سردفتر معنی ست رقم را

شمارهٔ ۳ : بیند چگونه غیر تو بیننده خدا

شمارهٔ ۴ : فردوس را نمونه ساغر دهد به ما

شمارهٔ ۵ : در محبت سست بنیادیم چون قصر حباب

شمارهٔ ۶ : دلم در نازکی باج از پر پروانه می گیرد

شمارهٔ ۷ : گر دلم نالان شد از دست بتان، عیبش مکن

شمارهٔ ۸ : در بام فلک، ماه چه سان رنگ نبازد؟

شمارهٔ ۹ : دوران چگونه با تو کند هم پیاله ام؟

شمارهٔ ۱۰ : ز گلها، سروها را دورمنشان ای چمن پرور

شمارهٔ ۱۱ : بردار فنا، رنگ دگر شد سخن از ما

شمارهٔ ۱۲ : ستاره چشم می پوشد ز غصه

شمارهٔ ۱۳ : زمین در سایه خم می زند گلبانگ جوش اینجا

شمارهٔ ۱۴ : منت خضر بر سرم نیست، چو شمع انجمن

شمارهٔ ۱۵ : زین دودمان ندیدیم خونگرمی شراری

شمارهٔ ۱۶ : چو نیست در سخن خویش فتح باب مرا

شمارهٔ ۱۷ : ز بس آمد به نزدیکم، چو مژگانش نمی بینم

شمارهٔ ۱۸ : دست نتوان داشتن یکبارگی از کار عشق

شمارهٔ ۱۹ : ماییم و دیدن گل روی تو ساقیا

شمارهٔ ۲۰ : نه من از میکده بیرون روم، نه زاهد از مسجد

شمارهٔ ۲۱ : ای دل از خاطر برون کن طره جانانه را

شمارهٔ ۲۲ : باران سنگ فتنه اگر دیرتررسد

شمارهٔ ۲۳ : گر به سوی دیده، اشکم برنگردد دور نیست

شمارهٔ ۲۴ : می گزد همچو نغمه خارج

شمارهٔ ۲۵ : از اسم بی مسما، خیزد همیشه خواری

شمارهٔ ۲۶ : تازه شد از روی یار، چشم جدا دل جدا

شمارهٔ ۲۷ : گر بود بند قبا از موی گل باریکتر

شمارهٔ ۲۸ : از باده پس نیامد، رنگ پریده ما

شمارهٔ ۲۹ : شکوه دانه و دام از نفس انداخت مرا

شمارهٔ ۳۰ : برگ گل تازه را، جام طرب ساختیم

شمارهٔ ۳۱ : به سوی خاکساران محبت جلوه ای سر کن

شمارهٔ ۳۲ : دلخوشی نمی داند، راه خانه ما را

شمارهٔ ۳۳ : فصل گلگشت چمن شد ای گل رعنا بیا

شمارهٔ ۳۴ : یار سرگرم حیا، من ادب آموز نگاه

شمارهٔ ۳۵ : جامده آیینه را نزدیک، کان دور از ادب

شمارهٔ ۳۶ : گشت خداکارساز، عاشق جانباز را

شمارهٔ ۳۷ : به پای شوق گشتم هرطرف بسیار در صحرا

شمارهٔ ۳۸ : ما بیخبران، راست رو بزم خطاییم

شمارهٔ ۳۹ : پیش هر باد، ز بی برگی خود می نالد

شمارهٔ ۴۰ : غارتگر حیا نکنی جام باده را

شمارهٔ ۴۱ : کو دم گرمی که سوزد پنبه گوش مرا

شمارهٔ ۴۲ : بوسه به پیغام داد و گشت پشیمان

شمارهٔ ۴۳ : چو رو دهد بر آن شوخ مست، رفتن ما

شمارهٔ ۴۴ : شمع! بنشین ز طربخانه پروانه جدا

شمارهٔ ۴۵ : آن زلف سیه دل سبکپا

شمارهٔ ۴۶ : محتسب می افکند بیهوده در هنگامه سنگ

شمارهٔ ۴۷ : از عکس لب لعلت، پیمانه شود پیدا

شمارهٔ ۴۸ : می برد گل رویت، رنگ صد گلستان را

شمارهٔ ۴۹ : بس که آن وحشی غزالم سر به صحرا داده است

شمارهٔ ۵۰ : کند چون دیده ما حفظ اشک خود، مکن عیبش

شمارهٔ ۵۱ : شوق به روی تیغ دویدن به پای خود

شمارهٔ ۵۲ : ما خزان پرورده عشقیم، عیب ما مکن

شمارهٔ ۵۳ : به شب زلف بتان، روز تمام است اینجا

شمارهٔ ۵۴ : ساقی پیاله داد به چنگ هوس مرا

شمارهٔ ۵۵ : کمان طالع ما تیر برنمی تابد

شمارهٔ ۵۶ : بس که از جوی صفا، شاداب می بینم ترا

شمارهٔ ۵۷ : ندید مادر ایام، روی شوکت ما

شمارهٔ ۵۸ : به عجز پای منه، عرض مرد می رود اینجا

شمارهٔ ۵۹ : بس که زان گل در دل ما خار نومیدی شکست

شمارهٔ ۶۰ : به تسکین دلم یکسان بود لطف و عتاب او

شمارهٔ ۶۱ : می دود چون طفل بر زانوی آن گل پیرهن

شمارهٔ ۶۲ : بس که سرسبزی بود در طالع بی حاصلان

شمارهٔ ۶۳ : از بس که دید رو، ز لب می پرست ما

شمارهٔ ۶۴ : از بس گل برگشتگی، در آب دارد طالعم

شمارهٔ ۶۵ : بهار افکنده در صحن چمن از سبزه قالی‌ها

شمارهٔ ۶۶ : آن بلبل مستم که ز گلریزی افغان

شمارهٔ ۶۷ : به روی ما چو دف از ذوق می زند سیلی

شمارهٔ ۶۸ : بس که شد مرغ نگاهم بی گل رویت ضعیف

شمارهٔ ۶۹ : مرد خدا نمی شود، گرچه زن از کنار خود

شمارهٔ ۷۰ : هر چند قطره کردیم، در جستجوی دریا

شمارهٔ ۷۱ : یافتم منزلگه وصل تو جای خویش را

شمارهٔ ۷۲ : به مثل سازی خود گر دکان نچیده خدا

شمارهٔ ۷۳ : روان کردم به کویش قاصدی از اشک و می ترسم

شمارهٔ ۷۴ : چو باغ کاغذی این باغ آنچنان تنگ است

شمارهٔ ۷۵ : دوش که در بزم عشق، توبه زاهد شکست

شمارهٔ ۷۶ : به سر گشودن خمهای می چو دست زدیم

شمارهٔ ۷۷ : همچو راه کوچه زنجیر، در صحرای عشق

شمارهٔ ۷۸ : به غیر از عشق اگر آیین دیگر دلنشین می شد

شمارهٔ ۷۹ : ساقی! بط می در قفس طاقچه حیف است

شمارهٔ ۸۰ : همچون سبوی خالی، پر سازم از هوایش

شمارهٔ ۸۱ : ناصح از پند تو بیزارم، چه می گویی مرا

شمارهٔ ۸۲ : نیست یک جا که سرزلف سیاهش نرسد

شمارهٔ ۸۳ : نشاند پیش خود آن شوخ بی حجاب مرا

شمارهٔ ۸۴ : بی قد شمشاد او، دست چنار آمد به درد

شمارهٔ ۸۵ : در هنرمندی ز مردن نیست غم استاد را

شمارهٔ ۸۶ : به نقش بندی رویت چو کف گشاده خدا

شمارهٔ ۸۷ : نقش خیالش نبرد، گرد کدورت ز دل

شمارهٔ ۸۸ : جاده طوفانی دریای سراب است اینجا

شمارهٔ ۸۹ : مشت خسم، ولی چو نشینم به آن بهار

شمارهٔ ۹۰ : ناله برآید از ورق، گریه کنان رود قلم

شمارهٔ ۹۱ : گر گل نکند در طلبت آبله از پا

شمارهٔ ۹۲ : مگر چاه زنخدانت نمایان گشت در صحرا

شمارهٔ ۹۳ : درین محیط که سرگشتگی ست حاصل ما

شمارهٔ ۹۴ : منت آب خضر نیست جوی بر سر ما

شمارهٔ ۹۵ : می شد از خشک و تر این خاکدان قانع به سنگ

شمارهٔ ۹۶ : چون تنور لاله از دودی نشد قسمت پذیر

شمارهٔ ۹۷ : گوش ارباب کرم در عهد ما می گشت کر

شمارهٔ ۹۸ : شورش انداخته در شام و سحر یارب ما

شمارهٔ ۹۹ : ما را به دار عشق، که نزدیک می برد؟

شمارهٔ ۱۰۰ : برگ عیش ناتوانان نیست غیر از دستگیر

شمارهٔ ۱۰۱ : تعظیم عکس روی تو در جلوه گاه جام

شمارهٔ ۱۰۲ : چون داشت از دویی ننگ، یار یگانه ما

شمارهٔ ۱۰۳ : ز بهر نامه بری تا به بام دلبر ما

شمارهٔ ۱۰۴ : کهربا گشتیم و کس باور ندارد درد ما

شمارهٔ ۱۰۵ : آن مرغ بینواییم، کز آشیانه ما

شمارهٔ ۱۰۶ : نیست غیر از گریه در صندوق ابر نوبهار

شمارهٔ ۱۰۷ : در هنر چون شانه زلف بتان بی طالعیم

شمارهٔ ۱۰۸ : ز مرغان دل ما با لب بامش چه می گویی

شمارهٔ ۱۰۹ : ناید نمکچشی چو تنور از دهان ما

شمارهٔ ۱۱۰ : دم زدن از سوز دل در پیش بیدردان عشق

شمارهٔ ۱۱۱ : تو دریایی و طغرا قطره، کی از قطره می آید

شمارهٔ ۱۱۲ : عکس او در بغل نور فکنده ست مرا

شمارهٔ ۱۱۳ : تا جان فدا نمایم، بر زخمه های مطرب

شمارهٔ ۱۱۴ : ما که بر خشت سر خم چون کف می زاده ایم

شمارهٔ ۱۱۵ : رنگ بیدار شدن، گل نکند از بختم

شمارهٔ ۱۱۶ : ما ز پا افتادگان را خواب غفلت برده است

شمارهٔ ۱۱۷ : اگر ساقی نگردد شب انیسم

شمارهٔ ۱۱۸ : ای خوش آن گریه که شوید ز شبم مهلت خواب

شمارهٔ ۱۱۹ : پا ز نازک خانه دل چون کشد آن عطرفام؟

شمارهٔ ۱۲۰ : ما را گرفته بی او، غم در میانه امشب

شمارهٔ ۱۲۱ : موج را گشت صبا سلسله جنبان در آب

شمارهٔ ۱۲۲ : یک دوست در ایران نماند از بهر این غربت زده

شمارهٔ ۱۲۳ : تا نشستن، ده خطر گل می کند در میکده

شمارهٔ ۱۲۴ : هرگز ندیده سایه جانانه آفتاب

شمارهٔ ۱۲۵ : بر یاد رخش چون رود از دیده من آب

شمارهٔ ۱۲۶ : غم از دل می برد آواز مطرب

شمارهٔ ۱۲۷ : امشب من و چشم قدح و دیدن مهتاب

شمارهٔ ۱۲۸ : وقت ساغر زدن، به فتوی ما

شمارهٔ ۱۲۹ : تعبیه کرده ست چرخ، در دل من اضطراب

شمارهٔ ۱۳۰ : غیر افسردگی از زینت دنیا مطلب

شمارهٔ ۱۳۱ : ناله ها در بحر و بر دارد غریب

شمارهٔ ۱۳۲ : دارم از سرچشمه، رو در دشت حیرانی چو آب

شمارهٔ ۱۳۳ : پر شده پیمانه ام، ظرف ندارد اجل

شمارهٔ ۱۳۴ : قدم بیرون منه از عالم آب

شمارهٔ ۱۳۵ : ای شب زلف تو روشنتر ز موی آفتاب

شمارهٔ ۱۳۶ : لبریز جدایی کندش ساقی دوران

شمارهٔ ۱۳۷ : همچو شبنم با گل و سوسن مخواب

شمارهٔ ۱۳۸ : من و آن سرو که در جلوه گهش می بارد

شمارهٔ ۱۳۹ : نمی سازد به طبع من شراب عافیت هرگز

شمارهٔ ۱۴۰ : چو طفل غنچه اگر می خورد سبوی شراب

شمارهٔ ۱۴۱ : مرگ، مفلس را ز عمر جاودانی بهتراست

شمارهٔ ۱۴۲ : لب تر نکنم ز آب خضر تا می ناب است

شمارهٔ ۱۴۳ : گل ندارد تاب دست انداز باد مهرگان

شمارهٔ ۱۴۴ : سرتاسر دهر، جز خدا کیست

شمارهٔ ۱۴۵ : سهل باشد همت ساقی، گر از مینا گذشت

شمارهٔ ۱۴۶ : چو گردباد، دلم رهنمای خود نشناخت

شمارهٔ ۱۴۷ : هر دل که ازان نگار خالی ست

شمارهٔ ۱۴۸ : هر گل این بوستان، روی نگاری بوده است

شمارهٔ ۱۴۹ : ره به درمان ندهم، راهنما آگاه است

شمارهٔ ۱۵۰ : ساقی دوران عبث چیده ست نه مینا قطار

شمارهٔ ۱۵۱ : مشو مهمان من، ای مرغ روزی خوار آزادی

شمارهٔ ۱۵۲ : ارغنون کهنه شد و چنگ و رباب از هم ریخت

شمارهٔ ۱۵۳ : شادمانی با دلم بیگانه و غم دشمن است

شمارهٔ ۱۵۴ : مفلس کوچه عشقیم، کریم اینجا کیست

شمارهٔ ۱۵۵ : کسی فارغ از کار دنیا نشست

شمارهٔ ۱۵۶ : چو مژگان جز به قصد دیدن غیر

شمارهٔ ۱۵۷ : بیا که بی سرزلف تو موج باده ناب

شمارهٔ ۱۵۸ : ساغر می در کف او، رنگ و بوی گل گرفت

شمارهٔ ۱۵۹ : پرواز شوق دارم، تا در تنم شراب است

شمارهٔ ۱۶۰ : خاطر از محصول کشت ناامیدی جمع شد

شمارهٔ ۱۶۱ : ای گل، همه تن لب شده در وصف بهاری

شمارهٔ ۱۶۲ : چون نریزد غم شراب تلخکامی در قدح؟

شمارهٔ ۱۶۳ : رنگم از چهره به ذوق لب بام تو پرید

شمارهٔ ۱۶۴ : آخر شدن حسن بتان، اول داغ است

شمارهٔ ۱۶۵ : ای حسن تو سرچشمه غوغای قیامت

شمارهٔ ۱۶۶ : به مردم قرض دادن بینوایی ست

شمارهٔ ۱۶۷ : چو طبع داد خدا، گومده به ما فرزند

شمارهٔ ۱۶۸ : اشک، گستاخانه با این چشم خون پالا نشست

شمارهٔ ۱۶۹ : بس که از بارش اشکم در و دیوار نماند

شمارهٔ ۱۷۰ : بی زلف سیه، دلبری از خال نیاید

شمارهٔ ۱۷۱ : گشت عمر بخت ما، در رنگ مخمل، صرف خواب

شمارهٔ ۱۷۲ : ما تشنگان ز شیشه می آب می خوریم

شمارهٔ ۱۷۳ : چه سان خود را ز عشقت باز دارم؟

شمارهٔ ۱۷۴ : دنیا و آخرت چو ترازو فتاده است

شمارهٔ ۱۷۵ : ما چو موج انگشت رد بر جام دریا می نهیم

شمارهٔ ۱۷۶ : فتاد بقعه تقوی، شرابخانه سلامت

شمارهٔ ۱۷۷ : خواهی به دیر زمزمه کن،خواه در حرم

شمارهٔ ۱۷۸ : بوسه در آغوش ازان خودکام نتوانم گرفت

شمارهٔ ۱۷۹ : غنچه خواب آلود می گردد به دنبال قدح

شمارهٔ ۱۸۰ : امشب قدح از شراب خالی ست

شمارهٔ ۱۸۱ : دیدم به جانبش، ز حیا روی خود گرفت

شمارهٔ ۱۸۲ : نیست از دست نکویانم زبان و دل یکی

شمارهٔ ۱۸۳ : از من بیمار حسرت، برگ آسایش مجوی

شمارهٔ ۱۸۴ : روز حساب را شب زلفت علامت است

شمارهٔ ۱۸۵ : غزل عاشقانه باید گفت

شمارهٔ ۱۸۶ : گفت می آیم گرت جان بر لب آید ز انتظار

شمارهٔ ۱۸۷ : چین پیشانی ارباب غم از شادی ماست

شمارهٔ ۱۸۸ : زلف تو، موج بحر پریشانی من است

شمارهٔ ۱۸۹ : طغرا در آخر غزل آورد مطلعی

شمارهٔ ۱۹۰ : از وعده وصل تو وفا را خبری نیست

شمارهٔ ۱۹۱ : بر گوش زد نسیمم، صوتی که نیشکر داشت

شمارهٔ ۱۹۲ : لکه ابری که فیضی داشت، دود شمع بود

شمارهٔ ۱۹۳ : بی فرات کرشمه ات در باغ

شمارهٔ ۱۹۴ : مجموعه تپش، دل محنت سرشت ماست

شمارهٔ ۱۹۵ : اگر شراب کمی کرد، غم مخور ساقی

شمارهٔ ۱۹۶ : چون نقاب از رخ گشایی، دیده گریان بهتر است

شمارهٔ ۱۹۷ : جلوه شاهد خلوتکده طور اینجاست

شمارهٔ ۱۹۸ : مگو که آینه بیداری ابد دارد

شمارهٔ ۱۹۹ : تا نیابد دست بر ما لشکر خونخوار غم

شمارهٔ ۲۰۰ : رویت ز عرق همچو گل تازه در آب است

شمارهٔ ۲۰۱ : شمع دیدار نمایان شد و پروانه نیافت

شمارهٔ ۲۰۲ : پیرهن بس که خوش اندام شد از بوی تنت

شمارهٔ ۲۰۳ : طفل اشکم ز شورچشمی خلق

شمارهٔ ۲۰۴ : فرصت صد بوسه در کف داشت، وز اقبال ما

شمارهٔ ۲۰۵ : زلف با قامت او، تا به کمر همراه است

شمارهٔ ۲۰۶ : خویش را تا جمع کردم بهر گلگشت رخت

شمارهٔ ۲۰۷ : آسوده دلی بر من بیتاب حرام است

شمارهٔ ۲۰۸ : ما چو مینای شرابیم و فلک همچو قدح

شمارهٔ ۲۰۹ : تخم اشک از کف بنه ای دل که مانند سحاب

شمارهٔ ۲۱۰ : سایه گرد تیغ بیدم،طالع بسمل کجاست

شمارهٔ ۲۱۱ : دلم ز قید پریدن همیشه آزاد است

شمارهٔ ۲۱۲ : از تبسم لب ببند ای غنچه، حال گل ببین

شمارهٔ ۲۱۳ : بس که فرهاد تلخکامی دید

شمارهٔ ۲۱۴ : ز جوش اشک به مینا هزار طعن زدیم

شمارهٔ ۲۱۵ : روزم از بی مهری گردون، شب تاریک شد

شمارهٔ ۲۱۶ : شبی که جام می وصل درمیان آید

شمارهٔ ۲۱۷ : در مخالفزار هند از یاد ایران فارغم

شمارهٔ ۲۱۸ : دوست چون از گل بیداد تو دشمن نشود؟

شمارهٔ ۲۱۹ : از مقام ریشه و پیوند می باید گریخت

شمارهٔ ۲۲۰ : فروغ گوش گل از آتشین نوای من است

شمارهٔ ۲۲۱ : مستم گرفت شحنه، مخور غم که چون گرفت

شمارهٔ ۲۲۲ : سیاره طالع اسیران

شمارهٔ ۲۲۳ : چون نگرید شیشه از کمر عمری همصحبتان؟

شمارهٔ ۲۲۴ : صبا چو بگذرد از ما، ز داغ گل بیز است

شمارهٔ ۲۲۵ : بر کوه غمت بانگ زدم، بانگ به من زد

شمارهٔ ۲۲۶ : بر لباس فاخر بی اعتبار خسروان

شمارهٔ ۲۲۷ : چه سان به نامه عاشق سرش فرود آید

شمارهٔ ۲۲۸ : ماندم از بس که به غربت، وطن از یادم رفت

شمارهٔ ۲۲۹ : چون به آب رود چشمم سبز گردد گلبنی

شمارهٔ ۲۳۰ : دهد گردون عوض یک دسته خارم

شمارهٔ ۲۳۱ : مخمور مانده ایم و امید شراب نیست

شمارهٔ ۲۳۲ : نوبر سبزه شادی نکند تا به ابد

شمارهٔ ۲۳۳ : چون نقش قدم، غیر زمین، بستر ما نیست

شمارهٔ ۲۳۴ : همچو نرگس، مدت عمرم به بیماری گذشت

شمارهٔ ۲۳۵ : میزبانی نیست غیر از ما در ایوان خیال

شمارهٔ ۲۳۶ : به سان مهره شطرنج، از متاع جهان

شمارهٔ ۲۳۷ : هما ز سایه دهد گرچه دولتی به شهان

شمارهٔ ۲۳۸ : سفید گشت سرم از شکوفه پیری

شمارهٔ ۲۳۹ : مو به مو حال دلم را زلف او با شانه گفت

شمارهٔ ۲۴۰ : پیغمبریم و ملت ما غم کشیدن است

شمارهٔ ۲۴۱ : پایش ز حنابندی شب چون پر زاغ است

شمارهٔ ۲۴۲ : اگر زمانه بنای ستم کند، چه علاج

شمارهٔ ۲۴۳ : فرق حرم و دیر ببین، کآمده هر سال

شمارهٔ ۲۴۴ : چگونه حسن نباشد به بوالهوس محتاج

شمارهٔ ۲۴۵ : جز تیغ او که برسرم آمد، ز پا گذشت

شمارهٔ ۲۴۶ : از پنجره های مژه مهتاب درآید

شمارهٔ ۲۴۷ : اگر برون نرود گل ز بوستان، چه کند

شمارهٔ ۲۴۸ : قدر بی عقلی نمی دانند طفلان، حیف حیف

شمارهٔ ۲۴۹ : دمیده دانه ما از زمین تلخ

شمارهٔ ۲۵۰ : نیامدی که مبادا بمیرم از شادی

شمارهٔ ۲۵۱ : بی روی تو در بزم چراغ آید و گرید

شمارهٔ ۲۵۲ : روز و شب، دربچه مشرق و مغرب باز است

شمارهٔ ۲۵۳ : ز ازل، مرشدما خواست که فرزانه شود

شمارهٔ ۲۵۴ : بت تراشان غمت گشتند چون فارغ ز کار

شمارهٔ ۲۵۵ : خضر اگر در دشت قسمت، همنشین با من شود

شمارهٔ ۲۵۶ : آه غم، داغ کهن را به دلم تازه نمود

شمارهٔ ۲۵۷ : گر چنین از گل روی تو، صفا ریز کند

شمارهٔ ۲۵۸ : نهم لب بر لبت چون در سر مستی،مکن عیبم

شمارهٔ ۲۵۹ : دل برون آرم ازان سینه که غم نشناسد

شمارهٔ ۲۶۰ : امشب از فرقت او زنده نمی ماند شمع

شمارهٔ ۲۶۱ : فکر آن زلف مکن تا خم و تابت نبرد

شمارهٔ ۲۶۲ : کس اگر بگذرد از گفتن شعر

شمارهٔ ۲۶۳ : لفظ پاکیزه به دستم ز صفای تو رسد

شمارهٔ ۲۶۴ : چشمم که بود از اثر دود دل، سیاه

شمارهٔ ۲۶۵ : ز مژگان، چشم مخمورت شبیه است

شمارهٔ ۲۶۶ : افسرده دلم، کو دم گرمی که ز فیضش

شمارهٔ ۲۶۷ : ما مصیبت زدگان را چه تواضع به ازین

شمارهٔ ۲۶۸ : بی گل عارض تو مرغ چمن

شمارهٔ ۲۶۹ : ز مردی گر به نامردان شوی غالب، مشو غره

شمارهٔ ۲۷۰ : جانا ز بی حجابی آیینه باک نیست

شمارهٔ ۲۷۱ : گل به غارت می رود،کو بلبلی کآید به باغ

شمارهٔ ۲۷۲ : من خمارآلود و ساقی گرم استغنای حسن

شمارهٔ ۲۷۳ : چه غم کودکان را زاندوه مادر؟

شمارهٔ ۲۷۴ : گفتی که نعش ما را، کس پیش و پس نباشد

شمارهٔ ۲۷۵ : شادی بی غم مجوی، زان که طرب ساز دهر

شمارهٔ ۲۷۶ : نگاهم بر رخش خار به گل پیوسته را ماند

شمارهٔ ۲۷۷ : از خرامش سبزه گلبرگ نهال اندام شد

شمارهٔ ۲۷۸ : نچسبید بر دامنت طفل اشکم

شمارهٔ ۲۷۹ : بجز صبر کز نام او تلخ شد لب

شمارهٔ ۲۸۰ : دسته دسته بی سبب اشکم به دامن می رود

شمارهٔ ۲۸۱ : زان گل نشان نداد، صبا را چه می شود

شمارهٔ ۲۸۲ : خسرو بی رحم را بنگر که با اظهار عدل

شمارهٔ ۲۸۳ : خواستم بی تو کنم بر گل خورشید نگاه

شمارهٔ ۲۸۴ : به دور میکده باید شراب چندان ریخت

شمارهٔ ۲۸۵ : ساز و برگ زندگی، غیر از شراب ناب نیست

شمارهٔ ۲۸۶ : هرکس به رخت نظر ندارد

شمارهٔ ۲۸۷ : کارم ز نارسیدن کشتی به جان رسید

شمارهٔ ۲۸۸ : امشب ز نغمه سنجان، دمساز ما کسی نیست

شمارهٔ ۲۸۹ : دیگران از فیض، مردم را به خود سازند رام

شمارهٔ ۲۹۰ : ز نهال قسمت ما، گل عیش چون زند سر؟

شمارهٔ ۲۹۱ : خواهم غزلی را که به محبوب توان خواند

شمارهٔ ۲۹۲ : مرا قسمت به راهی گشت رهبر

شمارهٔ ۲۹۳ : رسید موسم گل، باده در پیاله کنید

شمارهٔ ۲۹۴ : نه جوی باغ می داند دلم، نه جدول بستان

شمارهٔ ۲۹۵ : گر ز دنیا بکشی پای، چنان دور بکش

شمارهٔ ۲۹۶ : به زلفت شانه گر محرم نمی شد

شمارهٔ ۲۹۷ : صد جامه پوشد از شرم، سرو خجسته قامت

شمارهٔ ۲۹۸ : ای مسیح وقت، تدبیری که آن خورشید را

شمارهٔ ۲۹۹ : ثبات خانه تن را حباب می داند

شمارهٔ ۳۰۰ : چو خیزد گردباد از خاک ما در دشت محرومی

شمارهٔ ۳۰۱ : گر خورد در فوت ما آن گل تاسف، دور نیست

شمارهٔ ۳۰۲ : گل ما را به آب غم سرشتند

شمارهٔ ۳۰۳ : سرجوش داغ لاله به جوشم نمی رسد

شمارهٔ ۳۰۴ : مشو ملول که ساغر ز دست خواهد شد

شمارهٔ ۳۰۵ : بس که برهم خورد بزم دلخوشی از رفتنت

شمارهٔ ۳۰۶ : نیم آیینه وش از پشت و روی کار خود آگه

شمارهٔ ۳۰۷ : آرام نگیرد نفسی بر مژه ام اشک

شمارهٔ ۳۰۸ : عاشقان چون نیت کوچ سحرگاهی کنند

شمارهٔ ۳۰۹ : فرهاد تیشه بر سرِ غم‌پیشه می‌زند

شمارهٔ ۳۱۰ : چرخ با من می ستیزد، طالع از من می گریزد

شمارهٔ ۳۱۱ : تن ز بسیاری تردامنی ام خاک نشد

شمارهٔ ۳۱۲ : آمد بهار و موسم گلگشت باغ شد

شمارهٔ ۳۱۳ : لبش در باغ، رنگ آمیز گلهای تبسم شد

شمارهٔ ۳۱۴ : گل به زر شاد و پریشانی عالم بر بید

شمارهٔ ۳۱۵ : کندن دل زان جوان، آسایش این پیر شد

شمارهٔ ۳۱۶ : رنگ از رخم دمی نگشاید نقاب زرد

شمارهٔ ۳۱۷ : چند گویی در وجود دختر رز عیب نیست

شمارهٔ ۳۱۸ : گر دهدم باغبان، یک گل ازین نه چمن

شمارهٔ ۳۱۹ : ز پا ننشست اشکم، تا نیاوردت به سوی من

شمارهٔ ۳۲۰ : گر به میخانه رسد زاهد افسرده نفس

شمارهٔ ۳۲۱ : ما را لب چشیدن صهبای وصل نیست

شمارهٔ ۳۲۲ : عمری ست که همخوابه میناست درین بزم

شمارهٔ ۳۲۳ : از چشمه سار آبله، سرسبز شد راه طلب

شمارهٔ ۳۲۴ : عاشق و معشوق را با هم زبان و دل یکی ست

شمارهٔ ۳۲۵ : بی روی تو، شبنم سحرخیز

شمارهٔ ۳۲۶ : ز بس مرغ نگاهم چیده گل از باغ رخسارش

شمارهٔ ۳۲۷ : به پنجه مژه از باغ، ژاله باید چید

شمارهٔ ۳۲۸ : همنشین بی نفاق از بس درین محفل کم است

شمارهٔ ۳۲۹ : زین گلستان همه سودم به زیان می ماند

شمارهٔ ۳۳۰ : تو تاب درد نداری، مپرس درد مرا

شمارهٔ ۳۳۱ : کسی که چیده به بیداری از رخت گل حیرت

شمارهٔ ۳۳۲ : گر به خون دل درین بستان گرفتم کلبه ای

شمارهٔ ۳۳۳ : هر کار مشکل کآمد به پیشم

شمارهٔ ۳۳۴ : آنچه من می کشم از طالع رم کرده خویش

شمارهٔ ۳۳۵ : در مدرسه عشق، چو من بی خبری نیست

شمارهٔ ۳۳۶ : بی نصیب از باغ وصلش بر نمی آید دلم

شمارهٔ ۳۳۷ : دو چشم من چو بر آن شوخ بی وفا افتاد

شمارهٔ ۳۳۸ : بر نمی تابد دلم، پس مانده پرویز را

شمارهٔ ۳۳۹ : از رشک آبیاری ساقی در آتشیم

شمارهٔ ۳۴۰ : پیغام نگار ما نیامد

شمارهٔ ۳۴۱ : چه غم گر گنج بادآورد گل فصل خزان گم شد

شمارهٔ ۳۴۲ : خواهد از شاخ مکافات به صدرنگ دمید

شمارهٔ ۳۴۳ : از گردش یک چشم تو، پیمانه صد غم می خورد

شمارهٔ ۳۴۴ : آیینه از رخ تو گل تازه می کشد

شمارهٔ ۳۴۵ : دل به امید عشق او، تن به هوس نمی دهد

شمارهٔ ۳۴۶ : ز رخ، چشم تو مستی در بهشت افتاده را ماند

شمارهٔ ۳۴۷ : بس که از چشم تر ما آستین نمناک شد

شمارهٔ ۳۴۸ : در کار غم عشق، دلم گشت ز خود جمع

شمارهٔ ۳۴۹ : کی ز بیداد تو، عاشق به کسی داد کند

شمارهٔ ۳۵۰ : زخم ما چون زخم سوسن گشت سرتاسر کبود

شمارهٔ ۳۵۱ : ما خوی گرفته وصالیم

شمارهٔ ۳۵۲ : هر کجا گلشن حسن تو گشاید در فیض

شمارهٔ ۳۵۳ : حرفی که به سرگوشی ازان شوخ زند سر

شمارهٔ ۳۵۴ : مصلحت در تلخکامی دیده پیر می فروش

شمارهٔ ۳۵۵ : کی بود دیوانگان را ترسی از باران سنگ؟

شمارهٔ ۳۵۶ : زخمی تیغ خمارم، کو مروت پیشه ای

شمارهٔ ۳۵۷ : گل گل رخ تو از قدح مل شکفته شد

شمارهٔ ۳۵۸ : درین چمن، گل امسال همچو پار نبود

شمارهٔ ۳۵۹ : گل به کاخ غنچه برگردید، تا روی تو دید

شمارهٔ ۳۶۰ : آغوش نظر تنگ است، آن یار نمی گنجد

شمارهٔ ۳۶۱ : زلفی که بر زبان و دل شانه بگذرد

شمارهٔ ۳۶۲ : بس که خیال آن پری، مایه دردسر شود

شمارهٔ ۳۶۳ : بدین سان رخ ز من گر آن گل بدخو بگرداند

شمارهٔ ۳۶۴ : ز شور جلوه گاهش می توان یافت

شمارهٔ ۳۶۵ : در ازل نگشود چشمم تا غمش پیدا نشد

شمارهٔ ۳۶۶ : گفتگوی گلشن رویش دهان را تازه کرد

شمارهٔ ۳۶۷ : مرا به نسبت آدم، زمانه خوار کند

شمارهٔ ۳۶۸ : گل خورشید اگر گلدسته می شد

شمارهٔ ۳۶۹ : چشم مرا به شوق رخت خواب می برد

شمارهٔ ۳۷۰ : نازم به دام زلف تو کز طایر دلم

شمارهٔ ۳۷۱ : دل پیش تو از طعنه اغیار نترسد

شمارهٔ ۳۷۲ : به امیدی که چو طفل نگهم بازآیی

شمارهٔ ۳۷۳ : نمی استد به زور صبر، اشک غربت آلودم

شمارهٔ ۳۷۴ : در ساز فغانم ره آواز غلط شد

شمارهٔ ۳۷۵ : رهبری کو تا دل از سرگشتگی بی غم شود

شمارهٔ ۳۷۶ : در شب وصل، نمایان شدن صبح فراق

شمارهٔ ۳۷۷ : از خشکسال، رند قدح نوش را چه غم

شمارهٔ ۳۷۸ : لبت چگونه دلم را به وعده شاد ندارد

شمارهٔ ۳۷۹ : ز بس به اهل وطن می کشد دلم در هند

شمارهٔ ۳۸۰ : بر سر تردامنی، دوزخ ز جانم تاب برد

شمارهٔ ۳۸۱ : با درد من دوای کسی سازگار نیست

شمارهٔ ۳۸۲ : این یک دم نابود، چه باشد چه نباشد

شمارهٔ ۳۸۳ : کس به فریاد جرس گر نرسد، جا دارد

شمارهٔ ۳۸۴ : اشکم نمی کشد پای، از راه کوچه گردی

شمارهٔ ۳۸۵ : شانه روشن کرد چشمم را و زلفش تیره ساخت

شمارهٔ ۳۸۶ : سرزلف ترا تا دید دل، از پای می افتد

شمارهٔ ۳۸۷ : از عقده های زلف بتان شانه نگذرد

شمارهٔ ۳۸۸ : تبسم از لب آن تندخو نمی آید

شمارهٔ ۳۸۹ : عمرم همه صرف گلرخان شد

شمارهٔ ۳۹۰ : دل داده ام به یار، ببینم چه می شود

شمارهٔ ۳۹۱ : با روی تو خورشید جهانگرد چه باشد

شمارهٔ ۳۹۲ : با رنگ نوبهاری، چون در خزان برآیی

شمارهٔ ۳۹۳ : نکنم باور ازان سست وفا، عهد وصال

شمارهٔ ۳۹۴ : عشوه بیرون نمی رود ز تنش

شمارهٔ ۳۹۵ : در بزمگاه وصل چو نوبت به ما رسد

شمارهٔ ۳۹۶ : خاک غربت شود اندوه وطن را درمان

شمارهٔ ۳۹۷ : پای تا سر چون جرس گوشم، ولی زین کاروان

شمارهٔ ۳۹۸ : دندان ستم بر همه تیز است فلک را

شمارهٔ ۳۹۹ : نخندد چون دلم بر شانه، کز راه تهیدستی

شمارهٔ ۴۰۰ : بی توام در سیر گل، تن با خزان همدرد شد

شمارهٔ ۴۰۱ : یکقلم از من نیاید رو سفیدی در وجود

شمارهٔ ۴۰۲ : هر کجا من پیاده می گردم

شمارهٔ ۴۰۳ : در شبستان دلم، از سرگذشت زلف او

شمارهٔ ۴۰۴ : از جای خود نخیزد، بهر تواضع خضر

شمارهٔ ۴۰۵ : گر ادب دورم نمی کرد از بر آن سروقد

شمارهٔ ۴۰۶ : گر خیال تو ز پیش نظرم گردد دور

شمارهٔ ۴۰۷ : همچو کاغذ می شود چشمم سفید از انتظار

شمارهٔ ۴۰۸ : چو ز انجمن برآیی، عوض تو ناز ماند

شمارهٔ ۴۰۹ : چون هوای کوچه بند نی، درین سبز آشیان

شمارهٔ ۴۱۰ : عیسی صفت است دختر رز

شمارهٔ ۴۱۱ : دل برد آن نگار، ببینم چه می کند

شمارهٔ ۴۱۲ : شیرین به چشم کس ننماییم همچو اشک

شمارهٔ ۴۱۳ : حال طوفان زدگان هیچ نپرسید کسی

شمارهٔ ۴۱۴ : آمد برهمن در حرم،با اهل دین شد همقدم

شمارهٔ ۴۱۵ : یک گردش چشم نیم مستت

شمارهٔ ۴۱۶ : ساقی به ته شیشه می ناب نگه دار

شمارهٔ ۴۱۷ : به غیر ابروی جانان ندیده ام بیتی

شمارهٔ ۴۱۸ : ز تنگدستی اگر با زمین شوم یکسان

شمارهٔ ۴۱۹ : گرد کلفت بس که می ریزد مرا بر تن غبار

شمارهٔ ۴۲۰ : مگو تا کی توان بیگانه بود از مردم عالم

شمارهٔ ۴۲۱ : چون کند چشم ترم گلریزی باران اشک

شمارهٔ ۴۲۲ : زگل بی بهره ام وز آشیان دور

شمارهٔ ۴۲۳ : پیغمبر حسنت ورق معجزه گرداند

شمارهٔ ۴۲۴ : دشت سبز و کوه سبز و شهر سبز و خانه سبز

شمارهٔ ۴۲۵ : محضر صد بیخودی دارم ز جام می به کف

شمارهٔ ۴۲۶ : از دهن اشتیاق، بوسه به پیمانه ریز

شمارهٔ ۴۲۷ : به نام پای تو هر گام خفته صد گل زخم

شمارهٔ ۴۲۸ : شیشه خونها خورد و می گیرد قدح کام از لبش

شمارهٔ ۴۲۹ : کنم چون یاد ایام وصالش

شمارهٔ ۴۳۰ : دور طرب نگردد، هرگز به کام نرگس

شمارهٔ ۴۳۱ : هر کجا پیمانه گیرد از لب جانانه بوس

شمارهٔ ۴۳۲ : مایه آزار بود، صحبت ما با هوس

شمارهٔ ۴۳۳ : قلزم تردامنی را ما کهن سوداگریم

شمارهٔ ۴۳۴ : پاکرو در خاک هندستان، همین آب است و بس

شمارهٔ ۴۳۵ : بی گرفتاری نخواهم بود، خاطر جمع دار

شمارهٔ ۴۳۶ : این که می ترسی ز مستی، عقل نیست

شمارهٔ ۴۳۷ : سرنوشتی غیر بی برگی ندارد نخل ما

شمارهٔ ۴۳۸ : در سرابستان گیتی چون شراب زرد باش

شمارهٔ ۴۳۹ : نام مستوری آن چشم سیه کار مبر

شمارهٔ ۴۴۰ : انگیخت شراب از رخ زیبای تو آتش

شمارهٔ ۴۴۱ : کسی کو را نباشد طاقت یک میل ره رفتن

شمارهٔ ۴۴۲ : ای دل مزن گام هوس، چون نیست یک مو دسترس

شمارهٔ ۴۴۳ : از کف رغبت نداد، ساغر آیینه را

شمارهٔ ۴۴۴ : کسی نگفت که چون گل همیشه عریان باش

شمارهٔ ۴۴۵ : تا به کی باشی گرفتار امید؟

شمارهٔ ۴۴۶ : شب در آغوش نظر بود سراپای تنش

شمارهٔ ۴۴۷ : دلم از روی تو خوش، خاطرم از موی تو خوش

شمارهٔ ۴۴۸ : یار میان باز کرد، رو به کناری نشین

شمارهٔ ۴۴۹ : رسید موسم دی، جام و شیشه پیش آور

شمارهٔ ۴۵۰ : جا در آتش کند از محرم و بیگانه خویش

شمارهٔ ۴۵۱ : هزار بار نگردید تا به گرد سرش

شمارهٔ ۴۵۲ : نگیرم چون سر زلف سیاهش؟

شمارهٔ ۴۵۳ : برون نرفت فغانت ز تنگنای فلک

شمارهٔ ۴۵۴ : به ره گلشنم آید در زندان در پیش

شمارهٔ ۴۵۵ : کوهکن مزد گر از جوی تراشی می دید

شمارهٔ ۴۵۶ : پروانه ما گرچه رسد زود به آتش

شمارهٔ ۴۵۷ : چنان کز بهر آتش، سنگ و آهن را زنی برهم

شمارهٔ ۴۵۸ : ز آب خوردن بسیار، گل شود کمرنگ

شمارهٔ ۴۵۹ : ترسم از حرف غلط کاری، شود در نامه ام

شمارهٔ ۴۶۰ : حباب وقت خودم در شط تنک ظرفی

شمارهٔ ۴۶۱ : باده وقتی مزه دارد که تو باشی در بزم

شمارهٔ ۴۶۲ : کس را غم سوز دل ما نیست درین بزم

شمارهٔ ۴۶۳ : نمی توان به هم آغوشی ات قناعت کرد

شمارهٔ ۴۶۴ : قافله اشک و آه، از همه سو ریز کرد

شمارهٔ ۴۶۵ : از چه رو دارد شب زلفت به تاریکی سری؟

شمارهٔ ۴۶۶ : من سودازده را داغ منه بر سر دست

شمارهٔ ۴۶۷ : موسم گل شد که از وی بشکفد دل، باغ باغ

شمارهٔ ۴۶۸ : خاک گردیدم، نگردید آرزوها بر طرف

شمارهٔ ۴۶۹ : کو پیر مغان کز می اسرار زند حرف

شمارهٔ ۴۷۰ : دل نشود بی امید، با غم جانان حریف

شمارهٔ ۴۷۱ : بس که دارم از تغابن در دل محزون تأسف

شمارهٔ ۴۷۲ : به غیر مرگ نسیم از خدا نمی طلبد

شمارهٔ ۴۷۳ : خواست تا برهم خورد هنگامه ارباب عقل

شمارهٔ ۴۷۴ : نیست یک دانه نصیب تن ما لذت رزق

شمارهٔ ۴۷۵ : همچو داغ لاله نور از من مجوی

شمارهٔ ۴۷۶ : در کف امید ما شد ساغر سرشار خشک

شمارهٔ ۴۷۷ : تاک آبستن نور است، نخواهد زایید

شمارهٔ ۴۷۸ : دارم تنی ز دست غمت چون سبوی خشک

شمارهٔ ۴۷۹ : دماغم خشک و لب [خشک] و دهان خشک

شمارهٔ ۴۸۰ : می بارد از خندیدنت، یک سو شکر، یک سو نمک

شمارهٔ ۴۸۱ : در محیط گریه ام هرگز نگردد آب خشک

شمارهٔ ۴۸۲ : امشب به سوی میکده باد از چمن وزید

شمارهٔ ۴۸۳ : کس ندارد چو تو گلبانگ اسیری، بلبل!

شمارهٔ ۴۸۴ : هستند رهزنان خزان، گوش بر صدا

شمارهٔ ۴۸۵ : افشان گلها می کند، صدرنگ پیدا می کند

شمارهٔ ۴۸۶ : هرجا که بیفتد به زمین سایه زلفت

شمارهٔ ۴۸۷ : ای قبای تو خوشاینده چو پیراهن گل

شمارهٔ ۴۸۸ : بوی گلاب می دهد، نغمه عندلیب ما

شمارهٔ ۴۸۹ : هوس پرورده زلف بتانم

شمارهٔ ۴۹۰ : بلبلت از گل نخواهد فرق کرد

شمارهٔ ۴۹۱ : تا ز مشق خود نیفتم، هرکجا می قحط شد

شمارهٔ ۴۹۲ : کو صبر کز صبوری، تاب جفا بیارم؟

شمارهٔ ۴۹۳ : معنی مقصود را از لفظ یارب یافتم

شمارهٔ ۴۹۴ : چو مینا گرچه آیین قدح نوشی نمی دانم

شمارهٔ ۴۹۵ : بس که از سنگینی جان، کنده پای خودیم

شمارهٔ ۴۹۶ : آن وحشی ام که هرگز، آرام را ندیدم

شمارهٔ ۴۹۷ : بشکفته صد رنگ گلهای داغم

شمارهٔ ۴۹۸ : شورشی از هایهای گریه می خواهد دلم

شمارهٔ ۴۹۹ : اگر غیرت عشق مانع نگردد

شمارهٔ ۵۰۰ : یک شورش ما رهبر صد بارش سنگ است

شمارهٔ ۵۰۱ : نهان شد صافی ام ز آمیزش ناصاف این مجلس

شمارهٔ ۵۰۲ : شب از رنج خمار آزرده بودم

شمارهٔ ۵۰۳ : با شب تیره ز تاریکی آن مو گفتم

شمارهٔ ۵۰۴ : گل و می از لب و رخساره اش می ریخت هرجانب

شمارهٔ ۵۰۵ : نماند خون دل و کار عشق در پیش است

شمارهٔ ۵۰۶ : آنچه حاصل شد ز کشت همتم

شمارهٔ ۵۰۷ : گر به گرد روی او گردیده ام، عیبم مکن

شمارهٔ ۵۰۸ : ما شیشه به دست طرب آلود شکستیم

شمارهٔ ۵۰۹ : تاب عنان گرفتن یک ناله ام نماند

شمارهٔ ۵۱۰ : نی ز خار این چمن غمگین، نه از گل شادمان

شمارهٔ ۵۱۱ : ملامت چون کنم اهل هوس را، کز گل رویت

شمارهٔ ۵۱۲ : ما را چه کار است، با کار مردم؟

شمارهٔ ۵۱۳ : دل به استحضار آیات شهادت زنده است

شمارهٔ ۵۱۴ : دایم غم نخوردن یک بوس می خورم

شمارهٔ ۵۱۵ : چشم و دل پاس خیالش را به نوبت داشتند

شمارهٔ ۵۱۶ : نشاط از سبزه مینا ندیدم

شمارهٔ ۵۱۷ : این که هستی خوانده ای، از نیستی هم کمتر است

شمارهٔ ۵۱۸ : شد فراموش ز تکرار خموشی سخنم

شمارهٔ ۵۱۹ : جنون در چوب گل پیچد ز سودایی که من دارم

شمارهٔ ۵۲۰ : قطره چندی نصیب کام خشکم بیش نیست

شمارهٔ ۵۲۱ : کسی به چشم تو از ناز در نمی آید

شمارهٔ ۵۲۲ : یاد مستان ندهد آدم هشیار، سرود

شمارهٔ ۵۲۳ : می زنم گام و ندارم خبری

شمارهٔ ۵۲۴ : نرگسم، نرگس، ندارم از طرب جز تهمتی

شمارهٔ ۵۲۵ : مویی شده ام، به که به موی تو بسازم

شمارهٔ ۵۲۶ : دستم نگشت با گل داغ تو آشنا

شمارهٔ ۵۲۷ : در میان هستی ما، نیستی گل کرده است

شمارهٔ ۵۲۸ : گویند که آزار، مکافات گناه است

شمارهٔ ۵۲۹ : بر سر خود جای می دادند ما را دلبران

شمارهٔ ۵۳۰ : گرفته جان به کف، آن مهرتابان را هوس کردم

شمارهٔ ۵۳۱ : بس که در هر سخنم صد غلط آید به زبان

شمارهٔ ۵۳۲ : مادر ایام بی مهر است و من نازک مزاج

شمارهٔ ۵۳۳ : جور کنی، وفا کنم، زخم زنی، دعا کنم

شمارهٔ ۵۳۴ : برنیاوردم سری از کهنه اوراق فلک

شمارهٔ ۵۳۵ : جوانی ام به جفا رفت و موسم پیری ست

شمارهٔ ۵۳۶ : تا توان از باغ وصلش صد گل یکدست چید

شمارهٔ ۵۳۷ : دست مطرب را زآب جویبار تار ساز

شمارهٔ ۵۳۸ : وقت و بی وقت بخور می اگرت حوصله است

شمارهٔ ۵۳۹ : بی او غم پا و سر ندارم

شمارهٔ ۵۴۰ : دانسته، رو به تیغ نگاه تو آمدم

شمارهٔ ۵۴۱ : دلخوشی هرگز نمی افتد شگون بر اهل عشق

شمارهٔ ۵۴۲ : ظلمت شام غم از نور سحر می بینم

شمارهٔ ۵۴۳ : سرفرازیها کنم چون پای بست او شوم

شمارهٔ ۵۴۴ : پای از جهان کشیده قراری گرفته ایم

شمارهٔ ۵۴۵ : بی لاله رخسارت، گر سیر چمن کردم

شمارهٔ ۵۴۶ : داغها دارد دلم از دست بیداد فلک

شمارهٔ ۵۴۷ : تا تیر در کمان بود، رنگ نشان ندیدم

شمارهٔ ۵۴۸ : نشوم چرا سیه رو، که چو مردمان دیده

شمارهٔ ۵۴۹ : شب خدنگ ناله ای بر آسمان انداختم

شمارهٔ ۵۵۰ : برگل فکنم دست رد و روی تو گیرم

شمارهٔ ۵۵۱ : مجروح چون کلیدیم، ما از زبان مردم

شمارهٔ ۵۵۲ : گریه شادی ز مینای شراب آموختم

شمارهٔ ۵۵۳ : گل ز دستم رفته و من خار پیدا می کنم

شمارهٔ ۵۵۴ : تردامنی به کف داد، سرخانه حبابم

شمارهٔ ۵۵۵ : ز خیال دهنت تنگ شکر می گریم

شمارهٔ ۵۵۶ : ز بهر صبر بلبل، بی تو در گلزار می مانم

شمارهٔ ۵۵۷ : من و آن گوشه وحدت، که ز بینایی دل

شمارهٔ ۵۵۸ : نایب مستی شده هشیاری ام

شمارهٔ ۵۵۹ : به سودای محبت، عقل ورزیدن نمی دانم

شمارهٔ ۵۶۰ : یک نیستان خنده دارد بر تنم آزادگی

شمارهٔ ۵۶۱ : ز تاب آتش نظاره ات چو آب شوم

شمارهٔ ۵۶۲ : همچو نرگس در چمن گر میگسار افتاده ام

شمارهٔ ۵۶۳ : غم و اندوه که پیمانه ده داغ دلند

شمارهٔ ۵۶۴ : هرگز نمی گیرد کسی جز درد، بازوی مرا

شمارهٔ ۵۶۵ : قبای عافیت در بر ندارم

شمارهٔ ۵۶۶ : سایه ام از تیره روزی، لیک در ایوان چرخ

شمارهٔ ۵۶۷ : از بس ز پا فتاده ایام پیری ام

شمارهٔ ۵۶۸ : برآرد اشکها رنگ کبوترهای صحرایی

شمارهٔ ۵۶۹ : بس که رزق ما طفیلی شد ز دیوان قضا

شمارهٔ ۵۷۰ : جز من که داده مادر دهرم ز غصه شیر

شمارهٔ ۵۷۱ : نمی گیرد قرار آن شوخ یک دم چون صبا در وی

شمارهٔ ۵۷۲ : خوش آنکه موج زن وصل آن نگار شوم

شمارهٔ ۵۷۳ : در وفا، انکار آن شوخ ستمگر می کنم

شمارهٔ ۵۷۴ : یاد ایامی که ما هم دستگاهی داشتیم

شمارهٔ ۵۷۵ : کار اگر چنین باشد، مزد کار ما معلوم

شمارهٔ ۵۷۶ : طرب گل کرده از هر شاخ و گل چیدن نمی دانم

شمارهٔ ۵۷۷ : چه سان منزل شناس راه دل باشم، که از سستی

شمارهٔ ۵۷۸ : بس که در راه طلب، سرگشتگی آمد به پیش

شمارهٔ ۵۷۹ : تسلی بخش طفلان نیست جز نزدیکی مادر

شمارهٔ ۵۸۰ : در عزای کوهکن از بس که بر هم خورده اند

شمارهٔ ۵۸۱ : هرگز چو ریگ شیشه ساعت نشد نصیب

شمارهٔ ۵۸۲ : همچو طفل نوسخن، یک حرف ما مربوط نیست

شمارهٔ ۵۸۳ : نشنود از من کسی یک حرف پیش از حرف خود

شمارهٔ ۵۸۴ : ندارد انتها باران اشکم

شمارهٔ ۵۸۵ : اگر چو آینه سر تا قدم شوی همه چشم

شمارهٔ ۵۸۶ : عاشقان را تاب حرف مردن معشوق نیست

شمارهٔ ۵۸۷ : برهم خورد از گفتگو، ربط به هم پیوستگان

شمارهٔ ۵۸۸ : نزد آنهایی که با دل کارشان افتاده است

شمارهٔ ۵۸۹ : دو بوس از لب لعل جانان گرفتن

شمارهٔ ۵۹۰ : می رود بر باد، خاکم از لگدکوب ستم

شمارهٔ ۵۹۱ : بر سر خوان امید، قحط دم آب شد

شمارهٔ ۵۹۲ : خدایا آن صنم را مایل حسن آزمایی کن

شمارهٔ ۵۹۳ : باشد اگر امید اثر با گریستن

شمارهٔ ۵۹۴ : بازی خور عقلم، سگ دیوانه به از من

شمارهٔ ۵۹۵ : فلک در خورد بالا بردنت می افکند پایین

شمارهٔ ۵۹۶ : بس که بی برگیم، بعد از درگذشتن، همچو شمع

شمارهٔ ۵۹۷ : درد مینای سپهرند همه خلق جهان

شمارهٔ ۵۹۸ : به زیر زلف تا کی رویت از عاشق نهان باشد؟

شمارهٔ ۵۹۹ : پیوسته طلبکار شراب است دل من

شمارهٔ ۶۰۰ : چون باده می کند مست، ما را هوای باران

شمارهٔ ۶۰۱ : گر باده می خری، به زر گل خرید کن

شمارهٔ ۶۰۲ : بگذر از تحریر، بلبل! فکر تقریری بکن

شمارهٔ ۶۰۳ : در آتشم فکند که بی دود و دم نشین

شمارهٔ ۶۰۴ : تا نخندد بر تو صد گوهرشناس

شمارهٔ ۶۰۵ : بس که آن گل صبحدم با آب و تاب آید برون

شمارهٔ ۶۰۶ : می نماید خویش را عریان به رندان عاقبت

شمارهٔ ۶۰۷ : بود چون زلف شب، گیسوی شوخ می پرست من

شمارهٔ ۶۰۸ : جان من رفتی، چه سان خواهم ز هجران زیستن

شمارهٔ ۶۰۹ : ناکامی ما بین، که به عشرتگه گیتی

شمارهٔ ۶۱۰ : طالع برگشته کز وی می رسد ما را شکست

شمارهٔ ۶۱۱ : خنده طرب از تو، گریه و فغان از من

شمارهٔ ۶۱۲ : گفتی عرق دوباره چو شد، تند می شود

شمارهٔ ۶۱۳ : قدرشناس شاخ گل، قامت یار من ببین

شمارهٔ ۶۱۴ : سر تنها روی چون جاده باید داشتن طغرا

شمارهٔ ۶۱۵ : بزم بی نور است، از جام طرب می نوش کن

شمارهٔ ۶۱۶ : ز بی برگی بود لبریز رونق گلستان من

شمارهٔ ۶۱۷ : می رود از گردش گردون، چه زیبا و چه زشت

شمارهٔ ۶۱۸ : طلب کردم رهی از باغبان درجستن آن گل

شمارهٔ ۶۱۹ : مطرب امشب دل به فکر حسن خلقش داده بود

شمارهٔ ۶۲۰ : زلف شبرنگ، پریشان بر و دوش مکن

شمارهٔ ۶۲۱ : ز بهار برگ الوان، ز کفت حنای رنگین

شمارهٔ ۶۲۲ : ز شوق آنکه بنشیند درو یک لحظه یار من

شمارهٔ ۶۲۳ : شد سفید از انتظارت چشم تر، بنمای رخ

شمارهٔ ۶۲۴ : ز چشمان او چون نخواهم نگاهی؟

شمارهٔ ۶۲۵ : ما عشقباز گریه چه دانیم خنده چیست

شمارهٔ ۶۲۶ : بیهوده گشتیم، مهمان گردون

شمارهٔ ۶۲۷ : ماییم و گفتن شعر، در وصف آن گلِ رو

شمارهٔ ۶۲۸ : هر چه می گویی، ز چشم عشوه پردازش بگو

شمارهٔ ۶۲۹ : در مدرسه عشق، به نادانی من کو؟

شمارهٔ ۶۳۰ : دارم ز دیدن گل نوخیز خود، چو شمع

شمارهٔ ۶۳۱ : دختری کز سایه رز می رمید

شمارهٔ ۶۳۲ : بهر حفظ سیم و زر، کارش درشتی کردن است

شمارهٔ ۶۳۳ : ناله برگشت ز لب از فرح دیدن تو

شمارهٔ ۶۳۴ : کردم چو ساز گریه، بیا صد نوا شنو

شمارهٔ ۶۳۵ : رام کسی نیست یار، کس چه بگوید به او

شمارهٔ ۶۳۶ : بدن غنچه نباشد به صفای تن او

شمارهٔ ۶۳۷ : در ته دریا، تنش از تشنگی گردید خشک

شمارهٔ ۶۳۸ : گر بلغزد بر کنار جوی هستی پای سرو

شمارهٔ ۶۳۹ : بی برکت است چیزی، کان در شماره آید

شمارهٔ ۶۴۰ : دلم صدره به گلشن رفته، لیکن

شمارهٔ ۶۴۱ : نی به میناکار دارم، نی به خم، نی با سبو

شمارهٔ ۶۴۲ : چرخ نامرد است، اگر مردی ازو یاری مخواه

شمارهٔ ۶۴۳ : روز جزا برآیم، ساغر به کف نهاده

شمارهٔ ۶۴۴ : باز بر بال و پرم گرد هوس پیچیده

شمارهٔ ۶۴۵ : گل قبا آرد بر ما، غنچه گردد افسر ما

شمارهٔ ۶۴۶ : ز بس می روید امشب از چراغ ما گل شادی

شمارهٔ ۶۴۷ : پژمرده بود حسن بت دست رسیده

شمارهٔ ۶۴۸ : شیشه بیار ساقیا، از پی هم پیاله ده

شمارهٔ ۶۴۹ : دست رد بر ساغر صهبا منه

شمارهٔ ۶۵۰ : تن ما سرشته خون، دل ما چکیده غم

شمارهٔ ۶۵۱ : از تیرگی چه شکوه به غربت، که همچو مشک

شمارهٔ ۶۵۲ : ادب خاموش دارد بار شوق عشقبازان را

شمارهٔ ۶۵۳ : در سمن زار تنت جلوه کند نیلوفر

شمارهٔ ۶۵۴ : کاش عذری در گنهکاری نمی گفتم به یار

شمارهٔ ۶۵۵ : می بکش، می ولی حکیمانه

شمارهٔ ۶۵۶ : بس که پاشید ازو ناز و نیاز از من ریخت

شمارهٔ ۶۵۷ : به قرابه از صبوحی، قدح شراب مانده

شمارهٔ ۶۵۸ : یارب از نسرین، چراغ لاله را پروانه ده

شمارهٔ ۶۵۹ : کسی که دیده ور افتاده در سرای وجود

شمارهٔ ۶۶۰ : دلا اگر سر تعلیم من توانی داشت

شمارهٔ ۶۶۱ : طرح وارونی نشد در ساغرم اکنون پدید

شمارهٔ ۶۶۲ : نیم در کسوت فقر از فلک ممنون احسانی

شمارهٔ ۶۶۳ : دوران به آب می کرد، طرح ایاغ لاله

شمارهٔ ۶۶۴ : ساقیا لب تشنه ام، آبی چو لعل تر بده

شمارهٔ ۶۶۵ : مردمکم داده تن به خاک نشینی

شمارهٔ ۶۶۶ : از کوه چون بزرگان، فیضی نمی تراود

شمارهٔ ۶۶۷ : ای گشوده چشمت از هر سو در میخانه ای

شمارهٔ ۶۶۸ : داغ رشک باغبان کهنه اش گل می کند

شمارهٔ ۶۶۹ : زاهدا پیمانه ات چون پر شود از دور چرخ

شمارهٔ ۶۷۰ : تو خود مهری، ولیکن با سیه روز غم عشقت

شمارهٔ ۶۷۱ : چه لذت وجود مرا از جوانی؟

شمارهٔ ۶۷۲ : شمع است مرا حجت این حرف که بی جرم

شمارهٔ ۶۷۳ : چشم پرخون و نگردید دل ما خالی

شمارهٔ ۶۷۴ : دلا غیر از رهی کز دیدن او می روی از خود

شمارهٔ ۶۷۵ : جنگ با من دارد ای دل تا طلبکارش تویی

شمارهٔ ۶۷۶ : کس چه می داند که پیمانت نمی ماند درست

شمارهٔ ۶۷۷ : به آن گل می توانی همچو شبنم گشت همزانو

شمارهٔ ۶۷۸ : از بس که دارم زین چمن، درد و غم آوارگی

شمارهٔ ۶۷۹ : صورت پذیر درد است، دیبای زندگانی

شمارهٔ ۶۸۰ : چون نمدپوش شدی، خدمت قیصر نکنی

شمارهٔ ۶۸۱ : نه دود است این که بر اطراف روی شمع می افتد

شمارهٔ ۶۸۲ : داد بی موجب عنانم را به دست رهزنی

شمارهٔ ۶۸۳ : بس که هر سو رخنه دارد کلبه ام چون خانه گل

شمارهٔ ۶۸۴ : من و ذوق باده نوشی، ز ایاغ صبحگاهی

شمارهٔ ۶۸۵ : بکش ساغر پیاپی تا به رنگ ارغوان باشی

شمارهٔ ۶۸۶ : چشم مرا آب داد، تازگی روی می

شمارهٔ ۶۸۷ : پریده بلبل و مانده ست آشیان از وی

شمارهٔ ۶۸۸ : از غم دنیا نباشد هیچ کس جان بردنی

شمارهٔ ۶۸۹ : ز خوان صحبت یاران، چو شیشه ساعت

شمارهٔ ۶۹۰ : بر ما چه سان نخندد، دام و قفس ز هر سو؟

شمارهٔ ۶۹۱ : چو یاقوت از زمین هم در وطن گر پست تر باشی

شمارهٔ ۶۹۲ : ما به جای قطره، دریا ریختیم از چشم تر

شمارهٔ ۶۹۳ : گفتی که در دل تو، نگشود خاطر من

شمارهٔ ۶۹۴ : روز و شب جام به کف دارم و محروم شراب

شمارهٔ ۶۹۵ : قتل ما بی دست و پایان را دلیری شرط نیست

شمارهٔ ۶۹۶ : رخ لاله، زلف سنبل، لب غنچه، صوت بلبل

شمارهٔ ۶۹۷ : در راه کوی جانان، منت کش بلد نیست

شمارهٔ ۶۹۸ : چون نگرداند ورق، از بیم آه و ناله ام؟

شمارهٔ ۶۹۹ : دلا در زیر بار آرزو بسیار می مانی

شمارهٔ ۷۰۰ : ای که داری گله از دست فراموشی یار

شمارهٔ ۷۰۱ : کشتی ز بی آرامی ام، آرام جان کیستی

شمارهٔ ۷۰۲ : بر دیده گذارم کف پایی که تو داری

شمارهٔ ۷۰۳ : گر به مهر همه چون صبح برآرم نفسی

شمارهٔ ۷۰۴ : آتشین رخسار ما شمعی ست بزم حسن را

شمارهٔ ۷۰۵ : نخواهی داشت رنگ از سوختن هم، ای خس گلشن

شمارهٔ ۷۰۶ : در کار معنی پروری کافتاده ناحق بر سرم

شمارهٔ ۷۰۷ : در کوچه زنجیر به خاکم بسپارید

شمارهٔ ۷۰۸ : قسمت ما درد بسیار است و درمان اندکی

شمارهٔ ۷۰۹ : اگر با ما سیه بختان بود ماه جهانتابی

شمارهٔ ۷۱۰ : چو رخ در آینه بینی، گل آرزو نکنی

شمارهٔ ۷۱۱ : زین گونه گر شیرین بود، لعل لب نوشین تو

شمارهٔ ۷۱۲ : خوش آن کز یاری دوران چو مینا

شمارهٔ ۷۱۳ : دامن آرزویم پر شده از گوهر اشک

شمارهٔ ۷۱۴ : از گل غمها به رنگ غنچه پژمرده است

شمارهٔ ۷۱۵ : به این بی برگی ات در برگرفتم، نرگسی بگشا

شمارهٔ ۷۱۶ : از نیک و بد کشیدیم، آزار آشنایی

شمارهٔ ۷۱۷ : چون ز تنهایی غربت برهانم خود را؟

شمارهٔ ۷۱۸ : کنم گر جان فدای کودک اشک

شمارهٔ ۷۱۹ : بس که برگرد تو گشتم، سر من می گردد

شمارهٔ ۷۲۰ : زندگی می آورد ای شمع، آب جوی صبح

شمارهٔ ۷۲۱ : نه تلاش سیر گلشن، نه سر کنار جویی

شمارهٔ ۷۲۲ : در دیار غم به غیر از کودکان اشک ما

شمارهٔ ۷۲۳ : چو آن سربسته مینایی که دارد باده روشن

شمارهٔ ۷۲۴ : باغبان چون نکند خنده ز بی عقلی تو؟

شمارهٔ ۷۲۵ : حاصل دنیا و دین را مفت نستاند کسی

شمارهٔ ۷۲۶ : از بس که به ما نظر نداری

شمارهٔ ۷۲۷ : ای چرخ ناملایم، با مردمان چه داری؟

شمارهٔ ۷۲۸ : طرب می چکد از صدای صراحی

شمارهٔ ۷۲۹ : شکری شود زبانم، چو به حرف من بخندی

شمارهٔ ۷۳۰ : سرکشی در صورت افتادگی زیبنده نیست

شمارهٔ ۷۳۱ : ای روی تو سردفتر گلهای بهاری

شمارهٔ ۷۳۲ : دهان غنچه، روی گل، جبین نسترن داری

شمارهٔ ۷۳۳ : بس که از روی نزاکت بر ما می آیی

شمارهٔ ۷۳۴ : به ز سر رشته عقل است گر از طره خویش

شمارهٔ ۷۳۵ : تا تو رفتی، زندگی رفت از برم، بازآ که من

شمارهٔ ۷۳۶ : دلا مخواب که در کارخانه قسمت

شمارهٔ ۷۳۷ : هر طرف صد گل سیراب نشاط است، ولی

شمارهٔ ۷۳۸ : گشودم لب که با مطرب برآرم یک نفس چون نی

شمارهٔ ۷۳۹ : خورشید مشت خاری ست، جایی که گل تو باشی

شمارهٔ ۷۴۰ : گل نورسی، ولیکن ز غرور تازگیها

شمارهٔ ۷۴۱ : یک سخن نشنیدم ای گل از دهان نازکت

شمارهٔ ۷۴۲ : به زلفت می کند از آشنایی شانه همراهی

شمارهٔ ۷۴۳ : قطره پیمایی ست کار ساقی بزم فلک

شمارهٔ ۷۴۴ : رویش چو آفتاب است، او را نمی شناسی

شمارهٔ ۷۴۵ : جوان مردم، ولیکن نه زنی دارم نه فرزندی

شمارهٔ ۷۴۶ : به برگ عیش رسم، گر چو نوبهار آیی

شمارهٔ ۷۴۷ : گر نشینم، جای می گیرم به پهلوی غمی

شمارهٔ ۷۴۸ : جانا ز تو شادم به سلامی و پیامی

شمارهٔ ۷۴۹ : من نه ابرم، نه تو گل، بهر چه در باغ وصال

شمارهٔ ۷۵۰ : از بس گل ناسازی ام در جیب و دامن می کنی

شمارهٔ ۷۵۱ : بی وضو، دست به پیمانه صهبا نکنی

شمارهٔ ۷۵۲ : آخر این جان سبکروح ز تن خواهد رفت

شمارهٔ ۷۵۳ : بس که گشته شیوه اسلامیان حق دشمنی

شمارهٔ ۷۵۴ : ای که گویی فیض دارد سرزمین مصر و شام

شمارهٔ ۷۵۵ : نسترن می طلبد از بدنت خوشبویی

شمارهٔ ۷۵۶ : هر دو بی مثلیم در هنگامه ناز و نیاز

شمارهٔ ۷۵۷ : رزقم چو یاقوت، از تنگ بختی

شمارهٔ ۷۵۸ : در باغ گیتی، شد قسمت من

شمارهٔ ۷۵۹ : سنگباران کرد شبنم بی رخ او باغ را

شمارهٔ ۷۶۰ : چشم من سوی تو، چشم تو به سوی دگری

شمارهٔ ۷۶۱ : ای شوخ لاله رخسار، باغ و بهار مایی

شمارهٔ ۷۶۲ : ندارد دیده ما طالع نظاره رویی

شمارهٔ ۷۶۳ : کهنه شد گلشن، ز جوی شیشه آبی نوش کن

شمارهٔ ۷۶۴ : گل را نبود رونق رویی که تو داری

شمارهٔ ۷۶۵ : تازگیهای بهار از گل تر مستغنی ست

شمارهٔ ۷۶۶ : غیر اگر سویت ببیند، رونپوشی، رخ نتابی

شمارهٔ ۷۶۷ : صبوحی می کنم در اول شب

شمارهٔ ۷۶۸ : برون رفتن چو تیر از خانه، می زیبد جوانان را

شمارهٔ ۱

نمی شد نو خط دیوان ما، رشک گلستانی

ز بسم الله بر سر گر نمی زد شاخ ریحانی

پریزادی ست این مجموعه کایام طفولیت

ز هر سو در دهان ام الکتابش داده پستانی

بود گیسوی سطرش باعث جمعیت خاطر

بدین خوبی ندارد بزم معنی، موپریشانی

ز خوبیهای طینت، جلد خود را حله می داند

نه دامانی بود این دلربا را، نه گریبانی

اگر طغرا به حمد کبریا بلبل زبان گردد

به رنگ مصحف گل، می‌تواند داشت دیوانی

شمارهٔ ۲

تا نام تو سردفتر معنی ست رقم را

برفرد بیان، سجده ضرور است قلم را

گر وسعت خلقت به نبی ضابطه می داد

از خانه ات اخراج نمی کرد صنم را

شوق تو به گل کاری اشکم چو زند دست

آرایش دستار دهد باغ ارم را

زان پیش که بنیاد شود کلبه شادی

در کوچه ما ساخت قضا، خانه غم را

شمارهٔ ۳

بیند چگونه غیر تو بیننده خدا

خواهد ترا نمود نماینده خدا

نام جدایی ات ز خدا چون برد کسی؟

نور تو گشت صنع فروزنده خدا

چشم دلی که نوبر بینش نکرده است

گردد ز دیدن تو شناسنده خدا

از من نه کار صومعه آید، نه کار دیر

گشتم به دیر و صومعه شرمنده خدا

شمارهٔ ۴

فردوس را نمونه ساغر دهد به ما

آن ساقیی که باده ز کوثر دهد به ما

آزادگان چو سرو به دست تهی خوشند

بهر چه آن بهار کرم،زر دهد به ما؟

ما را ز اهتمام توکل پسند نیست

روزی رسان چو رزق مقرر دهد به ما

طغرا امید هست که بحرآفرین شعر

جوش سخن ازین نمکین تر دهد به ما

شمارهٔ ۵

در محبت سست بنیادیم چون قصر حباب

از پر کاهی به هر سو می پرد دیوار ما

در عقوبتگاه غفلت، دست و پا گم کرده ایم

می چکد رنگ قبول از چهره انکار ما

شمارهٔ ۶

دلم در نازکی باج از پر پروانه می گیرد

بشوی از نرگس خود، سرمه آتش نگاهی را

رخ آن گلعذار از بس که شاداب است، می ترسم

که موج تازگی شوید ز ابرویش سیاهی را!

چو آن سرو چمان را برکنار جو گذار افتد

کند استاده، شوق پای بوسش آب راهی را!

شمارهٔ ۷

گر دلم نالان شد از دست بتان، عیبش مکن

کاوش ناحق، به فریاد آورد ناقوس را

همچو شبنم، آب می گردم ز تاب عارضش

تا ز گلبرگ لب او می ربایم بوس را

شمارهٔ ۸

در بام فلک، ماه چه سان رنگ نبازد؟

کز پنجره زلف شده روی تو پیدا

از جوش لطافت، نتوان یافت چه رنگی

با آنکه شود رنگ گل از بوی تو پیدا

شمارهٔ ۹

دوران چگونه با تو کند هم پیاله ام؟

بلبل نخورده از قدح گل، شراب را

شمارهٔ ۱۰

ز گلها، سروها را دورمنشان ای چمن پرور

که دایم شیشه ها را جا بود نزدیک ساغرها

ز مروارید شبنم، تاکهای سبز پیراهن

کنند آرایش دخترچه های خود چو مادرها

چو آن سرو سهی قامت به سیر کوچه باغ آید

درختان را به انداز سلامش خم شود سرها

ز نقش پای موری، قاصدم در چاه می افتد

ز چاه خود چه سان آیند بر بامم کبوترها

برادر خواند طغرا اهل عالم را ز خونگرمی

چو یوسف عاقبت آزارها دید از برادرها

شمارهٔ ۱۱

بردار فنا، رنگ دگر شد سخن از ما

منصور خورد تاب حسد چون رسن از ما

تن گشته زما، ما ز تن، اما دو سه روزی

نی ما ز تنیم آخر صحبت، نه تن از ما

طغرا به امید که برآییم ز غربت؟

این دم که نمانده ست کسی در وطن از ما

شمارهٔ ۱۲

ستاره چشم می پوشد ز غصه

چو بیند بی گره، ابروی ما را

اگر دستی به گل چیدن گشاییم

بگیرد خار و خس بازوی ما را

نمی آید به کف از چشمه وصل

به غیر از آب حسرت، جوی ما را

شمارهٔ ۱۳

زمین در سایه خم می زند گلبانگ جوش اینجا

سبوی می به زور باده می آید به دوش اینجا

دویی برخاست امشب از در میخانه و مسجد

اگر خواهی می وحدت، بگیر آنجا، بنوش اینجا

شمارهٔ ۱۴

منت خضر بر سرم نیست، چو شمع انجمن

آب حیات می دهد، آتش سوختن مرا

جوهرچوب دار را ساخته ام طلسم خود

تا نبرد به هر طرف، کشمکش رسن مرا

نازکی شمیم گل، طرح درشتی افکند

بی قد سرو او بود گر هوس چمن مرا

شمارهٔ ۱۵

زین دودمان ندیدیم خونگرمی شراری

باید در آتش افکند چون لاله دودمان را

از بس که آشیان بود بر عندلیب ما تنگ

بر روی یکدگر چید چون برگ گل، فغان را!

شمارهٔ ۱۶

چو نیست در سخن خویش فتح باب مرا

هزار حرف به دل مانده چون کتاب مرا

چنین که چرخ، سحرخیز سردمهری شد

عجب که گرم شود تن به آفتاب مرا

به جوی باغ فتادم، ولی ز بی قدری

چو عکس شاخ درختان نبرد آب مرا

به یاد او چو کنم گریه در سرمستی

چکد به جامه بی طاقتی گلاب مرا

چو شمع، بود ز بیداری ام صبا گلچین

نسیم نرگس او کرد مست خواب مرا

به آبروی که خاکم قبول خواهد کرد؟

اگر کسی ندهد غسل در شراب مرا

شمارهٔ ۱۷

ز بس آمد به نزدیکم، چو مژگانش نمی بینم

نباشد دور اگر گویم نشد آن نازنین پیدا!

مشو بیهوده بر روی زمین، جویای آسایش

که این گم گشته، چون گنج است در زیرزمین پیدا

قدح کف می گشاید تا رسد دستش به گلبرگی

چو مینا را شود شاخ گلی از آستین پیدا

شمارهٔ ۱۸

دست نتوان داشتن یکبارگی از کار عشق

دل چو بردارم ز جان، بر لب گذارم آه را

جسم زار عاشق از آهی به جانان می رسد

بال بس باشد نسیمی در پریدن کاه را

شمارهٔ ۱۹

ماییم و دیدن گل روی تو ساقیا

دلبستگی به سنبل موی تو ساقیا

از آب حسن، موج به خورشید می زند

جامی که خاک خورده ز کوی تو ساقیا

بی استخاره خرد و بی صلاح هوش

دادیم دل به روی نکوی تو ساقیا

هرگز دلم به چشمه کوثر نمی کشد

تا آب خورده ام ز سبوی تو ساقیا

ما را کند هدایت رجعت به اصل خود

برگشتن پیاله به سوی تو ساقیا

طغرا اگر نهد ز جهان، مست پا به حشر

خواهد نجات یافت به روی تو ساقیا

شمارهٔ ۲۰

نه من از میکده بیرون روم، نه زاهد از مسجد

چه زین بهتر، نه او بیند مرا هرگز، نه من او را

شمارهٔ ۲۱

ای دل از خاطر برون کن طره جانانه را

یاد دارد چون تو این زنجیر، صد دیوانه را

ساغر از پا گربیفتد، می پرستان را چه غم

شیشه می گیرد به گردن، خون صد پیمانه را

شمارهٔ ۲۲

باران سنگ فتنه اگر دیرتررسد

از خود چو لاله رخنه برآرد ایاغ ما

نخل از چه ره بلند شود، گل کجا دمد

چون باغ کاغذین، دو وجب نیست باغ ما

شمارهٔ ۲۳

گر به سوی دیده، اشکم برنگردد دور نیست

کی شناسد کودک یکروزه، جای خویش را

شمارهٔ ۲۴

می گزد همچو نغمه خارج

بی قدح، سیر ماهتاب مرا

به تمنای آتشین رویی

می دهد گریه، سر به آب مرا

شمارهٔ ۲۵

از اسم بی مسما، خیزد همیشه خواری

پا می نهند بر سر، دایم گل زمین را

شمارهٔ ۲۶

تازه شد از روی یار، چشم جدا دل جدا

چید گل از نوبهار، چشم جدا دل جدا

وعده چو کردی بیا، کم نه ای از طفل اشک

چند کشد انتظار، چشم جدا دل جدا

شمارهٔ ۲۷

گر بود بند قبا از موی گل باریکتر

می کند همرنگ داغ لاله، پهلوی ترا

شمارهٔ ۲۸

از باده پس نیامد، رنگ پریده ما

برگشتگی ندارد، صید رمیده ما

دیشب به ما درآویخت، امشب ز ما عنان تافت

گویی ندیده ما را، آن شوخ دیده ما

کندیم دل ز شمشاد، از بهر آن سهی قد

پیوند سرو گردید، شاخ بریده ما

در عاشقی نداریم رنگی ز سرخ رویی

ماند به شبنم گل، در خون تپیده ما

بر کشتزار امید، یک جو نمی نشیند

صد کوه اگر بغلتد،از آب دیده ما

طغرا ز ما بیاموز، طرز غریب گویی

هم در غزل نگه کن، هم در قصیده ما

شمارهٔ ۲۹

شکوه دانه و دام از نفس انداخت مرا

شور بیهوده ز چشم قفس انداخت مرا

منم آن شعله ناقص که پی کسب کمال

آتش افروز به دامان خس انداخت مرا

عاقبت شورش بیجای سیه مستی عشق

همچو زنجیر به چنگ عسس انداخت مرا

هست حق با من اگر شکوه ز صیاد کنم

زان که ناحق به طلسم قفس انداخت مرا

شمارهٔ ۳۰

برگ گل تازه را، جام طرب ساختیم

تا نرود تازگی همچو جم از نام ما

در چمنی کز زمین، سبزه چو فواره جست

بر لب جو می چکد، تشنگی از کام ما

شمارهٔ ۳۱

به سوی خاکساران محبت جلوه ای سر کن

بساط ارغوان در سرزمین زعفران بگشا

شمارهٔ ۳۲

دلخوشی نمی داند، راه خانه ما را

غم ز روی هم خیزد، آب و دانه ما را

شمارهٔ ۳۳

فصل گلگشت چمن شد ای گل رعنا بیا

برگ عیش از کف مده، با ساغر و مینا بیا

ما غم انگیزیم، نه گل تاب ما دارد نه خار

تا نبینی باغ را پژمرده، پیش از ما بیا

دست می باید ز ایران شست پیش از سیر هند

گر به هند آیی ز ایران، از ره دریا بیا

شمارهٔ ۳۴

یار سرگرم حیا، من ادب آموز نگاه

چشم تا کار کند، شرم و حجاب است اینجا

شمارهٔ ۳۵

جامده آیینه را نزدیک، کان دور از ادب

تکیه گاه خویش می خواهد سر زانوت را

غنچه من! چون گل مهتاب از بس نازکی

با دماغ یاسمین نتوان شنیدن بوت را

شمارهٔ ۳۶

گشت خداکارساز، عاشق جانباز را

کیست که بر هم زند،کار خداساز را

شمارهٔ ۳۷

به پای شوق گشتم هرطرف بسیار در صحرا

کشیدم شکل حیرانی بدین پرگار در صحرا

ندارد شهر، میدان غبارانگیزی آهم

به سان گردباد استاده ام ناچار در صحرا

نسیم نرگس مستت کند چون شهرپیمایی

به جای لاله، روید ساغر سرشار در صحرا

طریق اختلاط شهریانم یاد می آید

چو می بینم به هر سو راه ناهموار در صحرا

شمارهٔ ۳۸

ما بیخبران، راست رو بزم خطاییم

چون تیر کمانچه، نشناسیم هدف را

شمارهٔ ۳۹

پیش هر باد، ز بی برگی خود می نالد

در غم بند زبان نیست نی بیشه ما

پیش ازان کز عدم آید خبر لشکر نور

زنگ صف بست در آیینه اندیشه ما

شمارهٔ ۴۰

غارتگر حیا نکنی جام باده را

نکهت فزون بود گل کم آب داده را

ابری ندیده ام که نبیند به چشم کم

این قطره های اشک ز باران زیاده را

در خوان عیش نیست به از باده شربتی

تنگی مباد رزق، سر خم گشاده را

شمارهٔ ۴۱

کو دم گرمی که سوزد پنبه گوش مرا

شور هشیاری چشاند مغز بیهوش مرا

یاد ایامی که در دولتسرای می فروش

افسری بود از سبوی می، سر دوش مرا

شب که با روی بهارافشان درآمد در بغل

بهتر از صد باغ و بستان کرد آغوش مرا

در گلستان خواندن رویت،سرانگشت ادب

کرد نیلوفر ز مالش، لاله گوش مرا

تا شدم همسنگ طغرا در ترازوی غمت

با جنون صرف می سنجد خرد، هوش مرا

شمارهٔ ۴۲

بوسه به پیغام داد و گشت پشیمان

همت او را ببین و طالع ما را!

شمارهٔ ۴۳

چو رو دهد بر آن شوخ مست، رفتن ما

بود چو شیشه می، خون ما به گردن ما

به سان آینه کز نم به تیرگی افتد

به آب گریه شد از کار، چشم روشن ما

به غیر خار در آخر به ما نمی ماند

اگر چو صحن چمن، گل دمد ز دامن ما

شمارهٔ ۴۴

شمع! بنشین ز طربخانه پروانه جدا

ترک فانوس مکن،گور جدا، خانه جدا

تا لب شیشه به صد بوسه نگردد ضامن

لب ساغر نشود از لب جانانه جدا

شانه و زلف به هم تا سر الفت دارند

می کند خون به دلم، زلف جدا، شانه جدا

بس که ناراستی از ساغر دوران گل کرد

همچو نرگس نکنم دست ز پیمانه جدا

بوی آبادی اگر پا نگذارد به میان

چون خرابی، نشود جغد ز ویرانه جدا

در قفس تا نکنم زمزمه با خاطر جمع

داد صیاد به من آب جدا، دانه جدا

شمارهٔ ۴۵

آن زلف سیه دل سبکپا

یک سر دارد، هزار سودا

بی شمع رخت، نسیم گردید

جلاد چراغ خانه ما

تیغش که به ما سری ندارد

آبی ست که بسته شد ز بالا

دل تاب غمش نداشت امروز

کردیم ذخیره بهر فردا

شمارهٔ ۴۶

محتسب می افکند بیهوده در هنگامه سنگ

زور می، خواهد شکستن شیشه نشکسته را

کی به جانان می رسد آیینه در پاکیزگی؟

گر به آب خضر، می شوید تن ناشسته را

وا نشد بند قبایش، از گریبان گل بچین

می توان از رخنه دیدن گلشن در بسته را

شمارهٔ ۴۷

از عکس لب لعلت، پیمانه شود پیدا

وز سایه مژگانت، میخانه شود پیدا

ابر کرم طفلان، بی فیض نمی ماند

چون سنگ به بار آید، دیوانه شود پیدا

شمارهٔ ۴۸

می برد گل رویت، رنگ صد گلستان را

می زند لب لعلت، راه صد بدخشان را

شانه ای نمی باید، سرمه ای نمی شاید

آن دو زلف پیچان را، آن دو چشم فتان را

در بساط خود طغرا، داشت دین و ایمانی

نرد عشق پیش آمد، باخت دین و ایمان را

شمارهٔ ۴۹

بس که آن وحشی غزالم سر به صحرا داده است

می برد با خود چو مجنون هر طرف آهو مرا

بوی عشقم زنده می دارد،وگرنه همچو گل

می نماید زخم این پهلو ازان پهلو مرا

شمارهٔ ۵۰

کند چون دیده ما حفظ اشک خود، مکن عیبش

جهان ویران شود گر واگذارد آب را دریا

شمارهٔ ۵۱

شوق به روی تیغ دویدن به پای خود

آرد به صیدگاه تو رنگ پریده را

شمارهٔ ۵۲

ما خزان پرورده عشقیم، عیب ما مکن

گر نبیند بویی از بهبود، رنگ زرد ما

مایه ما در سفر، چون آب شد نقصان پذیر

آنچه ماند از مایه، خواهد گشت راه آورد ما

شمارهٔ ۵۳

به شب زلف بتان، روز تمام است اینجا

گل رخسار، شفق پرور شام است اینجا

چون حلالم نکند دل، که به فرمان ادب

خواهش وعده دیدار، حرام است اینجا

شمارهٔ ۵۴

ساقی پیاله داد به چنگ هوس مرا

مطرب چو نی نواخت به تار نفس را

در کاروان شوق ز تنهاروان شدم

از راه برد بس که فغان جرس مرا

لب بسته ام ز شکوه بیداد روزگار

ترسم فزون شود ستم از دادرس مرا

خود را به فکر آن لب میگون نمی دهم

ترسم ز بوی باده بگیرد عسس مرا!

شمارهٔ ۵۵

کمان طالع ما تیر برنمی تابد

مگر ز غیب خورد تیر بر نشانه ما

درین قفس، من و طغرا و بلبلیم اسیر

که مانده در عدم آباد، آب و دانه ما

قابل سبز شدن نیست، میفشان برخاک

ترسم از شرم زمین، آب شود دانه ما

شمارهٔ ۵۶

بس که از جوی صفا، شاداب می بینم ترا

همچو عکس شاخ گل در آب می بینم ترا

گر شب تاریک برداری نقاب از روی خویش

از فروغ چهره در مهتاب می بینم ترا

شبنم بر برگ سوسن خفته می آید به یاد

تکیه چون بر بستر سنجاب می بینم ترا

ساده لوحی بین که دارم از تو چشم دوستی

من که دشمن پرور احباب می بینم ترا

ناز کمتر کن که من در کامجویی قانعم

بس بود، یک بار اگر درخواب می بینم ترا

گریه می آید مرا بر حال طغرا همچو شمع

هر کجا با خوی آتش تاب می بینم ترا

شمارهٔ ۵۷

ندید مادر ایام، روی شوکت ما

چو طفل اشک، بزرگی نبود قسمت ما

چگونه کام دل ما برآید از گردون

که خرمنش پر کاهی ست پیش همت ما

شمارهٔ ۵۸

به عجز پای منه، عرض مرد می رود اینجا

پی تو سایه به قصد نبرد می رود اینجا

یکی ست در دل آزادگان صفا و کدورت

جلای آینه، همراه گرد می رود اینجا

به بندر غم او، اشک سرخ نیست معطل

هزار قافله رنگ زرد می رود اینجا

کدام سرو قد افکند سایه برسر خاکم؟

که آبروی زمرد، به گرد می رود اینجا

شمارهٔ ۵۹

بس که زان گل در دل ما خار نومیدی شکست

سبزه نالان می دمد از خاک دردآلود ما

از بقا رنگی ندارد بر سر آتش سپند

در محبت نیست فرق از بود تا نابود ما

شمارهٔ ۶۰

به تسکین دلم یکسان بود لطف و عتاب او

اگر سرد است اگر گرم، آب ساکن سازد آتش را

شمارهٔ ۶۱

می دود چون طفل بر زانوی آن گل پیرهن

واگذارد گر عروس نوبهار، آیینه را

شمارهٔ ۶۲

بس که سرسبزی بود در طالع بی حاصلان

می تواند سبز شد، هرجا نشانی بید را

شمارهٔ ۶۳

از بس که دید رو، ز لب می پرست ما

ساغر برون نرفت چو نرگس ز دست ما

چون گل، حریف بستن دستار نیستیم

دستار بسته ای مگر افتد به دست ما

ما را چونی به بند تن خویش بسته اند

طغرا مجوی واشدن از بند و بست ما

شمارهٔ ۶۴

از بس گل برگشتگی، در آب دارد طالعم

ویرانی افزون می کند، تعمیر من ویرانه را

شمارهٔ ۶۵

بهار افکنده در صحن چمن از سبزه قالی‌ها

دمیده خفتگان باغ را برگ از نهالی‌ها

سیه شد همچو مشقی، هر دو روی لاله گوشم

ز بس در مکتب عشق تو خوردم گوشمالی‌ها

شمارهٔ ۶۶

آن بلبل مستم که ز گلریزی افغان

بر روی هوا طرح کنم باغ ارم را

شمارهٔ ۶۷

به روی ما چو دف از ذوق می زند سیلی

گهی که مادر گیتی کند نوازش ما

کسی که بزم نشین غم است، می داند

که همچو شمع ز سوز دل است کاهش ما

شمارهٔ ۶۸

بس که شد مرغ نگاهم بی گل رویت ضعیف

برنمی تابد ز سستی تهمت پرواز را

ساقیا ته جرعه ای در کاسه طنبور کن

تا کند از پرده بیرون نغمه های راز را

شمارهٔ ۶۹

مرد خدا نمی شود، گرچه زن از کنار خود

بر در مسجد افکند، طفل حرام زاده را

شمارهٔ ۷۰

هر چند قطره کردیم، در جستجوی دریا

چون آب کم نبردیم راهی به سوی دریا

آن قطره ام که از سیل، پس ماند در بیابان

بر خاک ره شدم خشک، از آرزوی دریا

غرق وصال، از ذوق، یک جا نگیرد آرام

گردد همیشه ماهی، در چارسوی دریا

شمارهٔ ۷۱

یافتم منزلگه وصل تو جای خویش را

رهبر خود چون نسازم نقش پای خویش را؟

شمارهٔ ۷۲

به مثل سازی خود گر دکان نچیده خدا

چرا به صورت بی مثلت آفریده خدا؟

چو گشته چهره گشای تو ز آب و رنگ وجود

هزار ناز ز هر جانبت کشیده خدا

به پیش روی تو بی رنگتر ز خار بود

گلی که از چمن خلد، برگزیده خدا

چو دیده بر رخ تصویرهای خامه صنع

به خوبی تو دگر صورتی ندیده خدا

نجات حشر به طغرا چگونه دست دهد

کزین مقوله سخنها ازو شنیده خدا

زری نداده و از هیچم آفریده خدا

مرا که بنده شمارد، کجا خریده خدا؟

شمارهٔ ۷۳

روان کردم به کویش قاصدی از اشک و می ترسم

کزین کودک نیاید تندرفتاری چو کاهل‌ها

بیابان‌گردی شوق توام از بس که عادت شد

بود در راه‌ها آسایشم بهتر ز منزل‌ها

شمارهٔ ۷۴

چو باغ کاغذی این باغ آنچنان تنگ است

که نیست چارحدش جای باغبان تنها

به غیر آینه کآمد به سیر باغ رخت

نرفته هیچ ظریفی به گلستان تنها

شمارهٔ ۷۵

دوش که در بزم عشق، توبه زاهد شکست

کرد سپند شراب، سبحه صددانه را

شمارهٔ ۷۶

به سر گشودن خمهای می چو دست زدیم

کسی نکرد چو پیمانه دستیاری ما

تو غنچه گل و ماخار، اگر شوی هم بزم

به عزتت چه زیان می رسد ز خواری ما؟

شمارهٔ ۷۷

همچو راه کوچه زنجیر، در صحرای عشق

هرقدم صدچاه غم در پیش و پس باشد مرا

گر توانم همچو نی لب بر لب مطرب نهاد

از لبش لب برندارم تا نفس باشد مرا

شمارهٔ ۷۸

به غیر از عشق اگر آیین دیگر دلنشین می شد

به ذوق سوختن می داشتم آیین هندو را

شمارهٔ ۷۹

ساقی! بط می در قفس طاقچه حیف است

این مرغ،بود بر سر زانوی تو زیبا

شمارهٔ ۸۰

همچون سبوی خالی، پر سازم از هوایش

در بزم او چو از دل بیرون کنم هوس را

تا کی نهان بماند سرمستی ام،کزین می

نکهت کند خبردار، صدکوچه ره عسس را

آن عندلیب مستم، کز سرزمین خواهش

می آورم به دامت، بر دوش خود قفس را

شمارهٔ ۸۱

ناصح از پند تو بیزارم، چه می گویی مرا

می کند حرف تو آزارم، چه می گویی مرا

گفتی از دست محبت می شود حالت خراب

من خراب از دست این کارم، چه می گویی مرا

می کنی عیبم که پیشت سبحه و سجاده نیست

از پی ناقوس و زنارم، چه می گویی مرا

چند گویی هر نفس بر گرد خال او مگرد

تا بود آن نقطه، پرگارم، چه می گویی مرا

شمارهٔ ۸۲

نیست یک جا که سرزلف سیاهش نرسد

می رسد از دو طرف چون شب یلدا همه جا

شمارهٔ ۸۳

نشاند پیش خود آن شوخ بی حجاب مرا

چو سایه همدم خود کرد آفتاب مرا

ازین جهت که به زلف تو نسبتی دارد

نرفت تیرگی شب به ماهتاب مرا

به آتش افکند از خوردن شراب مرا

اگر شراب خورد، می کند کباب مرا

ساقی علاج تشنگی ما نمی کند

در ساغر سپهر دهد گر شراب را

گر چشم دل، خیال تو بیند، مرا چه سود

نتوان به دیده دگری دید خواب را

ابنای جنس، قدر ندارند پیش هم

بر روی گل کسی نفشاند گلاب را

شمارهٔ ۸۴

بی قد شمشاد او، دست چنار آمد به درد

بس که می ساید به یکدیگر کف افسوس را

شمارهٔ ۸۵

در هنرمندی ز مردن نیست غم استاد را

زنده دارد کار شیرین، تا ابد فرهاد را

تا ابد آدم نخوردی نیم گندم از بهشت

در ازل خوردی اگر یک جو غم اولاد را

شمارهٔ ۸۶

به نقش بندی رویت چو کف گشاده خدا

ندیده رنگ رخت، دل ز دست داده خدا

ز موی ساقی وحدت نبست تا قلمی

نساخت لعل ترا رنگ بست باده خدا

ز ما کسی نتواند گرفت روز حساب

حساب آنچه به ما در جهان نداده خدا

شمارهٔ ۸۷

نقش خیالش نبرد، گرد کدورت ز دل

صورت شادی چه سود، کاخ غم اندود را

چرخ درآشوب دهر، تابع سرچشمه است

نهر چه صافی دهد، آب گل آلود را؟

شمارهٔ ۸۸

جاده طوفانی دریای سراب است اینجا

زورق نقش قدم بر سر آب است اینجا

شمارهٔ ۸۹

مشت خسم، ولی چو نشینم به آن بهار

گلدسته می کند اثر رنگ و بو مرا

صد ره گر از خمار بیفتم به پای خم

یک دستگیر نیست به غیر از سبو مرا

نی شمع پی به گریه من می برد، نه ابر

کزدیده، جای قطره چکد آرزو مرا

شمارهٔ ۹۰

ناله برآید از ورق، گریه کنان رود قلم

کاتب اگر رقم کند، حال من خراب را

شمارهٔ ۹۱

گر گل نکند در طلبت آبله از پا

دارد سر هر خار درین ره گله از پا

اعضای مرا بس که به هم بی تو نفاق است

پایم گله از سر کند و سرگله از پا

شمارهٔ ۹۲

مگر چاه زنخدانت نمایان گشت در صحرا

که بر دور تو می بینم کبوترهای چاهی را

گدای عشق باش و ز ابر رحمت سایه پرور شو

که بر باد است رفعت، سایبان پادشاهی را

شمارهٔ ۹۳

درین محیط که سرگشتگی ست حاصل ما

یکی فتاده چو گرداب، راه و منزل ما

گر عشق تو بی سوز ببیند تن ما را

چون شمع زند شام غمت گردن ما را

شمارهٔ ۹۴

منت آب خضر نیست جوی بر سر ما

طالع خشک لبی مانده به اسکندر ما

ما زسیم و زر خود، بزم نکردیم چو شمع

دیگران بزم فروزند ز سیم و زر ما

شمارهٔ ۹۵

می شد از خشک و تر این خاکدان قانع به سنگ

عقل اگر می بود چون کبک دری، دیوانه را

با ستم فرمای گردون، راه حرفی وانشد

ماند در دل شکوه ها از آسیابان دانه را

شمارهٔ ۹۶

چون تنور لاله از دودی نشد قسمت پذیر

کاش می افتاد آتش در اجاق بخت ما

شمارهٔ ۹۷

گوش ارباب کرم در عهد ما می گشت کر

گر صدا می بود حرف بر زمین افتاده را

شمارهٔ ۹۸

شورش انداخته در شام و سحر یارب ما

در غمت نیست کم از روز قیامت شب ما

طفل اشکیم، ز ما درس طرب چشم مدار

نیست جز ابجد غم در ورق مکتب ما

شمارهٔ ۹۹

ما را به دار عشق، که نزدیک می برد؟

از تار آه اگر نبود ریسمان ما

هر خس ز تندخویی آن گل درین چمن

ماری ست خفته در بغل آشیان ما

شمارهٔ ۱۰۰

برگ عیش ناتوانان نیست غیر از دستگیر

بهتر از گلدسته باشد در کف پیران عصا

از فلک روزی چه سان خواهم، که در مشرق زمین

بهر یک نان می زند از صبح چون کوران عصا

شمارهٔ ۱۰۱

تعظیم عکس روی تو در جلوه گاه جام

چون شیشه خم کند قد مغرور شمع را

شمارهٔ ۱۰۲

چون داشت از دویی ننگ، یار یگانه ما

با مردمان نیامیخت، در چشمخانه ما

در باب خانه سازی، همطالع کمانیم

کی بی کجی شود راست، دیوار خانه ما

شمارهٔ ۱۰۳

ز بهر نامه بری تا به بام دلبر ما

هزار چرخ زند از شعف کبوتر ما

برای روز بد خود چه سان ذخیره کنیم

که همچو گل ز کف دست می پرد زر ما

شمارهٔ ۱۰۴

کهربا گشتیم و کس باور ندارد درد ما

درد ما کی می شود ثابت به رنگ زرد ما

همچو مردان، پا به دفع بخت بد، قایم نکرد

نام جرات چون برآرد طالع نامرد ما؟

شمارهٔ ۱۰۵

آن مرغ بینواییم، کز آشیانه ما

صد کوچه باغ راه است، تا آب و دانه ما

ما شعله ایم، لیکن پیش کسان ز تمکین

ساکن چو آتش می، باشد زبانه ما

با آنکه هر فسانه، خواب آورد به دیده

از دیده می برد خواب، دایم فسانه ما

ابنای جنس ما را، چون مهره های شطرنج

از بهر جنگ آرد، دوران به خانه ما

شمارهٔ ۱۰۶

نیست غیر از گریه در صندوق ابر نوبهار

گل ندانم از که دارد دستگاه خنده را

چرخ کم فرصت ز من بسیار خواهد یاد کرد

در جهان بیند چو بی مونس، غم آینده را

بی کفن، طغرا درین باغ الم می شد به خاک

چون نهال تاک اگر می یافت گور کنده را

شمارهٔ ۱۰۷

در هنر چون شانه زلف بتان بی طالعیم

نیست یک مو دستمزدی بهر چندین رنج ما

شمارهٔ ۱۰۸

ز مرغان دل ما با لب بامش چه می گویی

سر دیوار نشناسد کبوترهای چاهی را

شبت خوش باد ساقی، مگذر از فکر سحرخیزی

که فیض شام معراج است بزم صبحگاهی را

شمارهٔ ۱۰۹

ناید نمکچشی چو تنور از دهان ما

گردد نصیب غیر، چو شد پخته نان ما

مانند خاک شیشه ساعت، برون نرفت

یک دم غبار غم ز دل ناتوان ما

شمارهٔ ۱۱۰

دم زدن از سوز دل در پیش بیدردان عشق

آنچنان باشد که بنوازند بیجا، ساز را

شمارهٔ ۱۱۱

تو دریایی و طغرا قطره، کی از قطره می آید

که همچون موج بیند دست خود در گردن دریا

شمارهٔ ۱۱۲

عکس او در بغل نور فکنده ست مرا

نیستم موسی و در طور فکنده ست مرا

همچو موجی که به ساحل فتد از شورش بحر

جوش نزدیکی او، دور فکنده ست مرا

شمارهٔ ۱۱۳

تا جان فدا نمایم، بر زخمه های مطرب

سر می نهم چو غیچک، در پیش پای مطرب

دف را چو گرم سازد، آرم ز سوز گریه

بر روی دست مژگان، آتش برای مطرب

گل از مقام صوتش، می تافت گوش رغبت

بلبل اگر نمی داشت، طرز نوای مطرب

شهر پیاله نوشی، همچون حصار نغمه

بی کوچه نشاط است،گر نیست جای مطرب

چاک دلم نسازد، با سوزن رفوگر

از رشته گر نبینم، رنگ صدای مطرب

شد در کف تعلق، سیب دلم دوپاره

نصفی برای ساقی، نصفی برای مطرب

شمارهٔ ۱۱۴

ما که بر خشت سر خم چون کف می زاده ایم

چون توانیم از بقا دم زد، نباشد تا شراب؟

شمارهٔ ۱۱۵

رنگ بیدار شدن، گل نکند از بختم

که پدید آمده چون صورت دیبا در خواب

بر نیاید چون ز گل صد آرزوی عندلیب؟

کز وفا، یک ساله راه آمد به کوی عندلیب

شمارهٔ ۱۱۶

ما ز پا افتادگان را خواب غفلت برده است

گر دل بیدار خواهی، در میان ما مخواب

شهر را نشناسم از ده، کوه را از کشتزار

بس که ماندم بی کس و کو در بیابان چون سراب

طینت ما را ز گرد خشکسالی ساختند

می خورد برهم وجود ما ز باران چون سراب

شمارهٔ ۱۱۷

اگر ساقی نگردد شب انیسم

غریبی می کشم در کوی مهتاب

نسازم تا قدح را عینک خویش

نیفتد چشم من بر روی مهتاب

شمارهٔ ۱۱۸

ای خوش آن گریه که شوید ز شبم مهلت خواب

همچو شمعم ندهد اشک، دمی فرصت خواب

من هم از لوح دل خویش صفا می دیدم

گر چو آیینه نمی بود مرا عادت خواب

چون حبابم نکند دیده به بیداری میل

بس که آمیخت به چشم تر من رغبت خواب

شوق همخوابگی ات رهزن بیداری شد

سر به بالین تو مخمل نهد از دولت خواب

شمارهٔ ۱۱۹

پا ز نازک خانه دل چون کشد آن عطرفام؟

همچو می جایی ندارد بهتر از مینا گلاب

شمارهٔ ۱۲۰

ما را گرفته بی او، غم در میانه امشب

می نالد از غم ما، چنگ و چغانه امشب

شمارهٔ ۱۲۱

موج را گشت صبا سلسله جنبان در آب

که شود با خس من دست و گریبان در آب

مردم چشم ترم را ز خیال تو چه سود؟

گل نیاید به کف از عکس گلستان در آب

شمارهٔ ۱۲۲

یک دوست در ایران نماند از بهر این غربت زده

اکنون ز هندستان رود اشکم به ایران بی سبب

شمارهٔ ۱۲۳

تا نشستن، ده خطر گل می کند در میکده

چون سبو استاده باید خورد از خمها شراب

شمارهٔ ۱۲۴

هرگز ندیده سایه جانانه آفتاب

با آنکه محرم است به هر خانه آفتاب

در آرزوی صبح بناگوش ماه من

خواهد ز چرخ، طالع دردانه آفتاب

آن ماه اگر قرار به همخانگی دهد

هرگز برون نمی رود از خانه آفتاب

ای خرمن جمال ترا دانه آفتاب

تو می فروش حسنی و پیمانه آفتاب

شمارهٔ ۱۲۵

بر یاد رخش چون رود از دیده من آب

صد باغ توان داد به یک چشم زدن آب

آب از مژه رو کرد به من، آه چه سازم

گر وانشود همچو حباب از سر من آب

با آن رخ شاداب به گلشن چو درآیی

از سایه روی تو خورد سرو و سمن آب

زاهد نشود قابل پابوس خم می

چون شیشه، گر از باده کشد دست و دهن آب

گر شهرت تردامنی گل شنود خاک

هرگز نگذارد که درآید به چمن آب

سرچشمه این بادیه را خضر بلد نیست

برداشتمی کاش چو گوهر ز وطن آب

تر شد ره گوشم ز غزلخوانی طغرا

هرگز نشنیدم که برآید ز سخن آب

شمارهٔ ۱۲۶

غم از دل می برد آواز مطرب

رگ شادی ست تار ساز مطرب

کند منقار بلبل عشقبازی

به مضراب نواپرداز مطرب

به «یاحی» زنده سازد مرده ها را

موذن گر شود دمساز مطرب

ندارم طاقت یک ناز ساقی

کشیدم بس که امشب ناز مطرب

خوش آن ساعت که با هم کوک گردد

صدای شیشه و آواز مطرب

شمارهٔ ۱۲۷

امشب من و چشم قدح و دیدن مهتاب

مینا و سر گریه ز خندیدن مهتاب

تردستی ساقی نرسیده ست به جایی

کامشب نکند خواهش گل چیدن مهتاب

در کوی تو پاکان غم شبگرد ندارند

چیزی نتوان یافت ز کاویدن مهتاب

شمارهٔ ۱۲۸

وقت ساغر زدن، به فتوی ما

روز ابر است یا شب مهتاب

ما چو آب از پی چمن ندویم

سیرگاه خودیم چون گرداب

شمارهٔ ۱۲۹

تعبیه کرده ست چرخ، در دل من اضطراب

ریخته این کوزه گر، در گل من اضطراب

شمارهٔ ۱۳۰

غیر افسردگی از زینت دنیا مطلب

گرمی جامه پشمینه ز دیبا مطلب

نیست با وسوسه داران تعلق آرام

تن آسوده ز طوفانی دریا مطلب

شمارهٔ ۱۳۱

ناله ها در بحر و بر دارد غریب

کام خشک و چشم تر دارد غریب

تا کند پرواز، رو بر شهر خود

آرزوی بال و پر دارد غریب

سیر غربت، خوار و زارش می کند

همچو گل، هرچند زر دارد غریب

گر نباشد صندل یاد وطن

تا قیامت درد سر دارد غریب

در غریبی خاطر ایمن مجوی

هر قدم، چندین خطر دارد غریب

نی به شاهین ذوق دارد، نی به باز

ذوق مرغ نامه بر دارد غریب

کار نگشاید ز دستش یکقلم

گر چو طغرا صد هنر دارد غریب

شمارهٔ ۱۳۲

دارم از سرچشمه، رو در دشت حیرانی چو آب

گاه شهری می شوم، گاهی بیابانی چو آب

قمریان همدوش سرو و بلبلان دمساز گل

من ندیدم زین گلستان غیر حیرانی چو آب

در تکبر همچو خاکی، در سبکروحی چو باد

آتشی در قتل ما، در پاکدامانی چو آب

شمارهٔ ۱۳۳

پر شده پیمانه ام، ظرف ندارد اجل

ورنه ز من می گرفت، در عوض جان، شراب

گر ز دو چشمت به هم،عشوه رسد، دور نیست

زان که به هم می دهند، باده پرستان شراب

شمارهٔ ۱۳۴

قدم بیرون منه از عالم آب

درین دریا، فروکش کن چو گرداب

بسی فیض است در شب زنده داری

مده چشم قدح را فرصت خواب

دلم سوراخها دارد چو طنبور

ز دست کنجکاویهای مضراب

شمارهٔ ۱۳۵

ای شب زلف تو روشنتر ز موی آفتاب

پشت پای سایه ات بهتر ز روی آفتاب

گر ببیند آب و تاب چشمه حسن ترا

می خورد بر سنگ بیتابی، سبوی آفتاب

شمارهٔ ۱۳۶

لبریز جدایی کندش ساقی دوران

هرچند شود شیشه به پیمانه مصاحب

شمارهٔ ۱۳۷

همچو شبنم با گل و سوسن مخواب

شب نشینی کن درین گلشن مخواب

ای که از تاریکی دل چون شبی

گر هوس داری دل روشن، مخواب

فوج اختر، دشمن جان تواند

روبروی لشکر دشمن مخواب

شمارهٔ ۱۳۸

من و آن سرو که در جلوه گهش می بارد

پاک بینی ز هوا، صاف نگاهی از آب

شمارهٔ ۱۳۹

نمی سازد به طبع من شراب عافیت هرگز

اگر بدمستیی واقع شود، با من بساز امشب

شمارهٔ ۱۴۰

چو طفل غنچه اگر می خورد سبوی شراب

نمی توان ز لب او شنید بوی شراب

دل و دماغ من از کشور عدم به وجود

یکی به بوی گل آمد، یکی به بوی شراب

شمارهٔ ۱۴۱

مرگ، مفلس را ز عمر جاودانی بهتراست

مردن بی خانمان، از زندگانی بهتر است

بینوایان را شب تاریک در محنت سرا

بر زمین شمع از چراغ آسمانی بهتر است

دل چه سان از دختر رز می توان برداشتن

کان صنم در وقت پیری از جوانی بهتر است

شمارهٔ ۱۴۲

لب تر نکنم ز آب خضر تا می ناب است

چون شیشه، مرا خانه تن وقف شراب است

بی گل، نفسی بلبل ما زنده نماند

در فصل خزان، زنده به امید گلاب است

آیینه که هرگز نگذارد مژه برهم

بی دیدن رخسار تو سرچشمه خواب است

ما را ز جفای ره امید برآورد

خضری که درین بادیه دیدیم، سراب است

شمارهٔ ۱۴۳

گل ندارد تاب دست انداز باد مهرگان

تا خزان آمد، دکان حسن را برچیده است

تا نباشی، یک قدم نتوان برون رفتن به سیر

بی تو، دل گاهی که از خود رفته، برگردیده است

ساغر عیشم که هرگز روی گردش را ندید

حیرتی دارم که چون درساختن، گردیده است؟

شمارهٔ ۱۴۴

سرتاسر دهر، جز خدا کیست

عالم همه اوست، ماسوا کیست

فتوی ده می، هوای ابر است

تعلیم کننده هوا کیست

ساقی، تو بگو معلمانه

در کشتی باده، ناخدا کیست

مطرب،به من گدا خبر کن

آن کس که به نی دهد نوا کیست

گفتی که تهی ست کاخ طنبور

آن پرده نشین خوش صدا کیست

شمارهٔ ۱۴۵

سهل باشد همت ساقی، گر از مینا گذشت

همچو کشتی می توان لب تشنه از دریا گذشت

می دهد امروز دورانش به یاد حادثات

آنچه خواهد آرزویش در دلم فردا گذشت

شمارهٔ ۱۴۶

چو گردباد، دلم رهنمای خود نشناخت

ازین جریده روی مدعای خود نشناخت

شناخت طرز کرم را کسی که چون دریا

کفی به خیر گشود و گدای خود نشناخت

سرودخوانی مطرب ز عندلیب مجوی

که همچو آب، مقام صدای خود نشناخت

شدم خفیف ز بالانشینی گردون

به این سیاه چه سازم که جای خود نشناخت

چگونه راه شناس غمت شود طغرا

که پای خود ز سر و سر ز پای خود نشناخت

شمارهٔ ۱۴۷

هر دل که ازان نگار خالی ست

باغی ست که از بهار خالی ست

از کودک اشک می شود پر

هرجا ز توام کنار خالی ست

با اینهمه ریشه کاری سعی

دستم چو کف چنار خالی ست

چون شیشه ساعتم سبکروح

روزی که دل از غبار خالی ست

طغرا، شده گلشن از بتان پر

افسوس که جای یار خالی ست

شمارهٔ ۱۴۸

هر گل این بوستان، روی نگاری بوده است

هر پریشان سنبل او، زلف یاری بوده است

لاله کز بویش دل زاهد به مستی می کشد

زان بود میگون،که چشم پرخماری بوده است

جوی آبی را که می بینی به پیش سرو و گل

مهوشان بزم را آیینه داری بوده است

مرغ حقگو چون نبیند خون خود را ریخته؟

هر درختی، عارفان را چوب داری بوده است

این زمان گر همچو طغرا نیست یک بلبل، چه شد

پیش ازین، صد همچو او در هر بهاری بوده است

شمارهٔ ۱۴۹

ره به درمان ندهم، راهنما آگاه است

نکنم بیخودی از درد، خدا آگاه است

می توان عکس نگه درگل رخسارش دید

نیست آیینه بدین آب، صفا آگاه است

نگهش با مژه، هم بزم نگردیده هنوز

شرم ازین قصه خبردار و حیا آگاه است

بی نسیم گل رویت، ره شادابی را

لاله صدبار غلط کرده، صبا آگاه است

شمارهٔ ۱۵۰

ساقی دوران عبث چیده ست نه مینا قطار

گر قدح این است، در صد بزم یک مینا بس است

شمارهٔ ۱۵۱

مشو مهمان من، ای مرغ روزی خوار آزادی

مرا گر هست آب و دانه ای، در دام صیاد است

به آن زلفی که صد آهش به دنبال است سرگرمم

چراغم گشت روشن، در شبی کز هر طرف باد است

جناغی بسته بود آن شوخ در روز ازل با من

به دستم داد امشب ساغر می، گفتمش یاد است!

گهی با خاک یکسانم، گهی همچشم کیوانم

نصیب و قسمت من در جهان چون کاغذ باد است

شمارهٔ ۱۵۲

ارغنون کهنه شد و چنگ و رباب از هم ریخت

ساز عیشی که نفرسوده، شب تار من است!

شمارهٔ ۱۵۳

شادمانی با دلم بیگانه و غم دشمن است

پنبه با داغم نفاق اندیش و مرهم دشمن است

دشمنی با دشمن دشمن، به دشمن دوستی ست

من به شادی دوستم، زان رو که با غم دشمن است

شمارهٔ ۱۵۴

مفلس کوچه عشقیم، کریم اینجا کیست

جای رحم است، ببینید رحیم اینجا کیست

اشک هرچند به خاک سر کویش غلتید

کس نپرسید که این طفل یتیم اینجا کیست

شمارهٔ ۱۵۵

کسی فارغ از کار دنیا نشست

که زانو به زانوی مینا نشست

تذروی ست از چشمه سار طرب

حبابی که در جوی صهبا نشست

به تعظیم برخاست کهسار غم

چو مجنون به دامان صحرا نشست

شمارهٔ ۱۵۶

چو مژگان جز به قصد دیدن غیر

نمی افتد به ما هرگز نگاهت

شمارهٔ ۱۵۷

بیا که بی سرزلف تو موج باده ناب

به رنگ حلقه ماتم، کدورت انگیز است

بهار حسن ترا برگ ریز عشوه مباد

که از هوای توام ابردیده گل بیز است

به دور نرگس او، دل ز خون لبالب کن

که می پرست، طلبکار جام لبریز است

شمارهٔ ۱۵۸

ساغر می در کف او، رنگ و بوی گل گرفت

شیشه در چنگش صدای نغمه بلبل گرفت

بی ترنم ریزی مطرب که رشک بلبل است

در گلوی شیشه می، نغمه قلقل گرفت

سبز ما از نازکیها تاب بوی گل نداشت

حیرتی دارم که چون از باده، رنگ گل گرفت

شمارهٔ ۱۵۹

پرواز شوق دارم، تا در تنم شراب است

مرغابی حبابم، بال و پرم ز آب است

عاشق ز بوی جانان، دارد همیشه مستی

بی نشئه نیست بلبل، در شیشه تا گلاب است

شمارهٔ ۱۶۰

خاطر از محصول کشت ناامیدی جمع شد

آنچه در دل نگذرد، باران ابر رحمت است

شمارهٔ ۱۶۱

ای گل، همه تن لب شده در وصف بهاری

یک بار نگفتی که درین باغ خزان هست

مانده هوس نان به دل آدم آبی

جایی که غم آب نباشد، غم نان هست

شمارهٔ ۱۶۲

چون نریزد غم شراب تلخکامی در قدح؟

باده شیرین، پسند طبع این می خواره نیست

شمارهٔ ۱۶۳

رنگم از چهره به ذوق لب بام تو پرید

حیف و صد حیف که بالش تهی از مکتوب است

شمارهٔ ۱۶۴

آخر شدن حسن بتان، اول داغ است

پیدا شدن شام، دم صبح چراغ است

شمارهٔ ۱۶۵

ای حسن تو سرچشمه غوغای قیامت

جویای وصالت، چمن آرای قیامت

امروزم اگر دامن وصلت ندهد دست

دست من و دامان تو فردای قیامت

آیینه به دست آر [و] ببین صورت خود را

گر هست ترا ذوق تماشای قیامت

زین گونه که هر روز کنی وعده به فردا

ترسم که شود وعده به فردای قیامت

شمارهٔ ۱۶۶

به مردم قرض دادن بینوایی ست

ز مردم حق طلب کردن گدایی ست

شمارهٔ ۱۶۷

چو طبع داد خدا، گومده به ما فرزند

دو بیت خوب، به از صدهزار فرزند است

شمارهٔ ۱۶۸

اشک، گستاخانه با این چشم خون پالا نشست

خویش را گم می کند چون قطره با دریا نشست

شمارهٔ ۱۶۹

بس که از بارش اشکم در و دیوار نماند

جغد غم نوحه کنان گفت که ویرانه کجاست

شمارهٔ ۱۷۰

بی زلف سیه، دلبری از خال نیاید

اسباب جگرداری دزدان، شب تار است

شمارهٔ ۱۷۱

گشت عمر بخت ما، در رنگ مخمل، صرف خواب

حیف کاین نگشوده مژگان، ذوق بیداری نیافت

شمارهٔ ۱۷۲

ما تشنگان ز شیشه می آب می خوریم

چون این فرات بسته شود، کربلای ماست

شمارهٔ ۱۷۳

چه سان خود را ز عشقت باز دارم؟

ز من کاری که آید عشقبازی ست!

شمارهٔ ۱۷۴

دنیا و آخرت چو ترازو فتاده است

یک سو اگر کم است، دگر سو زیاده است

در مجلسی که دست به هم داد رقص جام

خون حیا به گردن مینای باده است

شمارهٔ ۱۷۵

ما چو موج انگشت رد بر جام دریا می نهیم

دست ما گر تنگ واقع شد، دل ما تنگ نیست

شمارهٔ ۱۷۶

فتاد بقعه تقوی، شرابخانه سلامت

شکست توبه، سر باده مغانه سلامت

ز سنگ حادثه کزوی هزار ساز شکسته

اگر به چنگ زیانی رسد، چغانه سلامت

شمارهٔ ۱۷۷

خواهی به دیر زمزمه کن،خواه در حرم

هرجا که دم ز عشق زند کس، غنیمت است

شمارهٔ ۱۷۸

بوسه در آغوش ازان خودکام نتوانم گرفت

صید خود را درمیان دام نتوانم گرفت

بس که بی آرام گشتم از رمیدنهای او

رام چون گردد به من، آرام نتوانم گرفت

گر چنین خواهم به دام برگ ریز هجر ماند

از کف قاصد، گل پیغام نتوانم گرفت

چند بر ساقی کند شوقم گرفت بیش و کم؟

مستیی خواهم که دیگر جام نتوانم گرفت

بس که دورم همچو مغرب زان بت مشرق جبین

صبح اگر ساغر دهد، تا شام نتوانم گرفت

شمارهٔ ۱۷۹

غنچه خواب آلود می گردد به دنبال قدح

تا ز دست نرگس مستت ایاغ افتاده است

شمارهٔ ۱۸۰

امشب قدح از شراب خالی ست

جای گل ماهتاب خالی ست

بی چنگ هزار [تار] زلفت

از تار نوا،رباب خالی ست

بازآ که گلابی دو چشمم

بی روی تو از گلاب خالی ست

در آینه رو ندید امروز

پیمانه آفتاب خالی ست

شمارهٔ ۱۸۱

دیدم به جانبش، ز حیا روی خود گرفت

راه نگه به نرگس جادوی خود گرفت

سررشته دار شغل پریشانی ام شمرد

دست مرا چو در خم گیسوی خود گرفت

داغم ز بخت آینه، کان شوخ کینه جو

از روی مهر، بر سر زانوی خود گرفت

شمارهٔ ۱۸۲

نیست از دست نکویانم زبان و دل یکی

دل به فکر دیگری، لب در سراغ دیگری ست

همچو فانوسم، ز خود چیزی ندارم دربساط

روشنی در کلبه من از چراغ دیگری ست

شمارهٔ ۱۸۳

از من بیمار حسرت، برگ آسایش مجوی

کز گل آزار، نقش بسترم آسوده نیست

همچو شمع بزم، سرتاپا نیاسودم شبی

پا اگر آسوده می گردد، سرم آسوده نیست

شمارهٔ ۱۸۴

روز حساب را شب زلفت علامت است

زلف تو آن شبی ست که روزش قیامت است

شمارهٔ ۱۸۵

غزل عاشقانه باید گفت

بیت باب ترانه باید گفت

تیر نازش خطا نمی داند

همه جا را نشانه باید گفت

شمارهٔ ۱۸۶

گفت می آیم گرت جان بر لب آید ز انتظار

جان به نزدیک لب آمد، گر بیاید دور نیست

شمارهٔ ۱۸۷

چین پیشانی ارباب غم از شادی ماست

صد گره در دل زنجیر ز آزادی ماست

ما چو گل، دست در آغوش خرابی داریم

خارخار عبثی در دل آبادی ماست

شمارهٔ ۱۸۸

زلف تو، موج بحر پریشانی من است

آیینه، درد ساغر حیرانی من است

شمارهٔ ۱۸۹

طغرا در آخر غزل آورد مطلعی

کاین گوشوار طرز سخندانی من است

معمار عشق، زنده به ویرانی من است

غم، تازه رو ز دیدن پیشانی من است

شمارهٔ ۱۹۰

از وعده وصل تو وفا را خبری نیست

مردیم ز هجران و قضا را خبری نیست

راه غم جانان به ره مرگ شبیه است

طی می شود این جاده و ما را خبری نیست

از بیخبران بود، به هر کس که رسیدیم

تنها نه همین ما و شما را خبری نیست

خوش باش دلا، کامشب ازان دست نگارین

صد بوسه گرفتیم و حنا را خبری نیست

شمارهٔ ۱۹۱

بر گوش زد نسیمم، صوتی که نیشکر داشت

آواز پای آن گل، شیرینی دگر داشت

دیشب که آن سهی قد، آرایش چمن بود

گل را ز شرم رویش، بلبل به زیر پر داشت

نتوان شمردن از خود، فرزند ناخلف را

در عالم حقیقت، یعقوب یک پسر داشت

تاثیر باد نخوت، کر می کند غنی را

گوش صدف گران بود، تا دامنش گهر داشت

طغرا ز بس که گشتیم، رسوای عشقبازی

هر بیخبر که دیدیم، از راز ما خبر داشت

شمارهٔ ۱۹۲

لکه ابری که فیضی داشت، دود شمع بود

کز شرر، باران رحمت بر تن پروانه ریخت

شمارهٔ ۱۹۳

بی فرات کرشمه ات در باغ

ماتم افروزی شهید گل است

شمارهٔ ۱۹۴

مجموعه تپش، دل محنت سرشت ماست

دیباچه کتاب الم سرنوشت ماست

آتش چگونه از سر ما واشود به آب

چون لاله، داغ سوختگی در سرشت ماست

ما دلخوشیم از آنکه به ما گرم برخورد

دوزخ اگر فسرده نگردد، بهشت ماست

ما تخمکار دشت ریاییم همچو زهد

تسبیح سبز، دانه چندی ز کشت ماست

شمارهٔ ۱۹۵

اگر شراب کمی کرد، غم مخور ساقی

ز غیب رزق رساندن، شعار رزاق است

شمارهٔ ۱۹۶

چون نقاب از رخ گشایی، دیده گریان بهتر است

رو نماییهای گل، در وقت باران بهتراست

کمتر از آیینه نتوان بود در تاثیر عشق

پیش ازان کافتد به رویت چشم، حیران بهتراست

شمارهٔ ۱۹۷

جلوه شاهد خلوتکده طور اینجاست

شمع جای دگر افروخته و نور اینجاست

آخر وادی عقل است بیابان جنون

هر که گم گشت در آن بادیه دور، اینجاست

شمارهٔ ۱۹۸

مگو که آینه بیداری ابد دارد

ندیدن رخت ایام خواب آینه است

صفاپذیر کند خاک را ز نقش قدم

زمین جلوه گهش در حساب آینه است

شمارهٔ ۱۹۹

تا نیابد دست بر ما لشکر خونخوار غم

همچو درد شیشه باید در پناه می گریخت

شمارهٔ ۲۰۰

رویت ز عرق همچو گل تازه در آب است

از تازگی پیکرت آوازه در آب است

شمارهٔ ۲۰۱

شمع دیدار نمایان شد و پروانه نیافت

باده وصل به بزم آمد و پیمانه نیافت

مرغ دل چون نکند شکوه درین سبزقفس؟

آب اگر یافت به صد خون جگر، دانه نیافت

بس که افتاده خرابی ز غمت بر سر هم

دل دیوانه ما راه به ویرانه نیافت

شمارهٔ ۲۰۲

پیرهن بس که خوش اندام شد از بوی تنت

گل شود سرو چو آید به برش پیرهنت

مزه بزمگه باده به کامش نرسید

تا لب جام نشد بوسه ربای دهنت

نشوم از تو جدا، همچو گل از نکهت خود

گر درآرد مدد بخت درآغوش منت

شمارهٔ ۲۰۳

طفل اشکم ز شورچشمی خلق

بر زمین تا نشسته، در خاک است

شمارهٔ ۲۰۴

فرصت صد بوسه در کف داشت، وز اقبال ما

شانه غافل در شب زلف از بر آن رو گذشت

اشک بر سوز دلم هرگز سر راهی نبست

آتش از یک سو چو آمد، آب از یک سو گذشت

همچو سیلی کز سرپل بگذرد در نوبهار

آب چشمم در خیال رویش از ابرو گذشت

شمارهٔ ۲۰۵

زلف با قامت او، تا به کمر همراه است

هر کجا روز بلند است، شبش کوتاه است

بی وصیت دلم از خود نرود شام فراق

این چراغی ست که از رفتن خود آگاه است

من دیوانه چه سان بگذرم از وادی عشق

جاده چون کوچه زنجیر، سراسر چاه است

گل زخمی که ز پیکان غمت در دل ماند

همچو نقش قدم خضر، زیارتگاه است

گر به گوشت نرسد ناله طغرا چه عجب

بس که از عشق زبون گشته، فغانش آه است

شمارهٔ ۲۰۶

خویش را تا جمع کردم بهر گلگشت رخت

همچو سنبل پیش را هم را پریشانی گرفت

دل نخواهد داشت دست صدق از دامان صبح

زان که تعلیم صفا زان پیر نورانی گرفت

شمارهٔ ۲۰۷

آسوده دلی بر من بیتاب حرام است

بر روز سیاهم شب مهتاب حرام است

پروانه شب از بستر آرام گریزد

تا شمع نیاسوده، برو خواب حرام است

من همچو سبو، دست گرفتم به در گوش

آن روز که گفتند می ناب حرام است

کام طلب از چشمه و جو تر نتوان کرد

تا لب به محیطی نرسد، آب حرام است

ما تهمت آرام، به دشمن نپسندیم

در ملت ما، کشتن سیماب حرام است

شمارهٔ ۲۰۸

ما چو مینای شرابیم و فلک همچو قدح

روز و شب گردش او بهر نگونساری ماست

شمارهٔ ۲۰۹

تخم اشک از کف بنه ای دل که مانند سحاب

تا بپاشی تخم، می باید ز هم پاشید و رفت

چون قدح کآید بر مینا، شب آمد پیش من

گریه کردم از برای ماندنش، خندید و رفت

بس که خاک این چمن سرگشتگی می آورد

آب را از چشمه باید راه جو پرسید و رفت

کوچه تابوت اگر آمد درین راهت به پیش

تا به منزل می توانی سایه وش خوابید و رفت

شمارهٔ ۲۱۰

سایه گرد تیغ بیدم،طالع بسمل کجاست

دشنه سوسن به پهلو می رسد، قاتل کجاست

کس نمی بینم که خالی باشد از دیوانگی

در جنون آباد گیتی، آدم عاقل کجاست

شمارهٔ ۲۱۱

دلم ز قید پریدن همیشه آزاد است

دو بال بر تن من، چون دو دست صیاد است

شود ز سایه تصویر، با زمین یکسان

عمارت دل ما بس که سست بنیاد است

کسی نماند که از جور آسمان نگریست

به آدم آنچه رسیده ست، وقف اولاد است

شمارهٔ ۲۱۲

از تبسم لب ببند ای غنچه، حال گل ببین

کز گلابش گریه دایم در قفای خنده است

عاقبت اندیشگان را در نشاط آباد بزم

گریه می آید بر آن لب کآشنای خنده است

مجلس آرا کیست امشب کز هجوم دلخوشی

صورت دیوار، لبریز صدای خنده است

شمارهٔ ۲۱۳

بس که فرهاد تلخکامی دید

حرف شیرین نمی تواند گفت

دل من زود می رود از خود

غم دیرین نمی تواند گفت

شمارهٔ ۲۱۴

ز جوش اشک به مینا هزار طعن زدیم

چگونه شمع حریف جواب گریه ماست؟

شمارهٔ ۲۱۵

روزم از بی مهری گردون، شب تاریک شد

گر ز من باور ندارد، خود ببیند، کور نیست!

شمارهٔ ۲۱۶

شبی که جام می وصل درمیان آید

چو شیشه هر نفس آن شوخ در کنار خوش است

شمارهٔ ۲۱۷

در مخالفزار هند از یاد ایران فارغم

هرکجا طرح نفاق افتاد، ایران من است

شمارهٔ ۲۱۸

دوست چون از گل بیداد تو دشمن نشود؟

کس به دشمن نکند آنچه تو کردی با دوست

شمارهٔ ۲۱۹

از مقام ریشه و پیوند می باید گریخت

چون صدای نی ز چندین بند می باید گریخت

خویشها دارند چون زنبور، دایم نیشها

خویش را خواهی، ز خویشاوند می باید گریخت

گر نداری ای چمن، تاب سواران خزان

تا به آن جایی که می تازند، می باید گریخت

ما غریبان را زنی چون دختر رز لایق است

از زنی کورا شود فرزند، می بایدگریخت

تا به کی طغرا به غارت می دهی مضمون نو؟

زین کهن دزدان معنی بند می باید گریخت

شمارهٔ ۲۲۰

فروغ گوش گل از آتشین نوای من است

دماغ غنچه تر از نشاه صدای من است

که را وسیله گلچینی وصال کنم؟

کسی که محرم او نیست آشنای من است

شمارهٔ ۲۲۱

مستم گرفت شحنه، مخور غم که چون گرفت

انگار کن که دیوزدی را جنون گرفت

شمارهٔ ۲۲۲

سیاره طالع اسیران

همرقص کبوتران چاهی ست

شمارهٔ ۲۲۳

چون نگرید شیشه از کمر عمری همصحبتان؟

چشم تا برهم زند، جان بر لب پیمانه است

جرات از اهل جنون خیزد، نه از ارباب عقل

می رمد صد عاقل از جایی که یک دیوانه است

شمارهٔ ۲۲۴

صبا چو بگذرد از ما، ز داغ گل بیز است

قدح به ما چو رسد، از شکست لبریز است

چگونه شیشه ناستد تمام شب به نماز

که در صلاح، به از زاهد سحرخیز است

پیاله ای که به گلبرگ لعل او نرسد

چو جام لاله شرابش کدورت انگیز است

لبی ز خون دلم تر نکرد نرگس او

خبر نداشت که بیماری اش ز پرهیز است

شمارهٔ ۲۲۵

بر کوه غمت بانگ زدم، بانگ به من زد

آزرده چرا باشم ازین حرف، جواب است

شمارهٔ ۲۲۶

بر لباس فاخر بی اعتبار خسروان

بخیه های خرقه ما، خنده دندان نماست

بس که خاموشی شعار ما بود، چون آفتاب

طشت ما از بام گردون گربیفتد، بی صداست

نشنود گر آن پریوش گفته ما را، بجاست

حرف ما سرگشتگان، چون زلف او پا در هواست

شمارهٔ ۲۲۷

چه سان به نامه عاشق سرش فرود آید

ز دیدن گل کاغذ، بهار را ننگ است

شمارهٔ ۲۲۸

ماندم از بس که به غربت، وطن از یادم رفت

در قفس بس که نشستم،چمن از یادم رفت

نه سمن زان چمنم ماند به خاطر، نی سرو

سرو گردید فرامش، سمن از یادم رفت

چون گریبان تاسف ندرم لاله صفت؟

سوسنی جامه گل پیرهن از یادم رفت

بال پروانگی ام دورنشین ماند ز شمع

عجبی نیست اگر سوختن از یادم رفت

غربتم گفت مگو روی وطن خواهم دید

بازگشتن چو درین آمدن از یادم رفت

نامه شوق، به نام که نمایم تحریر؟

اسم یاران چوره انجمن از یادم رفت

با دو صد فکر نیاید به زبانم یک حرف

بس که در کنج خموشی، سخن از یادم رفت

من که چون پسته ندارم خبری از لب خود

چون نگویم که زبان و دهن از یادم رفت؟

کرد طغرا چو حکایت ز کدورتگه هند

غم ایران چو نشاط دکن از یادم رفت

شمارهٔ ۲۲۹

چون به آب رود چشمم سبز گردد گلبنی

خنده گلها، هم آواز صدای گریه است

دهر شد ماتم سرای فوت مطلبهای دل

چون کنم در گریه ضبط خود، که جای گریه است

همچو مینایی که می افتد نگون در بزم شوق

سرزمین خنده ام در زیر پای گریه است

بس که ما را کلک قسمت کرده رنگ آمیز درد

صورت دیوار ما در هایهای گریه است

شمارهٔ ۲۳۰

دهد گردون عوض یک دسته خارم

اگر گلدسته ای از دست من رفت

شمارهٔ ۲۳۱

مخمور مانده ایم و امید شراب نیست

لب تشنه ایم و قسمت ما جام آب نیست

نازم به طرز هند، که در اوجگاه حسن

چون ماه و آفتاب، بتان را نقاب نیست

شمارهٔ ۲۳۲

نوبر سبزه شادی نکند تا به ابد

سرزمینی که به آنجا نرسد پای غمت

شمارهٔ ۲۳۳

چون نقش قدم، غیر زمین، بستر ما نیست

از پای فتادیم و کسی بر سر ما نیست

ما امت عشقیم، ز ما صبر مجویید

کاین طرز عمل، گفته پیغمبر ما نیست

شمارهٔ ۲۳۴

همچو نرگس، مدت عمرم به بیماری گذشت

روزگارم همچو گل، در سینه افگاری گذشت

تخم امیدم چو قارون در طلسم خاک ماند

آب را در مزرعم کار از هواداری گذشت

ترک عادت از محالات است نزد اهل هوش

آسمان کی می تواند از ستمکاری گذشت

نام طغرا ماند از طرح سخن، در شش جهت

گرچه عمرش چون نگین در چاردیواری گذشت

شمارهٔ ۲۳۵

میزبانی نیست غیر از ما در ایوان خیال

هر که نان از خوان معنی می خورد، مهمان ماست

شمارهٔ ۲۳۶

به سان مهره شطرنج، از متاع جهان

به غیر خویش، متاعی به خانه نتوان داشت

شمارهٔ ۲۳۷

هما ز سایه دهد گرچه دولتی به شهان

ولی چو سایه، خودش از قفای درویش است

تمام یافته پوست تخت، می داند

که تخت پادشهان، نصف جای درویش است

شمارهٔ ۲۳۸

سفید گشت سرم از شکوفه پیری

اگر چه برگ رسان جوانی ام چو درخت

شمارهٔ ۲۳۹

مو به مو حال دلم را زلف او با شانه گفت

سوختم کز آشنا حرفی به آن بیگانه گفت

بود چون آگه به رنگ شیخ جام از راز دل

آنچه مینا داشت در خاطر، لب پیمانه گفت

شمارهٔ ۲۴۰

پیغمبریم و ملت ما غم کشیدن است

معراج ما به عرش کدورت رسیدن است

پیری رسید، چون نشود قامتم دوتا؟

تعظیم میهمان، بر مردم، خمیدن است

شمارهٔ ۲۴۱

پایش ز حنابندی شب چون پر زاغ است

تاریک شدن، لازمه پای چراغ است

شمارهٔ ۲۴۲

اگر زمانه بنای ستم کند، چه علاج

می نشاط مرا ساز غم کند، چه علاج

شمارهٔ ۲۴۳

فرق حرم و دیر ببین، کآمده هر سال

صد قافله از بتکده، یک قافله از حج

شمارهٔ ۲۴۴

چگونه حسن نباشد به بوالهوس محتاج

که هست آتش سوزان به خار و خس محتاج

شمارهٔ ۲۴۵

جز تیغ او که برسرم آمد، ز پا گذشت

هرگز به جوی راست نرفته ست آب کج

شمارهٔ ۲۴۶

از پنجره های مژه مهتاب درآید

گر یاد کند دیده شب تار ازان رخ

من گرسنه چشم ثمر باغ وصالم

خواهم دو چمن بوسه به یکبار ازان رخ

شمارهٔ ۲۴۷

اگر برون نرود گل ز بوستان، چه کند

نسیم بی ادب افتاده و صبا گستاخ

شمارهٔ ۲۴۸

قدر بی عقلی نمی دانند طفلان، حیف حیف

ورنه از باران گل می شد تن دیوانه سرخ

شمارهٔ ۲۴۹

دمیده دانه ما از زمین تلخ

نگردد از چه دست خوشه چین تلخ

ز تلخی لطف دارد دختر رز

نگوید از چه رو آن نازنین تلخ

شمارهٔ ۲۵۰

نیامدی که مبادا بمیرم از شادی

بیا که مرگ به از انتظار می باشد

شمارهٔ ۲۵۱

بی روی تو در بزم چراغ آید و گرید

مینا ز غمت پیش ایاغ آید و گرید

آن غنچه گر از باغ رود با لب خندان

گل از پی او تا در باغ آید و گرید

شمارهٔ ۲۵۲

روز و شب، دربچه مشرق و مغرب باز است

ورنه از تنگی این خانه، نفس می گیرد

چه امید از خم گردون، که ز پیمانه مهر

آنچه در ساغر مه ریخته، پس می گیرد

شمارهٔ ۲۵۳

ز ازل، مرشدما خواست که فرزانه شود

آنقدر عقل کجا داشت که دیوانه شود

به مددکاری این بخت زبون در عرفات

کعبه سازی چو کنم، طرح صنمخانه شود

به خرابی نکشد آنچه ز حق شد آباد

خانه کعبه ندیدیم که ویرانه شود

شمارهٔ ۲۵۴

بت تراشان غمت گشتند چون فارغ ز کار

سینه ام بتخانه گردید و دلم ناقوس شد

شمارهٔ ۲۵۵

خضر اگر در دشت قسمت، همنشین با من شود

جوی آب زندگی، سرچشمه مردن شود

گر به گلشن می روی، با خویش همراهم مبر

ورنه از بخت سیاهم، یاسمین سوسن شود

شمارهٔ ۲۵۶

آه غم، داغ کهن را به دلم تازه نمود

شمع این بزم به باد نفس افروخته شد

شمارهٔ ۲۵۷

گر چنین از گل روی تو، صفا ریز کند

چشمه آینه را عکس تو لبریز کند

شمارهٔ ۲۵۸

نهم لب بر لبت چون در سر مستی،مکن عیبم

به راه بیخودی، بی توشه بوس تو نتوان شد

شمارهٔ ۲۵۹

دل برون آرم ازان سینه که غم نشناسد

دست بردارم ازان تن که الم نشناسد

سالک پاکرو آن است که چون ریگ روان

دشت پیما شود و نقش قدم نشناسد

شمارهٔ ۲۶۰

امشب از فرقت او زنده نمی ماند شمع

ماتم افروزی این سیم بدن باید کرد

سرنوشتم به دبستان غریبی افکند

مشق آزارکشیهای وطن باید کرد

شمارهٔ ۲۶۱

فکر آن زلف مکن تا خم و تابت نبرد

بگذر از یاد لبش تا می نابت نبرد

فوت فرصت به جهان نوحه گری می خواهد

آنقدر اشک روان ساز که آبت نبرد

می برد خواب، کسی را که ز خود غافل گشت

شب چو شد، واقف خود باش که خوابت نبرد

همچو طغرا سخن خضر درین ره مشنو

که جگر تشنه به دریای سرابت نبرد

شمارهٔ ۲۶۲

کس اگر بگذرد از گفتن شعر

شاید از دزد سخن، رسته شود

شمارهٔ ۲۶۳

لفظ پاکیزه به دستم ز صفای تو رسد

به کفم معنی رنگین زحنای تو رسد

پنجه اش همچو شقایق ز حنا گیرد رنگ

دست عاشق چو به خاک کف پای تو رسد

شمارهٔ ۲۶۴

چشمم که بود از اثر دود دل، سیاه

در انتظار آن گل رعنا سفید شد

دیشب در انتظار شراب وصال دوست

چشم قدح چو پنبه مینا سفید شد

شمارهٔ ۲۶۵

ز مژگان، چشم مخمورت شبیه است

به آن خونی که دستش بسته باشد

شمارهٔ ۲۶۶

افسرده دلم، کو دم گرمی که ز فیضش

بی زحمت آتش، دل من جوش برآرد

شمارهٔ ۲۶۷

ما مصیبت زدگان را چه تواضع به ازین

که به هر جا بنشینیم، فغان برخیزد!

بس که درد از گل هجران تو بردیم به خاک

سبزه از تربت ما ناله کنان برخیزد

شمارهٔ ۲۶۸

بی گل عارض تو مرغ چمن

غنچه را مشت خار می داند

از هنرهای دیده تر ما

بحر، یک چشمه کار می داند

شمارهٔ ۲۶۹

ز مردی گر به نامردان شوی غالب، مشو غره

چو طالع کرد سستی، مرد را نامرد می‌گیرد

شمارهٔ ۲۷۰

جانا ز بی حجابی آیینه باک نیست

آیینه را نگاه تو محجوب می کند

شمارهٔ ۲۷۱

گل به غارت می رود،کو بلبلی کآید به باغ

دشنه از سوسن بگیرد، بر تن گلچین زند

شمارهٔ ۲۷۲

من خمارآلود و ساقی گرم استغنای حسن

می رسد جان بر لبم تا می به ساغر می کند

شمارهٔ ۲۷۳

چه غم کودکان را زاندوه مادر؟

چو مینا کند گریه، ساغر بخندد

شمارهٔ ۲۷۴

گفتی که نعش ما را، کس پیش و پس نباشد

روزی که ما نباشیم، گو هیچ کس نباشد

ما خانه زاد دامیم، باید ز بعد مردن

تابوت ما اسیران، غیر از قفس نباشد

از یمن شانه کم شد، آشوب چین زلفت

بازار فتنه گرم است، هر جا عسس نباشد

شمارهٔ ۲۷۵

شادی بی غم مجوی، زان که طرب ساز دهر

خنده به ساغر چو داد، گریه به مینا دهد

شمارهٔ ۲۷۶

نگاهم بر رخش خار به گل پیوسته را ماند

دلم با زلف او تار به سنبل بسته را ماند

ازو رنگی ندارم، گر به او صد بار می پیچم

تنم در پیچش او، رشته گلدسته را ماند

شمارهٔ ۲۷۷

از خرامش سبزه گلبرگ نهال اندام شد

وز نگاهش لاله همچشم گل بادام شد

آن بت رم کرده را از بس که گفتم رام شو

چون برهمن عاقبت ورد زبانم «رام» شد

شمارهٔ ۲۷۸

نچسبید بر دامنت طفل اشکم

چه گویم به او، دست و پایی ندارد

شمارهٔ ۲۷۹

بجز صبر کز نام او تلخ شد لب

مریض محبت دوایی ندارد

شمارهٔ ۲۸۰

دسته دسته بی سبب اشکم به دامن می رود

خوشه از کشتم به پای خود به خرمن میرود

شمارهٔ ۲۸۱

زان گل نشان نداد، صبا را چه می شود

سرگشته ایم، راهنما را چه می شود

ما در گشودن مژه خویش عاجزیم

خود واکنی تو بند قبا را چه می شود

دیوانه ایم و نوبر سنگی نمی کنیم

طفلان این دیار، شما را چه می شود!

شمارهٔ ۲۸۲

خسرو بی رحم را بنگر که با اظهار عدل

صد بیابان کوه غم را سر به یک فرهاد داد

شمارهٔ ۲۸۳

خواستم بی تو کنم بر گل خورشید نگاه

کودک اشک به من دست و گریبان افتاد

شمارهٔ ۲۸۴

به دور میکده باید شراب چندان ریخت

که لای خم، ره آمد شد عسس بندد!

چه سان مویز نگردم به غورگی، که فلک

کمر به چیدن انگور نیمرس بندد

شمارهٔ ۲۸۵

ساز و برگ زندگی، غیر از شراب ناب نیست

عمر چون کم شد، قدح بسیار می باید کشید

شمارهٔ ۲۸۶

هرکس به رخت نظر ندارد

از باغ طرب، خبر ندارد

پیوسته به روز زلف یاریم

هرگز شب ما سحر ندارد

شمارهٔ ۲۸۷

کارم ز نارسیدن کشتی به جان رسید

تا ناخدا رسد، به خدا می توان رسید

دلسرد این چمن نشود از چه تیره بخت؟

تا داغ لاله گرم کند جا، خزان رسید

شمارهٔ ۲۸۸

امشب ز نغمه سنجان، دمساز ما کسی نیست

با ما مگر دمی چند، مرغ سحر برآرد

شمارهٔ ۲۸۹

دیگران از فیض، مردم را به خود سازند رام

همچو باران هر که فیضی بیند از ما می رمد

گر به یاد بخت ما، ساقی کند ساز طرب

نقل می رنجد ز می، ساغر ز مینا می رمد

شمارهٔ ۲۹۰

ز نهال قسمت ما، گل عیش چون زند سر؟

که خزان رسید و بویی ز بهار ما نیامد

شمارهٔ ۲۹۱

خواهم غزلی را که به محبوب توان خواند

بیتی خوشم آید که به مطلوب توان خواند

بی روی تو، از شعله آهم شب تاریک

روشن شده زان گونه که مکتوب توان خواند

شمارهٔ ۲۹۲

مرا قسمت به راهی گشت رهبر

که صد دریای خون در هر قدم بود

درین خمخانه دیدم ظرفها را

شراب عافیت بسیار کم بود

غم از بی غمگساریها ست در عشق

اگر می بود غمخواری، چه غم بود

شمارهٔ ۲۹۳

رسید موسم گل، باده در پیاله کنید

دماغ سوزی این کار، همچو لاله کنید

به آن پری بخورانید یک دو جام دلیر

چو بی خبر شود از خود، به من حواله کنید

شمارهٔ ۲۹۴

نه جوی باغ می داند دلم، نه جدول بستان

پی بی طاقتی در چشمه سیماب می گردد

شمارهٔ ۲۹۵

گر ز دنیا بکشی پای، چنان دور بکش

که اگر سعی کنی، دست به دنیا نرسد

من کجا، دسترس قیمت وصل تو کجا

ترسم از مفلسی ام کار به سودا نرسد

خنده گر بر در و دیوار جهان ریخته است

غیر دندان تاسف به لب ما نرسد

گر به طغرا نظری می کنی، امروز بکن

بلکه از درد فراق تو به فردا نرسد

شمارهٔ ۲۹۶

به زلفت شانه گر محرم نمی شد

دلم از دست او درهم نمی شد

شمارهٔ ۲۹۷

صد جامه پوشد از شرم، سرو خجسته قامت

جایی که آن سهی قد، از پیرهن برآید

میدان شناس داغم، مردآزمای شورش

از عهده دل من، کی سوختن برآید؟

نیش وطن دلم را نوش است در غریبی

گل قدر خار داند، چون از چمن برآید

زین گونه ام که غربت دامن گرفته، ترسم

کز آتش فراقم، دود از وطن برآید

شمارهٔ ۲۹۸

ای مسیح وقت، تدبیری که آن خورشید را

از برای کشتن ما تیغ مژگان شد بلند

شمارهٔ ۲۹۹

ثبات خانه تن را حباب می داند

بنای جلوه گری را سراب می داند

قدح که هیچ نمی داند از مراتب بزم

شراب را ز غم او کباب می داند

به نیم جو نخرد ذوق آرمیدن را

دلی که چاشنی اضطراب می داند

تو سیل اشک روان کن، که خود ره جو را

اگر چپ است وگر راست، آب می داند

شمارهٔ ۳۰۰

چو خیزد گردباد از خاک ما در دشت محرومی

به رنگ ابر نیسان، گریه اش در آستین باشد

مگو طغرا چه سان باشم چنین، کاول چنان بودم

که اوضاع جهان، گاهی چنان، گاهی چنین باشد

شمارهٔ ۳۰۱

گر خورد در فوت ما آن گل تاسف، دور نیست

می گزد در ماتم پروانه شمع انگشت خود

شمارهٔ ۳۰۲

گل ما را به آب غم سرشتند

مجو شادی ز خاک این غم آباد

نمی دانم چه دید از سرنوشتم

که می گرید قلم در دست استاد

شمارهٔ ۳۰۳

سرجوش داغ لاله به جوشم نمی رسد

فریاد بلبلان به خروشم نمی رسد

در کوچه باغ شوق ز بس تند می دوم

آواز پای خویش به گوشم نمی رسد

تا بر کدوی می نخورد سنگ حادثات

گرد زیان به دامن هوشم نمی رسد

گوش دلم به هاتف مینای باده است

الهام زاهدان به سروشم نمی رسد

یکسان به خاک میکده گردیدم و هنوز

دست سبوی باده به دوشم نمی رسد

طغرا، ز گوشمال غم آگه نمی شوم

تا پیچشی به حلقه گوشم نمی رسد

شمارهٔ ۳۰۴

مشو ملول که ساغر ز دست خواهد شد

نصیب و قسمت ما آنچه هست خواهد شد

به قصد صنع خدا چون به خود نظاره کند

خداپرست نشد، خودپرست خواهد شد

شمارهٔ ۳۰۵

بس که برهم خورد بزم دلخوشی از رفتنت

صاف می از درد مینا، خاک بر سر می کند

شمارهٔ ۳۰۶

نیم آیینه وش از پشت و روی کار خود آگه

نمی دانم چه سان با آن دو رویم کار یکسو شد

شمارهٔ ۳۰۷

آرام نگیرد نفسی بر مژه ام اشک

کودک چو رود بر سر دیوار، بترسد

در گوشه این کلبه، خرابی شده پنهان

روزی که برآید، در و دیوار بترسد

شمارهٔ ۳۰۸

عاشقان چون نیت کوچ سحرگاهی کنند

خیمه های آه را در نصف شب راهی کنند

شمارهٔ ۳۰۹

فرهاد تیشه بر سرِ غم‌پیشه می‌زند

عاشق چنین به جانبِ خود تیشه می‌زند

ساغر به ذوق آنکه شود همچو پیر جام

دست طلب به دامن هر شیشه می‌زند

شمارهٔ ۳۱۰

چرخ با من می ستیزد، طالع از من می گریزد

صبح محشر برنخیزد بختم از بس خواب دارد

شمارهٔ ۳۱۱

تن ز بسیاری تردامنی ام خاک نشد

خاک ناپاک شد و طینت من پاک نشد

بس که آتش به سرم ریخت خیال تو چو شمع

اشکها ریخت ز چشمم، مژه نمناک نشد

شمارهٔ ۳۱۲

آمد بهار و موسم گلگشت باغ شد

گلبن برای اهل طرب چلچراغ شد

سر از دریچه کرد برون آن بهار حسن

هر کوچه از نسیم رخش کوچه باغ شد

گفتا چه رنگ می شوم از خوردن شراب

گفتم به رنگ لاله تر، بی دماغ شد!

از بس تنش چو صفحه آیینه صاف بود

بر هر کجا که دست نهادیم، داغ شد

طغرا چه سود وصل، زمانی که اصل عمر

در راه آن پری، همه صرف سراغ شد

شمارهٔ ۳۱۳

لبش در باغ، رنگ آمیز گلهای تبسم شد

شکفتن گو به خجلت از دهان غنچه برگردد

نمی آید ز یوسف، جستجوی پیرکنعانی

پسر آن مهر کی دارد که دنبال پدر گردد؟

مگو طغرا به کامم آسمان هرگز نمی گردد

که می گردد به کامت، لیک آن روزی که برگردد

شمارهٔ ۳۱۴

گل به زر شاد و پریشانی عالم بر بید

نزند از چه درین باغ، جنون بر سر بید؟

تا توان یافت که آزاده این گلشن کیست

بر هر نخل عیان گشت و نهان شد بر بید

برگ سبزی نفرستاد به مجنون صفتان

کو نسیمی که درین کار شود رهبر بید

غیر طغرا که ز اسباب جنون آگاه است

کس ندانسته که شور از چه بود در سر بید

شمارهٔ ۳۱۵

کندن دل زان جوان، آسایش این پیر شد

از کشش یابد خلاصی، چون کمان بی تیر شد

شمارهٔ ۳۱۶

رنگ از رخم دمی نگشاید نقاب زرد

از روی من به جوی خزان رفته آب زرد

شمارهٔ ۳۱۷

چند گویی در وجود دختر رز عیب نیست

عیب او این بس، که غم را از دل ما می برد!

شمارهٔ ۳۱۸

گر دهدم باغبان، یک گل ازین نه چمن

رنگ جدا، بو جدا، برگ جدا می‌دهد

فیض خداداد نظم، گشت به طغرا نصیب

کس نتواند گرفت، آنچه خدا می‌دهد

شمارهٔ ۳۱۹

ز پا ننشست اشکم، تا نیاوردت به سوی من

ندانستم کزان طفل این قدرها کار می آید

بدین حسن بهار افشان، چو رو در بوستان آری

به جای خار، گلبن برسر دیوار می آید

دل طغرا ز مژگانت خروش ارغنون دارد

جفا مضراب می بیند، فغان از تار می آید

شمارهٔ ۳۲۰

گر به میخانه رسد زاهد افسرده نفس

آتش باده شود دود و ز روزن برود

تا به کی خفته بود اشک به گهواره چشم؟

بگذارید که این طفل به دامن برود

شمارهٔ ۳۲۱

ما را لب چشیدن صهبای وصل نیست

این باده را مگر به لب گل توان چشید

آن تنگ روزی طربم کز می نشاط

بی بهره تا نگشت لبم، کی زبان چشید

یک قطره باده در ته خمخانه ام نماند

از بس که محتسب به لب امتحان چشید!

شمارهٔ ۳۲۲

عمری ست که همخوابه میناست درین بزم

جا دارد اگر دختر رز حامله باشد

بسیار نماز از پی هم کرد صراحی

واجب نتوان خواند، مگر نافله باشد

شمارهٔ ۳۲۳

از چشمه سار آبله، سرسبز شد راه طلب

صد خنده بر گل می زند، خاری که در پا بشکفد

شمارهٔ ۳۲۴

عاشق و معشوق را با هم زبان و دل یکی ست

گل پریشانی چو بیند، شکوه را بلبل کند

شمارهٔ ۳۲۵

بی روی تو، شبنم سحرخیز

بر آتش لاله، آب ریزد

دست از دو طرف بر آن کمر گیر

مگذار که پیچ و تاب ریزد!

شمارهٔ ۳۲۶

ز بس مرغ نگاهم چیده گل از باغ رخسارش

چو طاووس از گرانباری، به یک پرواز می افتد

شمارهٔ ۳۲۷

به پنجه مژه از باغ، ژاله باید چید

به جای گل ز چمن داغ لاله باید چید

خراب تا نشود خانه، زود بر لب طاق

قرابه های می دیرساله باید چید

شمارهٔ ۳۲۸

همنشین بی نفاق از بس درین محفل کم است

گشت ساقی مضطرب، چون شیشه در پهلو ندید

آنچه در عشق تو می بینم ز بخت واژگون

هیچ کس در وادی اسلام از هندو ندید

شمارهٔ ۳۲۹

زین گلستان همه سودم به زیان می ماند

چون گل زرد، بهارم به خزان می ماند

سر زلفش که مرا دشمن جان بود به دست

در کف شانه به سررشته جان می ماند

لب گل از گهرآمیزی دندان خالی ست

تا نخندیده، به آن غنچه دهان می ماند

می گریزد ز برم با قد چون تیر خدنگ

قامت خم شده ام تا به کمان می ماند

تازگی ریخته و نقش قدم پیدا نیست

راه آن گل، به ره آب روان می ماند

بس که در سینه ام آشوب غمش تعبیه است

آه اگر می کشم از دل، به فغان می ماند

خوردن بوسه گنه، چاشنی عیش حرام

شب وصل تو به روز رمضان می ماند

شمارهٔ ۳۳۰

تو تاب درد نداری، مپرس درد مرا

به درد من چو رسی، دردمند خواهی شد

نصیحتی بشنو غنچه، پیش گل منشین

که از مصاحبتش هرزه خند خواهی شد

به تخم اشک من از جوی دیده گوید آب

که چون ز خاک برآیی، سپند خواهی شد

شمارهٔ ۳۳۱

کسی که چیده به بیداری از رخت گل حیرت

به رنگ آینه تا حشر میل خواب ندارد

چو شیشه گر، به کفم گر ز کارخانه قسمت

هزار شیشه درآید، یکی شراب ندارد

شمارهٔ ۳۳۲

گر به خون دل درین بستان گرفتم کلبه ای

چون بنای قصر گل، آباد او ویرانه بود

شمارهٔ ۳۳۳

هر کار مشکل کآمد به پیشم

مشکل چو گفتم، مشکلتر افتاد

گردون نترسید، از خفت خود

با آن بزرگی، با ما در افتاد!

شمارهٔ ۳۳۴

آنچه من می کشم از طالع رم کرده خویش

کی ز آهوی گریزان شده، صیاد کشد

شمارهٔ ۳۳۵

در مدرسه عشق، چو من بی خبری نیست

با هر که در بحث گشودم، خجلم کرد

شمارهٔ ۳۳۶

بی نصیب از باغ وصلش بر نمی آید دلم

گر به دستش گل نیفتد، دست بر سر می زند

شمارهٔ ۳۳۷

دو چشم من چو بر آن شوخ بی وفا افتاد

یکی گریست به حالم، یکی دگر خندید

شمارهٔ ۳۳۸

بر نمی تابد دلم، پس مانده پرویز را

گنج باد آورد می خواهم اگر باد آورد

بس که آن بدخو مرا بی بهره می خواهد ز وصل

می کند خود را فرامش، گر ز من یاد آورد

شمارهٔ ۳۳۹

از رشک آبیاری ساقی در آتشیم

ما را کباب کرد، ترا چون شراب داد

شمارهٔ ۳۴۰

پیغام نگار ما نیامد

بویی ز بهار ما نیامد

رقصی که پسند شعله گردد

از دست شرار ما نیامد

شب هاله صفت میان گشودیم

آن مه به کنار ما نیامد

در کارگه زمانه، کردیم

کاری که به کار ما نیامد

شمارهٔ ۳۴۱

چه غم گر گنج بادآورد گل فصل خزان گم شد

امانت وار در فصل بهارش باد می آرد

شمارهٔ ۳۴۲

خواهد از شاخ مکافات به صدرنگ دمید

برگ سبزی که درین باغچه پامال تو شد

شمارهٔ ۳۴۳

از گردش یک چشم تو، پیمانه صد غم می خورد

تا چشم بر هم می زنی، میخانه بر هم می خورد

شمارهٔ ۳۴۴

آیینه از رخ تو گل تازه می کشد

صد آب و رنگ را به یک اندازه می کشد

می را زموج نیست کشاکش، که روز و شب

در آرزوی لعل تو خمیازه می کشد

ای غنچه بر طراوت رخسار دل مبند

دوران گلاب را زگل تازه می کشد

شمارهٔ ۳۴۵

دل به امید عشق او، تن به هوس نمی دهد

هر که به شعله یار شد، باج به خس نمی دهد

بسته نقاب شرم او، بوسه کجا و من کجا

در نگشوده، باغبان میوه به کس نمی دهد

آهن و شیشه را نبود اینهمه بهره از صفا

عکس جمال کیست این، کآینه پس نمی دهد؟

شمارهٔ ۳۴۶

ز رخ، چشم تو مستی در بهشت افتاده را ماند

ز لب، خال تو جامی سر به کوثر داده را ماند

دلم از یاد چشم او بود مانند نرگسدان

سرم از فکر لعل او، کدوی باده را ماند

دمی کز هر طرف گردد پریشان سنبل زلفش

ز رعنایی، تذرو بال و پر بگشاده را ماند

شمارهٔ ۳۴۷

بس که از چشم تر ما آستین نمناک شد

دست ما در آستین همرنگ برگ تاک شد

آستین برداشتم یک دم ز پیش آب چشم

شام غم تا دامن صبح از کدورت پاک شد

شمارهٔ ۳۴۸

در کار غم عشق، دلم گشت ز خود جمع

می بایدم اکنون غم کار دگران خورد

شمارهٔ ۳۴۹

کی ز بیداد تو، عاشق به کسی داد کند

نیست فریادرسی، بهر چه فریاد کند

شمارهٔ ۳۵۰

زخم ما چون زخم سوسن گشت سرتاسر کبود

بس که هردم پشت پا بر روی مرهم می زند

چون ز شوق روی جانان، طفل اشک آید به رقص

مردم چشمم، ز مژگان دست برهم می زند

شمارهٔ ۳۵۱

ما خوی گرفته وصالیم

از هجر، خدا نگاه دارد!

شمارهٔ ۳۵۲

هر کجا گلشن حسن تو گشاید در فیض

لاله در دست چمن، کاسه دریوزه شود

شمارهٔ ۳۵۳

حرفی که به سرگوشی ازان شوخ زند سر

از طالع ما، صورت پیغام برآرد

شمارهٔ ۳۵۴

مصلحت در تلخکامی دیده پیر می فروش

زهر اگر پیموده، چون پیمانه باید صبر کرد

شمارهٔ ۳۵۵

کی بود دیوانگان را ترسی از باران سنگ؟

هر طرف از بیم عقل خود گریزان گشته اند!

نی شناسای خط سنبل، نه مضمون فهم گل

آبها طفلانه دایم بر گلستان گشته اند

شمارهٔ ۳۵۶

زخمی تیغ خمارم، کو مروت پیشه ای

کز دهان شیشه می، پنبه مرهم دهد

شمارهٔ ۳۵۷

گل گل رخ تو از قدح مل شکفته شد

یک آب خورد گلبن و صد گل شکفته شد

شمارهٔ ۳۵۸

درین چمن، گل امسال همچو پار نبود

به جای غنچه شاداب، غیر خار نبود

صنوبر از همه سو آفتاب گز می کرد

ز برگ ریز خزان سایه با چنار نبود

پیاده، رو به عدم داشت فوج تاج خروس

بر اسب چوبی صد شاخ، یک سوار نبود

در آن مقام که رودش سرود مطرب داشت

امید زمزمه در چنگ جویبار نبود

چو گل، فروخته شد طفل مردمان از قحط

امید رزق، کسی را ز کردگار نبود

ز قحط سالی کشمیر گشت طغرا، خشک

مگو که از چه کلام تو آبدار نبود

شمارهٔ ۳۵۹

گل به کاخ غنچه برگردید، تا روی تو دید

سنبل از راه چمن برگشت، تا موی تو دید

شمارهٔ ۳۶۰

آغوش نظر تنگ است، آن یار نمی گنجد

در جیب خسی هرگز گلزار نمی گنجد

گر عمر ابد یابم، یک بار برم نامش

در زمزمه وحدت، تکرار نمی گنجد

شمارهٔ ۳۶۱

زلفی که بر زبان و دل شانه بگذرد

ماند به آن شبی که به افسانه بگذرد

دل صبح خیز مشق بر آتش دویدن است

دارم امید آنکه ز پروانه بگذرد

در بزم وصل، تشنه لبان را خمار هجر

چندان امان نداد که پیمانه بگذرد

غیر از دلم که خانه بدوش تجرد است

جغدی ندیده ام که ز ویرانه بگذرد

در زلف او دلم سر و برگ جدل نداشت

استاد یک کنار که تا شانه بگذرد

از اتحاد، در دل ما می کند خطور

حرفی اگر به خاطر جانانه بگذرد

شمارهٔ ۳۶۲

بس که خیال آن پری، مایه دردسر شود

ترسم اگر ببینمش، دردسر دگر شود

اشک جهان نورد من، یاد نکرد دیده را

یاد پدر نمی کند، طفل چو دربدر شود

شمارهٔ ۳۶۳

بدین سان رخ ز من گر آن گل بدخو بگرداند

به تصویرش اگر افتد نگاهم، رو بگرداند

ز بهر کار بدین کارخانه آمده ایم

که مزد می دهد آن را که هیچ کار نکرد

شمارهٔ ۳۶۴

ز شور جلوه گاهش می توان یافت

کزان قامت، قیامت می تراود

شمارهٔ ۳۶۵

در ازل نگشود چشمم تا غمش پیدا نشد

دیده ام چون شمع جز بر روی آتش وا نشد

گر به سویش ره نیابی، پا مکش از جستجوی

قطره بی سرگشتگی همصحبت دریا نشد

شمارهٔ ۳۶۶

گفتگوی گلشن رویش دهان را تازه کرد

حرف سنبلزار گیسویش زبان را تازه کرد

شمارهٔ ۳۶۷

مرا به نسبت آدم، زمانه خوار کند

خطا ز دست پدر شد، پسر چه کار کند

صبا کجاست که از غنچه لبت، حرفی

زند به گوش خزان، کار صد بهار کند

نگه ذخیره نماید همیشه مردم چشم

که روز وعده او صرف انتظار کند

شمارهٔ ۳۶۸

گل خورشید اگر گلدسته می شد

به تار سنبل او بسته می شد

دو ماه نو چو یک ابروی او نیست

اگر صد ره به هم پیوسته می شد

شمارهٔ ۳۶۹

چشم مرا به شوق رخت خواب می برد

دام از پی گرفتن مهتاب می برد

کو صبر تا به خواب ببینم رخ ترا

صد خواب را ز گریه من آب می برد

دست از قدح مدار چو اندوهگین شدی

این گرد را نسیم می ناب می برد

مشکل گشا به ملت ما، دست مطرب است

کز دل گره به ناخن مضراب می برد

شمارهٔ ۳۷۰

نازم به دام زلف تو کز طایر دلم

آرام برد و سلسله جنبان رم نشد

شمارهٔ ۳۷۱

دل پیش تو از طعنه اغیار نترسد

گلچین ز خراشندگی خار نترسد

منصور چه غم دارد از آشوب خلایق

پادار محبت ز سر دار نترسد

شمارهٔ ۳۷۲

به امیدی که چو طفل نگهم بازآیی

تا دم صبح، در خانه چشمم وا بود

طرفه راهی ست ره مرگ که با اینهمه خوف

هرکه دیدیم، درو بی خبر و تنها بود

شمارهٔ ۳۷۳

نمی استد به زور صبر، اشک غربت آلودم

مگر پیش ره این آب را خاک وطن گیرد

شمارهٔ ۳۷۴

در ساز فغانم ره آواز غلط شد

از زمزمه ام نغمه دمساز غلط شد

پیچید صدا در چمن از نغمه بلبل

چندان که رگ گل به رگ ساز غلط شد

در باغ تمنا چو گشودیم پرو بال

از هر طرف اندازه پرواز غلط شد

درمانده اصلاح غلط زار سلوکم

هرجا پی اصلاح شدم، باز غلط شد

شمارهٔ ۳۷۵

رهبری کو تا دل از سرگشتگی بی غم شود

خضر بیشم کرد سرگردان، که عمرش کم شود!

سرزمین عیش بی نور است، می در جام ریز

کی برافروزد چراغ لاله چون بی نم شود

تاک راکز ابر رحمت در چمن آبستن است

بهتر از می نیست فرزندی، اگر مریم شود

دل ندارد همچو من غم پروری در کار عشق

می خورم غم،اگر دل یک نفس بی غم شود

شمارهٔ ۳۷۶

در شب وصل، نمایان شدن صبح فراق

دلخراش است چو در زلف سیه، موی سفید

شمارهٔ ۳۷۷

از خشکسال، رند قدح نوش را چه غم

باغ طرب ز آتش تر آب می خورد

شمارهٔ ۳۷۸

لبت چگونه دلم را به وعده شاد ندارد

که قفل غنچه کلیدی به غیر باد ندارد

شمارهٔ ۳۷۹

ز بس به اهل وطن می کشد دلم در هند

اگر به هند کشم آه، در وطن شنوند

شمارهٔ ۳۸۰

بر سر تردامنی، دوزخ ز جانم تاب برد

دامن خود را فشردم، آتشش را آب برد

خواستم بیدار سازم بخت خواب آلود را

تا به سویش دست بردم، پنجه ام را خواب برد

شب که از باران اشکم فرش راحت گشت تر

چشم تا بر هم زدم، کاشانه را سیلاب برد

شمارهٔ ۳۸۱

با درد من دوای کسی سازگار نیست

نبضم دراضطراب ز دست طبیب شد

اشکم ز یک نگاه تو بر دیده می دود

این خون گرفته با پدر خود رقیب شد!

شمارهٔ ۳۸۲

این یک دم نابود، چه باشد چه نباشد

با آتش ما دود، چه باشد چه نباشد

فلک بی جور خلق از شیوه رفتار می ماند

درشتی گر نباشد، آسیا از کار می ماند

کشد چون آفتاب از کوی آن مه پا به ناچاری

نگاهش همچو کاه زرد بر دیوار می ماند

در آهنگ ندامت، طرز خاموشی نمی دانم

لبم گر خاک گردد، بانگ استغفار می ماند

شمارهٔ ۳۸۳

کس به فریاد جرس گر نرسد، جا دارد

دل که بیدرد بود، ناله چه تاثیر کند

مکن از مرگ شکایت که جوانان را برد

به ازان بود که دوران به جفا پیر کند

یارب ندهد طره آسودگی اش دست

آن شانه که زلف توام از چنگ برآورد

شمارهٔ ۳۸۴

اشکم نمی کشد پای، از راه کوچه گردی

طفلی که خودسر افتاد، چون دربدر نباشد؟

پرواز نیستی را، در کار نیست بالی

سیماب در پریدن، محتاج پر نباشد

سختی کش جهان را، راحت رسد ز عقبی

پاسنگ در ترازو، از هر دو سر نباشد

شمارهٔ ۳۸۵

شانه روشن کرد چشمم را و زلفش تیره ساخت

آنچه دل از آشنا می خواست، از بیگانه دید

شمارهٔ ۳۸۶

سرزلف ترا تا دید دل، از پای می افتد

مدام این طفل را در اول شب، خواب می آید

چنان طفل نگه را بی رخت سرگشته می بینم

که پنداری ز راه کوچه گرداب می آید

شمارهٔ ۳۸۷

از عقده های زلف بتان شانه نگذرد

این مرغ تنگ چشم ز یک دانه نگذرد!

گر شمع بگذرد ز سر خنده، عیب نیست

باید زگریه های غریبانه نگذرد

فرمان شمع کآمده از شعله سر به مهر

جز بر قلمرو پر پروانه نگذرد

شمارهٔ ۳۸۸

تبسم از لب آن تندخو نمی آید

چو آب لعل که موجش به رو نمی آید

چه سان کند مژه ام منع اشک ریزی چشم

عنان چشمه گرفتن ز جو نمی آید

کسی که داد چو خورشید، تن به عریانی

سرش به اطلس گردون فرو نمی آید

چو کودکی که بیفتد ز کتف دایه خود

ز ترس، بر سر دوشم سبو نمی آید

شمارهٔ ۳۸۹

عمرم همه صرف گلرخان شد

من پیر شدم، هوس جوان شد

ایام بهار این گلستان

از سستی طالعم خزان شد

شمارهٔ ۳۹۰

دل داده ام به یار، ببینم چه می شود

بستم به شعله خار، ببینم چه می شود

شور جنون زیاده شد از موسم خزان

در فصل نوبهار ببینم چه می شود

سر رشته امید، برون رفته از کفم

درهم شده ست کار، ببینم چه می شود

جان را بغل بغل هوس داغ چیدن است

رفتم به لاله زار، ببینم چه می شود

گفتا قرار مرگ بده در جفای عشق

مردم ازین قرار، ببینم چه می شود

شمارهٔ ۳۹۱

با روی تو خورشید جهانگرد چه باشد

در پیش گل سرخ، گل زرد چه باشد

بر هم نخورد صحبت رندان ز نصیحت

گرم است چو هنگامه، دم سرد چه باشد

شمارهٔ ۳۹۲

با رنگ نوبهاری، چون در خزان برآیی

بوی تو لاله و گل، از خار و خس برآرد

ندارد آه ما جولانگهی از آسمان بهتر

ز ناچاری سرآتش به خاکستر فرود آید

شمارهٔ ۳۹۳

نکنم باور ازان سست وفا، عهد وصال

دست بر مصحف اگر بهر قسم بگذارد

من و اندیشه آن سرو که در باغ خرام

فتنه می روید از آنجا که قدم بگذارد

راه اسلام غلط نیست، ز پیمودن کفر

باز می گردم اگر شرم صنم بگذارد

حالیا کآتش ایجاد به ما زد، چه کرم؟

کرم آن بود که ما را به عدم بگذارد

شمارهٔ ۳۹۴

عشوه بیرون نمی رود ز تنش

کی توان موج را زآب کشید

نکشد ناز شمع کافوری

هرکه ساغر به ماهتاب کشید

ساقی از بهر پای تابوتم

دست خود را ز باده آب کشید

شمارهٔ ۳۹۵

در بزمگاه وصل چو نوبت به ما رسد

مینا جدا، پیاله جدا، می جدا رسد

گل سر به نازبالش بلبل نمی نهد

در گلشنی که پای نسیم حیا رسد

چون طفل غنچه، از گل کم قسمتی مرا

تا پیرهن ز کف نرود، کی قبا رسد

شمارهٔ ۳۹۶

خاک غربت شود اندوه وطن را درمان

آشنا زخم چو زد، مرهم بیگانه ببند

آبرو می رود از دست، به آمد شد غیر

چون حباب از همه جانب ره کاشانه ببند

شمارهٔ ۳۹۷

پای تا سر چون جرس گوشم، ولی زین کاروان

جز فغان خود به من صوت و صدایی برنخورد

برگ کاهم، لیک از بی طالعیها بر سرم

جذبه شوقی نیامد، کهربایی برنخورد

شمارهٔ ۳۹۸

دندان ستم بر همه تیز است فلک را

کی گرگ نظر بر بد و نیک گله دارد

شمارهٔ ۳۹۹

نخندد چون دلم بر شانه، کز راه تهیدستی

به هندستان زلفت از برای مال می آید

اگر چون سنبلت صدبار فال از شانه می گیرم

پریشانی به چندین رنگ در هر فال می آید

نمی دانم کجا بگریزم از دست سیه بختی

که هر جا می روم، چون سایه از دنبال می آید

شمارهٔ ۴۰۰

بی توام در سیر گل، تن با خزان همدرد شد

هر کجا چیدم گل سرخی، به دستم زرد شد

بس که در دل داشتم از ساقی دوران غبار

عالم آب از نسیم آه من پر گرد شد

شمارهٔ ۴۰۱

یکقلم از من نیاید رو سفیدی در وجود

چون سیاهی،گر دو صد ره امتحانم کرده اند

شیوه ابر است طغرا قسمتم در باغ دهر

با دل افسرده، سرگرم فغانم کرده اند

شمارهٔ ۴۰۲

هر کجا من پیاده می گردم

دلخوشی را سوار باید دید

شمارهٔ ۴۰۳

در شبستان دلم، از سرگذشت زلف او

گر هوس خوابید، چندین آرزو بیدار شد

زین تکاپو حاصلم چون آسیا بیگار شد

مزد سرگردانی ام در کیسه اغیار شد

شمارهٔ ۴۰۴

از جای خود نخیزد، بهر تواضع خضر

آن کس که در ره او، چون نقش پا نشیند

خواهد قراردادن، حق را به مرکز خود

روزی که همچو مژگان، بر چشم ما نشیند

شمارهٔ ۴۰۵

گر ادب دورم نمی کرد از بر آن سروقد

تازگیهای تن او، سر به آبم داده بود

شمارهٔ ۴۰۶

گر خیال تو ز پیش نظرم گردد دور

شادی رفته، دلیل غم آینده شود

شمارهٔ ۴۰۷

همچو کاغذ می شود چشمم سفید از انتظار

در جواب نامه ام تا خامه را سر می کند

شمارهٔ ۴۰۸

چو ز انجمن برآیی، عوض تو ناز ماند

من اگر ز غم بمیرم، به دلم نیاز ماند

به امید آنکه آیی، شب بزم تا سحرگه

چو دهان شیشه می، در خانه باز ماند

شمارهٔ ۴۰۹

چون هوای کوچه بند نی، درین سبز آشیان

رو به هر جانب که آوردم، سر ره بسته بود

شمارهٔ ۴۱۰

عیسی صفت است دختر رز

مادر دارد، پدر ندارد

شمارهٔ ۴۱۱

دل برد آن نگار، ببینم چه می کند

گل کرد صید خار، ببینم چه می کند

شوخی کنان به چشم درآمد چو طفل اشک

آید چو در کنار، ببینم چه می کند

در صبح وصل، دیده گرفتار گریه بود

در شام انتظار ببینم چه می کند

کارم به دست چرخ و ز من بازپرس کار

انصاف کردگار ببینم چه می کند

شمارهٔ ۴۱۲

شیرین به چشم کس ننماییم همچو اشک

پرورده اند گوهر ما را به آب شور

شمارهٔ ۴۱۳

حال طوفان زدگان هیچ نپرسید کسی

موجه هرچند برای خبر آمد به کنار

شمارهٔ ۴۱۴

آمد برهمن در حرم،با اهل دین شد همقدم

بگذشت از سنگ صنم، دل بست بر سنگی دگر

شمارهٔ ۴۱۵

یک گردش چشم نیم مستت

از گردش صد پیاله بهتر

شمارهٔ ۴۱۶

ساقی به ته شیشه می ناب نگه دار

خواهیم دگر تشنه شدن، آب نگه دار

مطرب من کم حوصله را سوختی آخر

گفتم به تو در پرده که مضراب نگه دار

شمارهٔ ۴۱۷

به غیر ابروی جانان ندیده ام بیتی

که هر دو مصرعش از یکدگر بود بهتر

شمارهٔ ۴۱۸

ز تنگدستی اگر با زمین شوم یکسان

چو نقش پا ننشینم بر آستانه غیر

ز سرگذشت دو زلفت فسانه هاست مرا

به وقت خواب مکن گوش بر فسانه غیر

شمارهٔ ۴۱۹

گرد کلفت بس که می ریزد مرا بر تن غبار

بر رخ آیینه می پاشد ز عکس من غبار

خاکساران را چو رانی از درت، خنجر مکش

می شود از باد دامن، عازم رفتن غبار

بس که پر گرد ملالم، گر زنی دستی به من

ریزدم از هر بن مو همچو پرویزن غبار

شمارهٔ ۴۲۰

مگو تا کی توان بیگانه بود از مردم عالم

بدین ناآشنایان، گر نباشی آشنا، بهتر

شمارهٔ ۴۲۱

چون کند چشم ترم گلریزی باران اشک

می دود بهر تماشا، ابر در بالای ابر

هرچه می آید به دستش، می کند امروز صرف

در غم فردا نباشد طبع بی پروای ابر

شمارهٔ ۴۲۲

زگل بی بهره ام وز آشیان دور

چه سازد کس، زمین سخت، آسمان دور

کجا ما و کجا ایام وصلش

بود از موسم گل، زعفران دور

شمارهٔ ۴۲۳

پیغمبر حسنت ورق معجزه گرداند

افکند من شک زده را در شک دیگر

شمارهٔ ۴۲۴

دشت سبز و کوه سبز و شهر سبز و خانه سبز

باز از نو شد کدوی باده در میخانه سبز

آتش این سرزمین از بس بهار اندوده است

از هوای شعله می گردد پر پروانه سبز

شمارهٔ ۴۲۵

محضر صد بیخودی دارم ز جام می به کف

ساقی از مستی گمان دارد که هشیارم هنوز

از هجوم خواب، مژگانم نمی آید به هم

صبح خیز شوق پندارد که بیدارم هنوز

شمارهٔ ۴۲۶

از دهن اشتیاق، بوسه به پیمانه ریز

گشت چو پیمانه پر، بر لب جانانه ریز

سبحه صد دانه ات، نیست ز تزویر پاک

جام ز ساقی بگیر، بر سر هر دانه ریز

شمارهٔ ۴۲۷

به نام پای تو هر گام خفته صد گل زخم

عبث نگشته سر خار این بیابان تیز

شمارهٔ ۴۲۸

شیشه خونها خورد و می گیرد قدح کام از لبش

خنده ساغر ببین، از گریه مینا مپرس

شمارهٔ ۴۲۹

کنم چون یاد ایام وصالش

نیاید بر زبانم غیر افسوس

اگر آن بت ز میخواری کشد دست

قدح فریاد بردارد چو ناقوس

شمارهٔ ۴۳۰

دور طرب نگردد، هرگز به کام نرگس

نام تو گر نباشد بر دور جام نرگس

گردد چو غنچه بیدار، از باد نوبهاری

پیش از سلام گلها، گوید سلام نرگس

شمارهٔ ۴۳۱

هر کجا پیمانه گیرد از لب جانانه بوس

هست تا جان در بدن، می گیرم از پیمانه بوس

شبنم از گل بوسه چین شد، چون ننالد عندلیب؟

آشنا محروم و می گیرد ازو بیگانه بوس

شمارهٔ ۴۳۲

مایه آزار بود، صحبت ما با هوس

ما ز هوس واشدیم، وانشد از ما هوس

شمارهٔ ۴۳۳

قلزم تردامنی را ما کهن سوداگریم

کشتی پرمایه ما، ساغر سرشار بس

اعتراف معصیت، از صد عقوبت بدتر است

انتقام ما گنهکاران، همین اقرار بس

شمارهٔ ۴۳۴

پاکرو در خاک هندستان، همین آب است و بس

سبحه گردانی که دارد، چرخ دولاب است و بس

دل بکن از خود، که در بزم جگرخواران هند

ناخنی کز خون نگردد سرخ، مضراب است و بس

هرکه آمد، از هجوم تیره روزی برنگشت

زین شبستان آنکه برگردیده، مهتاب است و بس

هیچ کس در بزم این تردامنان خونگرم نیست

گرمخونی گر به چنگ آید، می ناب است و بس

طالع شهر زنان دارد نگارستان هند

هست هرچیزش فراوان، مرد کمیاب است و بس

گشت رطب و یابسش در چشم طغرا بی مزه

در نظر چیزی که شیرین آیدش، خواب است و بس

عالم خاکی، چه هندستان، چه ایران، پرغم است

عالمی که غم ندارد،عالم آب است و بس

شمارهٔ ۴۳۵

بی گرفتاری نخواهم بود، خاطر جمع دار

گر بپیچم سر زدامت، می نهم پا در قفس

شمارهٔ ۴۳۶

این که می ترسی ز مستی، عقل نیست

عقل اگر داری، ز هشیاری بترس

شمارهٔ ۴۳۷

سرنوشتی غیر بی برگی ندارد نخل ما

تخته مشق خزانیم، از بهار ما مپرس

قسمت دنیی و عقبی، پشت و روی کار ماست

روی کار ما ببین، از پشت کار ما مپرس

شمارهٔ ۴۳۸

در سرابستان گیتی چون شراب زرد باش

غیر را درمان و خود همرنگ اهل درد باش

چند باشی موج گرداب علایق پروری؟

از حبابی کم نه ای، در بحر هستی فرد باش

خود مجو نفعی، اگر نقشت به کام دل نشست

فیض بخش دیگران چون کعبتین نرد باش

سیر عالم گر هوس داری، مزن بیهوده گام

در پس زانوی دل بنشین و عالمگرد باش

شمارهٔ ۴۳۹

نام مستوری آن چشم سیه کار مبر

که شب و روز بود در بغل مژگانش

شمارهٔ ۴۴۰

انگیخت شراب از رخ زیبای تو آتش

چون لاله شد از آب، سراپای تو آتش

شمارهٔ ۴۴۱

کسی کو را نباشد طاقت یک میل ره رفتن

دود چون سرمه صد میل از پی رم کرده آهویش

به تعظیم صبا از جای خود یک مو نمی جنبد

به جای زلف اگر سنبل گذارد سر به زانویش

شمارهٔ ۴۴۲

ای دل مزن گام هوس، چون نیست یک مو دسترس

درطالع زلف است و بس، برگرد سر گردیدنش

شمارهٔ ۴۴۳

از کف رغبت نداد، ساغر آیینه را

تا گل مستی نچید از می دیدار خویش

شمارهٔ ۴۴۴

کسی نگفت که چون گل همیشه عریان باش

گهی نمد چو ثمرهای نیمرس می پوش

شمارهٔ ۴۴۵

تا به کی باشی گرفتار امید؟

ناامیدی پیشه کن، آزاد باش

شمارهٔ ۴۴۶

شب در آغوش نظر بود سراپای تنش

پیرهن بافتم از تار نگه بر بدنش

کربلایی ست لب خشک صدف را غربت

گوشمال عجبی داد جلای وطنش

می کند باد صبا اطلس گل پای انداز

صوت بلبل چو کند مایل سیر چمنش

می زند موج صفا بس که ز هر سو بدنش

بهتر از خانه آیینه بود پیرهنش

شمارهٔ ۴۴۷

دلم از روی تو خوش، خاطرم از موی تو خوش

وه چه خوش بودی اگر می شدم از خوی تو خوش

هر بتی را دو سه چیزی ز سراپای خوش است

بود از ناخن پا، تا سر گیسوی تو خوش

یارب ای ماه خوش اندام، دلت خوش باشد

که دل ناخوش ما گشت ز پهلوی تو خوش

شمارهٔ ۴۴۸

یار میان باز کرد، رو به کناری نشین

سیرت حیرت بیار، صورت دیوار باش

فتنه گر روزگار، گشته سحرخیز جنگ

شب چو رسد، همچو تیغ، خفته بیدار باش

به سان مهره شطرنج خانه گرد مباش

بتاب رخ ز کسان، در پی نبرد مباش

شمارهٔ ۴۴۹

رسید موسم دی، جام و شیشه پیش آور

تهی ز گرمی می در هوای سرد مباش

کریم، همت ناقص نمی کند به فقیر

دلت چو داد خدا، ناامید درد مباش

شمارهٔ ۴۵۰

جا در آتش کند از محرم و بیگانه خویش

چون کمان هر که برون می رود از خانه خویش

تا ز ما جغد نیفتد به ره در بدری

گل تعمیر نبردیم به ویرانه خویش

نیست چون سبحه درین کشت، جوی حاصل ما

سبز کردیم ز بهر دگران دانه خویش

شمارهٔ ۴۵۱

هزار بار نگردید تا به گرد سرش

نکرد از دو طرف، زلف دست در کمرش

ز چشم آینه حیرت نمی رود بیرون

خیال کیست، ندانم، همیشه در نظرش

شمارهٔ ۴۵۲

نگیرم چون سر زلف سیاهش؟

که خود پرورده ام از دود آهش

محبت داد ما را سرزمینی

که آب دیده می خواهد گیاهش

شمارهٔ ۴۵۳

برون نرفت فغانت ز تنگنای فلک

عبث درین قفس خالی از شکاف مباش

شمارهٔ ۴۵۴

به ره گلشنم آید در زندان در پیش

هست در امنگهم صد خطر جان در پیش

هست در هر قدم وادی سرگشتگی ام

رهزن دین ز قفا، دشمن ایمان در پیش

شمارهٔ ۴۵۵

کوهکن مزد گر از جوی تراشی می دید

آب در جوی نمی کرد ز چشم تر خویش

حقگزاری نتوان کرد به رونق ده کار

چه تلافی کند آیینه به روشنگر خویش؟

شمارهٔ ۴۵۶

پروانه ما گرچه رسد زود به آتش

خواهد که رسد پیشتر از دود به آتش

شمارهٔ ۴۵۷

چنان کز بهر آتش، سنگ و آهن را زنی برهم

دو عالم را به یکدیگر زدم از بهر دیدارش

شمارهٔ ۴۵۸

ز آب خوردن بسیار، گل شود کمرنگ

مباش ای بت گلچهره، در شراب حریص

شمارهٔ ۴۵۹

ترسم از حرف غلط کاری، شود در نامه ام

خط غلط، مضمون غلط، انشا غلط، املا غلط

شمارهٔ ۴۶۰

حباب وقت خودم در شط تنک ظرفی

چه لب به خنده گشایم، که نیست تاب نشاط

اجل نیامده، بالین مرگ می سازم

بدین بهانه مگر سر نهم به خواب نشاط

شمارهٔ ۴۶۱

باده وقتی مزه دارد که تو باشی در بزم

بی لب لعل تو از گردش پیمانه چه حظ؟

شمارهٔ ۴۶۲

کس را غم سوز دل ما نیست درین بزم

شمع از غم ما سوخته و ما ز غم شمع

بی آمدنت مجلس ما نور ندارد

شب، روشنی خانه بود در قدم شمع

شمارهٔ ۴۶۳

نمی توان به هم آغوشی ات قناعت کرد

به حیرتم که چه سان می شود قبا قانع

شب وصال، ادب تا نگشت مانع شوق

به پای بوس نگشتیم چون حنا قانع

هزار بادیه سرگشتگی ست در هر گام

مشو به یک دو نشانی ز رهنما قانع

شمارهٔ ۴۶۴

قافله اشک و آه، از همه سو ریز کرد

شکر که افتاده است راه تمنا وسیع

تنگدلی چیده اند بر سر هم تا فلک

گرچه نماید به چشم، عرصه دنیا وسیع

شمارهٔ ۴۶۵

از چه رو دارد شب زلفت به تاریکی سری؟

ای که از مهتاب حسنت می شود روشن چراغ

عاشقی بیش از جوانی کرد در پیری دلم

می دهد طغیان آتش دردم رفتن چراغ

شمارهٔ ۴۶۶

من سودازده را داغ منه بر سر دست

هیچ عاقل نسپرده ست به دیوانه چراغ

دل بیتاب مرا عشق و هوس یکسان است

نکند فرق ز هم، محرم و بیگانه چراغ

شمارهٔ ۴۶۷

موسم گل شد که از وی بشکفد دل، باغ باغ

فصل گلگشت است، لیکن بی دماغم، بی دماغ

شمارهٔ ۴۶۸

خاک گردیدم، نگردید آرزوها بر طرف

برطرف شد دل، نشد یک مو تمنا برطرف

واعظا تا کی خروشی برگنهکاران عشق؟

جنت از تو، دوزخ از ما، شور و غوفا برطرف!

شمارهٔ ۴۶۹

کو پیر مغان کز می اسرار زند حرف

با ما به لب ساغر سرشار زند حرف

چشمک زدن نرگس او دلخوشی آورد

شاد است پرستار چو بیمار زند حرف

واعظ به سخن عزت خود را مده از دست

کم قدر شود مرد چو بسیار زند حرف

شمارهٔ ۴۷۰

دل نشود بی امید، با غم جانان حریف

کشتی بی ناخدا، نیست به طوفان حریف

شمارهٔ ۴۷۱

بس که دارم از تغابن در دل محزون تأسف

می دود بی اختیارم بر لب پر خون تأسف

در کنار خوان قسمت، نیستم بی رزق و روزی

خورده ام زین پیش حسرت، می خورم اکنون تاسف

شمارهٔ ۴۷۲

به غیر مرگ نسیم از خدا نمی طلبد

نهد چو شانه سر خود برآستانه زلف

شمارهٔ ۴۷۳

خواست تا برهم خورد هنگامه ارباب عقل

همچو من دیوانه ای را گشت و پیدا کرد عشق

شمارهٔ ۴۷۴

نیست یک دانه نصیب تن ما لذت رزق

ما ز تقدیر نداریم جوی منت رزق

میل غم خوردن خود نیست مرا یک سر مو

خورده ام بس که پیاپی ز جهان حسرت رزق

شمارهٔ ۴۷۵

همچو داغ لاله نور از من مجوی

مرده شمع دودمانم از فراق

شمارهٔ ۴۷۶

در کف امید ما شد ساغر سرشار خشک

شد گلوی شیشه ما چون لب بیمار خشک

صحبت تردامن و زاهد نمی چسبد به هم

گل نمی گیرد به خود، هرگه بود دیوار خشک

شمارهٔ ۴۷۷

تاک آبستن نور است، نخواهد زایید

تا نسیم دم عیسی نشود دایه تاک

شمارهٔ ۴۷۸

دارم تنی ز دست غمت چون سبوی خشک

از آب شکوه چون نکنم تر، گلوی خشک؟

لب تشنه مراد چه خواهد ز چرخ دید؟

کام پیاله تر نشود از سبوی خشک

تنها به خس نه ایم در افروختن شریک

چون آتشیم با همه در سوختن شریک

شمارهٔ ۴۷۹

دماغم خشک و لب [خشک] و دهان خشک

دو چشمم تر، گلو خشک و زبان خشک

چو گردد کشتی ما گرم رفتار

کنار بحر تر گردد، میان خشک

شمارهٔ ۴۸۰

می بارد از خندیدنت، یک سو شکر، یک سو نمک

پاشد ز لب دزدیدنت، یک سو شکر، یک سو نمک

در تکیه گاه سرخوشی، بر نازبالش ریخته

از بوسه رخ تابیدنت، یک سو شکر، یک سو نمک

شمارهٔ ۴۸۱

در محیط گریه ام هرگز نگردد آب خشک

کی شود چشم ترم چون دیده گرداب خشک

ریخت از بس آبرو در پیش گلبرگ لبت

شد گل شاداب ساغر، چون گل مهتاب خشک

مشت خونی داشتم وز دوری آن گلعذار

رفته رفته شد تنم چون دانه عناب خشک

بس که حیران شد ز بی آرامی چشم ترم

گشت در عین روانی، چشمه سیماب خشک

شمارهٔ ۴۸۲

امشب به سوی میکده باد از چمن وزید

برخاست رنگ باده به تعظیم بوی گل

شمارهٔ ۴۸۳

کس ندارد چو تو گلبانگ اسیری، بلبل!

زنده گشتم ز سرود تو، نمیری بلبل!

شمارهٔ ۴۸۴

هستند رهزنان خزان، گوش بر صدا

بی صوت ازان بود جرس کاروان گل

شمارهٔ ۴۸۵

افشان گلها می کند، صدرنگ پیدا می کند

روزی که پر وا می کند، طاووس بی پروای دل

شمارهٔ ۴۸۶

هرجا که بیفتد به زمین سایه زلفت

از خاک دمد تا سر زانوی تو سنبل

از لعل تو می ریخته، از چشم تو مستی

از روی تو گل ریخته، از موی تو سنبل

شمارهٔ ۴۸۷

ای قبای تو خوشاینده چو پیراهن گل

می دهد بوی نزاکت بدنت چون تن گل

دل چه داند که خیال تو کی آمد، کی رفت

باغ را نیست خبر ز آمدن و رفتن گل

شمارهٔ ۴۸۸

بوی گلاب می دهد، نغمه عندلیب ما

بس که به کنج آشیان، غنچه شد از برای گل

شمارهٔ ۴۸۹

هوس پرورده زلف بتانم

نمی روید ز خاکم غیر سنبل

شمارهٔ ۴۹۰

بلبلت از گل نخواهد فرق کرد

چون نشینی در چمن پهلوی گل

شمارهٔ ۴۹۱

تا ز مشق خود نیفتم، هرکجا می قحط شد

شیشه را پر آب کردم، جام پی در پی زدم!

چون خسی کز جنبش دریا به موجی برخورد

رو به من آورد دنیا، پشت پا بر وی زدم

شمارهٔ ۴۹۲

کو صبر کز صبوری، تاب جفا بیارم؟

بی صبرم آفریدند، صبر از کجا بیارم؟

تا کی دلم بماند در پیش خوبرویان؟

عضوی ست رفته از جا، باید به جا بیارم

شمارهٔ ۴۹۳

معنی مقصود را از لفظ یارب یافتم

آنچه از من روز گم شد، دردل شب یافتم

چشم دل در بزم گیتی باز کردم چون قدح

شیشه افلاک را از خون لبالب یافتم

کی ز هفتاد و دو ملت می توانی یافتن

اختلافی را که من در چار مذهب یافتم

شمارهٔ ۴۹۴

چو مینا گرچه آیین قدح نوشی نمی دانم

لبالب گر شوم از باده، بیهوشی نمی دانم

مده خیاط دوران، گو قبای اطلسم چون گل

که من آیینه ام، غیر از نمدپوشی نمی دانم

اگر سرو سهی باشم، ز ناشایستگی خود را

به آن شمشاد قامت، باب همدوشی نمی دانم

ز بس در دل نشسته نقش باغستان رخسارش

ز خاکم گر دمد نسیان، فراموشی نمی دانم

چو آن خاری که با گل می گذارد سر به یک بالین

به او همخوابه ام، لیکن هم آغوشی نمی دانم

به رنگ نرگسش از مستی ام صد شور و شر خیزد

به این مستی، چو وابینی، قدح نوشی نمی دانم

به تقلید مکرر گفتگویی چند، چون طوطی

تلاش افروز نطقم، قدر خاموشی نمی دانم

درین میخانه گر صد جا مقام دلنشین باشد

مقامی بهتر از آن سوی مدهوشی نمی دانم

چو مروارید بردم سر به گوش آن صنم، طغرا

ولی از بی زبانی، طرز سرگوشی نمی دانم

شمارهٔ ۴۹۵

بس که از سنگینی جان، کنده پای خودیم

عمرها چون آسیا گشتیم و در جای خودیم

چون بط می می دویم از بهر کام دیگران

عشرت افروز حریفان، محنت افزای خودیم

هر طرف صد داغ حسرت بر تن ما ریخته

اشک ریزان همچو طاووس از تماشای خودیم

شمارهٔ ۴۹۶

آن وحشی ام که هرگز، آرام را ندیدم

با دانه برنخوردم تا دام را ندیدم

دل گفت آن پریوش، استاده بر لب بام

رفتم به کوچه گردی، آن بام را ندیدم

در راه کعبه وصل، کز هر طرف صفا بود

کردم چو آینه سعی، احرام را ندیدم

گفتا که می فرستم، یک بوسه ات به پیغام

من بوسه از که گیرم، پیغام را ندیدم

رفتم به دشت کآید بهرام گور پیشم

گوری به پیشم آمد، بهرام را ندیدم

شمارهٔ ۴۹۷

بشکفته صد رنگ گلهای داغم

در سیر گل نیست حاجت به باغم

هجر تو امشب آتش به دل زد

برخاست چون شمع دود از دماغم

یک گل نچیدم از باغ وصلت

دست تهی کرد چون لاله داغم

تا خون روان شد از گوش مینا

طفلانه ترسید چشم ایاغم

چون شمع تصویر از بی فروغی

هرگز نیفتاد گل بر چراغم

شمارهٔ ۴۹۸

شورشی از هایهای گریه می خواهد دلم

یک نمکچش از صدای گریه می خواهد دلم

زیستن بی گریه دشوار است بر ارباب درد

زندگی تا انتهای گریه می خواهد دلم

سرکشی دارد ز چشم اشکبارم هر نفس

ناله را زنجیر پای گریه می خواهد دلم

دل به چندین دانه اشک از دیده ام راضی نشد

خرمنی در آسیای گریه می خواهد دلم

رهنمای خنده چون ساغر مرا دلچسب نیست

همچو مینا، رهنمای گریه می خواهد دلم

گر نیاید آب از سرچشمه پی در پی، چه حظ؟

گریه دایم از قفای گریه می خواهد دلم

شمارهٔ ۴۹۹

اگر غیرت عشق مانع نگردد

تنش را به آیینه گر می نمایم

شمارهٔ ۵۰۰

یک شورش ما رهبر صد بارش سنگ است

لیکن سر هنگامه طفلانه نداریم

یک جا نشود جمع، دو برگ طرب ما

داریم گهی شیشه که پیمانه نداریم

گویی که ز ما گم شده انگشت شهادت

روزی که کلید در میخانه نداریم

داریم سر زلف گرهگیر تو در دست

غم نیست اگر سبحه صد دانه نداریم

شمارهٔ ۵۰۱

نهان شد صافی ام ز آمیزش ناصاف این مجلس

به چشم میکشان صهبای دردآلود را مانم

نهد پا بر بساط مشربم ترسا وگر مومن

تفاوت نیست پیشم، درگه معبود را مانم

ز جور آسمان، گفتار و کردارم دگرگون شد

به احمد پیروم، لیک امت محمود را مانم

ز عصیان می گریزم وز عبادت می کشم تاوان

نه دنیایی، نه دینی، زاهد مردود را مانم

بجز نقصان ندیدم از جنون عاشقی طغرا

به سودا دشمنم، سوداگر بی سود را مانم

شمارهٔ ۵۰۲

شب از رنج خمار آزرده بودم

نمی خوردم پیاله، مرده بودم!

به ذوق آنکه پاشم بر قبایت

گل مهتاب را افشرده بودم

نشد میلم به آهنگ کمانچه

ز بس تیر تغافل خورده بودم

نسیم آهم از سر وا نمی شد

چو گیسوی تو بر هم خورده بودم

سرانگشتم چرا می سوخت چون شمع؟

اگر داغ ترا نشمرده بودم

شمارهٔ ۵۰۳

با شب تیره ز تاریکی آن مو گفتم

مه چو سر زد، سخن از پرتو آن رو گفتم

بی حجابانه مبادا که به پایت افتد

«مگذار آینه را بر سر زانو» گفتم

سرمه را تیره شب اختر چشمت خواندم

وسمه را ابر سیاه مه ابرو گفتم

همچو من تا نشود دورنشین بت خود

سبب سوختن خویش به هندو گفتم

شمارهٔ ۵۰۴

گل و می از لب و رخساره اش می ریخت هرجانب

شکستن داشت امشب توبه ام، بیهوده نشکستم

بلندیهای همت، کار خود را می کند آخر

نخواهد داشت دوران این چنین در پایه پستم

گشودم چشم تر بر سفره قسمت حباب آسا

ندیدم چیز دیگر، مشت آهی در گره بستم

شمارهٔ ۵۰۵

نماند خون دل و کار عشق در پیش است

چنان که آب شود در میان راه تمام

ز بس شدم همه تن صرف دیدنش چون شمع

نماند یک سر مویم چو شد نگاه تمام

شمارهٔ ۵۰۶

آنچه حاصل شد ز کشت همتم

در کنار خوشه چین انداختم

شمارهٔ ۵۰۷

گر به گرد روی او گردیده ام، عیبم مکن

طفل مکتب خانه ام، دور «گلستان» کرده ام!

شمارهٔ ۵۰۸

ما شیشه به دست طرب آلود شکستیم

از غم، کمر چنگ و دل عود شکستیم

شمارهٔ ۵۰۹

تاب عنان گرفتن یک ناله ام نماند

از بس که در فراق تو بی تاب گریه ام

شمارهٔ ۵۱۰

نی ز خار این چمن غمگین، نه از گل شادمان

بی سبب چون ابر، گه در گریه، گه در خنده ایم

در زمین نی رخت می بینیم، در گردون نه تخت

بندگی خواهد به این قسمت، خدا را بنده ایم

شمارهٔ ۵۱۱

ملامت چون کنم اهل هوس را، کز گل رویت

چو می بینم، هوس در دل زیاد از بوالهوس دارم

خدا داند که بعد از پختگی دستم رسد یا نه

به باغ وصل، رو بر میوه های نیمرس دارم

من آن باغ خزان فرسوده ام در کشور هستی

که یاران در بساطم سبزه می جویند و خس دارم

شمارهٔ ۵۱۲

ما را چه کار است، با کار مردم؟

گو جمله بدباش، کردار مردم

چون طفل اشکیم در چشم گیتی

ما را شگون نیست، دیدار مردم

شمارهٔ ۵۱۳

دل به استحضار آیات شهادت زنده است

بخت کو تا سوره زخم ترا از بر کنیم

ما و آن همت که چون نرگس درین بستانسرا

از کدوی بی نیازی، باده در ساغر کنیم

شمارهٔ ۵۱۴

دایم غم نخوردن یک بوس می خورم

بوسی نخورده ام ز تو، افسوس می خورم

بی غیرتی نگر، که ز بتخانه گرد عشق

سیلی برای ناله چو ناقوس می خورم

سرچشمه دار العطشم تا به کربلا

آبی اگر ز غمکده طوس می خورم

شمارهٔ ۵۱۵

چشم و دل پاس خیالش را به نوبت داشتند

دل سحرخیزانه چون بیدار شد، خوابید چشم

شمارهٔ ۵۱۶

نشاط از سبزه مینا ندیدم

طرب از لاله صهبا ندیدم

بسی دیدم قد بالابلندان

بدین خوبی قد و بالا ندیدم

شمارهٔ ۵۱۷

این که هستی خوانده ای، از نیستی هم کمتر است

سایه ای باشد وجود ما ز دیوار عدم

نوبهار باغ هستی یک دو روزی بیش نیست

رو نمی آرد خزان هرگز به گلزار عدم

شمارهٔ ۵۱۸

شد فراموش ز تکرار خموشی سخنم

تخته مشق سکوت است زبان در دهنم

بس که بی روی تو دارم سر خونریزی خود

می شوم کشته، اگر تیغ کشد موی تنم!

ز آب غربت به سر راه نشاطم گل شد

هر غباری که به دل بود ز خاک وطنم

شمارهٔ ۵۱۹

جنون در چوب گل پیچد ز سودایی که من دارم

کند زنجیر شور از دست غوغایی که من دارم

ز عشق گلرخان نه دین من برجاست، نه دنیا

نصیب کس مبادا دین و دنیایی که من دارم

شمارهٔ ۵۲۰

قطره چندی نصیب کام خشکم بیش نیست

چون صدف خود را اگر در قعر دریا افکنم

بر سرم گر افسر شاهی گذارد روزگار

چون کلاه لاله بردارم به صحرا افکنم

شمارهٔ ۵۲۱

کسی به چشم تو از ناز در نمی آید

به حیرتم که چه سان آمدت حیا در چشم!

شمارهٔ ۵۲۲

یاد مستان ندهد آدم هشیار، سرود

پیش مرغان چمن، وصف جمالش نکنم

غیر افسوس چه آید به کف از طاووسی

که به دام افتد و حفظ پر و بالش نکنم

دختر رز که بود چون زن بی مهر، حرام

من به عقد نمکین از چه حلالش نکنم؟

شمارهٔ ۵۲۳

می زنم گام و ندارم خبری

من درین دایره چون پرگارم

بس که چون سایه نشستم بر خاک

گشت یکسان به زمین، رفتارم

طرح صد خانه خرابی در کف

عشقت آمد که شود معمارم

شمارهٔ ۵۲۴

نرگسم، نرگس، ندارم از طرب جز تهمتی

نیست رنگی از شرابم، گرچه ساغر می زنم

نیم بسمل طایرم، افتان و خیزان بر زمین

یک طرف خون می فشانم، یک طرف پر می زنم

شمارهٔ ۵۲۵

مویی شده ام، به که به موی تو بسازم

تا مویه کنان با غم روی تو بسازم

من بلبل مستم، تو هراسان گل سرکش

باید ز ره صبر، به بوی تو بسازم

داغت ز سراپای تنم دود برآورد

می خواست که با آتش خوی تو بسازم

شمارهٔ ۵۲۶

دستم نگشت با گل داغ تو آشنا

گلچین بی وقوفم و شرمنده گلم

دل از خیال وصل رخت صدچمن شکفت

آیینه دار موسم آینده گلم

نشناختم که یار کدام است و گل کدام

با آنکه برگ برگ، شناسنده گلم

شمارهٔ ۵۲۷

در میان هستی ما، نیستی گل کرده است

ما شقایق طینتان، سرزنده دلمرده ایم

شمارهٔ ۵۲۸

گویند که آزار، مکافات گناه است

ما بهر چه پیش از گنه آزار کشیدیم

درشهر وفا، کس به نگون بختی ما نیست

هر ظلم که امسال شود، پار کشیدیم

شمارهٔ ۵۲۹

بر سر خود جای می دادند ما را دلبران

همچو گل در کیسه گر یک مشت زر می داشتیم

گریه می کردیم در هجران فردوس وطن

ما غریبان گر نشانی از پدر می داشتیم

شمارهٔ ۵۳۰

گرفته جان به کف، آن مهرتابان را هوس کردم

تمام عمر را چون صبح، صرف یک نفس کردم

ز بی پروایی صیاد ترسیدم درین گلشن

پریدم از کمین، خود را گرفتم در قفس کردم!

شمارهٔ ۵۳۱

بس که در هر سخنم صد غلط آید به زبان

لب به حرفی نگشودم که پشیمان نشوم

من کم از شانه نیم در ره غیرت، ز چه رو

بهر جمعیت زلف تو پریشان نشوم؟

شمارهٔ ۵۳۲

مادر ایام بی مهر است و من نازک مزاج

همچو طفل تندخو در دامن بیگانه ام

شمارهٔ ۵۳۳

جور کنی، وفا کنم، زخم زنی، دعا کنم

چون به دل تو جا کنم، باش ببین چها کنم

تو می صاف و من سبو، بی تو مرا نه رنگ و بو

از تو شوم چو کامجو، ره به نشاط واکنم

شمارهٔ ۵۳۴

برنیاوردم سری از کهنه اوراق فلک

پشت دستی همچو ماه نو برین دفتر زدم

پی نمی بردم به مقصد، بی سفر کردن ز خویش

همچو آب از خود گذشتم، غوطه در گوهر زدم

شمارهٔ ۵۳۵

جوانی ام به جفا رفت و موسم پیری ست

من از بهار چه دیدم، که از خزان بینم

شب نهال قامتش را دلگشا می خواستیم

برگ ریزانی ازان بند قبا می خواستیم

شمارهٔ ۵۳۶

تا توان از باغ وصلش صد گل یکدست چید

هر دو دستش را گرفتار حنا می خواستیم

خواستیم آسودگی، لیکن خدا هرگز نخواست

گر خدا می خواست، ما هم از خدا می خواستیم

شمارهٔ ۵۳۷

دست مطرب را زآب جویبار تار ساز

سبزتر از برگهای تاک می خواهد دلم

چند بردوش افکنم صدجامه بی چاک را

همچو گل، یک جامه صدچاک می خواهد دلم

شمارهٔ ۵۳۸

وقت و بی وقت بخور می اگرت حوصله است

چون تنک ظرف مگو کی بخورم، کی نخورم

خون و می هر دو حلال است به فتوای خرد

من که خون می خورم از دست تو، چون می نخورم؟

شمارهٔ ۵۳۹

بی او غم پا و سر ندارم

گر جان برود، خبر ندارم

صیاد بر آشیانه ام تاخت

دانست که بال و پر ندارم

دارم دوهزار دشنه چون بید

در کشتن خود، جگر ندارم

درکارگه هنرفروشی

جز بی هنری، هنر ندارم

راهی ز قفس به آشیان هست

افسوس که راهبر ندارم

طغراصفتم وظیفه، زاری ست

در دست چو زور و زر ندارم

شمارهٔ ۵۴۰

دانسته، رو به تیغ نگاه تو آمدم

از خود گذشته بر سر راه تو آمدم

صف بست غمزه ات ز پی قتل دوستان

دشمن شدم به خود، به سپاه تو آمدم

رفتم به جنگ خویش، نگشتم به خود حریف

از خود گریختم به پناه تو آمدم

شمارهٔ ۵۴۱

دلخوشی هرگز نمی افتد شگون بر اهل عشق

گریه کردم سالها، گر یک نفس خندان شدم

از کدامین میزبان نالم، که چون مینای می

غیر خون چیزی نخوردم، هر کجا مهمان شدم

پیرو آیینه ام در پیشگیریهای عشق

قبل ازان کافتد نگاهم بر رخش، حیران شدم

شمارهٔ ۵۴۲

ظلمت شام غم از نور سحر می بینم

روز خود را زشب خویش بتر می بینم

شمارهٔ ۵۴۳

سرفرازیها کنم چون پای بست او شوم

از همه بالاترم، گر زیردست او شوم

غیر آن بت را پرستیدن به معنی ناحق است

حق پرستی می کنم گر بت پرست او شوم

شمارهٔ ۵۴۴

پای از جهان کشیده قراری گرفته ایم

چون صبح ازین بساط کناری گرفته ایم

چون هر نفس گلی ندمد از چراغ ما؟

آتش ز دودمان بهاری گرفته ایم

از دست داده ایم به آسانی حنا

با خون دل چو دست نگاری گرفته ایم

صد ره فتاده ایم چو شبنم به پای گل

تا آشیانه بر سر خاری گرفته ایم

شمارهٔ ۵۴۵

بی لاله رخسارت، گر سیر چمن کردم

صد شکوه ز بی برگی، با سرو و سمن کردم

غم ریخته در غربت،لیکن نکنم شکوه

کاندوه دل افزون شد، گر یاد وطن کردم

شمارهٔ ۵۴۶

داغها دارد دلم از دست بیداد فلک

داد دادی می زدم، گر دادرس می داشتم

شمارهٔ ۵۴۷

تا تیر در کمان بود، رنگ نشان ندیدم

چون شد نشانه پیدا، تیر و کمان ندیدم

صد ره نظاره کردم بر هر درخت این باغ

یک مرغ شادمانی، در آشیان ندیدم

گل چین ز جبهه می ریخت، غنچه گره ز ابرو

برگ شکفته رویی از این و آن ندیدم

در عشق صرف کردم این عمر بی بها را

غیر از بهانه جویی از گلرخان ندیدم

گفتی که می رود آب در جویبار قسمت

من غیر رود گریه، آب روان ندیدم

ظلمات قسمتم کرد همسفره سکندر

او بوی آب نشنید، من روی نان ندیدم

شمارهٔ ۵۴۸

نشوم چرا سیه رو، که چو مردمان دیده

نه به روزه می دهم تن، نه دل نماز دارم

شمارهٔ ۵۴۹

شب خدنگ ناله ای بر آسمان انداختم

بی نشان تیری به آن تاریکدان انداختم

بس که گردیدم به شرح بینوایی مضطرب

آنچه اصل مدعا بود از میان انداختم

همچو شمع از سوزناکیهای حرف اشتیاق

یک سخن ناگفته، خود را از زبان انداختم

شمارهٔ ۵۵۰

برگل فکنم دست رد و روی تو گیرم

سنبل ز کف اندازم و گیسوی تو گیرم

بر چشم خودم جای دهد غنچه سیراب

در رنگ گل تازه اگر بوی تو گیرم

مستانه چو در جلوه گه ناز خرامی

تعویذ شوم، دست به بازوی تو گیرم

هر جا که به خون ریختنم تیغ برآری

من هم ز پی کشتن خود، سوی تو گیرم

گفتم که به خوی تو و بوی تو برآیم

بوی تو گرفتم، عجب ار خوی تو گیرم

شمارهٔ ۵۵۱

مجروح چون کلیدیم، ما از زبان مردم

قفل از کجا بیاریم، بهر دهان مردم

چون رشته نهالی، نه ریشه کرد و نی برگ

بردیم اگر نهالی، از گلستان مردم

شمارهٔ ۵۵۲

گریه شادی ز مینای شراب آموختم

ناله در عین فراغت از رباب آموختم

بوی آن گل دارم، اما نیستم همرنگ او

نقص همت بین، که آیین گلاب آموختم

شمارهٔ ۵۵۳

گل ز دستم رفته و من خار پیدا می کنم

یار باید جست و من اغیار پیدا می کنم

مرغ حقگویم، نیم منصور وش ممنون کس

خود ز هر شاخ درختی، دار پیدا می کنم

گر دهد زاهد به دستم سبحه صد دانه را

در میان دانه ها، زنار پیدا می کنم

گر توانم کرد عمری مشق دل سختی چو طور

من هم اندک طاقت دیدار پیدا می کنم

شمارهٔ ۵۵۴

تردامنی به کف داد، سرخانه حبابم

هرجا که می نهم پا، تا نصف تن در آبم

از بس که تنگ ظرفی، گل کرد در وجودم

ساقی به مستی افکند، از وعده شرابم

در مهد هستی ام دل چون تن دهد به آرام؟

زاییده مادر دهر، بر خشت اضطرابم

مشکل بود تکلم، آشفته خاطران را

حرفی چو پرسم از گل، بلبل دهد جوابم

شمارهٔ ۵۵۵

ز خیال دهنت تنگ شکر می گریم

یاد زلفت چو کنم، سنبل تر می گریم

عادت شبنم این باغ بود بی تو مرا

شام اگر اشک کمی کرد، سحر می گریم

کودک مادر دورانم و گریان ز جفا

چون بگوید که مکن گریه، دگر می گریم

در جفاخانه گیتی ندهم گریه ز کف

پیش مادر نشود، پیش پدر می گریم

شمارهٔ ۵۵۶

ز بهر صبر بلبل، بی تو در گلزار می مانم

تو چون گل می روی از باغ و من چون خار می مانم

مرا همچون عصا دارد ادب در وادی شوقت

به جای پا سرم گر نیست، از رفتار می مانم

به غیر از اشکریزی نیست شبها بی توام کاری

اگر چون شمع مجلس تا سحر بیدار می مانم

نگاه چشم مخمور توام افکند بر بستر

مسیحا گر به بالینم رسد، بیمار می مانم

شمارهٔ ۵۵۷

من و آن گوشه وحدت، که ز بینایی دل

چون نشینم، به تماشای جهان برخیزم

بجز این نیست میان من و اسکندر فرق

کو پی آب رود، من پی نان برخیزم

رشک آن حسن بهاری چو شود آفت باغ

موسم گل، به تماشای خزان برخیزم

شمارهٔ ۵۵۸

نایب مستی شده هشیاری ام

خواب بدل گشته به بیداری ام

نرگس وقتم چمن دهر را

رنگ به حال است ز بیماری ام

خوردم از اصناف کواکب، دغا

دشمن این فرقه بازاری ام

شمارهٔ ۵۵۹

به سودای محبت، عقل ورزیدن نمی دانم

خرد گرجنس می گیرد، دکان چیدن نمی دانم

زمین، یخ بند سردیهای مهر چرخ و من کودک

به هر جا می نهم پا، غیر لغزیدن نمی دانم

ز بس بی دست و پای حیرتم، بی سعی مشاطه

به سان شانه بر زلف تو چسبیدن نمی دانم

نشاطم پس نشین غم بود چون ابر نیسانی

نباشد گریه تا در پیش، خندیدن نمی دانم

مقیم گوشه یک خانه ام چون مهره ششدر

برای نقش، در هر خانه گردیدن نمی دانم

ندارم همچو طغرا جز زبان درد دل گویی

به یاری چون رسم، احوال پرسیدن نمی دانم

شمارهٔ ۵۶۰

یک نیستان خنده دارد بر تنم آزادگی

تا به قید ساز و برگ بوریا افتاده ام

کار من اسباب دولت، من ز دولت بی نصیب

در هنر همطالع بال هما افتاده ام

گاه پای گلرخان گیرم، گهی دست بتان

گرچه خود بی دست و پا همچون حنا افتاده ام

شمارهٔ ۵۶۱

ز تاب آتش نظاره ات چو آب شوم

ز بس هوای تو دارد دلم، حباب شوم

کجاست طالع آنم که درسواری ناز

ز پای بوس تو همچشم با رکاب شوم

ز تیره بختی من با فروغ یار چه غم؟

چو بر سرم فکند سایه، آفتاب شوم

شمارهٔ ۵۶۲

همچو نرگس در چمن گر میگسار افتاده ام

جام را ناداده از کف، در خمار افتاده ام

از دل صافی درین غمخانه زنگارگون

شاهد اندوه را آیینه دار افتاده ام

از غم خود با که گویم، کز زبونیهای بخت

یک جهان غم دارم و بی غمگسار افتاده ام

شمارهٔ ۵۶۳

غم و اندوه که پیمانه ده داغ دلند

نگذارند که در میکده تنها باشم

من و ابر مژه، کز بارش نیسانی او

هر کجا پای نهم، بر لب دریا باشم

همچو کهسار، به زورم نتوان بود به شهر

موسم لاله چو در دامن صحرا باشم

شمارهٔ ۵۶۴

هرگز نمی گیرد کسی جز درد، بازوی مرا

در کنج تنهایی، زغم، چون دست بر رو می زنم

شمارهٔ ۵۶۵

قبای عافیت در بر ندارم

کلاه دلخوشی بر سر ندارم

صراحی قسمتم درخواب کردن

چو بالین یافتم، بستر ندارم

ندیدم هیچ گه یاری ز کوکب

تو گویی بر فلک اختر ندارم

ز گریه، درسها بر صفحه رخ

روان کردم، ولی از بر ندارم

به مرغ تیر مانم از ضعیفی

که بالی در پناه پر ندارم

چو طغرا بس که نومیدم ز گردون

به کامم گشت و من باور ندارم

شمارهٔ ۵۶۶

سایه ام از تیره روزی، لیک در ایوان چرخ

آفتاب آید چو پایین، من به بالا می روم

کس نمی پوشد بجز دود دلم رخت عزا

همچو شمع انجمن هرگه ز دنیا می روم

شمارهٔ ۵۶۷

از بس ز پا فتاده ایام پیری ام

ناید ز صد جوان، سر مو دستگیری ام

آزاده ام مخوان، که ز ملک عدم، قضا

آورده در وجود به طرز اسیری ام

شمارهٔ ۵۶۸

برآرد اشکها رنگ کبوترهای صحرایی

چو آب آید به چشم از یاد آن چاه زنخدانم

شمارهٔ ۵۶۹

بس که رزق ما طفیلی شد ز دیوان قضا

داشت حکم میزبان، گر میهمانی داشتیم

چرخ دون همت، به هفتاد و دو تن آبی نداد

ما تن تنها، به او امید نانی داشتیم

شمارهٔ ۵۷۰

جز من که داده مادر دهرم ز غصه شیر

کس پرورش نیافته هرگز به دوش غم

شمارهٔ ۵۷۱

نمی گیرد قرار آن شوخ یک دم چون صبا در وی

اگر کاشانه ای از خاک دامنگیر می سازم

به یاد صورتش هر جا نگاهم بر زمین افتد

تو گویی بر زمین چون کودکان تصویر می سازم

شمارهٔ ۵۷۲

خوش آنکه موج زن وصل آن نگار شوم

به رنگ آب، هم آغوش لاله زار شوم

تو همچو رنگی و من همچو بو، که از تمکین

به پرسشم ننهی پا، چو بی قرار شوم

شمارهٔ ۵۷۳

در وفا، انکار آن شوخ ستمگر می کنم

آنچه از بی رحمی اش گویند، باور می کنم

چرخ می خندد ز روی شادمانی تا سحر

شام غم چون گریه از بیداد اختر می کنم

دل تسلی نیست در ماتمسرای فوت وقت

گر دو عالم خاک را یکبار بر سر می کنم

شمارهٔ ۵۷۴

یاد ایامی که ما هم دستگاهی داشتیم

بهر پای انداز جانان، اشک و آهی داشتیم

در نشاط آباد قسمت، از صف مینا و جام

بهر دفع غم، ز هر جانب سپاهی داشتیم

آن سعادت را چه پیش آمد، که در صحن چمن

گل ز سر می رست اگر پا بر گیاهی داشتیم

یارب آن اختر چه شد، کز دولت تاثیر او

چون فلک در برج قصر خویش، ماهی داشتیم

شمارهٔ ۵۷۵

کار اگر چنین باشد، مزد کار ما معلوم

نزد کارفرمایان، اعتبار ما معلوم

بخت ما نمی داند، غیر واژگون سازی

با چنین مددکاری، کار و بار ما معلوم

دل ز داغ حرمان شد باغ پرگل تازه

باغ ما که این باشد، نوبهار ما معلوم

نخل خشک این باغیم، بی نصیب سرسبزی

گر جهان شود خرم، برگ و بار ما معلوم

می زند عبث طغرا، دم ز شعرپردازی

قدر و قیمت شاعر در دیار ما معلوم

شمارهٔ ۵۷۶

طرب گل کرده از هر شاخ و گل چیدن نمی دانم

پریشان بلبلم، جز گلستان دیدن نمی دانم

به دستم گر دهد آن نازنین، گیسوی مشکین را

ز نافهمیدگی، چون شانه بوییدن نمی دانم

چرا مینا نخندد بر من بیدل، که چون ساغر

لبم با لعل او پیوست و بوسیدن نمی دانم

چو صحرا ناله دارد طینتم، لیکن ز بیدردی

اگر کوه آیدم برسینه، نالیدن نمی دانم

شمارهٔ ۵۷۷

چه سان منزل شناس راه دل باشم، که از سستی

کنم گر سعی پیش افتادن از خود، بر قفا افتم

شمارهٔ ۵۷۸

بس که در راه طلب، سرگشتگی آمد به پیش

سایه پا پس می کشد از محنت همراهی ام

شمارهٔ ۵۷۹

تسلی بخش طفلان نیست جز نزدیکی مادر

نباشد عیب، دور از مردمک، بیتابی اشکم

شمارهٔ ۵۸۰

در عزای کوهکن از بس که بر هم خورده اند

کوهها بر سینه می کوبند دایم سنگ هم

شمارهٔ ۵۸۱

هرگز چو ریگ شیشه ساعت نشد نصیب

کز خانه بهر کسب هوا، پا نهم به بام

وامی اگر ز روی درشتی به ما دهند

چون آسیا، کنیم به نرمی ادای وام

شمارهٔ ۵۸۲

همچو طفل نوسخن، یک حرف ما مربوط نیست

نزد دانایان ز گفتار غلط شرمنده ایم

شمارهٔ ۵۸۳

نشنود از من کسی یک حرف پیش از حرف خود

ترک سبقت درسخن، از کوهسار آموختم

شمارهٔ ۵۸۴

ندارد انتها باران اشکم

بترس از سیل بی پایان اشکم

کجا شد بارش ابر بهاری؟

که گردد قطره اش حیران اشکم

شمارهٔ ۵۸۵

اگر چو آینه سر تا قدم شوی همه چشم

به سوی دوست نگر، سوی خود نگاه مکن

چو عشق، لفظ صنم را به حق کند تفسیر

مباش منکر یک حرف و صد گناه مکن

شمارهٔ ۵۸۶

عاشقان را تاب حرف مردن معشوق نیست

چون نکوبد تیشه بر سر بی محابا کوهکن؟

شمارهٔ ۵۸۷

برهم خورد از گفتگو، ربط به هم پیوستگان

گیرد دو لب از هم کنار، آید چو حرفی در میان

شمارهٔ ۵۸۸

نزد آنهایی که با دل کارشان افتاده است

به بود یک قطره خاموشی ز صد دریا سخن

شمارهٔ ۵۸۹

دو بوس از لب لعل جانان گرفتن

بود بهتر از صد بدخشان گرفتن

شمارهٔ ۵۹۰

می رود بر باد، خاکم از لگدکوب ستم

چون زمین افتاده ام در زیر پای آسمان

حیرتی دارد دلم کآخر چه سان گنجیده است

وسعت آباد ستم، در تنگنای آسمان

شمارهٔ ۵۹۱

بر سر خوان امید، قحط دم آب شد

بس که نکردیم شکر، از لب نان داشتن

شمارهٔ ۵۹۲

خدایا آن صنم را مایل حسن آزمایی کن

چراغم را زرویش دودمان روشنایی کن

ز خاک قتلگاه عافیت بر من فشان گردی

لباس عیدی ام را سرخ چون دست حنایی کن

نگشتم از ازل در هیچ کاری قابل تحسین

اگر گویم مسلمانم، تو کافرماجرایی کن

هوس بر من شد از زلف بتان هر سو کمند افکن

تو این صید گرانجان را سبکپای رهایی کن

نیم از خویش غافل، می شناسم خونی خود را

به قتلم در لباس هر که خواهی خودنمایی کن

شمارهٔ ۵۹۳

باشد اگر امید اثر با گریستن

کی دل کشد به خنده، بود تا گریستن

ای شمع،این قدر به تو لذت نمی رسد

سوز و گداز از تو و از ما گریستن

دیوانه خصلتیم، ز ما پر بعید نیست

بیهوده خنده کردن و بیجا گریستن

باید چو برق، خنده زنان از جهان گذشت

نتوان چو ابر بر سر دنیا گریستن

طغرا چه طالع است که امروز بایدت

بر حال خود ز محنت فردا گریستن

شمارهٔ ۵۹۴

بازی خور عقلم، سگ دیوانه به از من

غمخوار دلم، خوشه بی دانه به از من

در بیخودی ام پای هوس ره نکند گم

رندی نبود بر در میخانه به از من

رگ بر تن زارم خط بیزاری عقل است

آرد ز کجا عشق تو دیوانه به از من؟

شمارهٔ ۵۹۵

فلک در خورد بالا بردنت می افکند پایین

به آن قدری که داری تاب پایین، میل بالا کن

شمارهٔ ۵۹۶

بس که بی برگیم، بعد از درگذشتن، همچو شمع

غیر نقش پا نخواهد ماند از ما بر زمین

شمارهٔ ۵۹۷

درد مینای سپهرند همه خلق جهان

چه عجب گر نتوانند به هم صاف شدن

شمارهٔ ۵۹۸

به زیر زلف تا کی رویت از عاشق نهان باشد؟

رخی بنما به او، گوهر شناس شبچراغش کن

ز من احوال شمع رفته از محفل چه می پرسی؟

زباندان پر پروانه شو، ز آتش سراغش کن

کند تا فصل گل از بستن در، باغبان توبه

در ایام خزان، یک هفته در زندان باغش کن!

شمارهٔ ۵۹۹

پیوسته طلبکار شراب است دل من

گر می ندهد دست، کباب است دل من

از موجه گرداب قدح باک ندارد

طوفان زده عالم آب است دل من

شمارهٔ ۶۰۰

چون باده می کند مست، ما را هوای باران

دریای نشاه خیزد، از قطره های باران

مینا با پای ساغر، چون سر نهد به سجده

چیز دگر نخواند، غیر از دعای باران

پیداست عکس خوبی، از چار سوی عالم

آیینه خانه ای شد دهر از صفای باران

روزی که نیست چشمم، از جوش گریه پر آب

در کارخانه ابر،خالی ست جای باران

دارند برسر دست، جانهای تلخ و شیرین

باران برای ساغر، ساغر برای باران

پس ماندن از رفیقان، ننگ است بر سبکرو

بیجا نمی خروشد، سیل از قفای باران

طغرا مباش غافل، زین ابر خرقه آبی

پیری ست سبحه در کف، از قطره های باران

شمارهٔ ۶۰۱

گر باده می خری، به زر گل خرید کن

بفروش ساز مطرب و بلبل خرید کن

خالی ز عیب نیست متاع دکان زهد

این جنس را ز روی تامل خرید کن

شمارهٔ ۶۰۲

بگذر از تحریر، بلبل! فکر تقریری بکن

مصحف گل را نفهمیدیم، تفسیری بکن

صحبت دیوانگان، دیوانگی می آورد

گر به ما خواهی نشستن، فکر زنجیری بکن

بخت در خواب است ای دل، فکر شبگیری بکن

بهر جان بردن ز دست خصم، تدبیری بکن

شمارهٔ ۶۰۳

در آتشم فکند که بی دود و دم نشین

غم بر دلم گماشت که رو بی الم نشین

حکم قضا رسید که با وسعت سپهر

در تنگنا همیشه چو نال قلم نشین

فریاد می کند جرس کاروان چرخ

کز شهر عیش بگذر و در دشت غم نشین

مهمان روزگار چو گشتم، نصیب گفت

در آستان خانه چو نقش قدم نشین

قسمت اشاره کرد که در چارسوی دهر

بسیار کش جفا و ستم، لیک کم نشین

دوران زبان گشود که از نقد عافیت

دست تهی چو مردم صاحب کرم نشین

گفتم که جای نیست برای نشستنم

ایام گفت در ته تیغ ستم نشین

طغرا، چو نقش زندگی ات بد نشسته است

بهر نجات، بر سر راه عدم نشین

شمارهٔ ۶۰۴

تا نخندد بر تو صد گوهرشناس

ای خزف، همچشمی گوهر مکن

بی غلط، حرفی نیاید بر لبم

آنچه از من بشنوی، باور مکن

شمارهٔ ۶۰۵

بس که آن گل صبحدم با آب و تاب آید برون

گر فشارم دیده برعکسش، گلاب آید برون

از فروغ چهره، ابرویش نمی آید به چشم

چون مه نو کز پناه آفتاب آید برون

نشکند بی دستبرد ساغر می سد شرم

باده پیش آور که آن گل از حجاب آید برون

هر کجا حرف از دل بی طاقت ما بگذرد

تا قیامت گر بکاوی، اضطراب آید برون

شمارهٔ ۶۰۶

می نماید خویش را عریان به رندان عاقبت

دختر رز را شود هر چند مینا پیرهن

شمارهٔ ۶۰۷

بود چون زلف شب، گیسوی شوخ می پرست من

که هرگز یک سر مویش نمی آید به دست من

من آن پیمانه ام کز کثرت موج تنک ظرفی

بود گوش حباب می بر آواز شکست من

در اقلیم بنای خلقت آن برگشته ایامم

که شام آخر دنیا، بود صبح الست من

شمارهٔ ۶۰۸

جان من رفتی، چه سان خواهم ز هجران زیستن

چون مسافر گشت جان، یک لحظه نتوان زیستن

در(سه) فصل عمر باید سر به جیب غم کشید

تا توانی همچو گل یک فصل خندان زیستن

همزبان ناموافق، کم ز عزرائیل نیست

مرگ دانایان بود با جمع نادان زیستن

جام را از کف مده، گر زندگی داری هوس

بی قدح، یک دم درین غمخانه نتوان زیستن

تا نماید چون وطن، اقلیم عقبی دلنشین

در جهان پیوسته باید چون غریبان زیستن

با خرد گفتم که مشکلتر ز مردن چیست، گفت

صحبت جمعی که نتوان همچو ایشان زیستن

شمارهٔ ۶۰۹

ناکامی ما بین، که به عشرتگه گیتی

از ساغر ما چرخ دهد کام شکستن

شمارهٔ ۶۱۰

طالع برگشته کز وی می رسد ما را شکست

می زند شمشیر، اما در سپاه دیگران

گل به روی کار ما گرد کسادی می خورد

برزمین هرگز نمی ماند گیاه دیگران

بر نمی تابد دلم، می بایدش واریختن

می خورم چون دلو اگر آبی ز چاه دیگران

شمارهٔ ۶۱۱

خنده طرب از تو، گریه و فغان از من

از تو قهقه شادی، آه خونچکان از من

شمارهٔ ۶۱۲

گفتی عرق دوباره چو شد، تند می شود

من تندی از دوباره ندیدم، سه باره کن

شمارهٔ ۶۱۳

قدرشناس شاخ گل، قامت یار من ببین

پنجه لاله دیده ای، دست نگار من ببین

همچو گل از فراق او، تاخته بر سرم خزان

بوی پیادگی شنو، رنگ سوار من ببین

شمارهٔ ۶۱۴

سر تنها روی چون جاده باید داشتن طغرا

که چون نقش قدم نتوان به پای دیگران رفتن

شمارهٔ ۶۱۵

بزم بی نور است، از جام طرب می نوش کن

شبچراغی شو، ز خجلت شمع را خاموش کن

شکوه ای دارد ز دست تندی آتش، سپند

پیش ازان کز سوختن تخمش برافتد، گوش کن

شمارهٔ ۶۱۶

ز بی برگی بود لبریز رونق گلستان من

بهار از جای برخیزد به تعظیم خزان من

شکاراندازیی بی سعی تقدیر آرزو دارم

به زور دیگری تا کی جهد تیر از کمان من؟

شمارهٔ ۶۱۷

می رود از گردش گردون، چه زیبا و چه زشت

چون بغلتد شیشه، از وی درد و صاف آید برون

شمارهٔ ۶۱۸

طلب کردم رهی از باغبان درجستن آن گل

چو آبم کرد سرگردان، که راه جستجوی است این

شمارهٔ ۶۱۹

مطرب امشب دل به فکر حسن خلقش داده بود

زد نفس در کوچه نی، بوی عود آمد برون

شب که ابر زلف ساقی هر طرف زد برق حسن

آتش می از صراحی همچو دود آمد برون

شمارهٔ ۶۲۰

زلف شبرنگ، پریشان بر و دوش مکن

خویش را بیهده چون کعبه سیه پوش مکن

تا ز قانون طرب، دست نشویی در بزم

رود اشکم چو درآید به صدا، گوش مکن

بوی شیر از لب چون لعل ترت می آید

آب اگر در قدح باده بود، نوش مکن

شب به گلشن چو روی، دست به شوخی مگشا

گل چراغی به رهت داشته، خاموش مکن

شمارهٔ ۶۲۱

ز بهار برگ الوان، ز کفت حنای رنگین

ز چمن گل و شقایق، ز تو دست و پای رنگین

در و بام چون نگردد به صفای باغ و بستان؟

که فضای خانه دارد ز رخت هوای رنگین

به لباس ارغوانی، چو رود به سوی گلشن

نکند گل از خجالت، هوس قبای رنگین

شمارهٔ ۶۲۲

ز شوق آنکه بنشیند درو یک لحظه یار من

نمی آید به هم، چون دامن صحرا کنار من

به دور حسن او یک چهره گلگون نمی بینم

خزان عالمی گردیده ایام بهار من

مگر ساقی ز لشکرگاه خم، فوجی برون آرد

که از فوج صراحی نشکند هرگز خمار من

ز بس بی طالعی، در کارگاه عشق چون طغرا

اگر کاری کنم، یک جو نمی آید به کار من

شمارهٔ ۶۲۳

شد سفید از انتظارت چشم تر، بنمای رخ

شیر چون در آب کردی، آب هم در شیر کن

شمارهٔ ۶۲۴

ز چشمان او چون نخواهم نگاهی؟

که آسان بود می زمستان گرفتن

شمارهٔ ۶۲۵

ما عشقباز گریه چه دانیم خنده چیست

در نوشداروی دل ما زعفران مکن

شیرین و تلخ، هر دو پسند طبیعت است

چون شیشه، گر شراب خوری، امتحان مکن

شمارهٔ ۶۲۶

بیهوده گشتیم، مهمان گردون

رزقی ندیدیم، بر خوان گردون

شمارهٔ ۶۲۷

ماییم و گفتن شعر، در وصف آن گلِ رو

بر وزن مصرع زلف، در بحر بیت ابرو

سیر از قدح چه سان گشت، در یک دو روز نرگس؟

دل می کشد به ساغر، سبز است تا لب جو

در شیوه رمیدن، وحشی نگاه او را

همچشمی از ازل بود، با گله گله آهو

شمارهٔ ۶۲۸

هر چه می گویی، ز چشم عشوه پردازش بگو

وز اشارتهای ابروی اداسازش بگو

شکوه ناسازی هجران، به آن مه گفتنی ست

گر نبینی رو ازو، در پیش دمسازش بگو

کعبه در برروی مردم بسته، نامش را مبر

لب به وصف دیر بگشا، از در بازش بگو

تا زند سازنده غم، نقشها بر آب صوت

رود چشم را ببین، در پرده سازش بگو

شمارهٔ ۶۲۹

در مدرسه عشق، به نادانی من کو؟

آشفته دماغی به پریشانی من کو؟

در غمکده دهر، غم افتاده فراوان

لیکن چو غم بی سروسامانی من کو؟

در مصر، عزیزان وطن رانکند یاد

بویی ز وفا با مه کنعانی من کو؟

مهمان خودم کرد قضا، لیک به خواری

جز دامن من، سفره مهمانی من کو؟

گفتی که پریشان شده ای نیست چو زلفم

با زلف تو، سامان پریشانی من کو؟

شمارهٔ ۶۳۰

دارم ز دیدن گل نوخیز خود، چو شمع

هر لحظه چشم نو، مژه نو، نگاه نو

شمارهٔ ۶۳۱

دختری کز سایه رز می رمید

گشته رام شیشه و جام و سبو

کرده غسل از بهر پاکی صد حلال

در حرام شیشه و جام و سبو

تن به قانون ده، مرو بی چنگ و نی

در مقام شیشه و جام و سبو

شمارهٔ ۶۳۲

بهر حفظ سیم و زر، کارش درشتی کردن است

از بزرگ شهر ما، چون کوه همواری مجو

شمارهٔ ۶۳۳

ناله برگشت ز لب از فرح دیدن تو

گریه در دیده گره گشت ز خندیدن تو

می کند شبنم گل از سر شب تا دم صبح

مشق شیرینی در میکده غلتیدن تو

برهمن گرم پرستیدن سنگ سیه است

دل چه سان بگذرد از شغل پرستیدن تو

شمارهٔ ۶۳۴

کردم چو ساز گریه، بیا صد نوا شنو

از رود هفت پرده چشمم صدا شنو

گردون حسابدان شکست دل من است

رو سرگذشت دانه ام از آسیا شنو

شمارهٔ ۶۳۵

رام کسی نیست یار، کس چه بگوید به او

نیست به کس سازگار، کس چه بگوید به او

از بر آن نوبهار، دسته گل خواستم

داد به من مشت خار، کس چه بگوید به او

دید که از هر کنار، غم به میانم گرفت

شد ز میان برکنار، کس چه بگوید به او

شمارهٔ ۶۳۶

بدن غنچه نباشد به صفای تن او

نیست با جامه گل، نکهت پیراهن او

نیست در خانه ما دختر رز پرده نشین

مرد اگر مرد بود، پرده نخواهد زن او

می گذارم به گریبان ز پی چاک زدن

دست بردارم اگر یک نفس از دامن او

شمارهٔ ۶۳۷

در ته دریا، تنش از تشنگی گردید خشک

ای صبا، حال صدف با ابر نیسانی بگو

دانش افروزی ندارد حاصلی جز دردسر

هرچه می گویی درین کار از پشیمانی بگو

شمارهٔ ۶۳۸

گر بلغزد بر کنار جوی هستی پای سرو

سایه ات را می نشاند باغبان در جای سرو

شمارهٔ ۶۳۹

بی برکت است چیزی، کان در شماره آید

یارب مباد هرگز، بوس ترا شماره!

پاکان این چمن را، پیرایه ساز قسمت

چون سرو داده یک دلق، آن نیز پاره پاره

بهر شکست توبه، صد آیه رهنمون شد

هرجا به مصحف گل، کردیم استخاره

ریشت سفید گردید، دندان چه سان بماند

چون صبح گشت پیدا، پنهان شود ستاره

شمارهٔ ۶۴۰

دلم صدره به گلشن رفته، لیکن

ز شرم بلبلان یک گل نچیده

تنم را از ضعیفی داده پرواز

چو رنگ از چهره زردم پریده

شمارهٔ ۶۴۱

نی به میناکار دارم، نی به خم، نی با سبو

ساقیا چندان بده ساغر که گویم بس، مده!

شمارهٔ ۶۴۲

چرخ نامرد است، اگر مردی ازو یاری مخواه

خویش را در زیر بار یک جهان خواری مخواه

تا توان از تلخ و شیرین جهان پرهیز کرد

همچو چشم خوبرویان، غیر بیماری مخواه

در لباس خرمی صد عقده می روید ز دل

سرو قامت باش، لیکن رخت زنگاری مخواه

در شب زلفش مده چون شانه هرگز تن به خواب

گر سراپا چشم گردی، غیر بیداری مخواه

زورق از یمن سبکباری به ساحل می رسد

جان اگر خواهی، درین دریا گرانباری مخواه

شمارهٔ ۶۴۳

روز جزا برآیم، ساغر به کف نهاده

شاید خدا ببخشد، از آبروی باده

شمارهٔ ۶۴۴

باز بر بال و پرم گرد هوس پیچیده

بوی پرواز گرفتن به قفس پیچیده

غیر ما جورکشی همره این قافله نیست

ناله ماست که در گوش جرس پیچیده

شمارهٔ ۶۴۵

گل قبا آرد بر ما، غنچه گردد افسر ما

واشود گر از سر ما، عقل چون دستار کهنه

چون به تن پیری درآید، زیب و زینت را نشاید

نقش نو کی خوش نماید، بر در و دیوار کهنه

عمر شاعر چون فزاید، بیتش از خامی برآید

زان که طرح پخته آید، از کف معمار کهنه

شمارهٔ ۶۴۶

ز بس می روید امشب از چراغ ما گل شادی

به دست عندلیبش می توان دادن چو گلدسته

بدین رم کرده طالع، دامن وصلش چه سان گیرم

جهد از دست مردم صید [و] دام از دست من جسته

شمارهٔ ۶۴۷

پژمرده بود حسن بت دست رسیده

رنگ گل ناچیده ندارد گل چیده

گر مردمک از گریه به صد آب بشوید

بیرون نرود نقش تو از پرده دیده

شمارهٔ ۶۴۸

شیشه بیار ساقیا، از پی هم پیاله ده

زود نمی روم ز خود، باده دیرساله ده

زمزمه ریزساز را، قلقل شیشه بشنوان

دردکش خمار را، نغمه به جای ناله ده

از من بینوا مکن ننگ و ز دودمان رز

طبع مجرد مرا، دختر بی قباله ده

گردن شیشه در کفت، هست کلید رزق ما

قحطی می کشیده را، قوت سه چار ساله ده

شمارهٔ ۶۴۹

دست رد بر ساغر صهبا منه

بدعتی در قبله مینا منه

صدهزاران چون تو بلبل دیده است

دل به عهد آن گل رعنا منه

کشتی ما را به ساحل واگذار

بار غم بر سینه دریا منه

شمارهٔ ۶۵۰

تن ما سرشته خون، دل ما چکیده غم

چه عجب که در جوانی، قد ما شود خمیده

دل ما ز دام آن گل، نکشد به سوی دیگر

به قفس نشسته رنگی که ز روی ما پریده

قدح شراب گلگون، چو گرفته بوسه از وی

نگزیده گر لبش را، لب خویش را گزیده

به دو سطر شکوه، صد جا دل نامه شد شکسته

نشنید پند ما را، قلم زبان بریده

شمارهٔ ۶۵۱

از تیرگی چه شکوه به غربت، که همچو مشک

آورده بخت، روز مرا از وطن سیاه

شمارهٔ ۶۵۲

ادب خاموش دارد بار شوق عشقبازان را

کسی هرگز صدا نشنیده از پرواز پروانه

مزن پروانه را طعن سکوت ای بلبل خوشخوان

که از بسیار نالیدن، گرفت آواز پروانه

شمارهٔ ۶۵۳

در سمن زار تنت جلوه کند نیلوفر

نخورد بند قبایت اگر آهسته گره

شمارهٔ ۶۵۴

کاش عذری در گنهکاری نمی گفتم به یار

گفتمش عذری، ولی بسیار بدتر از گناه

شمارهٔ ۶۵۵

می بکش، می ولی حکیمانه

خرد از کف مده چو دیوانه

شمارهٔ ۶۵۶

بس که پاشید ازو ناز و نیاز از من ریخت

چشم تا کار کند، ناز و نیاز افتاده

شمارهٔ ۶۵۷

به قرابه از صبوحی، قدح شراب مانده

لب تشنه را چه حاصل، که به کوزه آب مانده

لب جویبار چشمم، نخورد چه سان تاسف

که رمیده عکس آن گل، تپشی به آب مانده

شمارهٔ ۶۵۸

یارب از نسرین، چراغ لاله را پروانه ده

دود ریحان را زگل، جوشی در آتشخانه ده

سنبل این دشت، بوی زلف لیلی می دهد

طره اش را از نسیم بید مجنون، شانه ده

می زند واعظ به سرمستان بزم عشق، طعن

آشنایان را پناه از کاوش بیگانه ده

گر شود انگشت زاهد رهبرم در کار عشق

تاب سرگردانی ام چون سبحه صد دانه ده

من به پایین خانه دار فنا راضی نیم

همچو منصورم ز عزت جا به بالا خانه ده

شمارهٔ ۶۵۹

کسی که دیده ور افتاده در سرای وجود

به نیم حجره، قناعت چو مردمک کرده

شمارهٔ ۶۶۰

دلا اگر سر تعلیم من توانی داشت

به غیر علم فراموشی ام به یاد مده

دهد مراد به مردم زمانه از ره جود

به ما که دشمن جودیم گو مراد مده

شمارهٔ ۶۶۱

طرح وارونی نشد در ساغرم اکنون پدید

چون حبابش کاسه گر، در اصل وارون ساخته

شمارهٔ ۶۶۲

نیم در کسوت فقر از فلک ممنون احسانی

گرفته جامه اطلس، کهن شالی بدل داده

شمارهٔ ۶۶۳

دوران به آب می کرد، طرح ایاغ لاله

بهر چه تر نباشد، دایم دماغ لاله؟

از بس که بی تو گشتند، خوبان باغ درهم

آیینه رخ گل، گردید داغ لاله

در حیرتم که چون سوخت، آن روی شعله ناکم

پروانه سوز خود نیست، هرگز چراغ لاله

شمارهٔ ۶۶۴

ساقیا لب تشنه ام، آبی چو لعل تر بده

جام سرشاری به عشق ساقی کوثر بده

از صدف در شیوه همت نژادی کم مباش

قطره ای گر می ستانی، در عوض گوهر بده

آسمان نامرد و من از تیغ جورش در هراس

قابل دستار مردی نیستم، معجر بده

شمارهٔ ۶۶۵

مردمکم داده تن به خاک نشینی

بی تو ز بس دیده ام غبار گرفته

شمارهٔ ۶۶۶

از کوه چون بزرگان، فیضی نمی تراود

صحرا عبث به پیشش، دامان خود گشاده

شمارهٔ ۶۶۷

ای گشوده چشمت از هر سو در میخانه ای

وز شراب غمزه ات پر گشته هر پیمانه ای

گر خرابی ره نیابد در غم آباد جهان

از کجا آید به کف، دیوانه را ویرانه ای

نیست در زلف سیاهش، گرم جولان شانه ای

خویش را بر دود شمعی می زند پروانه ای

شمارهٔ ۶۶۸

داغ رشک باغبان کهنه اش گل می کند

بلبل ما چون ببیند باغبان تازه ای

یاد آن بزمی که از نزدیکی مینای وصل

جسم زارم همچو ساغر یافت جان تازه ای

شمارهٔ ۶۶۹

زاهدا پیمانه ات چون پر شود از دور چرخ

کی چو مستان، مرد خالی کردن پیمانه ای؟

شمارهٔ ۶۷۰

تو خود مهری، ولیکن با سیه روز غم عشقت

چو خورشید درخشان، مهرورزیدن نمی دانی

چو با من برخوری، از رنگ زردم می شوی آگه

ولی چون طفل اشک، احوال پرسیدن نمی دانی

شمارهٔ ۶۷۱

چه لذت وجود مرا از جوانی؟

که گشتم چو پیران بدین سست جانی

به گلزار گیتی چنان بی مکانم

که زیبد مرا دعوی لامکانی

شمارهٔ ۶۷۲

شمع است مرا حجت این حرف که بی جرم

سر می رود از پای فشردن به غریبی

سرگشتگی آرد چو وطن، جای گریز است

بیجا ندود سنگ فلاخن به غریبی

شمارهٔ ۶۷۳

چشم پرخون و نگردید دل ما خالی

به دو ساغر نشود شیشه صهبا خالی

عجبی نیست ز بی قدری مردم درخاک

که لحد هم نکند بهر کسی جا خالی

شمارهٔ ۶۷۴

دلا غیر از رهی کز دیدن او می روی از خود

به هر راهی که خواهی رفت، از رهزن خطر داری

شمارهٔ ۶۷۵

جنگ با من دارد ای دل تا طلبکارش تویی

از من آن بدخو چه می خواهد، گرفتارش تویی

ماه من، گفتی چرا افتاده گیسو در پی ام؟

چون نیفتد در پی ات، شمع شب تارش تویی

چون نباشد بی صفا در جنب رویت آفتاب؟

این چمن را او گل زرد است و گلنارش تویی

شمارهٔ ۶۷۶

کس چه می داند که پیمانت نمی ماند درست

گر ز بدمستی قدح را بر سر ما نشکنی

شمارهٔ ۶۷۷

به آن گل می توانی همچو شبنم گشت همزانو

اگر از چشمه سار پاکی طینت وضو داری

نه رنگی از گلت دیدم، نه بوی سنبلت آمد

گلستانی، ولیکن قفلها بررنگ و بو داری

شمارهٔ ۶۷۸

از بس که دارم زین چمن، درد و غم آوارگی

چون گل به جیب و دامنم، بی سعی ریزد پارگی

ای همنشین بهر خدا، بگذر ز فکر چاره ام

ترسم من بیچاره را، افزون شود بیچارگی

گردون اگر داند که من، مرد سفر کردن نیم

در مسکن خویشم دهد، چون آسیا آوارگی

شمارهٔ ۶۷۹

صورت پذیر درد است، دیبای زندگانی

بی موجه الم نیست، خارای زندگانی

روزی که زندگانی، گردون نصیب ما کرد

ای کاش مرگ می بود، در جای زندگانی

ای ساکن عدم زار، کشتی مران در آبش

طوفانی ملال است، دریای زندگانی

در باب غم فروزی، یکسان فتاده ما را

با روزهای ماتم، شبهای زندگانی

آب حیات می بود در طالع سکندر

چون خضر اگر نمی گشت، جویای زندگانی

غیر از شراب کلفت، چیز دگر ندارد

گویا سبوی چرخ است، مینای زندگانی

ما و شهادت عشق، در کوچه خموشان

کآسودگی ز ما برد، غوغای زندگانی

طغرا اگر نمی کرد، شرح غبار خاطر

کی گردباد می داشت، صحرای زندگانی؟

شمارهٔ ۶۸۰

چون نمدپوش شدی، خدمت قیصر نکنی

آب چون آینه بر دست سکندر نکنی

تا مغنی نشود نقشگر پرده راز

شیشه را رنگرز جامه ساغر نکنی

اعتبار تو به یک شعله آه است ای شمع

ترک این آتش سوزنده چو اخگر نکنی

راحت کنج وطن، دیده نشد در غربت

خویش را بیهده سرگشته چو گوهر نکنی

شمارهٔ ۶۸۱

نه دود است این که بر اطراف روی شمع می افتد

پریشان می کند در ماتم پروانه، گیسویی

شمارهٔ ۶۸۲

داد بی موجب عنانم را به دست رهزنی

آنچه من از دوست دیدم، کس ندید از دشمنی

بر نمی تابد دلم از نازکیها حرف سخت

صد شکست آید برین مینا، ز خارا گفتنی

سبز پوشیدن مکرر گشت ای سرو چمن

گر توانی، همچو مینا سرخ کن پیراهنی

شمارهٔ ۶۸۳

بس که هر سو رخنه دارد کلبه ام چون خانه گل

سر برآورده ست گویی از گریبان خرابی

شمارهٔ ۶۸۴

من و ذوق باده نوشی، ز ایاغ صبحگاهی

گل نغمه تازه کردن، به دماغ صبحگاهی

شب زلفت از کفم شد، به چه عمر زنده مانم؟

که رسید روز مرگم، چو چراغ صبحگاهی

شمارهٔ ۶۸۵

بکش ساغر پیاپی تا به رنگ ارغوان باشی

بنوش آب حیات از جوی مینا تا جوان باشی

مشو چون گردباد از انتقام سرکشی غافل

بخوان نقش زمین خود را، اگر در آسمان باشی

ز تاب غیرت عشق تو الفت برنمی تابم

شوم با خویش دشمن، گر تو با من مهربان باشی

به یک گل باش قانع تا پسند بلبلان باشی

به هر گل تا به کی دلبسته چون آب روان باشی؟

شمارهٔ ۶۸۶

چشم مرا آب داد، تازگی روی می

رنگ شکفتن گرفت، طبع من از بوی می

تازه دلی پیشه باد، سرخوشی از ریشه باد

سبزتر از شیشه باد، نخل من از جوی می

شمارهٔ ۶۸۷

پریده بلبل و مانده ست آشیان از وی

به دست حادثه چون کاسه گدا خالی

شمارهٔ ۶۸۸

از غم دنیا نباشد هیچ کس جان بردنی

کس نمی آید به این غمخانه غیر از مردنی

تلخی ایام بنگر، کام دل از وی مجوی

بحر پرآب است، اما نیست آبش خوردنی

شمارهٔ ۶۸۹

ز خوان صحبت یاران، چو شیشه ساعت

بجز کدورت خاطر چه در گره بستی؟

شمارهٔ ۶۹۰

بر ما چه سان نخندد، دام و قفس ز هر سو؟

کز صیدگه نخوردیم چیزی به غیر بازی

شمارهٔ ۶۹۱

چو یاقوت از زمین هم در وطن گر پست تر باشی

ازان بهتر که در غربت به روی تخت زر باشی

به تعریف پدر شد منحصر حرف تو در مجلس

چه خواهی گفت اگر مانند عیسی بی پدر باشی

شمارهٔ ۶۹۲

ما به جای قطره، دریا ریختیم از چشم تر

دیده ما را ببین وز ابر بارانی مگوی

شمارهٔ ۶۹۳

گفتی که در دل تو، نگشود خاطر من

چون خاطرت گشاید؟ در تنگنا نشستی

چون گل تو خوش نشینی، کو حد آنکه گویم

کاین جا چرا نیایی، وانجا چرا نشستی

شمارهٔ ۶۹۴

روز و شب جام به کف دارم و محروم شراب

همچو نرگس شده ام باده گسار عجبی

شمارهٔ ۶۹۵

قتل ما بی دست و پایان را دلیری شرط نیست

کشتن سیماب می آید ز هر بی جرأتی

در ازل بر خویش راه پیش بینی بسته ایم

نیست چون آیینه هرگز در دل ما نیتی

می روی بی رخصت امشب، کس چه سازد جان من

جان نمی گیرد ز کس در وقت رفتن رخصتی

شمارهٔ ۶۹۶

رخ لاله، زلف سنبل، لب غنچه، صوت بلبل

همه چیز داری ای گل، چه کنم وفا نداری

شمارهٔ ۶۹۷

در راه کوی جانان، منت کش بلد نیست

در قاصدی ندیدیم، چون اشک، سر به راهی

شمارهٔ ۶۹۸

چون نگرداند ورق، از بیم آه و ناله ام؟

با گل کاغذ ندارد باد و باران دوستی

شمارهٔ ۶۹۹

دلا در زیر بار آرزو بسیار می مانی

بیفکن بار خود را، ورنه از رفتار می مانی

نشد یک گل به شاخ بیکسی دمسازت ای بلبل

به امید که در غمخانه گلزار می مانی؟

شمارهٔ ۷۰۰

ای که داری گله از دست فراموشی یار

ادب آن است که در خاطر او جا نکنی

صدف از خانه او قطره آبی نچشید

تکیه بر همت کم کاسه دریا نکنی

ای قدح، قلقل بسیار، کم از عربده نیست

بهتر آن است که سر در سر مینا نکنی

شمارهٔ ۷۰۱

کشتی ز بی آرامی ام، آرام جان کیستی

کردی به این بیخوابی ام، شب میهمان کیستی

از سرکشی یک جا نه ای، با خویشتن هم وا نه ای

از خود نه ای از ما نه ای، آخر تو زان کیستی

شمارهٔ ۷۰۲

بر دیده گذارم کف پایی که تو داری

مالم به رخ زرد، حنایی که تو داری

با آنکه شبم روز شد از آینه صبح

در خواب ندیده ست صفایی که تو داری

شمارهٔ ۷۰۳

گر به مهر همه چون صبح برآرم نفسی

ندهد چرخ ازین فرقه به من همنفسی

شب گرفتم به برش، از من مسکین رخ تافت

شعله را کی بود آرام در آغوش خسی؟

آشیان و پر پرواز و گل و دانه و آب

همه را داد به ما چرخ، ولی در قفسی

شمارهٔ ۷۰۴

آتشین رخسار ما شمعی ست بزم حسن را

لیک شمعی کز سرش گل کرده تا پا روشنی

شمارهٔ ۷۰۵

نخواهی داشت رنگ از سوختن هم، ای خس گلشن

اگر در آتش بی طالعیها همچو من باشی

ز بوی دلکشت مستی فزاید عندلیبان را

به گل حاجت ندارد باغبان، تا در چمن باشی

گل از شوخی هزاران خنده بر گفتار بلبل زد

لبی بگشا تو هم ای غنچه، تا کی بی دهن باشی

شمارهٔ ۷۰۶

در کار معنی پروری کافتاده ناحق بر سرم

بخت بدم می افکند، هر دم به فکر باطلی

ای مرد قابل، واژگون اظهار حال خویش کن

کز دهریابی عافبت، مانند هر ناقابلی

شمارهٔ ۷۰۷

در کوچه زنجیر به خاکم بسپارید

روزی که بمیرم ز غم سلسله مویی

شمارهٔ ۷۰۸

قسمت ما درد بسیار است و درمان اندکی

بی سرانجامی ز حد افزون و سامان اندکی

رو نمی داد این قدر محنت درین مهمانسرا

میزبان گر مهربان می شد به مهمان اندکی

شمارهٔ ۷۰۹

اگر با ما سیه بختان بود ماه جهانتابی

شب ما چون شب زلفت نخواهد دید مهتابی

شمارهٔ ۷۱۰

چو رخ در آینه بینی، گل آرزو نکنی

چو بنگری به قد خود، به سرو رو نکنی

خط پیاله بود آیتی ز سوره نور

به این مقاله حق، دست بی وضو نکنی

به دست من چو دهی گل، ببوی و خوشبو کن

که بوی خوش ندهد گل اگر تو بو نکنی

شمارهٔ ۷۱۱

زین گونه گر شیرین بود، لعل لب نوشین تو

در بوسه خوردنها مرا از اشتها می افکنی!

ای چرخ، فردا می دهم یک دجله آب کوثرت

امروز اگر خاک مرا، در کربلا می افکنی

شمارهٔ ۷۱۲

خوش آن کز یاری دوران چو مینا

ببینم خویش را پهلوی ساقی

سبکرو می کند رطل گران را

بنازم قوت بازوی ساقی

شمارهٔ ۷۱۳

دامن آرزویم پر شده از گوهر اشک

باید آورد به کویت که خریدار تویی

از خم زلف سیه، پا ننهادی بیرون

آفتابی که بماند به شب تار، تویی

شمارهٔ ۷۱۴

از گل غمها به رنگ غنچه پژمرده است

گر وطن سازد دلم در چشمه سار تازگی

می کند برخاک پایت همچو برگ گل نثار

گر به دست آب باشد اختیار تازگی

شمارهٔ ۷۱۵

به این بی برگی ات در برگرفتم، نرگسی بگشا

اگر خواهی بهاری را در آغوش خزان بینی

شمارهٔ ۷۱۶

از نیک و بد کشیدیم، آزار آشنایی

بهر چه ما نباشیم، بیزار آشنایی

ما آشنای خویشیم، لیکن ز بیم کلفت

با خویش هم نداریم، اقرار آشنایی

در وی رقم نگشته، حرفی که راست باشد

پیچیده دروغ است، طومار آشنایی

هر آشنا که دیدیم، نقصان فروش ما بود

یارب دکان مبیناد، بازار آشنایی

شمارهٔ ۷۱۷

چون ز تنهایی غربت برهانم خود را؟

من که عاجز شده ام در وطن از تنهایی

هر که از یار جدا ماند، دلش می سوزد

بدعت ما نبود سوختن از تنهایی

کم نگردد غم آن سرو قبا پوش طرب!

که برآورد [مرا در] کفن از تنهایی

شمارهٔ ۷۱۸

کنم گر جان فدای کودک اشک

به خونم می دهد آخر گواهی

سفیدی رو نمی آرد به مویم

ز بس می بیند از من روسیاهی

شمارهٔ ۷۱۹

بس که برگرد تو گشتم، سر من می گردد

باید از شوق چنین گشت به قربان کسی

شمارهٔ ۷۲۰

زندگی می آورد ای شمع، آب جوی صبح

چون تو از موج نسیمش در پی مردن شدی؟

ای دل از بیم گناهت دوزخی در عرصه نیست

می گریزد از تو آتش، بس که تردامن شدی

شمارهٔ ۷۲۱

نه تلاش سیر گلشن، نه سر کنار جویی

نه هوای می پرستی، نه دماغ های و هویی

گل و سبزه جا نیابد ز هجوم تازگیها

به چمن اگر درآید، ز رخ تو رنگ و بویی

ز عبادت صراحی، مطلب نتیجه هرگز

چه نتیجه رو نماید، ز نماز بی وضویی

به کدام قابلیت، شرف وصال جویم؟

لب کاسه سفالین، نرسد به آبرویی

شمارهٔ ۷۲۲

در دیار غم به غیر از کودکان اشک ما

کی بود چندین دبستان طفل را مادر یکی

شمارهٔ ۷۲۳

چو آن سربسته مینایی که دارد باده روشن

به جای چشم بیدارم، دل بیدار بایستی

شمارهٔ ۷۲۴

باغبان چون نکند خنده ز بی عقلی تو؟

نخل خشکیم و ز ما میوه تر می طلبی

شمارهٔ ۷۲۵

حاصل دنیا و دین را مفت نستاند کسی

بس که رایج گشت در بازار ما بی حاصلی

شمارهٔ ۷۲۶

از بس که به ما نظر نداری

در خاطر ما گذر نداری

ای دختر رز، مسیح وقتی

مادر داری، پدر نداری

شمارهٔ ۷۲۷

ای چرخ ناملایم، با مردمان چه داری؟

دنبال کار خود باش، با این و آن چه داری؟

صرصر! تنت چو مرگ است، دمسردی ات تگرگ است

کارت به شاخ و برگ است، با آشیان چه داری؟

شمارهٔ ۷۲۸

طرب می چکد از صدای صراحی

مقام نشاط است جای صراحی

چو طفلی که افتد به دنبال مادر

قدح می دود از قفای صراحی

به رنگ سبو، قدردانی ندیدم

که جان می دهد از برای صراحی

شمارهٔ ۷۲۹

شکری شود زبانم، چو به حرف من بخندی

دوچمن شکفته گردم، چو تو یک دهن بخندی

شمارهٔ ۷۳۰

سرکشی در صورت افتادگی زیبنده نیست

زلف را بایست یا افتادگی، یا سرکشی

شمارهٔ ۷۳۱

ای روی تو سردفتر گلهای بهاری

بهر تو کند آب چمن آینه داری

چون بلبل صبح از پی وصلت نزند بال؟

خورشید ندارد گل رویی که تو داری

گیرم چو به زور از تو گل بوسه، مکن عیب

بسیاری شوقم ندهد فرصت زاری

شمارهٔ ۷۳۲

دهان غنچه، روی گل، جبین نسترن داری

گلستانی ست رخسارت، چه پروای چمن داری

به گردت چون نگردد فوج مرغان خزان دیده؟

که رنگین نوبهاری در حصار پیرهن داری

شمارهٔ ۷۳۳

بس که از روی نزاکت بر ما می آیی

همچو گلبرگ، به امداد صبا می آیی

کو زبانی که چو آیی، به تو گویم که ز بزم

شب کجا رفتی و اکنون ز کجا می آیی

گریه آید چو مرا، خنده زنان وجه مپرس

گل نپرسیده ز باران که چرا می آیی

شمارهٔ ۷۳۴

به ز سر رشته عقل است گر از طره خویش

سر زنجیر به دست من دیوانه دهی

ای دل از بارش ابر مژه، ترسم که چو سیل

جغد را وعده به ویرانی کاشانه دهی

آشنا را نکنی بهر چه گلچین طمع؟

تو که چون دختر رز، دست به بیگانه دهی

شمارهٔ ۷۳۵

تا تو رفتی، زندگی رفت از برم، بازآ که من

چون چراغ مرده ام در انتظار زندگی

محنتم افکنده از پا، ورنه بی تکلیف مرگ

همچو راحت می گریزم از دیار زندگی

چون نباشم در خزان زندگی بی شاخ و برگ؟

من که بی برگی کشیدم در بهار زندگی

این تن فرسوده من، بس که ناشایسته است

نی به کار مرگ می آید، نه کار زندگی

شمارهٔ ۷۳۶

دلا مخواب که در کارخانه قسمت

صفا به آینه دادند مزد بیداری

زمانه گفت به طغرا، مورز بیهده شعر

جواب داد که بیگار به ز بیکاری

شمارهٔ ۷۳۷

هر طرف صد گل سیراب نشاط است، ولی

نیست یک گل که برآرد ز دلم خار غمی

شمارهٔ ۷۳۸

گشودم لب که با مطرب برآرم یک نفس چون نی

هجوم ناله ام نگذاشت از بهر نفس جایی

شمارهٔ ۷۳۹

خورشید مشت خاری ست، جایی که گل تو باشی

مه کاسه سفالی ست، آنجا که مل تو باشی

از جویبار فردوس، در زیر پل دود آب

چون سرو اگر خرامان، بر روی پل تو باشی

شمارهٔ ۷۴۰

گل نورسی، ولیکن ز غرور تازگیها

چمن از پی ات گر آید، به بهار ما نیایی

سر خاک ما اسیران، شده موج خیز حسرت

ننهاده پا به کشتی، به مزار ما نیایی

شمارهٔ ۷۴۱

یک سخن نشنیدم ای گل از دهان نازکت

با لب خندان، تلاش بی زبانی تا به کی؟

شمارهٔ ۷۴۲

به زلفت می کند از آشنایی شانه همراهی

وگرنه با پریشان کی کند بیگانه همراهی

چو محتاجی که افتد از پی حاجت روای خود

به هر جا می رود مینا، کند پیمانه همراهی

به غیر از سنگباران، در عوض چیزی نمی بیند

اگر صد ره به طفلان می کند دیوانه همراهی

شمارهٔ ۷۴۳

قطره پیمایی ست کار ساقی بزم فلک

خشک می گردد ایاغش، تا لبی تر می کنی

شمارهٔ ۷۴۴

رویش چو آفتاب است، او را نمی شناسی

زلفش چو مشک ناب است، او را نمی شناسی

گفتی که نوگلت را در باغ حسن دیدم

آن غنچه در نقاب است، او را نمی شناسی

چون با رخ درخشان، از خانه شب برآید

یک شهر ماهتاب است، او را نمی شناسی

گر ساغر دو چشمش، آید به گردش ناز

صد بزم را شراب است، او را نمی شناسی

طغرا مگو که آن گل، بی ساز می خورد می

آه منش رباب است، او را نمی شناسی

شمارهٔ ۷۴۵

جوان مردم، ولیکن نه زنی دارم نه فرزندی

نبوده غالبا در طالع من، دشمن چندی

ندارم قوتی، ورنه چو تیر از کمان جسته

ازین مهمانسرای بی حلاوت، می زدم کندی

صراحی در بناگوش قدح سرگرم قلقل شد

چو آن مادر که هر دم طفل خود را می دهد پندی

شمارهٔ ۷۴۶

به برگ عیش رسم، گر چو نوبهار آیی

میان باغ شوم، چون تو در کنار آیی

تو آن گلی که بهار از رخ تو می بارد

چرا نهال نگردد چو پیش خار آیی؟

کند سفیدی چشمم نیابت دم صبح

شبی که سوی من از راه انتظار آیی

هزار خاک نشین، آه می کشد ز پی ات

نمی شود که به این کوچه بی غبار آیی

دلا ز رشته زلفش اگر بداری دست

عجب که یک سر سوزن مرا به کار آیی

شمارهٔ ۷۴۷

گر نشینم، جای می گیرم به پهلوی غمی

ور بخوابم، می گذارم سر به زانوی غمی

ما اسیران محبت غم پرست افتاده ایم

قبله ما نیست غیر از طاق ابروی غمی

شمارهٔ ۷۴۸

جانا ز تو شادم به سلامی و پیامی

نی از تو پیامی به من آمد، نه سلامی

شمارهٔ ۷۴۹

من نه ابرم، نه تو گل، بهر چه در باغ وصال

چون زمین تر شود از گریه من، خنده کنی

چون روی پیشتر از موسم گل رو به چمن

بی نیازش ز گل موسم آینده کنی

من و آن لعل روان بخش که از یک سخنش

دل اگر مرده صدساله بود، زنده کنی

بس که خوب است سراپای تنت چون خورشید

بدنما گر بود آیینه، خوشاینده کنی

شمارهٔ ۷۵۰

از بس گل ناسازی ام در جیب و دامن می کنی

زان پیشتر کآیی برم، سامان رفتن می کنی

ای بت نه ناقوس منی، بهر چه در خلوتسرا

تا می رسد دستم به تو، بنیاد شیون می کنی

از نوبهار آرزو، گلهای اشکم تازه شد

پایی بنه بردیده ام، گر سیر گلشن می کنی

ای دل نخواهی یافتن، از دختر رز بهتری

از صحبت او پا مکش، گر خواهش زن می کنی

طغرا، نفاق دوستان، هرگز نخواهد گشت کم

در پیش ایشان بی سبب، تعریف دشمن می کنی

شمارهٔ ۷۵۱

بی وضو، دست به پیمانه صهبا نکنی

غسل ناکرده، نظر جانب مینا نکنی

به طفیل دگری زیستن از غیرت نیست

گر دهد جان نوت، رو به مسیحا نکنی

می زند هر نفس از موج، دوصدچین به جبین

گر شوی تشنه، گذر جانب دریا نکنی

چون ندزدی نگه از دیدن داغ دل ما؟

تو که از پاکی تن، لاله تماشا نکنی

شمارهٔ ۷۵۲

آخر این جان سبکروح ز تن خواهد رفت

به قفس داشتن مرغ هوایی تا کی؟

شمارهٔ ۷۵۳

بس که گشته شیوه اسلامیان حق دشمنی

حق گریزد از مسلمان در پناه ارمنی

دختر رز، گر نسازد با هوسناکان جام

می شود در مذهب مفتی، سیاست کردنی

قاضی ما بس که شد در رشوه خواریها دلیر

می شمارد تیغ را از رشوه های خوردنی

مشعل زرین توقع دارد از من میر شب

گر بود از شمع آهی کلبه ام را روشنی

چون بماند سنگ درکشمیر بربالای سنگ؟

خاک این ملک از ستم شد همچو آتش رفتنی

هر مسلمانی که نعمت پرور این باغ بود

شد ز دست هندوی حاکم، فقیر گلخنی

شمارهٔ ۷۵۴

ای که گویی فیض دارد سرزمین مصر و شام

هرچه می گویی تو از فیض سحرگاهی بگوی

خضر، یک کس را به راه کعبه دل سر نداد

راه اصلی را به آن استاد گمراهی بگوی

شمارهٔ ۷۵۵

نسترن می طلبد از بدنت خوشبویی

رخت گل می برد از پیرهنت خوشبویی

اگر از گل شنوم بوی خوشت را، چه عجب

به چمن رفته ز باغ بدنت خوشبویی

شمارهٔ ۷۵۶

هر دو بی مثلیم در هنگامه ناز و نیاز

من برای دادن دل، تو برای دلبری

شمارهٔ ۷۵۷

رزقم چو یاقوت، از تنگ بختی

خون جگر شد، آن هم به سختی

شمارهٔ ۷۵۸

در باغ گیتی، شد قسمت من

رزق معلق، چون سردرختی

تخم چنارم گویی، که دارد

دستم کسالت، پایم کرختی

شمارهٔ ۷۵۹

سنگباران کرد شبنم بی رخ او باغ را

ورنه کی می بود رنگ از روی گلها رفتنی؟

سختی کنج وطن از راحت غربت به است

کی شرر گردد به پای خود ز خارا رفتنی؟

شمارهٔ ۷۶۰

چشم من سوی تو، چشم تو به سوی دگری

من به روی تو ببینم، تو به روی دگری

ما چو طوطی ز نم جوی طبیعت سبزیم

سبزه ما نخورد آب ز جوی دگری

پاکی دل به تو در سجده تسلیم چه سود

نتوان کرد عبادت به وضوی دگری

گر سبوی خودم از دست رود بر سر آب

به که چون دسته بچسبم به سبوی دگری

شمارهٔ ۷۶۱

ای شوخ لاله رخسار، باغ و بهار مایی

غم در میان ما نیست، تا در کنار مایی

گر از ره مروت، بر خاک ما نهی پای

با آن رخ فروزان، شمع مزار مایی

تا سرزمین وصلت، در چشمه سار میناست

هم گلستان خویشی، هم لاله زار مایی

شمارهٔ ۷۶۲

ندارد دیده ما طالع نظاره رویی

چو پیشانی نمی بینیم غیر از چین ابرویی

چو دام از خود نیم در صیدگاه آرزو آگه

ز بس در حیرتم افکنده نقش پای آهویی

به گل در یک قبایم، لیک از بسیاری غفلت

به رنگ بلبل دیبا، ازو نشنیده ام بویی

تنم گردیده خاک و در شکنج سایه دامم

نمی دانم که بر یادم پریشان کرده گیسویی؟

شمارهٔ ۷۶۳

کهنه شد گلشن، ز جوی شیشه آبی نوش کن

تا ز رخسارت شود پیدا، گلستان نویی

شمارهٔ ۷۶۴

گل را نبود رونق رویی که تو داری

سنبل ندهد نکهت مویی که تو داری

چون بوی ترا تحفه به گلشن نبرد باد؟

بوی گل تر نیست چو بویی که تو داری

روی تو نکو، موی تو خوش، لیک چه حاصل؟

یک دم نتوان ساخت به خویی که تو داری

ساقی، قدح از چشمه به دست آر، که امشب

دریا شده مهمان سبویی که تو داری

زآیینه انصاف ببین صورت خود را

چون بوسه نخواهیم ز رویی که تو داری؟

شمارهٔ ۷۶۵

تازگیهای بهار از گل تر مستغنی ست

گل سیراب در ایام خزان بایستی!

شمارهٔ ۷۶۶

غیر اگر سویت ببیند، رونپوشی، رخ نتابی

گر من از دورت ببینم، شرمگینی، در نقابی

نوبهار باغ هستی چون به رخسارت ننازد؟

یک گلی چون مهر، اما نه چمن را آب و تابی

در مقام نرمخویی، چون شمیمی در گلستان

در لباس تازه رویی، همچو عکس گل درآبی

شمارهٔ ۷۶۷

صبوحی می کنم در اول شب

کنم چون یاد فیض صبحگاهی

مکن با تیره بختی جلوه در هند

که ننماید سیاهی در سیاهی

شمارهٔ ۷۶۸

برون رفتن چو تیر از خانه، می زیبد جوانان را

تلاش گوشه گیری کن، چو از پیری کمان باشی

در ایام بهار ای عندلیب از بخت می نالی

چه خواهی کرد اگر بی گل در ایام خزان باشی؟

کند در زیر خاکت عاقبت چرخ ستم پیشه

گریزان تا به کی از خاک، چون آب روان باشی؟

قصاید و مقطعات

شمارهٔ ۱: زمزمهٔ کیفیت مقام طریقت گزینی و ترانهٔ حقیقت ایام گوشه نشینی

شمارهٔ ۲ : چو پنج گنج برآرم، خدیو هفت اقلیم

شمارهٔ ۳ : طغرا، به تیغ نطق، جهان را گرفته ای

شمارهٔ ۴ : بخت باید مرد را در هند پر دیو و پری

شمارهٔ ۱: زمزمهٔ کیفیت مقام طریقت گزینی و ترانهٔ حقیقت ایام گوشه نشینی

ز قناعت نخورم غیر هوا در کشمیر

به چنین رزق، کنم شکر خدا در کشمیر

یاسمین بهر چه آرد طبق خویش برم

که نیم شیر طلب، صبح و مسا در کشمیر

لاله پیشم چو نهد کاسه آش جشی

چمچه ای زان نخورم همچو صبا در کشمیر

گل زرد آوردم گر ز مزعفر طبقی

به مشامم ندهد بوی غذا در کشمیر

غنچه داند که کبابش نبود منظورم

گرچه بی رزقی ام افکند ز پا در کشمیر

قرص خبازی اگر میده گوهر باشد

نستانم ز کفش همچو گدا در کشمیر

لب من چون لب جو، نان کسی را نچشد

موج آب از چه شود سفره گشا در کشمیر؟

موی سر، گشته چو طاووس، کلاهم در فقر

چه رباید ز سرم باد صبا در کشمیر

گرد غربت زدگی خرقه من گشته چو کوه

لیک از نیش خسان، بخیه نما در کشمیر

پای من چون کتل از مشت خسی یافته کفش

نعل وارون چه زند کفش ربا در کشمیر

شانه تابم ز مقید شدن لاله چو باد

گر به دوشم کند از برگ، ردا در کشمیر

سوی نرگس نکنم باز، کف همت خویش

چون به دستم دهد از شاخ، عصا در کشمیر

پا به خس خانه بلبل نگذارم از ننگ

موسم گرم شدنهای هوا در کشمیر

پنجه بر آتش گل، باز نخواهم کردن

سردی ام گر بکشد فصل شتا در کشمیر

شکوه را چون ندهم رنگ ز نقاش بهار؟

که به نامم شده طراح جفا در کشمیر

نشود یک درمش رایج بازار چمن

چون خزان گر بودم کان طلا در کشمیر

همچو گل گر به دکان لعل بدخشان آرم

کس نیاید به سرش غیر هوا در کشمیر

گر بود سبزه صفت، معدن فیروزه مرا

به تعدی بردش باد فنا در کشمیر

سوسن از تیرگی انگشت نما گردیده

چه رساند به دلم برگ صفا در کشمیر

جام نرگس که تهی بودن او مشهور است

گشته لبریز دغایم همه جا در کشمیر

رو به من طعن دمیدی ز لب نافرمان

گر نمی بود زبانش به قفا در کشمیر

گل خیری ز شرارت به سرم چون ندود؟

که ز خیریت خود کرده ابا در کشمیر

بوی کلفت نشنیدم ز گل تاج خروس

تا نگردید قزلباش نما در کشمیر

قد کشیده ست بنفشه ز سر دیوارم

که نگونسار کند کاخ مرا در کشمیر

کف نیلوفر اگر نایب مصقل گردد

نشود از دل من زنگ زدا در کشمیر

تا نماید خفه از دود خودم غنچه صفت

مشعل لاله نینگیخت ضیا در کشمیر

گل ز سرپنجه گریبان مرا نگذارد

دامنم را چو کند خار رها در کشمیر

غیر سوزش نرسد نفع به چشم تر من

گر زر جعفری افتد به جلا در کشمیر

مغز ما چشمه سودا شده از سنبل تر

که دهد روغن بادام به ما در کشمیر؟

کس نفهمید که ریحان چه کدورت دارد

ز من عاجز بی برگ و نوا در کشمیر

طفل شبنم همه جا بنگی مادرزاد است

کار ازو چون طلبم همچو صبا در کشمیر

تردماغی ز گل کوزه چه سان خواهم یافت

که ز خشکی نکند نشو و نما در کشمیر

گل عباسی ازان رو که به شه منسوب است

می کند از من درویش ابا در کشمیر

دل من لاله صفت چون نشود داغ فریب؟

که شقایق دمد از تخم دغا در کشمیر

پیش ازان دم که رسد آتش گلنار به دود

شعله افکند به مشت خس ما در کشمیر

خارج آهنگ به گوش دلم آید صوتش

چون شود مرغ سحر، نغمه سرا در کشمیر

گربه بید، ره سگ صفتی پیش گرفت

پاچه ام را نکند زخم چرا در کشمیر؟

ز سفیدار، سیاه است تنم چون سوسن

بس که انداخت به من، برگ جفا در کشمیر

تا ربوده ست چنار از دل من سوز درون

گرم نفرین شومش صبح و مسا در کشمیر

گوش من چون نشود کر، که به تحریک نسیم

عرعر افکند به هر سو عللا در کشمیر

همچو ریحان ندهد شام مرا یک جو نور

ز ارغوان گر شفق افتد به هوا در کشمیر

تاک را شیوه بدمستی ازان خرم ساخت

که پی لت شودم دست گشا در کشمیر

چشم من چون نخورد ترس، که هر نارونی

کفچه ماری ست قوی ساخته پا در کشمیر

افکند پنجه شمشاد به کار دل من

عقده ای گر کند از طره جدا در کشمیر

دست جراح بهاری نبرد پی به رفو

تیغ بید ار زندم زخم رسا در کشمیر

به صنوبر چه کنم یکدلی خویش اظهار؟

که دو سویم کشد از شاخ بلا در کشمیر

بال مرغ نگهم زخم بود همچو تذرو

نیزه سرو شده تا به هوا درکشمیر

تا توانم ز شط گریه خود بیرون شد

می کنم بر لب «دل» مشق شنا در کشمیر

سبزه «باغ نشاطم» به کدورت افکند

سوی نخلش چه روم همچو صبا در کشمیر

«فیض بخش» از اثر پست و بلند چمنش

هر قدم گشت مرا رنج فزا در کشمیر

«شاله مار» از دم عقرب خس و خار انگیزد

تا کنندم ز گل نیش، فنا در کشمیر

تخم ابلیس، زمین دار «الهی باغ» است

سیرگاهش نکنم چون صلحا در کشمیر

«حسن آباد» قبیح از چه نباشد بر من؟

که شد این غمکده از ظلم بنا در کشمیر

«نور باغ» از ره ظلمت شده تاریک نشین

گل او چون دهدم بوی ضیا در کشمیر؟

«ظفرآباد» که از فوج خزان دید شکست

چه گل قدر برآرد بر ما در کشمیر؟

هر که گردید دلیلم به ره «باغ نسیم»

کرد سرگشته مرا همچو صبا در کشمیر

«زعفران زار» که یک سیرگه مشهور است

سیر او ریخت به من رنج و عنا در کشمیر

تا شود رهزن عقلم شجر «کاکاپور»

ریشه بنگ دواند همه جا در کشمیر

کلفت از چشمه «اچول» نه چنان گشت روان

که به سویم ندود جوی فنا در کشمیر

شتر عرعری آب که در «ورناک» است

بهر ترسم فکند کف به هوا در کشمیر

ز «صفاپور» دلم چون به کدورت نرسد؟

که شط او نزند موج صفا در کشمیر

بخت برگشته، ز هر کوه به من کرد نصیب

عوض مهرگیا، کینه گیا در کشمیر

«پیر پنجال» که شد صومعه دار خنکی

به مریدی چه کند گرم، مرا در کشمیر

«کوه ماران» زخس دامن زهرآلودش

ریخت افعی به من بی سر و پا در کشمیر

پشته «تخت سلیمان» که ز گل یافت پری

سایه اش دیو بود بر سر ما در کشمیر

«کوه لار» از کمر خویش برافراخته تیغ

چون نتازد به سرم بهر وغا در کشمیر؟

خاک کشمیر برانداخته تخم گل ذوق

زان سبب قحط شده برگ حنا در کشمیر

همچو نرگس نبود رنج مرا درمانی

گر ببارد ز رگ ابر، دوا در کشمیر

چون بنفشه ز نگونساری کاشانه تن

نکنم فرق عروسی ز عزا در کشمیر

شبنم از چشم ترم آب در آرد به تغار

گر بشویند گل و لاله، قبا در کشمیر

شهر و ده، کوه و بیابان، همه جا خار غم است

گل شادی طلبم تا به کجا در کشمیر

دختر رز که نپوشیده رخ از بی برگان

خواهد از من زر گل، روی نما در کشمیر

اشتها نیست که یک آب خورم تا «دهلی»

بس که خوردم جگر تشنه، دغا در کشمیر

به نگهبانی چندال که دزد چمن است

خضر را گم شده نعلین و عصا در کشمیر

باد کز روی ادب، تخت سلیمان می برد

زده بر «تخت سلیمان» سرپا در کشمیر

عرق شرم توان یافت ز رخسار گلی

اگر از هند بود تخم حیا در کشمیر

چه عجب گر گل بی عصمتی افتد به سرش

مرغ حقگو چو کند پا به هوا در کشمیر

صوفیان را نبود باب سر دوش صلاح

صافی باده اگر نیست ردا در کشمیر

باد از گل نتواند زر بی سود گرفت

بس که رایج شده سود از علما در کشمیر

مفتی از شیخ، گواهی به چه سان گیرد وام

وام شرعی نبود گر به ربا در کشمیر

رو به بتخانه کند هیات محرابی را

حاجی آرد چو به کف قبله نما در کشمیر

بوریایی که بود معبد زاهد را فرش

می دهد بوی ریا تا همه جا در کشمیر

سخن از طوطی و مینای دکن می دزدد

نظم خوانی که کند نشو و نما در کشمیر

چون تنک مایه مضمون نشوم، کز غارت

نقد و جنس سخنم گشت فنا در کشمیر

جای آن هست که دستان زن نطقم زهراس

همچو بلبل نکند صوت و صدا در کشمیر

مزد این شیوه که آیینه صفت یکرویم

پشتم از بار ستم گشت دو تا در کشمیر

دل بخت سیه از راحت من می ترکید

گر نمی برد ز لاهور مرا در کشمیر

گشته پیدا ز نم چشم ترم عمانی

چون جزیره نکند کار مخا(؟) در کشمیر؟

گر شهید است کسی کو به جفا می میرد

می توان خواند مرا از شهدا در کشمیر

زان جماعت که سر خویش دهم در رهشان

نشنیده احدی نام وفا در کشمیر

اختلاط که دهد برگ نشاطم، که مرا

دشمنی چند بود دوست نما در کشمیر

عکسشان تا زده بر جوی چمن، تیره دلی

نیست با آینه آب، صفا در کشمیر

تخم این فرقه برافتد، که شد از کثرتشان

باغ بر من چو قفس تنگ فضا در کشمیر

کم نگشتند ز همسایگی ام اهل نفاق

مگر آن سال که افتاد وبا در کشمیر

طعنه مشک ختایی، شده مادر به ختن

بس که پیدا شده مادر بخطا در کشمیر

عیب طغرا نکنی بر سر این تندمقال

گر بدانی که کشیده ست چها در کشمیر

شمارهٔ ۲

چو پنج گنج برآرم، خدیو هفت اقلیم

ز من خزانه دارای گنجه می خواهد

شود به هند چو خراط چرخ بر سر کار

ز چوب خشک تنم، ساق منجه می خواهد

ز بهر آنکه به رویم کشد سیاهی غم

مداد ساز فلک، زور پنجه می خواهد

تن ضعیف مرا سختیان تراش سپهر

به کهزن ستم خویش، رنجه می خواهد

چه سان به تنگ نیایم ز جلدساز وجود؟

که چون کتاب، مرا در شکنجه می خواهد

شمارهٔ ۳

طغرا، به تیغ نطق، جهان را گرفته ای

کم نیستی تو هم ز جهانگیر آفتاب

تیرافکنان رای تو صد ره فکنده اند

پشت کمان به ترکش پر تیر آفتاب

در کشوری که تیغ خیالت علم شود

روید غلاف شرم ز شمشیر آفتاب

با آنکه می شود ز ره پرتوافکنی

نظم تو دستمایه تسخیر آفتاب

در حیرتم که بهر چه بی قدر مانده است

بر صفحه وجود، چو تصویر آفتاب

شمارهٔ ۴

بخت باید مرد را در هند پر دیو و پری

بخت اگر آید به سر، موری سلیمانی کند

زور طالع بین که مفلوکی ز اهل مدرسه

حکمرانی بر سپاه شاه کیهانی کند

میر شمشیر است ملایی که از بهر نمود

بر میان چون ترکشی بندد، قلمدانی کند

مشق تیراندازی و اسب عراقی تاختن

خان ما، بعد از خطاب خانخانانی کند

لشکر خود را کند استاده با تیر و تفنگ

عید قربان، گوسفندی را چو قربانی کند

بس که نامردی بود کارش به میدان وغا

می گریزد از زنی، گر حیز ترسانی کند

در سواری تا نیفتد بر زمین از پشت اسب

قاش زین را با دو دست خود نگهبانی کند

بر سردفتر چو بنشیند به انداز حساب

فرد را فریادی از تحریر نادانی کند

گر سخن در مجلس شه بگذرد از کیقباد

نقل عالمگیری اشعار خاقانی کند

آنچه بر هر کودکی روشن بود چون آفتاب

سر به گوش شه گذارد، عرض پنهانی کند

شاه اگر پرسد که اصل ناقه صالح چه بود

از خری، تعریف ذات گاو پالانی کند

قاضی دهلی چو گیرد رشوه بیجا ز خلق

بهر تنبیهش ستم بر شیخ ملتانی کند

غیر سرنای گلویش ساز دیگر کوک نیست

از نی انبان شکم چون بادپرانی کند

سوی بینی می برد از دست نافهمیدگی

در دهان خود گر انگشت پشیمانی کند

وقت آن آمد که گر رختی بدوزد بهر خود

از فلاکت، بند تنبان را گریبانی کند

ترکیبات

ایام چهره خراشیدن صفحات به ناخن قلم - و هنگام سیه پوش گردیدن ابیات به نیل ماتم

صید شکوه به بند ترجیع در آوردن- و هر غزل را دام غزال شکایت کردن

ایام چهره خراشیدن صفحات به ناخن قلم - و هنگام سیه پوش گردیدن ابیات به نیل ماتم

ماه محرم است، فغان را خبر کنید

وز بهر سرور شهدا، گریه سر کنید

ایام بی حلاوتی آل مرتضاست

قطع نظر ز دیدن شهد و شکر کنید

از دست دشمنان،شه دین ماند خشک لب

گر دوستید، دیده زخوناب تر کنید

صحرای کربلا ز فراتش نداد آب

چون خضر برخورد، گله زان بحر و بر کنید

فریاد «یا حسین» برآرید از جگر

هرچند صبر منع کند، بیشتر کنید

باران تیر، بحر شرف را به خاک برد

سرها برهنه از غم او چون گهر کنید

در روز قتل، چون تن او جسم خویش را

زخمی به تیغ اگر نشد، از نیشتر کنید

در پای نخل، از مژه آرید جوی خون

وان نخل را به لخت جگر بارور کنید

در کاه ریز ماتم آن آسمان پناه

گردون ز کهکشان به سر خود فشانده کاه

غم برسر غم است، بگریید زار زار

صد رنگ ماتم است، بگریید زار زار

امروز در میان اسیران کربلا

غمها فراهم است، بگریید زار زار

بسیار شد مخالف و از جانب حسین

مرد مدد کم است، بگریید زار زار

امروز، حال کودک بیمار تشنگی

بسیار درهم است، بگریید زار زار

کشت امید تشنه لبان، بارشی ندید

در دیده تا نم است، بگریید زار زار

امروز بهر آب، سر مقتدای خلق

بر زانوی غم است، بگریید زار زار

سروی که راستی ز قدش آفریده شد

از تشنگی خم است، بگریید زار زار

زخمی که خورده است علی اصغر از عدو

محروم مرهم است، بگریید زار زار

بیداد بین، که مادر گیتی به جای شیر

زد بر گلوی طفل جگر تشنه، زخم تیر

دارد فغان، چه کوه و چه هامون درین عزا

گریان فتاده قلزم و جیحون درین عزا

از غم شدند وامق و عذرا سیاه پوش

هم کسوتند لیلی و مجنون درین عزا

برخاست از دل شط بغداد، آه سرد

بحرین سوخت با در مکنون درین عزا

از بحر شعر، آب به تاراج گریه رفت

بی وزن گشت مصرع موزون درین عزا

سیلاب اشک بس که روان گشت هر طرف

شد بسته راه گردش گردون درین عزا

از جوش گریه زیر و زبر گشت آسمان

پوشید چرخ، جامه وارون درین عزا

رخسار خود به پنجه خراشید آفتاب

شد ابر چون شفق همه تن خون درین عزا

ماه از کلف به تیره دلی تن نمی دهد

هر شب ز غصه می خورد افیون درین عزا

مضراب زهره در طلب ساز نوحه است

چنگی که دارد از پی آواز نوحه است

قاسم چو ساز معرکه پربلا گرفت

آن کس که داشت فکر عروسی، عزا گرفت

نومید کار خیر شد از شر دشمنان

در کار جنگ، فاتحه از اقربا گرفت

تا یادگار خویش دهد نوعروس را

اشک عقیقی از رخ چون کهربا گرفت

غم شد به ساز عشرت دامادی اش بدل

پوشید رخت حرب و کفن را قبا گرفت

دستی که بسته بود به آن عقد آرزو

تیغ و سنان خصم به جای حنا گرفت

آخر به زخم تیغ شهادت ز پا فتاد

بر روی خاک، چون گل صد برگ جاگرفت

نشنید بویی از چمن مدعای خویش

خود را به حجله گاه عدم کدخدا گرفت

فریاد الفراق برآمد ز اهل بیت

راه امید را فلک کج ادا گرفت

زین غم، هلال بس که بر ابرو فکند چین

چون شاخ آهوان، گرهش ماند بر جبین

از تشنگی چو رنگ شهنشاه دین شکست

بر اوج نازکی، دل روح الامین شکست

چون یافت بر عقیق لبش چرخ، دست ظلم

خاتم چنان تپید که هر سو نگین شکست

از پای لغز حادثه غلتید ذوالجناح

روی سوار زخم شد و پشت زین شکست

دهقان کشتزار شفاعت ز پا فتاد

در زیر بار غم، کمر خوشه چین شکست

زین تندباد حادثه کز کربلا وزید

بر دوش چرخ،پایه عرش برین شکست

سنگی به جام قیصر دین پروری زدند

کز موج رخنه، ساغر خاقان چین شکست

از بیم تلخکامی و طغیان شور خلق

رنگ حلاوت شکر و انگبین شکست

مردان بسی شکست ز ایام دیده اند

هرگز ندیده بود کسی این چنین شکست

گردون ز گریه جامه نیلی در آب زد

بر روی خود، به دست مه و آفتاب زد

چون ره نیافتند شهیدان به سوی آب

زد دست بر سر از غم ایشان سبوی آب

می کرد بهر تشنه لبان نوحه در فرات

شد گریه از حباب گره در گلوی آب

تا نوبهار باغ شرف ماند تشنه لب

نیسان حرام کرد به خود گفتگوی آب

جز لعل او که بود به پیش فرات خشک

خشکی ندیده غنچه به نزدیک جوی آب

آن گوهری که زینت ازو یافت گوش عرش

بی بهره ساختش فلک از رنگ و بوی آب

آن سروری که چشمه کوثر فدای اوست

فرسود پای حسرتش از جستجوی آب

شد بسته راه دجله قسمت ز هر طرف

تا حشر ماند در دل او آرزوی آب

بگشود موج، گیسوی خود در مصیبتش

بی اختیار گشت خراشیده روی آب

چون گریه دست داد ازین غم به وحش وطیر

همچشمی غزال حرم کرد مرغ دیر

تا چرخ، بحر جنگ و جدل را بنا نکرد

عباس را به آب فرات آشنا نکرد

مشکی که بهر تشنه لبان خواست پر کند

از کف به موج خیز مخالف رها نکرد

غیر از عدو که بر سر او تاخت در فرات

کس جنگ آب باگهر بی بها نکرد

یک دستش از محاربه چون بر زمین فتاد

دست دگر ز تیغ عدوکش جدا نکرد

غیر از دمی که مشک به دندان خود گرفت

در عمر خویش، خنده دندان نما نکرد

با صدهزار، یک تنه گردید گرم حرب

استاد بر شهادت و رو بر قفا نکرد

قسمت برای یک دم آبش ز پا فکند

جز خون دل، نصیب شه کربلا نکرد

اسبش به خون سرشته برآمد ز حربگاه

در شیهه غیر ناله واحسرتا نکرد

طوبی شود ز غصه چو شاخ نبات خشک

چون رود مطربان نشود گر فرات خشک

آبی نیافت تشه لب خوان کربلا

بنگر نصیب و قسمت مهمان کربلا

غیر از صدای العطش و بانگ الوداع

سازی نداشت بزم سلیمان کربلا

از هفتخوان چرخ نخوردند روز و شب

چیزی به غیر زخم، شهیدان کربلا

آن سر، که بود جلوه گه تاج احترام

افتاد همچو گوی به میدان کربلا

در حیرتم که از چه در آن رستخیز حشر

زیر و زبر نگشت بیابان کربلا

غیر از عنان گرفتن سرو سبک خرام

کار دگر نکرد گلستان کربلا

تا حشر، از شکسته دلیهای اهل بیت

دارد شکست، خانه و ایوان کربلا

از جوش گریه حاصل دیگر نمی دهد

جز تخم اشک، مزرع دهقان کربلا

آه از دمی که فاطمه گوید حسین کو

سلطان مشرقین و شه مغربین کو

اعدا چو روز قتل به خونریز تاختند

زان آفتاب تیغ ستان، رنگ باختند

آنها که داشتند در آن فوج امتیاز

وقت نبرد، پایه خود را شناختند

گشتند شامیان سیه دل، یکی چو شب

وز هر طرف به جانب خورشید تاختند

دوران بی وفا، طرف شامیان گرفت

تا کار مهر را ز ره کینه ساختند

کردند سرخ، روی زمین را به خون او

صمصام را ز آتش غیرت گداختند

بهر اسیر کردن اولاد مصطفی

در خیمه گاه، دست ستم برفراختند

نگذاشتند نقش مرادی به اهل بیت

ایمان ز بی مروتی خویش باختند

بنیاد غم نهاده به صحرای کربلا

کوس نشاط از پی رحلت نواختند

کردند رو به شام، عنان شتاب را

بردند چون سپهر، سرآفتاب را

عالم سیاه گشت ز افغان اهل بیت

خون شد روان ز دیده گریان اهل بیت

سر پا برهنه، نوحه کنان بر شتر سوار

دریاب حال پرده نشینان اهل بیت

قطع امید کرد رفوگر ز بخیه اش

از بس که گشت پاره، گریبان اهل بیت

بر جای کودکی که شد از تشنگی هلاک

بنشست طفل اشک به دامان اهل بیت

سیلاب غم، بنای طرب را ز پا فکند

زد گریه قفل بر لب خندان اهل بیت

فریاد و آه و ناله و سوز و گداز و غم

این بود بر شتر، سر و سامان اهل بیت

آشفتگی به کوه و بیابان نهاد رو

از رهگذار حال پریشان اهل بیت

منع زیارت سرآن مقتدا نمود

شرم از خدا نکرد نگهبان اهل بیت

با چشم گریه ناک، به پیش ستمگران

کردند رو به جانب آن قبله سران

گفتند جان ما همه بادا فدای تو

کو مرگ تا دو اسبه دویم از قفای تو

ما زنده و تو کشته، ندانیم از چه رو

ما را نکرد خصم، شریک جفای تو

فریاد ازان دمی که به میدان بازپرس

آید به دست فاطمه، خونین قبای تو

کو مرتضی که تیغ مکافات برکشد

تا هر دو کون، قتل شود از برای تو

مالک رقاب دین، حسن مجتبی کجاست

تا از مخالفان بستاند لوای تو

زین العباد، گوش برآواز مانده است

کآید پیامی از لب معجزنمای تو

چون چشم مومنان نشود ز آب گریه تر؟

در تختگاه موعظه خالی ست جای تو

رفتی و ما ز درد و غمت جان نمی بریم

باید گرفت ماتم خود در عزای تو

بی دیدن تو، نور درین خانواده نیست

بر روی ما بجز در ظلمت گشاده نیست

گلزار دین، اسیر خزان شد هزار حیف

برگ نشاط، ساز فغان شد هزار حیف

سروی که بود در چمن راستی چو تیر

از بار زخم همچو کمان شد هزار حیف

زخمی که از خدنگ مخالف رسیده بود

نومید کار بخیه گران شد هزار حیف

خونی که سوخت لاله فردوس از غمش

بر هر طرف چو آب روان شد هزار حیف

چشمی که بهر دیدن کیوان نمی گشود

در پای تیغ کین نگران شد هزار حیف

گوشی که از تکلم جبریل ننگ داشت

درمانده زبان سنان شد هزار حیف

رویی که آفتاب شد از سایه اش پدید

در زیر گرد و خاک نهان شد هزار حیف

رخ تافت از نهال شرف، بوی زندگی

رنگ حیات، برق عنان شد هزار حیف

داغم که نیست شورش و غوغای فاطمه

خالی ست در مصیبت او جای فاطمه

بطحا زگریه داد به خون، جای خویش را

یثرب الف کشید سراپای خویش را

خون می چکید تا به قیامت ز کربلا

گر می فشرد دامن صحرای خویش را

باغ فدک شنید که آن گل نیافت آب

صد خار طعن زد چمن آرای خویش را

از خجلت عقیق لبش آب شد یمن

اخراج کرد چشمه و دریای خویش را

جامی نرفت از لب زمزم به کربلا

تر ساخت زین مکالمه سقای خویش را

رضوان ز خشک کامی آن سرو، داغ شد

بر آب ریخت آتش گلهای خویش را

زین حرف سوخت ساقی کوثر کباب وار

زد بر زمین پیاله و مینای خویش را

برخاست رستخیز قیامت درین عزا

امروز کرد شورش فردای خویش را

یک مشت گوهر است فلک در نثار او

خورشید و مه، دو شمع بود بر مزار او

گل در مصیبت شه گلگون کفن گریست

بلبل به رنگ ماتمیان در چمن گریست

از پا فتاد سرو گلستان کربلا

طاووس نوحه گر شد و زاغ و زغن گریست

سایید تاک دست تاسف، چنار سوخت

شمشاد خاک ریخت به سر، نارون گریست

شد ارغوان چو سوسن و ریحان سیاه پوش

سنبل برید طره خود، یاسمن گریست

نیلوفر از تپانچه رخ خود کبود کرد

نسرین گداخت، غنچه گل پیرهن گریست

سرخ و سیاه، لاله به صحرا نهاد روی

زنبق سفید و زرد شد و نسترن گریست

از بس که درد ریشه دوانید هر طرف

نالید آب مصر و زمین ختن گریست

از کعبه، شور ماتمیان رو به دیر کرد

بت جیب خویش چاک زد و برهمن گریست

بی رحم تر ز سنگ بود چرخ بی مدار

کز غم درین قضیه نگردید اشکبار

بگذر صبا، که رونق این بوستان نماند

وزگل به غیر داغ دل بلبلان نماند

صد حیف کان شکفته گل بوستان قدس

از دستبرد جور درین خاکدان نماند

زان تشنگی که سرو چمنزار دین کشید

چیزی به غیر طعن به آب روان نماند

نگذشت یک سخن به لب از دشت کربلا

کز وی هزار درد به کام و زبان نماند

کو دوستی که زخم نباشد ازین، دلش

کو دشمنی کزین، مژه اش خون چکان نماند

آهی ز دل کشیده نشد کز شراره اش

صد داغ آتشین به دل آسمان نماند

زین جانگداز قصه که از سوزناکی اش

برخاست دود، سطر و ورق بی فغان نماند

حرفی رقم نشد که دوات سیاه دل

انگشت حیرتش ز قلم در دهان نماند

طغرا اگر به عجز شود معترف، بجاست

حزنیه را ازین نکند بیشتر، رواست

صید شکوه به بند ترجیع در آوردن- و هر غزل را دام غزال شکایت کردن

ای چرخ چه غم ز اختر تو

در گردن کهکشان سر تو

زاری نکنم اگر بمیرم

از بهر مراد بر در تو

خرد است به چشم همت من

آن کس که بود کلان تر تو

بی طالعی ام نموده چون جغد

ویرانه نشین کشور تو

برخیز ز رهگذار اشکم

تا نم نرسد به دفتر تو

یارب ز چه رو نصیب من نیست

جز خون جگر ز ساغر تو

بر آینه خیال بختم

عکسی نفتاده از زرتو

بی برگی ام انتها ندارد

در مزرع سفله پرور تو

بی حاصلی است حاصل من

حل ناشدنی ست مشکل من

تاری شدم از جفای گردون

فریاد ز رهنمای گردون

در خوردن خون من دلیر است

می ترسم از اشتهای گردون

چشم هوسم ندیده رویی

ز آیینه بی صفای گردون

انصاف نگشته گرد ذاتش

معلوم شد از ادای گردون

صد حیف که در جهان کسی نیست

کآید ز کفش سزای گردون

بدخلق شده ست زال دنیا

از صحبت کدخدای گردون

دایم ز هجوم ناله من

بسته ست ره صدای گردون

از دانه به دست من نیامد

جز گرد ز آسیای گردون

بی حاصلی است حاصل من

حل ناشدنی ست مشکل من

از گردش چرخ، بی دماغم

وز کوکب خود همیشه داغم

گردیده چو شمع بزم تصویر

بی بهره ز روشنی چراغم

گل روزن خود به گل برآرد

افتد چو گذر به کوچه باغم

چون لاله همیشه رخنه دارد

بی سنگ ز هر طرف ایاغم

بوی گل آتشین این باغ

پیچیده چو دود در دماغم

بلبل چو کند سرودخوانی

بر گوش خورد صدای زاغم

در جرگه طالبان رهم نیست

با آنکه همیشه در سراغم

از من به خزف کسی نگیرد

باشد چو به دست شبچراغم

بی حاصلی است حاصل من

حل ناشدنی ست مشکل من

نان هرکه ز چرخ دون بگیرد

از رهگذر فسون بگیرد

پر گریه مکن،که می شود زرد

بسیار کسی که خون بگیرد

کو صبر که داد بیدلان را

از چرخ سیه درون بگیرد

برهم زند آسمان به یک فن

هر پایه که ذوفنون بگیرد

از صحبت عقل می گریزم

ترسم که مرا جنون بگیرد

مطرب چو به طالعم زند چنگ

تارش همه جا زبون بگیرد

بینم چو به سوی دختر رز

کف بر رخ لاله گون بگیرد

ساقی اگرم دهد پیاله

چون نرگس خود، نگون بگیرد

بی حاصلی است حاصل من

حل ناشدنی ست مشکل من

یکچند درین سراب گشتم

لب تشنه به ذوق آب گشتم

در میکده ها چو نکهت می

بر گرد سر شراب گشتم

از تنگی بزمگاه عشرت

در جلوه گه کباب گشتم

عمری به سراغ زلف خوبان

در کوچه پیچ و تاب گشتم

یکرو کردم به آن پریرو

چون سایه ز آفتاب گشتم

جایی که نرسته گل ز خاکش

من در طلب گلاب گشتم

از بهر عمارت زرافشان

در مملکت خراب گشتم

یک عقده مشکلم نشد حل

هرچند که بر کتاب گشتم

بی حاصلی است حاصل من

حل ناشدنی ست مشکل من

امشب خم باده جوش دارد

بی زمزمه، لب خموش دارد

درسی که به طفل غنچه دادند

گفتند به گل که گوش دارد

از بهر شراب صاف کردن

آیینه نمد به دوش دارد

باید کم و بیش را نپرسد

هرکس سر می فروش دارد

نیشی که دلم ز دست او خورد

چون آب حیات، نوش دارد

زاهد مطلب به بزم مستان

بگذار که باب هوش دارد

از بیم صدای خود، موذن

انگشت به روی گوش دارد

هر زشت ترنمی بجز من

امداد ز عیب‌پوش دارد

بی حاصلی است حاصل من

حل ناشدنی ست مشکل من

آن شوخ، انیس بوالهوس شد

خونگرمی شعله، صرف خس شد

نزدیک رسید وعده بوس

شفتالوی خام، نیمرس شد

بر من ز نسیم بخت وارون

مشت خس آشیان، قفس شد

از شور فغان، حباب اشکم

بر ناقه گریه چون جرس شد

عشق تو ز خواری ام برآورد

ناکس به محبت تو کس شد

خرم دل آنکه همچو ساغر

با شیشه باده همنفس شد

غم چون نخورم، که دختر رز

بگذاشت مرا،زن عسس شد!

آمد به کفم کدوی شهدی

آخر همه قسمت مگس شد

بی حاصلی است حاصل من

حل ناشدنی ست مشکل من

ترک نگهش مرا طلب کرد

نادیده خطا، به من غضب کرد

بیگانه بود به ساغر ما

آن باده که آشنای لب کرد

یک شبر ز قامت تو کم بود

قمری قد سرو را وجب کرد

زاهد به هدایت صراحی

برخاست سحر، نماز شب کرد

ساقی جگر کباب ما را

حسرت کش باده طرب کرد

کردم به نظاره اش دلیری

با تیغ نگه مرا ادب کرد

از دهشت خانه سوزی من

لرزید شرار و شعله تب کرد

در صبح ازل مرا غم عشق

محروم وصال او لقب کرد

بی حاصلی است حاصل من

حل ناشدنی ست مشکل من

در کوی هوس چو باد رفتم

هرجا که رهم فتاد رفتم

در بتکده هواپرستی

تا مغبچه در گشاد، رفتم

از گلشن دردپرور عشق

بویی نشنیده، شاد رفتم

اندازه نداشت راه غفلت

تاکم نبود، زیاد رفتم

جایی که کلاغ، نان نیابد

بی راحله، بهر زاد رفتم

جز بیخبری به من نیاموخت

هرچند به اوستاد رفتم

صدخانه کتاب جهل برکف

در کوچه اجتهاد رفتم

از ظلم غلط پرستی خود

بر درگه حق، به داد رفتم

بی حاصلی است حاصل من

حل ناشدنی ست مشکل من

از باغ و بهار من خزان ماند

آتشکده ای ز دودمان ماند

فهمیده نگشت مصحف گل

شور عبثی به بلبلان ماند

از یک نی تیر او تنم را

صد رنگ نوا در استخوان ماند

آخر به مراد خود رسیدم

روی سیهی به آسمان ماند

آلوده نمی رسد به پاکان

بگذشت نسیم و بوستان ماند

غفلت ز دلم ربود غم را

این شهد به کام این و آن ماند

پرواز نمود مرغ عیشم

خاشاک جفا در آشیان ماند

سرمایه عشرتم ز کف شد

در کیسه طالعم زیان ماند

بی حاصلی است حاصل من

حل ناشدنی ست مشکل من

تا یار سوی چمن نیامد

بوی از گل و نسترن نیامد

یک جا ننشست در گلستان

کز هر طرفش سمن نیامد

هرچند به غنچه گفتگو کرد

کودک ز پی سخن نیامد

بی آنکه رسد به چین زلفش

باد از طرف ختن نیامد

بر دور چراغ لاله گشتم

بویی ز گداختن نیامد

آن چاک که سینه آرزو کرد

از جامه و پیرهن نیامد

دل، مهره قلب در میان داشت

جان بر سر باختن نیامد

یاران دو هزار خصل بردند

یک خصل به دست من نیامد

بی حاصلی است حاصل من

حل ناشدنی ست مشکل من

با دل بگذار یاد او را

از غنچه جدا مساز بو را

چندان بسرا چو مرغ حقگو

کاین زمزمه خون کند گلو را

بردار ز تیغ عشق، زخمی

کآرد به فغان، لب رفورا

در فوج طرب، علم ضرور است

از دوش جدا مکن سبورا

بیش ازگل ماهتاب می خواه

از نسبت می کل کدو را

تا چشمه دو گام بیشتر نیست

زنهار مخور فریب جو را

توفیق نشد که پاک سازم

از زمزم وصل، دست و رو را

بر من ز چه رو غضب نیاید؟

آن ترک وش بهانه جو را

بی حاصلی است حاصل من

حل ناشدنی ست مشکل من

دل بی تو ز خانه می گریزد

از چنگ و چغانه می گریزد

شبهای غمت، ز دهشت خواب

گوشم ز فسانه می گریزد

زلف تو ز بیم طعن مردم

از صحبت شانه می گریزد

در بزم چو بر کنار باشی

عشرت ز میانه می گریزد

چشمت چو به قتل من کشد تیغ

طبعش ز بهانه می گریزد

افتاده شکست بر کمانم

تیرم ز نشانه می گریزد

از ترس مقام شکوه من

مطرب ز ترانه می گریزد

عمری ست که خوشه نصیبم

از نسبت دانه می گریزد

بی حاصلی است حاصل من

حل ناشدنی ست مشکل من

از حرف بجز زیان ندیدم

غیر از تپش زبان ندیدم

بویی ز دوای ضعف طالع

درطبله آسمان ندیدم

از بیم گرفت و گیر صیاد

آرام در آشیان ندیدم

یک سرو به کام دل درین باغ

از دهشت باغبان ندیدم

چون نای ز دست مطرب چرخ

جز ناله در استخوان ندیدم

بر سفره خاک، همچو ماهی

دیدم گر آب، نان ندیدم

صد ناوک آه برفلک رفت

یک زخم برین نشان ندیدم

نومید شدم ز چرخ و اختر

امداد ز این و آن ندیدم

بی حاصلی است حاصل من

حل ناشدنی ست مشکل من

صوتم ره گوش را ندانست

قانون سروش را ندانست

دوشم به سه چار خانه، دل برد

یک خانه بدوش را ندانست

با نیش چه سان بسازدم لب؟

چون معنی نوش را ندانست

مفتی به خموشی ام قسم داد

گفتار خموش را ندانست

طبعم چو خم تهی ز باده

سرمایه جوش را ندانست

دل از ته بار ناامیدی

دزدیدن دوش را ندانست

بختم پی عیبجویی خود

آیینه هوش را ندانست

کاری که ز دست من برآمد

بازار فروش را ندانست

بی حاصلی است حاصل من

حل ناشدنی ست مشکل من

فرمانده کشور زیانم

پاشیده خسارت از نشانم

طغرای مثال ناامیدی

گردیده لقب ز آسمانم

از دست کناره گردی بخت

اندوه گرفته در میانم

یک تیر به مدعای خاطر

پیوند نگشته با کمانم

افسردگی ام به لرزه افکند

با آنکه در آتش فغانم

لب تشنه به پیش چاه زمزم

بی بهره ز دلو و ریسمانم

در هر سخن از زبونی بخت

صد عقده فتاده بر زبانم

نه دین به کفم بود، نه دنیا

غارت زده دو کاروانم

بی حاصلی است حاصل من

حل ناشدنی ست مشکل من

ساقی‌نامه

بخش ۱ - ابیاتی از سرآغاز : زهی لطف سازنده آب و خاک

بخش ۲ - در اصفهان والامقامی بر بساط گوهر فکر به قانون دلخواه گردیدن

بخش ۳ - غزل : که گوید جز آیینه بر روی تو؟

بخش ۴ - به سیرآهنگی وصف آن عربستان قول : حکیمی که ساقی و سازنده ساخت

بخش ۵ - به هوای سرمنزل سلطان خراسان : سپهری ست مشهد سعادت نشان

بخش ۶ - کیفیت سخنسازی : سخن گرچه دارد بسی می پرست

بخش ۷ - غزلسرایی : سخن چون سپاه بیان را گرفت

بخش ۸ - مخالف انگیزی سخن : درین عصر کز نطق جز رنج نیست

بخش ۹ - ساز سفر : به تکلیف آن هندوی چاپلوس

بخش ۱۰ - در مقام سجده و رکوع، تار نفس به سرایندگی مناجات گذاشتن و به آهنگ خضوع و خشوع، از سازنده کارها توقع اجابت داشتن

بخش ۱۱ - به زمزمه تعریف صاحبقران رنگینی، دف گل به هوا آمیختن و به ترانه توصیف خدیو جهان تازگی، چنگ سنبل به فضا ریختن

بخش ۱۲ - غزل : بر اعدا سپاه تو منصور باد

بخش ۱۳ - صوت دعا و آهنگ آمین : مغنی به غفلت مشو پای بست

بخش ۱ - ابیاتی از سرآغاز

زهی لطف سازنده آب و خاک

به رقص آور سبز طاووس تاک

مقام آفرین خمستان می

ترنم گشای گره زار نی

بلندی ده شیشه لعل کار

هوایی کن ابر یاقوت بار

شب افزای مشعل دوانان مل

سحرگه رسان چراغان گل

رقم پرور رقعه لاله ها

ورق شوی مجموعه ژاله ها

به چرخ آور باده لعل فام

جواهرتراش نگین دان جام

نوازنده ارغنون زبان

نگارنده پرده های فغان

خدایی که ساقی و جام آفرید

ز بهر بط باده، دام آفرید

سبوی فلک گرچه بی دسته است

به سرپنجه فیض او بسته است

خم می چو قامت برافراخته

سر خویش در راه او باخته

صراحی که خشک است پا تا به سر

کند سجده اش، لیک با چشم تر

چو نی از مقام غمش یاد کرد

ز هر بند، صد نغمه آزاد کرد

تر و خشک این بزمگه مست اوست

بساط می عشق در دست اوست

چو کردار ساقی به دست خداست

دهد گر قدح، می نخوردن خطاست

همان به که نوشم می خوشگوار

به تکلیف ساقی درین نوبهار...

بخش ۲ - در اصفهان والامقامی بر بساط گوهر فکر به قانون دلخواه گردیدن

چو مطرب کند ساز و برگ نوا

رسد مرغ را خرمی در هوا

ز باغ رخش کز طرب شد پدید

توان دسته دسته گل ذوق چید...

ز صافی در آواز آن خوش سرود

نمایان شده عکس آهنگ رود

به چنگ آرد آن زینت محفلم

ز تکرار نغمه مکرر دلم

چو گردد سراینده پیشرو

ز «تن تن» به مستان دهد جان نو

شب از نغمه گویی کرامات کرد

که نارفته سیر مقامات کرد

نوایی که در پرده غیب بود

ز سرخانه نقش سلمک نمود

اگر نغمه سنجی کند در عراق

شود صبر اهل نشابور، طاق

عرب می دود از مقام حشم

کزو بشنود نغمه ای در عجم

به یک گوشه گیری، قد چارگاه

شده از فراق سه گاهش دو تاه

ز غم گر دل راستان درهم است

به عزال معزول ساز غم است

به زابل چو صوتش کند ترکتاز

بیاتش دود در جلو ز اهتزاز

ز آواز او پنجگاه از گوشت

شش آوازه را هفتمین صوت گشت

چو کوچک ازو نی سواری کند

بزرگ فغان را حصاری کند

ز بس حسن صوتش بود دلربا

مقام فدایش گرفته صبا

ز نوروزخوانی درین کهنه دیر

بهار گل نغمه شد وقت سیر

چو خارا ز ابریشم ساز بافت

حسینی به وجه حسن پرده یافت

بت نغمه اش چون مبرقع شده

نواخوان ماه مقنع شده

نماید چو از پرده، بسته نگار

کند ساز تحسین حنابند یار

توان یافت از شعبه تازه اش

که تا اصفهان رفته آوازه اش

به تصنیف ساز ره بوسلیک

ز مغلوب خوانی ست غالب شریک

سخن تا ز نیریز وحدت نگفت

نشد آشکارا سرود نهفت

شهش چون به بزم خود آواز کرد

ز والامقامی به شه ناز کرد

نوا ریخت بر دوستان حجاز

چه سان خواندش کس مخالف نواز

شترغو زده پشت پا بر جرس

که زنگوله او بود دسترس

به سازش چو عشاق پرداختند

ز صندوق دل، ارغنون ساختند ...

نگارا ندانم چرا سرکشی

به گلدستگی شعله آتشی

اگر بی تو بینم صراحی به پیش

نهم چون سبو دست بر حلق خویش

ز تن چون مسافر شود هوش من

برآواز پایت بود گوش من

ز شوق تو پیچیده در نامه ام

صدای غزلخوانی خامه ام

بخش ۳ - غزل

که گوید جز آیینه بر روی تو؟

که بالای چشم است ابروی تو!

دهد بوی جمعیت مرغ دل

پریشانی سنبل موی تو

صنوبر قدان را در آرد ز پای

خرامیدن سرو دلجوی تو

به صبح ازل گشت در طور حسن

تجلی، نظر کرده روی تو

به جای عرق، در مقام حیا

صفا می تراود ز هر موی تو

نگاهت در بیخودی می زند

به میخانه چشم جادوی تو

کند هر خسی،کار صد محتسب

چو طغرا بود مست در کوی تو

بخش ۴ - به سیرآهنگی وصف آن عربستان قول

حکیمی که ساقی و سازنده ساخت

می و نغمه را کرد با هم، نواخت

ز صوت درا، در تن خرمی

مقامات جان شد تن آدمی

نخوردی گر این نغمه بر گوش روح

به قالب نرفتی ز بهر فتوح

بود نغمه گنجی ز سر اله

که آمد به چنگ نی طرف چاه

دل بسته، از نغمه وا می شود

حزین را ترنم دوا می شود

چو در بزم حق گشت مصحف گزین

رهاوی سرایید قوال دین

اگر نغمه ز آیات رحمت نبود

چه سان در کلام الهش نمود

اصولی که بی نغمه آید به دف

نیابد روانی چو خطهای کف

گلوی سبو تا نوا پرور است

قدح را چو تاج شرف بر سر است

لب آسیا چون ترنم گرفت

طرب دامن رقص گندم گرفت

چو بلبل به تسخیر گلها شتافت

فسونی به از نغمه سازی نیافت

درا چون دهد تن به جوش فغان

شود گرم، محمل کش کاروان

ز صوت حدی، ناقه کندرو

کند تیزگامی چو اسب بدو

چو ناقوس را دل به افغان کشید

نوازش ز ارباب بتخانه دید

کسی کو به آهنگ، قرآن سرود

فرستد ملک بر صدایش درود

چو مطرب به دروازه دل رسید

کلیدی بجز نغمه در کف ندید

نباشد اگر ساز با نغمه یار

چه فرق است از ساز تاچوب دار؟

ترنم اگر نیست ز اسرار حق

چرا منع مطرب کند یار حق؟

حسینی، مقام خدایی بود

نوا، پرده کبریایی بود

دو گاه و سه گه را نواسنج راز

نخواند کم از پنجگاه نماز

نهفتی عرب، راز دین از عجم

نبودی اگر پرده دار نغم

مخالف چو از شعبگی یافت نام

چو اهل حجازش کنند احترام

شد از ربط زنگوله، کام جرس

بر محمل آرا، همایون نفس

چو نوروز را نغمه آهنگ داد

غم کهنه شد از سرودش به باد

مقامی چو در نغمه دارد عراق

خراسان نباشد به آن طمطراق

به شه، نازها می کند زنده رود

که شد اصفهان یک مقام سرود

نشابور تا شعبه شد چون حصار

شمارد بیاتش به از سبزوار

نهاوند چون گوشه نغمه گشت

در آوازه دارد نشان از گوشت

به هر جا که شد نغمه با حسن راست

طرب، غیر عشاق، صوتی نخواست

بود نغمه حرفی ز تصنیف عشق

ترنم، حدیثی ز تالیف عشق

کند عشق چون ساز و برگ سخن

نخیزد بجز نغمه اش از دهن

به پای نوا، عشق هر سو دوید

زبان فهم نغمه، کسی را ندید

چو در بزم مستان وحدت شتافت

مقام زبان فهمی نغمه یافت

در آن بزم، چون نغمه گردد بلند

ثریا بر آتش گذارد سپند ...

بخش ۵ - به هوای سرمنزل سلطان خراسان

سپهری ست مشهد سعادت نشان

خیابان او نایب کهکشان

ز خاک در خسرو هشتمین

نهم آسمان گشته آن سرزمین

نگشتی چنین سدره رفعت مآب

نخوردی گر از جوی آن شهر، آب

دو صد بحر عمان چوگردد روان

نباشد به مقدار یک نهر آن

به خاکش مگو حرف مشک تتار

که بر خاطرش می نشیند غبار

در آن بوستان خوش آب و هوا

ز گل می تراود چو بلبل نوا

زمستان او چون بهاری کند

خزان هر طرف لاله کاری کند

نسیم از چمن بس که گل گل شده

به طاووسی دشت سنبل شده

چه بازار و کوچه، چه دیوار و در

مصفا چو دکان آیینه گر

ز یک خانه آن دیار طرب

توان یافت آرایش صد حلب

به هر جا که نقاش مانی نگار

رقم کرده خنیاگری بر جدار،

کشیده چنان تار برساز او

که درخانه پیچیده آواز او!

ز بازار او کوچه باغ ارم

متاع طرب می خرد دم بدم

دکانها به آرایش گنجفه

ز انبوه صنعت، کسادی خفه

مدارس ز درگاه حکمت گزین

زده تخته بر فرق یونان زمین

به هر جانب او دو صد مدرسه

ز علم لدنی پر از وسوسه

به گلچینی درگه بی نیاز

چمن کرده در مسجد او نماز

در آن تازه حمام رونق سرشت

کند غسل جمعه، نسیم بهشت

صبا چون به تهلیل پرداخته

به آب خیابان وضو ساخته

زآبش صدف گر شود بهره ور

ناستد ز موج روانی گهر

ز جویش نهال است آب حیات

ز خاکش بود سبز، شاخ نبات

روان گر شود هفت دریا قطار

نخیزد صدا همچو یک آبشار

به حوضش نخوردی اگر غوطه ای

نبستی فلک آبگون فوطه ای

چو فواره برجسته از جای خویش

به نسرین اختر زده پای خویش

گر از سردی آب شد بی قرار

خورد سبزه سیماب شبنم نهار

صبا از حریر گل و یاسمین

مهین حله ای بافت بهر زمین

ز بس تنگ شد جا ز ترتیب سرو

نهد پای بر چشم نرگس، تذرو

درختان به دمسازی آب رود

ز برگ طرب در مقام سرود

زمرد لباسان سرو سهی

نکرده به رقص طرب کوتهی

رود از خیابان به هر خانه آب

به رنگ ضو از چشمه آفتاب

در آن صحن از قاف تا قاف دهر

کشیده ست چون جدول صبح نهر

به آلودگی چون نباشد روان؟

کزو شسته شد نامه مجرمان

خضر گر نمی بود سقای شاه

به آب حیاتش که می داد راه؟

چو شد دیگ سرکار حضرت قطار

به هر سو جهانی شود آش خوار

فلک از هلال آورد ظرف پیش

که یابد ازان حصه ای بهر خویش

ز نان پزکه تفتان او گشته مهر

به یک گرده مه رسیده سپهر

نوازنده نوبت شاه دین

دمامه نوازد ز چرخ برین

نقاره به سرکار چون شد نواخت

مقام خوش آوازی خود شناخت

به آهنگ سرنا و صوت نفیر

جوانانه رقصان شود چرخ پیر

دم کرنایش برآرد چو گرد

ز ایوان گردون طلا لاجورد

به هر جانب روضه آن امام

کند سجده صد فیض بیت الحرام

شدی شسته گر لاجورد سپهر

گرفتی زرافشان نمایش ز مهر

شفق را نمودی به لعلی حساب

سفیداب صبح ار شدی نیز باب

قلم را ز انداز طرح جدار

به هر مو درآویخته صد بهار

نگون لاله زاری بود سقف او

که سرچشمه فیض شد وقف او

زرین گنبدش در صفاپروری

بود خرمنی از گل جعفری

بر اوج پیمای این هفت پل

مه و مهر از خرمن او دوگل

دل عندلیبان مقری خطاب

مقید به گلدسته اش همچو آب

نه قالی ست فرش زمین حرم

شده فرش از خوش هوایی ارم

در کبریا نصب شد در رهش

بود پرده غیب از درگهش

ز قندیلهای پسر از آب و تاب

نمایان ز هر گوشه صد آفتاب

درین آستان گشته هر شامگاه

سپهر برین مشعل افروز ماه

پی نذر درگاه او آسمان

کند نقره صبح را شمعدان

شب آید بدین روضه از راه نور

به پروانه حق، چراغان طور

دعاها رسیده ست بی نطق و سمع

ز نسرین انجم به گلهای شمع

چو فانوس گلگون قبا شد قطار

بود رقص پروانه در لاله زار

به مقراض خادم فتاده ز مهر

سر شمع در طاس چارم سپهر

ز تاکید عودآزمای سرور

هوای حرم تانیفتد ز نور،

چو آتش ز مجمر کند رو به عود

دهد بوی خوش بی ملاقات دود

کبوتر کند چون به آن روضه میل

شود بیضه در آشیانش سهیل

نشاط محجر یکی صد شده

که از چارسو رو به مرقد شده

نگردم چرا من به گرد ضریح؟

که او گشته برگرد مرقد صریح

شود گم در آن بارگاه عظیم

ردای خضر با عصای کلیم

دل از دار حفاظ جوید نشاط

که دارد ز مصحف گل انبساط

صف رحلها از دو سو جلوه گر

یکی از زمرد، یکی از گهر

چو حافظ به قرآن شده ترصدا

شنیده به تحسین ز ایزد ندا

نماندی چنین مصحف گل سقیم

رساندی به حفاظ او گر نسیم

ز دارالسیاده علم گشته نور

شده چلچراغش به از نخل طور

به ذوقی که جاروب آن در شود

مه از هاله گلدسته تر شود

به مشهد ز خلد آمده سلسبیل

که گردد ز سقای حضرت سبیل

مرصع نشد تا در آن جناب

جواهر نگردید عزت مآب

درو برده استاد عرض اقتدار

ز نه آسمان یک زبرجد به کار

شمارد دل شب نشین حرم

ز الماس او شام را صبحدم

نبودی اگر تخته اش در سخت

به آب زمرد شدی چون درخت

محرک نمی جوید آن در زکس

به موج گهر می رود پیش و پس

برآورده گردون به فیروزه نام

که چون لعل یابد بر آن در، مقام

چو یاقوت را گشت آن در، پناه

نکرد آتش از بیم بر وی نگاه

کبابم که سیلانی اشک من

نشد باب درگاه شاه زمن

چه سان باشدم رنگی از مرتبه؟

که مقبول آن در نیم چون شبه

تنم گر شود کان فرخندگی

نبیند ز من جوهر بندگی

ز من کرد چون آستانش ابا

شد از زردرویی تنم کهربا

خزف طینتم، از ره احترام

چه سان جا کنم در لآلی مقام

بده ساقی آن آب مرجان نمود

که خاکم عقیقی کند در وجود

مگر زین صفا، پاسبان درش

مکانم دهد ز آستان زرش

چو مینای صبحم بود سر بلند

که بینم بر آن بزم انجم سپند

ز نزدیک آن بزم قدسی سرور

مرا چرخ مینایی افکند دور

سزد گر به مستی ز کوه فغان

زنم سنگ بر شیشه آسمان

مغنی مخوان نغمه طرز عراق

که آید مخالف مرا در مذاق

بود در خور نغمه سنجان رند

سرود خراسان و محبوب هند

ز ناسازی چرخ پرریو و رنگ

به خود، سرفرو برده ام همچو چنگ

نشد راست این بربط کج نهاد

ز نه پرده، یک صوت عیشم نداد

همان به کزین طعنه مضراب وار

به قانون نمایم دلش را فگار

بخش ۶ - کیفیت سخنسازی

سخن گرچه دارد بسی می پرست

کسی نیست چون من ازین باده مست

به صهبای معنی چو مایل شدم

خراباتی کوچه دل شدم

دلم جام لفظی گر انگیخته

می معنی از هر طرف ریخته

چو استادگی در سخن می کنم

سخن را روان بدن می کنم ...

ز من این خیال کهن تازه شد

تهی طبل گردون پرآوازه شد

مغنی بیا نغمه ای سر کنیم

هوا خشک شد، از نوا تر کنیم

بخش ۷ - غزلسرایی

سخن چون سپاه بیان را گرفت

به این فوج، تخت زبان را گرفت

مسلم بود خسروی بر سخن

که دربسته، ملک دهان را گرفت

چو بر بادپای نفس شد سوار

دو صد قلعه گوش جان را گرفت

صف آرای ابیات رنگین چو گشت

اقالیم روح و روان را گرفت

چو از سطر، لشکرکشی ساز کرد

به یک نی سواری، جهان را گرفت

بخش ۸ - مخالف انگیزی سخن

درین عصر کز نطق جز رنج نیست

سخن فهم هست و سخن سنج نیست

چو فیض سخن قسمت من شده

به من دوست از رشک، دشمن شده

خیال سخن بهتر از وصل اوست

که باب حسد، معنی فصل اوست

سخن چون درآید به کاخ ورق

ره حرف گیران پذیرد نسق

یکی گوید این قافیه گشته لنگ

چه سان همرهی کرده با نظم شنگ؟

یکی از ردیفش بود نکته گیر

که این لفظ اولی چرا شد اخیر؟

سخن را ازین شعر نافهم چند

تو گویی که معنی فتاده به بند

اگر بخت یار است با نکته دان

کلامش بخوبی دود بر زبان

چو گردیده بخت سیه، دشمنم

چه سان رو دهد فیض خوش گفتنم؟

مرا از سخن حل نشد مشکلی

چو خامه ندیدم ازو حاصلی

درین شغل کز وی مراکام نیست

سرانجام باید، سرانجام نیست

شود چون رقم کاری شعر، فرض

دوات و قلم می ستانم به قرض ...

چه یاری که از من ندیده سخن

ولیکن نکرده تلافی به من

نیفشرده پایی به همراهی ام

نبرده به سر منزل شاهی ام

سخن عزت شهریارم نداد

به گفتار خود اعتبارم نداد ...

سخن مایه درد سر بوده است

ز سوداش چندین ضرر بوده است

اگر از توارد شود عیب دار

به دزدی دهد عیبجویش قرار

وگر بی توارد درآید به فرد

ازو بیسوادان برآرند گرد

سخن گر چو مصحف بود در نظام

برون ناید از دست کاتب تمام

قلم چون به تحریر او سر کند

به خاک سیاهش برابر کند

به لب از نسیم دل آزردگی

بیانم بود گرم افسردگی

سخن نیست کآورده ام تازه پیش

تراشیده ام دشمنی بهر خویش

کنم عمر خود گر به تصحیح صرف

نگردد دلم ایمن از سهو حرف

شب و روز درمانده ام چون قلم

به دست سیه کافران رقم

چه نظم و چه نثر، آنچه آید به لب

بود وقت تحریر، محنت طلب ...

مقرر چنین است در وقت فکر

که ناظم شود خوش ز مضمون بکر

چو مضمون بکری به من رو نمود

خورم غصه کاین را که خواهد ربود؟

گل باغ طبعم ز بیم درو

بود پیش فصل خموشی گرو

بخش ۹ - ساز سفر

به تکلیف آن هندوی چاپلوس

گزیدم سفر از گلستان طوس

چو فارغ ز طی منازل شدم

به غمخانه هند، داخل شدم

دلم گشت عازم که تا پای تخت

کنم راه سر برسیاهی بخت

چو زنگی شب در دم صبح عید

سیه هندوی بخت شد ناپدید

سراسیمه گشتم درین پهن دشت

چه گویم چها بر سر من گذشت

ز بنگاله تا احمدآباد و سند

شدم کوچه پیمای هر شهر هند

ولی برنخوردم به یک مرد راست

ز کج طینتان گر بنالم رواست

خصوصاً ز بازاریان دغل

که بی جنس، گیرند نقد از بغل

ز بقال هرکس متاعی خرید

بجز کشمکش چون ترازو ندید

نگویی به قصاب کاین گوشت چند

که خواهد به افسون ترا پوست کند

چو علاف گیرد ز من نقد هوش

به گندم نمایی شود جوفروش

ز طباخ او گرم تلواسه ام

که ترسم کند خاک در کاسه ام

پنیر از ترشرویی ماست بند

شود سرکه، شیرین بود گر چو قند

به گازر دهم هرکجا رخت خود

بشویم ازان دست، چون بخت خود

مراکفشگر بخیه سان نیش زد

ندانم چه بر قالب خویش زد

به زرگر چو فرمایم انگشترین

کند قید در خانه ام چون نگین

کمانگر نشان داد از قاتلم

کمان خواستم، تیر زد بر دلم

به تلخی کشد کارم از تیرگر

بود گر نی تیر او نیشکر

به شمشیرگر چون شوم سینه صاف؟

که در بند می خواهدم چون غلاف

کشم چون در اشک در تار آه

رباید ز من جوهری از نگاه

نگین کن چه سانم نسازد غمین؟

که ننشست نقشم به او چون نگین

سیاهی فروشم مرکب چو داد

سیه کار شد خامه ام چون مداد

شد از دست نجار او لخت لخت

دل ساده لوحم چو ساق درخت

درین ملک کافسرده برگ و نوا

ندیدم ز کس گرمیی، جز هوا!

دلم شد ز گرمی درین دشت دور

به ته خانه خاک، راضی چو مور

به چشمم درین باغ پرداغ و درد

گل چنپه ماند به زنبور زرد

درین عرصه، اسبم چه جوید خوید؟

که چون اسب شطرنج، کاهی ندید

به هند جگرخوارم افتاد کار

دلم چون نگردد ز دستش فگار؟

زکثرت مثل در همه عالم است

که هندوستان جنگل آدم است

سراپا شدم چشم چون قرص نیل

بزرگی ندیدم درو غیر فیل!

ولی او هم از تنگدستی چو تاک

کند زین چمن برسر خویش خاک ...

مغنی بیا ای عمل سنج ذوق

که یابد ز کارت نوا، گنج ذوق

دم صبح شد، شغل خود ساز کن

سر دفتر نغمه را باز کن

بخش ۱۰ - در مقام سجده و رکوع، تار نفس به سرایندگی مناجات گذاشتن و به آهنگ خضوع و خشوع، از سازنده کارها توقع اجابت داشتن

الهی به اعزاز پیر مغان

که جبریل شد بهر او زندخوان

به تعظیم خلوت نشینان دیر

به قرب صنمهای لاهوت سیر

به بتخانه و حق پرستان او

به کوی خرابات و مستان او

به خمهای سبز شراب طهور

که روشن ضمیرند چون نخل طور

به رنگینی باده لعل پوش

به گل کاری جامه می فروش

به ساغر که نگزیده اندیشه را

به یک چشم دیده خم و شیشه را

به جامی که افتاده از روی دست

به اشکی که غلتیده از چشم مست

به مستان سرگرم جوش و خروش

به گلبانگ پی در پی نوش نوش

به عقلی که در می پرستی بود

به هوشی که در عین مستی بود

به گل کاری نغمه های دو تار

به آبی که جاری ست در جوی تار

به صندوق پرنغمه ارغنون

که خالی نگردد چو افتد نگون

به قفل زبان دف پوست پوش

که در گوش خود بر لب آرد خروش

به ذوق جلاجل کز آواز دف

زند چون سرایندگان کف به کف

به خونگرمی جامهای شراب

به دلسوزی مرغهای کباب

به مطرب که دستش بود همچو یشم

نهد نی سرانگشت او را به چشم

به دریای میخانه شوق تو

به گرداب پیمانه ذوق تو

به صهبای وحدت که داری به پیش

به مستت که هرگز نیاید به خویش

به سوزی که در جان خورشید ماند

به ذوقی که در طبع ناهید ماند

به آن گل که از تخم آتش دمید

به آن مرغ کز شاخ معجز پرید

به شامی که در کلبه لاله است

به صبحی که در خلوت ژاله است

به آن قطره کز بحر دارد خبر

به آن ذره کز مهر یابد نظر

به تخت سعادت، به تاج شرف

به فوج ولایت، به شاه نجف

که از کافرستان هندم برآر

به اسلام زار عراقم درآر

تنم را به دولتسرا راه ده

سرم را سجود در شاه ده

بخش ۱۱ - به زمزمه تعریف صاحبقران رنگینی، دف گل به هوا آمیختن و به ترانه توصیف خدیو جهان تازگی، چنگ سنبل به فضا ریختن

سخن را به گهواره کن فکان

به نام شهنشاه واشد زبان

بهین گوهر درج شاهنشهی

مهین اختر برج ظل اللهی

خدیو جهان، شاه عباس نام

که هندوی چرخش بود یک غلام ...

خوش آن کایدم در مقام خطاب

به کف، ساز مدح شه کامیاب

چو مدحش به قانون نگردد ادا

شوم زین غزل، نغمه سنج دعا

بخش ۱۲ - غزل

بر اعدا سپاه تو منصور باد

کمین چاکرت به ز فغفور باد

پری گر زند خصم جاهت به سر

ز تندی به فرقش چو ساطور باد

به دست تو سرپنجه رستمی

چو بازوی اطفال، بی زور باد

به نزدیک خود چیده ای برگ عیش

ز عشرتگهت چشم بد دور باد

به وحدتسرای تو درعودسوز

گل اخگر از آتش طور باد

چراغی که در محفلت پا نهد

چو خورشید، سرچشمه نور باد

بهشتی ست بزمت ز روی طرب

به هر جانب استاده صد حور باد

زند تا اجابت بدین نغمه چنگ

نی کلک طغرا پر از سور باد

بخش ۱۳ - صوت دعا و آهنگ آمین

مغنی به غفلت مشو پای بست

برآور به قانون طنبوره، دست

به صوت دعا، دمکشی ساز کن

به آهنگ آمین، لبی باز کن

رباعیات

شمارهٔ ۱ : یارب به تنم شورش مستانه بده

شمارهٔ ۲ : روزی که عطای دم بدم خواهی کرد

شمارهٔ ۳ : عشق تو چو من دردکشی می خواهد

شمارهٔ ۴ : ای جوش دل صراحی و جام از تو

شمارهٔ ۵ : ای ساقی بزمگاه صهبای کرم

شمارهٔ ۶ : در وادی عشق، بی خبر باید رفت

شمارهٔ ۷ : در راه طلب پیاده می باید رفت

شمارهٔ ۸ : اشک آمد و حسرت ز دل ریش نبرد

شمارهٔ ۹ : مرغ دل من زشاخ بی برگ و بر است

شمارهٔ ۱۰ : آسوده بود دلم ز ویرانه خود

شمارهٔ ۱۱ : ابر آمده شب که ماهتابت ببرد

شمارهٔ ۱۲ : مشکل باشد ز دام او جان بردن

شمارهٔ ۱۳ : زانو زده طفل غنچه در مکتب تو

شمارهٔ ۱۴ : داری دولبی که از ازل هم نمکند

شمارهٔ ۱۵ : دل از غم تو حال خرابی دارد

شمارهٔ ۱۶ : در فصل چنین که شد گلستان آباد

شمارهٔ ۱۷ : دل بهر معاش، چند زحمت بکشد

شمارهٔ ۱۸ : جان در طلب هزار دلدار چراست؟

شمارهٔ ۱۹ : گویند جفا نصیب بی سامان است

شمارهٔ ۲۰ : طفلم من و چرخم به جفا قوت دهد

شمارهٔ ۲۱ : یاری به دیار هند، دلسوزم نیست

شمارهٔ ۱

یارب به تنم شورش مستانه بده

وجدی ز می عشق، چو پیمانه بده

بستان ز من این عقل هوس مشغله را

دیوانگی هزار دیوانه بده

شمارهٔ ۲

روزی که عطای دم بدم خواهی کرد

رحمت بر خلق، بیش و کم خواهی کرد

یاد کرم تو کرده ام وقت گناه

یاد گنهم وقت کرم خواهی کرد؟

شمارهٔ ۳

عشق تو چو من دردکشی می خواهد

سودای تو دیوانه وشی می خواهد

زین شعله فروز معصیت، روی متاب

دیگ کرم تو آتشی می خواهد

شمارهٔ ۴

ای جوش دل صراحی و جام از تو

شور سر نقل پخته و خام از تو

در میکده چون باز شود چشمه خم

آبی که به هر سبو دهد کام از تو

شمارهٔ ۵

ای ساقی بزمگاه صهبای کرم

نومید مکن مرا ز مینای کرم

گر من به تو مربوط نیم، ربطی هست

دریای گناه را به دریای کرم

شمارهٔ ۶

در وادی عشق، بی خبر باید رفت

آماده صدگونه خطر باید رفت

بر دار، رسن به گوش منصور کشید

کاین جا ره پا نیست، به سر باید رفت

شمارهٔ ۷

در راه طلب پیاده می باید رفت

برخاک جبین نهاده می باید رفت

یکسان به زمین اگر شدی، عذر مگو

چون سایه ز پا فتاده می باید رفت

شمارهٔ ۸

اشک آمد و حسرت ز دل ریش نبرد

از وادی بی طاقتی ام پیش نبرد

چون سیل که آید به سر ریگ روان

برداشت ز جا و همره خویش نبرد

شمارهٔ ۹

مرغ دل من زشاخ بی برگ و بر است

در کشت فلک به بینوایی سمراست

چون خوشه اگر به دانه ای چند رسد

هر دانه ز دانه دگر خردتر است

شمارهٔ ۱۰

آسوده بود دلم ز ویرانه خود

بی تاب شوم برون ز کاشانه خود

ایام به روی آتشم جای دهد

گر همچو کمان برآیم از خانه خود

شمارهٔ ۱۱

ابر آمده شب که ماهتابت ببرد

در خانه ز کوچه با شتابت ببرد

از بارش باران اگر آبت ببرد

نفعش به ازان است که خوابت ببرد

شمارهٔ ۱۲

مشکل باشد ز دام او جان بردن

مشکل تر از این، دل به کفش نسپردن

از بس همه چیزش به نظر شیرین است

چون حب نبات می توانش خوردن!

شمارهٔ ۱۳

زانو زده طفل غنچه در مکتب تو

یک جزو نوشته لاله از مشرب تو

رخسار تو چیست؟ ارغوان زار شفق

برگ گل آفتاب، یعنی لب تو

شمارهٔ ۱۴

داری دولبی که از ازل هم نمکند

در بزمگه شراب حسنت گزکند

دارند جدایی به گه خنده ز هم

چون نوبت بوسه می شود، هر دو یکند

شمارهٔ ۱۵

دل از غم تو حال خرابی دارد

جان هم ز فراقت اضطرابی دارد

گفتی که مرا به خواب خواهی دیدن

این را به کسی بگو که خوابی دارد

شمارهٔ ۱۶

در فصل چنین که شد گلستان آباد

سرزد گل عیش بلبل از شاخ مراد

دستی که تهی ز ساغر می باشد

چون دست چنار، بایدش داد به باد!

شمارهٔ ۱۷

دل بهر معاش، چند زحمت بکشد

وز بهر دو لقمه صد مشقت بکشد

گویند که رزق می رسد بی منت

با رزق چنین، کسی چه منت بکشد؟

شمارهٔ ۱۸

جان در طلب هزار دلدار چراست؟

دل رابطه جوی باغ و گلزار چراست؟

تقدیر کجاست تا بپرسم که مرا

با قسمت کم، خواهش بسیار چراست

شمارهٔ ۱۹

گویند جفا نصیب بی سامان است

سرگشته بود کسی که او بی نان است

از گردش آفتاب، معلومم شد

کان هم که به نان رسیده سرگردان است

شمارهٔ ۲۰

طفلم من و چرخم به جفا قوت دهد

جایم به ستم، سپهر فرتوت دهد

آن به که ز روی دوستی، مادر دهر

گهواره راحتم ز تابوت دهد

شمارهٔ ۲۱

یاری به دیار هند، دلسوزم نیست

شمعی به کرشمه مجلس افروزم نیست

چون طفل، درین معرکه شب بازی

شادم به تماشا و غم روزم نیست

متفرقات

شمارهٔ ۱ : برخورد چون به گل روی تو نظاره ما

شمارهٔ ۲ : پایی به دیدن من غمناک برنداشت

شمارهٔ ۳ : عمر ما چون دیده نرگس به حیرانی گذشت

شمارهٔ ۴ : جمع شد دل تا سر زلف پریشانت گرفت

شمارهٔ ۵ : از بس که طبع من به گنهکاری آشناست

شمارهٔ ۶ : شب فغانم گوشمال چرخ بی بنیاد داد

شمارهٔ ۷ : چون دست به من در انجمن داد

شمارهٔ ۸ : آن کس که در جهان، نسق شهر و ده نهاد

شمارهٔ ۹ : دماغم از ضعیفی، نکهت گل بر نمی تابد

شمارهٔ ۱۰ : اگر به پیش من آید، نقاب می طلبد

شمارهٔ ۱۱ : ز بس گرد خموشی بی تو در کاشانه می پیچد

شمارهٔ ۱۲ : نه زلف است آنکه بر دور تو مشک آلود می گردد

شمارهٔ ۱۳ : بی زر نمی توان یافت، جا در حریم کعبه

شمارهٔ ۱۴ : بی طاقتم چنان کرد، آن آفتاب تابان

شمارهٔ ۱۵ : لب از حدیث توبه دلم را کباب کرد

شمارهٔ ۱۶ : دل هیات سرمنزل جانانه برآورد

شمارهٔ ۱۷ : گردون به من ز سفره خود آنچه داده است

شمارهٔ ۱۸ : مگو که شیشه به ساغر شراب می ریزد

شمارهٔ ۱۹ : هر چند ناله کردم، نشنید پیر گردون

شمارهٔ ۲۰ : همچو ساغر دلخوشی در سینه محزون نماند

شمارهٔ ۲۱ : دلم ز چشمه آیینه تا وضو نکند

شمارهٔ ۲۲ : میکشان در بزم وصلت باده چون قسمت کنند

شمارهٔ ۲۳ : شبی که ابر سیه، ماه را نقاب شود

شمارهٔ ۲۴ : داغم که سر زلف توام زود شد از کف

شمارهٔ ۲۵ : از بس که بی نصیب در ایام پیری ام

شمارهٔ ۲۶ : ستم کردم به خود کاین نفس بدخو را خورش دادم

شمارهٔ ۲۷ : ز بس نومیدم از بیداد گردون

شمارهٔ ۲۸ : رخ نیفروخته در بزم، خراب تو شدم

شمارهٔ ۲۹ : چو نی باید درین باغ فنا دایم کمربستن

شمارهٔ ۳۰ : به شاخ گل تواند بلبل ما آشیان بستن

شمارهٔ ۳۱ : شد عیان بر همه کس بی سروسامانی من

شمارهٔ ۳۲ : ناز بر اغیار کرد، من چه بنازم به او؟

شمارهٔ ۱

برخورد چون به گل روی تو نظاره ما

گل صد برگ نماید دل صد پاره ما

شمارهٔ ۲

پایی به دیدن من غمناک برنداشت

هرگز به رنگ سایه ام از خاک برنداشت

شمارهٔ ۳

عمر ما چون دیده نرگس به حیرانی گذشت

روزگار ما چو سنبل در پریشانی گذشت

شمارهٔ ۴

جمع شد دل تا سر زلف پریشانت گرفت

گل به دست آورد آن خاری که دامانت گرفت

شمارهٔ ۵

از بس که طبع من به گنهکاری آشناست

پیش از گنه، مرا به گنه می توان گرفت!

شمارهٔ ۶

شب فغانم گوشمال چرخ بی بنیاد داد

کهکشان را همچو کاه کهنه ای برباد داد

شمارهٔ ۷

چون دست به من در انجمن داد

گویی که گلی به دست من داد

شمارهٔ ۸

آن کس که در جهان، نسق شهر و ده نهاد

چون نی، بنای خانه دل بر گره نهاد

شمارهٔ ۹

دماغم از ضعیفی، نکهت گل بر نمی تابد

دلم از ناتوانی، بوی سنبل برنمی تابد

شمارهٔ ۱۰

اگر به پیش من آید، نقاب می طلبد

چو با رقیب نشیند، شراب می طلبد

شمارهٔ ۱۱

ز بس گرد خموشی بی تو در کاشانه می پیچد

سخن چون بگذرد در دل، صدا در خانه می پیچد!

شمارهٔ ۱۲

نه زلف است آنکه بر دور تو مشک آلود می گردد

به تحریک صبا، برگرد آتش دود می گردد

شمارهٔ ۱۳

بی زر نمی توان یافت، جا در حریم کعبه

در خانه خدا هم، مفلس مکان ندارد

شمارهٔ ۱۴

بی طاقتم چنان کرد، آن آفتاب تابان

کافتادنم چو سایه برخاستن ندارد

شمارهٔ ۱۵

لب از حدیث توبه دلم را کباب کرد

چون ساغر شکسته وداع شراب کرد

شمارهٔ ۱۶

دل هیات سرمنزل جانانه برآورد

ما را زغم کعبه و بتخانه برآورد

شمارهٔ ۱۷

گردون به من ز سفره خود آنچه داده است

بر روی نان اگر بکنم، سگ نمی خورد!

شمارهٔ ۱۸

مگو که شیشه به ساغر شراب می ریزد

به قالب مه نو، آفتاب می ریزد

شمارهٔ ۱۹

هر چند ناله کردم، نشنید پیر گردون

درکار و بار کور است، بهر چه کر نباشد؟

شمارهٔ ۲۰

همچو ساغر دلخوشی در سینه محزون نماند

در تنم از گریه آخر همچو مینا خون نماند

شمارهٔ ۲۱

دلم ز چشمه آیینه تا وضو نکند

چو شانه دست به آن زلف مشکبو نکند

شمارهٔ ۲۲

میکشان در بزم وصلت باده چون قسمت کنند

کاسه چشم مرا پیمانه حسرت کنند

شمارهٔ ۲۳

شبی که ابر سیه، ماه را نقاب شود

نقاب خویش برافکن که ماهتاب شود

شمارهٔ ۲۴

داغم که سر زلف توام زود شد از کف

آتش به دلم در زد و چون دود شد از کف

شمارهٔ ۲۵

از بس که بی نصیب در ایام پیری ام

دارد عصا مضایقه در دستگیری ام

شمارهٔ ۲۶

ستم کردم به خود کاین نفس بدخو را خورش دادم

ز بی عقلی، تمام عمر دشمن پرورش دادم

شمارهٔ ۲۷

ز بس نومیدم از بیداد گردون

به کامم گشت و من باور ندارم

شمارهٔ ۲۸

رخ نیفروخته در بزم، خراب تو شدم

پیش ازان دم که خوری باده، کباب تو شدم

شمارهٔ ۲۹

چو نی باید درین باغ فنا دایم کمربستن

کمر تا می گشایی، بایدت بار سفر بستن

شمارهٔ ۳۰

به شاخ گل تواند بلبل ما آشیان بستن

اگر چون دسته گل، دست گلچین را توان بستن

شمارهٔ ۳۱

شد عیان بر همه کس بی سروسامانی من

چون سرزلف، مثل گشت پریشانی من

شمارهٔ ۳۲

ناز بر اغیار کرد، من چه بنازم به او؟

او که نسازد به من، من چه بسازم به او؟

گزیدهٔ اشعار

ابیات برگزیده از غزلیات

قصاید و مقطعات

ترکیبات

ساقی‌نامه

رباعیات

متفرقات

مثنوی: آوازه شناس گشت خامه - از دولت این سرودنامه : به نام آنکه شد سازنده چرخ

مثنوی: آوازه شناس گشت خامه - از دولت این سرودنامه

به نام آنکه شد سازنده چرخ

به رقصش چرخ چون «معروف» در کرخ

ز روز و شب بود ساز دوتارش

که از یک زخمه دارد نغمه بارش

فلک خرم ز مضراب تر او

کدوی مهر و مه از جنتر او

زگردون تا به کف مردنگ دارد

زمانه، ساز راک و رنگ دارد

چو ساز دف نوازی شد سپهرش

جلاجل دار کرد از ماه و مهرش

دیار آسمان را نزد عاقل

نباشد غیر او حافظ جلاجل

ز دستش نغمه زان دل می خراشد

که ساز خویش را خود می تراشد

برای نغمه چون سازد نی انبان

ز صبحش نی بود، از چرخ انبان

به خورشید و هلالش چون رسد دست

کمانچه زین دو آلت در کفش هست

ز هاله بست چنبر بردف بدر

که گردد دف نواز مجلس قدر

چو شد خیط الشعاع مهر یکدست

ز بهر نغمه بر چنگ فلک بست

به ابریشم نوازیهای این چنگ

ز مضرابش برآید نغمه صدرنگ

چو مضرابش رهین پرده کاوی ست

بزرگ وکوچک سازش مساوی ست

به زخمه ریزد از قانون عالم

حوادث نغمه ها، گه زیر و گه بم

چو گردد نقش خوان اوج خانه

ز پروینش بود در کف چغانه

ز عود شب که دارد پرده راز

خموشی بسته مضرابش برآواز

به دستش در مقام نغمه سور

بود از کوکب دمدار، طنبور

مقام نغمه زان بسیار دارد

که از نه چرخ، موسیقار دارد

ز دریا هفت قانون کرده طیار

که بنوازد ز تردستی به یکبار

چو بر قانون دریا زخمه ریزد

ازو طوفان صوت تازه خیزد

رباب از چشمه جاری به دستش

ز تار موج، دایم پای بستش

ز رود نهر چون گردد نواسنج

به صوت تازه از دلها برد رنج

گرفته ارغنون از کوه در پیش

که بیند کبک صوت از زخمه خویش

بدین سازنده چون دوران ننازد؟

که چندین ساز را تنها نوازد

چو از ترکیب آدم ارغنون ساخت

دهانش را دم او کرد و بنواخت

معاد و مبداش باشد دوتاری

که هر تاری دهد صوت هزاری

چو صور حشر گردد پای بستش

دف گردون شود پاره ز دستش

بود تا از دف او رقص پیرای

سبک خیزی کند کوه گرانپای

ز سازش پشته در صحرای کانی

اصول و رقص خود سازد روانی

چو خواهد شعبه رقص زرینه

نهفته کی بماند یک دفینه

شترغو از صراطش چون بود پیش

توان ز آهنگ او دیدن ره خویش

ز میزان حساب ارتافت جنتر

به تار عدل مضرابش کشد سر

چو نای از نامه اعمال گیرد

صفیرش نغمه رحمت پذیرد

گر از کوثر بود در چنگ، رودش

صلای تشنگان باشد سرودش

چو با آهنگ عفوش کار باشد

صف عاصیش، موسیقار باشد

ز ساز صنع او، تصنیف اعراف

بلندآوازه شد از قاف تا قاف

ازین ره حور بر صوتش نثار است

که نقش جنتش بسته نگار است

حسینی جوی در نقش نعیمش

مخالف یاب در قعر حجیمش

چکان بحر اصول از زخمه او

زمانه غرق رقص از نغمه او

زند چون نوبهاران زخمه برتار

به رقص زلزله خیزد چمنزار

هوا چون ترنگردد از سرودش؟

که در کف، ابر بارانی ست رودش

به صوت و نقش اگر مضراب تازد

ز رعد و برق، صوت و نقش سازد

شترغو می نوازد گر ز سیلاب

کند دیوار، ساز رقص گرداب

گر از موج هوا گیرد کمانچه

ز صوت او شفق ریزد به خوانچه

نی چندین نیستان را به یکبار

نوازد با دم باد طربزار

بود از غیچک خوش صوت گردون

دیار چرخ را «استاد زیتون»

بنات النعش کاخ آبنوسی

زسازش دیده ماتم را عروسی

اگر چینی نوازد از مه عید

ز نوروزش لبالب می توان دید

کند چون ساز پیغمبرنوازی

مقام صوت او گردد حجازی

نوازش گرنماید مرتضی را

حسینی آورد بر لب صدا را

به جشن مسجد ار آهنگ آرد

ز منبر ارغنون در چنگ دارد

اگر باشد ز تسبیحش چغانه

نوازد پنجگاه مقریانه

نی انبانی بود انسان به دستش

ز روی نغمه سازی پای بستش

شکم: انبان، گلو: نای فغان دار

بم و زیرش بلند و پست گفتار

به فعل اید ز سعی نغمه پرداز

به قدر قابلیت، نغمه زین ساز

به تحسین، صوت این ساز است لایق

بود گر با اصول دین موافق

گرش لاله رباب جشن راغ است

درختش ارغنون بزم باغ است

ز بهر شادی سبزان گلشن

نوازد خنجری از شاخ سوسن

رسد چون فصل پاتربازی گل

شود مندل نواز جوش بلبل

پی رقص بتان پیرهن آل

نوازد در چمن نیلوفرین تال

چو از باد صبا مضراب سازد

ز هر شاخ کدو، جنتر نوازد

اگر عودش بود از شاخ سنبل

دو صد مرغوله هر سویش کند گل

ز موج سبزه، بر شاخ سمن، تار

کشد، تا سازدش طنبور پرکار

کند از کلک نرگس چون نی صوت

نگردد نغمه تر، یکقلم فوت

نوازد چنگ چون از شاخ ریحان

مقام عطر یابد گوش مرغان

اگر قانون بود از آبشارش

چو موسیقار باشد جویبارش

درین باغ سراپا ساز وحدت

به هر سازی، مقامی گشته قسمت

چو ساز پیکر بلبل نماید

به گوش گل، نوای تازه آید

ز نهر آب، چون رودش دهد دست

شود از اصفهانش نغمه پابست

ز قانون تن شیران بیشه

نماید بوسلیک آن صوت پیشه

چو بربط از وجود کبک سازد

عراق از بندبند او نوازد

دم آهنگرش چون شد نی انبان

بزرگ آید صدا بر گوش سندان

چغانه گر ز طفل شیرخوار است

مقام کوچکش اینجا به کار است

گر از دروازه ای قانون نوازد

به خانه از حجازش نقش سازد

چو گیرد ارغنونی از بقر پیش

مقام راست یابد نغمه اندیش

ز ترکیب خروسش چون شود ساز

بود عشاق در هر بندش آواز

چو هدهد در مقام سازش آید

صدای او حسینی می نماید

اگر از کاغذ باد است چنگش

رهاوی را نماید ساز رنگش

چو زنگ نای سر در دست گیرد

بجز زنگوله، صوتی کی پذیرد؟

نگردد تا نواسنجی مکرر

بود در هر مقامش ساز دیگر

چو در دستش ز مهر و ماه، تال است

فلک هنگامه رقص هلال است

به کار نقش سازی چون زند چنگ

ز نقش او بود نه پرده در رنگ

ز هر سازی که دارد از موالید

خورد بر گوش دل، آواز توحید

شده بعضی ازان دمساز شعبه

به ذکر حق، بلندآواز شعبه

صدای فاخته در ذکرخوانی

ز نوروز صبا آرد نشانی

کبوتر چون برآرد جوش یاهو

مبرقع می رود صوتش به هر سو

ز هم چون در شکستن شیشه ریزد

صدای پنجگاه ذکر خیزد

اگر یک جو شکست افتد به چینی

عشیران را ازو خرمن ببینی

ز مثقب، گاه چرخ صوفیانه

بود نیریز در فولادخانه

نهد پرگار چون در سیر پایی

حصار شوق را گردد بنایی

جرس گر می زند صد جا بر آهنگ

بجز رکبش نخیزد از دل تنگ

رسد چون بر لب طاسی سرانگشت

کند نوروز خارا جای در مشت

خورد برطشت اگر یک بار سنگی

محیرخیز گردد بی درنگی

مکرر چون فتد بر طشت، راهش

کند لبریز ازصوت دوگاهش

به وقت بیضه دادن، ماکیانها

نشابورک نمایند از فغانها

کند چون طفل، قطع گریه خویش

سه گاه آید مقام نغمه را پیش

ازان طایرنواز کوه و هامون

هما عودی بود صوتش همایون

چنین گوید نیستان گرد مرغوب

که صوت نعره شیر است مغلوب

صدای ببر چون آید به گوشت

بیاتی می کند تاراج هوشت

شتر قانون مستی گر بیابد

ز آهنگ مخالف رخ نتابد

حمار از چارگاه نغمه خویش

برد در بزم صحرا، کار خود پیش

بزی در گله چون آید به افغان

ز ماهورش طرب یابند گرگان

اگر میشی برآرد ناله زار

ز نوروز عجم، گردی خبردار

به افغان چون گشایده بره لب را

توان فهمید نوروز عرب را

کسی کو پرده آهنگ داند

صدای کلب را عزال خواند

مگس چون بال بگشاید به پرواز

پر او صوت زابل می کند ساز

تن پشه اگر فرد است اگر زوج

صدا را از حضیض پر دهد اوج

ز چرخ آسیا خیزد چو آهنگ

نهفت آید به گوش دانه و سنگ

به حرف شعبه، نای کلک طغرا

مقامی یافت بهر صوت انشا

مقام نغمه را ایزد شرف داد

بلند آوازگیهایش چو دف داد

نشابوری ست عطار سخنساز

که از حسن سخن دارد به شه ناز

به زابل یافت تا رستم مکانی

زطوس آمد به چنگش وصف خوانی

کمال از راه این بلبل زبان است

که از دوران نصیبش اصفهان است

تفنگی را که در نیریز سازند

به آهنگش مخالف را نوازند

چو مطرب گوید از اسب عراقی

رود گلگون می از چنگ ساقی

اگر جمازه گیری در نهاوند

بود زنگوله در پایش ز هر بند

ازان کعبه مقام بی نیاز است

که از راه طرب، مثل حجاز است

الهی، خانه خود کن مقامم

کزو ماند چو ابراهیم، نامم

طغرای مشهدی

گزیدهٔ اشعار